第二十六章
Chabbisatimo paricchedo
第26节 关于出起清净的讨论
26. Vuṭṭhānavisuddhikathā
如是修行之人,观智已臻顶峰;
当它成为所谓导至出起者,尔时。
Tassevaṃ paṭipannassa, sikhāpattā vipassanā; Vuṭṭhānagāminī nāma, yadā hoti tadā pana.
在遍作、近行、随顺、种姓之后。
道之后就是果,从有分之后是省察。
Parikammopacārānulomagotrabhuto paraṃ; Maggo tato phalaṃ hoti, bhavaṅgā paccavekkhaṇā.
遍作、近行、随顺为所缘;
成为道的转向后,于涅槃成为种姓心。
Parikammopacārānulomasaṅkhātagocarā ; Maggassāvajjanaṃ hutvā, nibbāne hoti gotrabhu.
第四、第五,或者第六,都随情况而定;
道心只生起一次,就只在涅槃中安住。
Catutthaṃ pañcamaṃ vātha, chaṭṭhaṃ vāpi yathārahaṃ; Appeti maggajavanaṃ, nibbāne sakimeva taṃ.
此后,果心依次或三、或二、或一;
在道心路过程与其余(道)灭尽出起之路过程中。
Tato phalāni tīṇi dve, ekaṃ vātha yathākkamaṃ; Maggāvasesanirodhamaggavuṭṭhānavīthiyaṃ.
尔后正沉入有分时,
断彼已,还作观照审察。
三种,又各有五类。
按照各自的相应方式,确实就是这样。
Tato bhavaṅgapātova, Taṃ chetvā paccavekkhaṇā; Tisso pañcavidhā honti, Yathāyogaṃ tathā hi ca.
道、果与涅槃,他必定审察观照;
已断及残余的烦恼,则或观或不观。
Maggaṃ phalañca nibbānaṃ, avassaṃ paccavekkhati; Hīne kilese sese ca, paccavekkhati vā na vā.
然后,他又像之前那样,观照诸行;
他依次第令其余的道与果生起。
Tato ca puna saṅkhāre, vipassanto yathā pure; Appeti anupubbena, sesamaggaphalāni ca.
此中,涅槃、果、道与观智被称为
空、无相、无愿。
Tattha vuccanti nibbāna-phalamaggavipassanā; Suññatā cānimittā ca, tathāpaṇihitāni ca.
确实,他以“空性观”等名称来进行观照;
作为解脱门,它被分成三种。
Suññatāvipassanādināmena hi vipassati; Vimokkhamukhabhūtāti, tividhā bhājitā tathā.
以空性等名称,解脱被认为有三种。
涅槃、果与道,以及等至和定。
Suññatādikanāmena, vimokkhā tividhā matā; Nibbānaphalamaggā ca, samāpattisamādhayo.
就在那里,证得第一阶位的圣者;
他最多再受生七次,就称为入流者。
Tattheva paṭhamabhūmiṃ, patto ariyapuggalo; Sattakkhattuparamo so, sotāpannoti vuccati.
已至第二地,名为一来果;
唯返此人间世间一次,便成人身。
Patto dutiyabhūmiñca, sakadāgāmināmako; Sakimeva imaṃ lokaṃ, āgantvā hoti mānusaṃ.
已证第三地者,名为不来;
不还来梵天界,于此欲界受生。
Patto tatiyabhūmiñca, anāgāmīti vuccati; Brahmalokā anāgantvā, idhakāmopapattiyā.
已登第四地,为应供者、最上之人;
就在这看得见的当下,他熄灭了苦火,这就被称为。
Patto catutthabhūmiñca, arahā aggapuggalo; Diṭṭheva dhamme dukkhaggiṃ, nibbāpetīti vuccati.
因此,依于道果之位的圣者们,
双重的以及四重的配对,依区分则成八种。
Iti maggaphalaṭṭhānaṃ, vasā ariyapuggalā; Dvidhāpi catudhā yuggā, aṭṭha honti vibhāgato.
俱分解脱
不过,从分科等角度来说,
这七种都已经被分别说明了,
按照各自相应的方式,确实就是这样。
Ubhatobhāgavimutta- Vibhāgādivasā pana; Vibhattā honti sattete, Yathāyogaṃ tathā hi ca.
有信之人从无常出离,也从苦出离;
智者就这样说明:以智慧为主的人,以无我故。
Saddhādhurassāniccato, vuṭṭhānaṃ dukkhatopi ca; Paññādhurassānattato, iti dīpenti paṇḍitā.
最初是随信行,中间阶段是信解脱者;
最终唯成慧解脱者,因此应当是信为首者。
Saddhānusāri ādimhi, majjhe saddhāvimuttako; Ante paññāvimuttova, tasmā saddhādhuro siyā.
初为随法行者,继而成见至者;
终则实为慧解脱者,亦是慧为首者。
Dhammānusāri ādimhi, diṭṭhippatto tatopari; Ante paññāvimuttova, hoti paññādhuropi ca.
既有止乘者,也有以色界为最高基础的修行者;
还有观乘者,以及所有纯观行者。
Samathayānikā ceva, rūpānuttarapādakā; Vipassanāyānikā ca, sabbe sukkhavipassakā.
按职责(负担)生起的差别来分,总共只有五种。
以无色界为基础的那些,最初也同样有两种。
Dhuravuṭṭhānabhedena, honti pañceva sabbathā; Āruppapādakā cāpi, ādimhi duvidhā tathā.
