2. 杂项讨论
2. Pakiṇṇakakathā
善心二十有一,不善心一十有二;
果报三十有六,唯作心二十种。
Kusalānekavīseva , dvādasākusalāni ca; Chattiṃsati vipākāni, kriyācittāni vīsati.
欲界之心五十四,色界十种并五种;
无色界心十有二,出世间心唯有八。
Kāmesu catupaññāsa, rūpesu dasa pañca ca; Dvādasāruppacittāni, aṭṭhānuttaramānasā.
欲界有二十三种果报,善与不善的有二十种;
十一种唯作,总共五十四种。
Kāme tevīsa pākāni, puññāpuññāni vīsati; Ekādasa kriyā ceti, catupaññāsa sabbathā.
依善、果报、唯作之别,色界三类各五;
无色界(三类)亦各四,广大心合二十七种。
Puññapākakriyābhedā, tayo rūpesu pañcakā; Āruppeti catukkāni, sattavīsa mahaggatā.
依四种道与果而言,有八种;再依禅那而言,亦有八种。
将两个八与两个十相合,则成四十种无上心。
Catumaggaphalānaṃ tu, vasenaṭṭhapi jhānato; Dasobhayampi missetvā, tālīsānuttarā siyuṃ.
欲界有福、异熟、唯作与不善;
广大界中无恶;无上界中无唯作与不善。
Puññapākakriyāpāpā, santi kāme mahaggate; Pāpaṃ natthi kriyāpāpā, na vijjanti anuttare.
离不善因与无因,于一切处无可责;
五十九种心之法,福、果、唯作所摄。
Pāpāhetukamuttāni, anavajjāni sabbathā; Ekūnasaṭṭhi cittāni, puññapākakriyāvasā.
三十三业心,悉为福与非福;
彼异熟三十六,唯作二十,非二者。
Kammacittāni tettiṃsa, puññāpuññāni sabbathā; Chattiṃsa tesaṃ pākāni, kriyā vīsa na cobhayaṃ.
眼识界等,就是被称为五识的。
五门转向,以及两种领受。
Cakkhuviññāṇadhātādi, pañcaviññāṇanāmakā; Pañcadvārāvajjanañca, duvidhaṃ sampaṭicchanaṃ.
名为意界三,此后还有七十六种。
意识界,按界的分类来说有七种。
Manodhātuttayaṃ nāma, chasattati tato pare; Manoviññāṇadhātūti, sattadhā dhātubhedato.
意识界与意界三者,
合称为意识,如是宣说为六识。
Manoviññāṇadhātuñca , manodhātuttayaṃ tathā; Katvā manoviññāṇanti, cha viññāṇā pakittitā.
转向、看见,以及听闻、嗅闻,亦复如是;
尝、触、领受与推度。
Āvajjanaṃ dassanañca, savanaṃ ghāyanaṃ tathā; Sāyanaṃ phusanañceva, sampaṭicchanatīraṇaṃ.
确定心、速行心,以及被称为彼所缘的心。
有分、死和结生,心识分为十四种。
Voṭṭhabbanañca javanaṃ, tadārammaṇanāmakaṃ; Bhavaṅgaṃ cuti sandhīti, cittaṃ cuddasadhā ṭhitaṃ.
转向等两两一组,依次共七对;
推度心三种,确定心一种,此为定说。
Āvajjanādayo dve dve, yugā satta yathākkamaṃ; Tīṇi tīraṇacittāni, ekaṃ voṭṭhabbanaṃ mataṃ.
一切善与不善(心),以及诸果报心;
除转向(心)外之唯作,共五十五种,名为速行。
Kusalākusalā sabbe, phalā cāvajjanaṃ vinā; Kriyā ca pañcapaññāsa, javananti pavuccare.
推度心和大果报心,名为彼所缘。
当速行的所缘现前时,十一种心就生起。
Santīraṇamahāpākā, tadārammaṇanāmakā; Ekādasa pavattanti, javanārammaṇe yato.
广大果报心与大果报心,以及两种舍俱推度心。
死亡心、结生心和有分心,这些心识一共十九种。
Mahaggatamahāpākā, upekkhātīraṇadvayaṃ; Cutisandhibhavaṅgāni, cittānekūnavīsati.
速行、转向等,确定与喜俱推度;
广大心与大果报,及舍俱推度。
Javanāvajjanādīni, voṭṭhabbasukhatīraṇā; Mahaggatamahāpākā, upekkhātīraṇāti ca.
六十八,还有二,九和八,还有二,依次排列。
说明一、二、三、四、五种作用的处所。
Aṭṭhasaṭṭhi tathā dve ca, navaṭṭha dve yathākkamaṃ; Ekadviticatuppañcakiccaṭṭhānāni niddise.
