第一义抉择·第七章解释
55 段
第7章
Sattamo paricchedo
7. 地与补特伽罗生起之论
7. Bhūmipuggalasambhavakathā
第270偈颂
270.
二因者与无因者,不能成就安止定;
阿拉汉果亦不存在,速行作用亦绝无有;
Dvihetukāhetukānaṃ , na sampajjati appanā; Arahattañca natthīti, nattheva javanakriyā.
第271偈颂
271.
智慧之果则不生起,以根连结处暗钝故;
二因者的彼所缘,在善趣中或有或无。
Ñāṇapākā na vattanti, jaḷattā mūlasandhiyā; Dvihetukatadālambaṃ, siyā sugatiyaṃ na vā.
第272偈颂
272.
三因众生修习止与观时,
于修习者,二十六种安止定亦会生起。
Tihetukānaṃ sattānaṃ, samathañca vipassanaṃ; Bhāventānaṃ pavattanti, chabbīsatipi appanā.
第273偈颂
273.
于阿拉汉众,速行作用会生起。
依于地的法则,智慧之果亦能获得。
Arahantāna sattānaṃ, bhavanti javanakriyā; Yathābhūminiyāmena, ñāṇapākā ca labbhare.
第274偈颂
274.
伴有疑与邪见者,由初道断除;
嗔恚由第三道断除,有漏业则由最后道断除。
Vajjhā paṭhamamaggena, kaṅkhādiṭṭhiyutā pana; Paṭighaṃ tatiyeneva, kammamantena sāsavaṃ.
第275偈颂
275.
因此,那些心对他们全然不生起。
对于住于道者,唯有道心生起,其余一切心皆不生起。
Tasmā tesaṃ na vattanti, tāni cittāni sabbathā; Maggaṭṭhānaṃ tu maggova, nāññaṃ sambhoti kiñcipi.
第276偈颂
276.
于可得之心路,无因的果报心。
于一切处,一切诸法,皆随其所应而生起。
Ahetukavipākāni, labbhamānāya vīthiyā; Sabbathāpi ca sabbesaṃ, sambhavanti yathārahaṃ.
第277偈颂
277.
于五门与意门中,必有二种转向;
微细的福与非福,依其轻快性而得生起。
Pañcadvāre manodvāre, dhuvamāvajjanadvayaṃ; Parittapuññāpuññāni, labbhanti lahuvuttito.
第278偈颂
278.
唯作速行与安止,于恶趣中无因。
有因的果报心并不存在,因其结生为恶趣故。
Kriyājavanamappanā, natthāpāyesu kāraṇaṃ; Natthi sahetukā pākā, duggatattā hi sandhiyā.
第279偈颂
279.
梵天界中无有嗔恚,以其为禅那所镇伏故。
由于对下地禅那已离欲,无色界者不再修习它。
Brahmānaṃ paṭighaṃ natthi, jhānavikkhambhitaṃ tathā; Heṭṭhājhānaṃ virattattā, na bhāventi arūpino.
第280偈颂
280.
先前已见谛的圣者,生于无色界地;
因此,此道于此处不存在;同样,因无有身,所依亦无。
Pubbeva diṭṭhasaccāva, ariyārūpabhūmakā; Tasmādimaggo natthettha, kāyābhāvā sitaṃ tathā.
第281偈颂
281.
即使投生净居天,也仅得下地五种与上地五种;
且已断除七种恶,故他们于此不复存在。
Suddhāvāsāpi pattāva, heṭṭhānuttarapañcakaṃ; Sattapāpapahīnā ca, tasmā natthettha tāni ca.
第282偈颂
282.
若无诸门,五门心便不存在。
有因的果报心,则依地而确定。
Pañcadvārikacittāni , dvārābhāve na vijjare; Sahetukavipākā ca, yathābhūmivavatthitā.
第283偈颂
283.
如是了知补特伽罗与地中的生起及不生起后,
依可能的情况,于此宣说心的摄集。
Sambhavāsambhavañcevaṃ, ñatvā puggalabhūmisu; Labbhamānavasā tattha, cittasaṅgahamuddise.
第284偈颂
284.
由善等之分类,亦由地等之差别;
由所依、门、所缘,亦由地与补特伽罗。
Kusalādippabhedā ca, tathā bhūmādibhedato; Vatthudvārārammaṇato, bhūmipuggalatopi ca.
第285偈颂
285.
所宣说的分类,
以及诸心的生起;
应知心所之生起
依相应而随行
Vibhāgo yo samuddiṭṭho, Cittānañca tu sambhavā; Ñeyyo cetasikānañca, Sampayogānusāratoti.
如是,于心分别中,地与补特伽罗生起之论已毕。
第7章
心分别已毕。