于六处中,居中者说为身证;
俱解脱者,则安住阿拉汉果。
Chasu ṭhānesu majjhake, kāyasakkhīti bhājitā; Ubhatobhāgavimutto, arahatte patiṭṭhito.
这样,所说的乘之负担与出离,依区分而言。
还有道与果的层次,以及七种与八种圣者。
Itthaṃ vuttayānadhura-vuṭṭhānānaṃ vibhāgato; Maggapphalabhūmiyo ca, sattaṭṭhāriyapuggalā.
在这里,无上智是能通达诸谛的智慧;
通过彻底断除,使烦恼随眠得到清净。
Tattha cānuttarañāṇaṃ, saccānaṃ paṭivedhakaṃ; Samucchedappahānena, klesānusayasodhanaṃ.
按四种道的区分,这被称为“出起”;
即便如此,也还是被称为智见清净。
Catumaggavibhāgena, vuṭṭhānanti pakittitaṃ; Ñāṇadassanavisuddhi, nāma hoti tathāpi ca.
道也遍知三地之苦,同样地,
按照相应的情况而舍断,也舍断渴爱的生起。
Maggo ca parijānāti, dukkhaṃ tebhūmakaṃ tathā; Yathāyogaṃ pajahati, taṇhāsamudayampi ca.
亲证灭谛、无上道谛;
已入修习之道者,被称为修习。
Nirodhaṃ sacchikaroti, maggasaccamanuttaraṃ; Bhāvanāvīthimotiṇṇo, bhāvetīti pavuccati.
彻底断除邪见、疑和戒禁取。
还有会导致堕入恶趣的贪、嗔等三种。
Diṭṭhiggatavicikicchā-sīlabbatamasesato; Apāyagamanīyañca, rāgadosādikattayaṃ.
Tadekaṭṭhe kilese ca, sahajātappahānato; Pajahāti sotāpatti-maggo paṭhamabhūmiko.
他舍断与那些(烦恼)同住的法,也舍断贪、嗔等烦恼。
而粗重的部分,则由第二地的一来道来断除。
Tadekaṭṭhe pajahati, rāgadosādikepi ca; Thūle tu sakadāgāmi-maggo dutiyabhūmiko.
不来道完全舍断欲贪与嗔恚,
以及与它们俱起诸法的生起。
Pajahāti anāgāmi-maggo niravasesato; Kāmarāgabyāpāde ca, tadekaṭṭhe ca sambhavā.
1051(此段仅有编号,没有可翻译的巴利文内容。)
1051.
色贪、无色贪、慢、掉举与无明,此五法
及余一切烦恼,最胜之道皆舍断。
Rūpārūparāgamānu-ddhaccāvijjāti pañcakaṃ; Aggamaggo pajahati, klese sese ca sabbathā.
就这样,通达真谛,能带来烦恼灭尽的果报;
智者们阐明道智,也就是第七种清净。
Iti saccapaṭivedhaṃ, klesakkhayaphalāvahaṃ; Maggañāṇaṃ pakāsenti, visuddhiṃ sattamaṃ budhā.
按照六种清净的次第,为了以一切方式达到清净;
第七种应当证得的,就叫作涅槃。
Chabbisuddhikamenevaṃ, sabbathāya visuddhiyā; Sattamāyānupattabbaṃ, nibbānanti pavuccati.
能灭尽烦恼的庇护,超越轮回的无上者;
彼岸是无畏的,超越一切造作。
Klesakkhayakaraṃ tāṇaṃ, saṃsārātikkamaṃ paraṃ; Pārimaṃ tīramabhayaṃ, sabbasaṅkhāranissaṭaṃ.
以摧伏我慢、消竭渴爱等,
显示其为烦恼、轮回与诸行之对治。
Tenammadanimmadanaṃ , pipāsavinayādinā; Klesasaṃsārasaṅkhāra-paṭipakkhanidassitaṃ.
不老、不死、永恒、不生、无为。
无上、无造作、无边、无可比拟。
Ajarāmaramaccanta-manuppādamasaṅkhataṃ; Anuttaramasaṅkhāraṃ, anantamatulañca taṃ.
胜义是无可比拟的,寂静是无与伦比的安乐。
灭谛就是涅槃,是彻底的不死境界。
Paramatthamanopammaṃ, santi appaṭimaṃ sukhaṃ; Nirodhasacca nibbānaṃ, ekantaṃ amataṃ padaṃ.
有余涅槃界,以及另一种;
无余涅槃界,按说法方式分为两种。
Sopādisesanibbāna-dhātu ceva tathāparā; Anupādisesā ceti, duvidhā pariyāyato.
空性、无相与无愿,
以无我等执取故,亦分别为三种。
Suññataṃ cānimittañca, tathāpaṇihitanti ca; Attādigāhābhāvena, tividhāpi ca bhājitaṃ.
从与烦恼、轮回、行相对立的区分角度来说
以有灭等种种差别,被多种方式宣说。
Klesasaṃsārasaṅkhāra-paccanīkavibhāgato; Bhavakkhayādibhedehi, bahudhāpi pavuccati.
彼不死法,出世间、不待时;
因无渴爱而超渴爱,说名涅槃。
Tadevamaccutaṃ dhammaṃ, lokuttaramakālikaṃ; Vānābhāvā vānātīto, ‘‘nibbāna’’nti pakittitaṃ.