色界果报心、大果报心、意界和推度。
十九种心能生色,另外两种则不能生色。
Rūpapākā mahāpākā, manodhātu ca tīraṇaṃ; Rūpaṃ janenti ekūnavīsati netaradvayaṃ.
除神通外的一切安止速行,凡二十六种,
生起色法,并推动威仪路。
Abhiññāvajjitā sabbe, appanājavanā pana; Rūpaṃ janenti chabbīsa, paṇāmentiriyāpathaṃ.
复次,能实现二神通、确定心与欲界速行,
以及色表与威仪路者,即此三十二种心。
Abhiññādvayavoṭṭhabbaparittajavanā pana; Dvattiṃsa rūpaviññattiiriyāpathasādhakā.
五识异熟、无色异熟,及一切结生、
漏尽者之死;此十六者,不缘任何(所缘)。
Pañcaviññāṇamāruppa-vipākā sabbasandhiyo; Cuti khīṇāsavasseti, soḷasete na kiñcipi.
诸心能产生色法,总共有七十七种。
五十八种心,使身体的姿势弯曲伸展。
Rūpaṃ janenti cittāni, sattasattati sabbathā; Aṭṭhapaññāsa cittāni, paṇāmentiriyāpathaṃ.
三十二与四表色,诸心生起;
于彼前说十六中,一种亦不生。
Dvattiṃsa catuviññattiṃ, samuṭṭhāpenti mānasā; Na janenti tassampekaṃ, yathāvuttāni soḷasa.
与喜俱行的小速行心,
亦能令人生起欢笑;这十三种心具有四种作用。
Somanassasahagatā, parittajavanā pana; Hasanampi janentīti, catukiccāni terasa.
五蕴界中一切作用,皆已宣说;
然于无色界中,一切依色者皆不存在。
Sabbampi pañcavokāre, kiccametaṃ pakāsitaṃ; Āruppe pana sabbampi, rūpāyattaṃ na vijjati.
不过,对于无想有情来说,一切心都无法获得;
对他们来说,色蕴本身就被称为自体。
Asaññīnaṃ tu sabbāni, cittāneva na labbhare; Rūpakkhandhova tesaṃ tu, attabhāvoti vuccati.
而由杀生、偷盗等的方面所积累的;
没有掉举的非福业,在四恶趣之地。
Pāṇātipātatheyyādivasenopacitaṃ pana; Uddhaccarahitāpuññaṃ, caturāpāyabhūmiyaṃ.
于五蕴地中,结生而流转;
与掉举俱者,亦成熟七果。
Datvā sandhiṃ pavatte tu, pañcavokārabhūmiyaṃ; Uddhaccasahitañcāpi, satta pākāni paccati.
布施、持戒等所起之善,
于欲界中心为最胜;此四种皆具三因。
Dānasīlādibhedena, pavattaṃ kusalaṃ pana; Kāme mānasamukkaṭṭhaṃ, catukkaṃ tu tihetukaṃ.
施与三因结生,于欲界善趣;
十六福果,则于转起成熟。
Datvā tihetukaṃ sandhiṃ, kāme sugatiyaṃ pana; Soḷasa puññapākāni, pavatte tu vipaccati.
有三因的下劣福德,以及二因的殊胜福德;
投生到欲界善趣时,也同样是给了二因的结生。
Tihetukomakaṃ puññaṃ, ukkaṭṭhañca dvihetukaṃ; Datvā dvihetukaṃ sandhiṃ, kāme sugatiyaṃ tathā.
然于流转中,除与智相应者,
十二福果如其所应而成熟。
Pavatte pana ñāṇena, sampayuttaṃ vivajjiya; Dvādasa puññapākāni, vipaccati yathārahaṃ.
二因的劣等福德,带来无因结生。
它感得人类中,也同样感得堕处阿修罗中。
Dvihetukomakaṃ puññaṃ, paṭisandhimahetukaṃ; Deti mānusake ceva, vinipātāsure tathā.
八无因异熟果,在转起中才会成熟;
也有四个四组,存在于五蕴地中。
Aṭṭhāhetukapākāni, pavatte tu vipaccare; Cattāripi catukkāni, pañcavokārabhūmiyaṃ.
而由修习所生的福,则是广大的、无上的。
按照它自己所处的层次和规律,各自给出相应的果报。
Bhāvanāmayapuññaṃ tu, mahaggatamanuttaraṃ; Yathābhūminiyāmena, deti pākaṃ yathāsakaṃ.
在五蕴地中,那些由已作业所生的色法果报;
在无上无色处,果报成熟;同样地,在无想有情中,也有色法。
Kaṭattārūpapākāni, pañcavokārabhūmiyaṃ; Āruppānuttare pākaṃ, tathā rūpamasaññisu.
福德与非福德业,以及三十三种,
随应于结生与转起,各自产生。
Puññāpuññāni kammāni, tettiṃsāpi ca yabbathā; Sañjanenti yathāyogaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ.