第二品
Dutiyo paricchedo
2. 杂说
2. Pakiṇṇakakathā
善心有二十一种,不善心有十二种;
果报心有三十六种,唯作心有二十种。
Kusalānekavīseva , dvādasākusalāni ca; Chattiṃsati vipākāni, kriyācittāni vīsati.
欲界心五十四,色界心十五;
无色界心有十二种,出世间心有八种。
Kāmesu catupaññāsa, rūpesu dasa pañca ca; Dvādasāruppacittāni, aṭṭhānuttaramānasā.
欲界果报心二十三种,善与不善果报心二十种;
唯作心十一种,如是欲界心总计五十四种。
Kāme tevīsa pākāni, puññāpuññāni vīsati; Ekādasa kriyā ceti, catupaññāsa sabbathā.
依善、果报与唯作的差别,色界心有三种,各分五类;
无色界心各有四种,广大心总计二十七种。
Puññapākakriyābhedā, tayo rūpesu pañcakā; Āruppeti catukkāni, sattavīsa mahaggatā.
四种道心与四种果心,依禅那之别,各有八种;
两者合计共十六种,出世间心总计四十种。
Catumaggaphalānaṃ tu, vasenaṭṭhapi jhānato; Dasobhayampi missetvā, tālīsānuttarā siyuṃ.
善、异熟、唯作与不善,存在于欲界及广大界之中;
不善与唯作,于出世间亦不存在。
Puññapākakriyāpāpā, santi kāme mahaggate; Pāpaṃ natthi kriyāpāpā, na vijjanti anuttare.
离不善与无因之心,于一切时皆无过失;
五十九心,终归于福、异熟、唯作。
Pāpāhetukamuttāni, anavajjāni sabbathā; Ekūnasaṭṭhi cittāni, puññapākakriyāvasā.
业心三十三,一切时中唯福非福;
其中三十六为果报,二十为唯作,而非两者。
Kammacittāni tettiṃsa, puññāpuññāni sabbathā; Chattiṃsa tesaṃ pākāni, kriyā vīsa na cobhayaṃ.
Cakkhuviññāṇadhātādi, pañcaviññāṇanāmakā; Pañcadvārāvajjanañca, duvidhaṃ sampaṭicchanaṃ.
Manodhātuttayaṃ nāma, chasattati tato pare;
所谓意识界,依界的分别而有七种。
Manoviññāṇadhātūti, sattadhā dhātubhedato.
Manoviññāṇadhātuñca , manodhātuttayaṃ tathā; Katvā manoviññāṇanti, cha viññāṇā pakittitā.
Āvajjanaṃ dassanañca, savanaṃ ghāyanaṃ tathā; Sāyanaṃ phusanañceva, sampaṭicchanatīraṇaṃ.
Voṭṭhabbanañca javanaṃ, tadārammaṇanāmakaṃ; Bhavaṅgaṃ cuti sandhīti, cittaṃ cuddasadhā ṭhitaṃ.
Āvajjanādayo dve dve, yugā satta yathākkamaṃ; Tīṇi tīraṇacittāni, ekaṃ voṭṭhabbanaṃ mataṃ.
一切善、不善与果报心,除去转向心之外;
以及五十五种唯作心,称为速行。
Kusalākusalā sabbe, phalā cāvajjanaṃ vinā; Kriyā ca pañcapaññāsa, javananti pavuccare.
Santīraṇamahāpākā, tadārammaṇanāmakā; Ekādasa pavattanti, javanārammaṇe yato.
Mahaggatamahāpākā, upekkhātīraṇadvayaṃ; Cutisandhibhavaṅgāni, cittānekūnavīsati.
速行心、转向心等,以及确定心、悦俱推度心;
广大果报心与舍俱推度心。
Javanāvajjanādīni, voṭṭhabbasukhatīraṇā; Mahaggatamahāpākā, upekkhātīraṇāti ca.
Aṭṭhasaṭṭhi tathā dve ca, navaṭṭha dve yathākkamaṃ; Ekadviticatuppañcakiccaṭṭhānāni niddise.
Rūpapākā mahāpākā, manodhātu ca tīraṇaṃ; Rūpaṃ janenti ekūnavīsati netaradvayaṃ.
除神通之外,一切安止速行皆能生色;然而
生起二十六种色,并运转威仪路。
Abhiññāvajjitā sabbe, appanājavanā pana; Rūpaṃ janenti chabbīsa, paṇāmentiriyāpathaṃ.
Abhiññādvayavoṭṭhabbaparittajavanā pana; Dvattiṃsa rūpaviññattiiriyāpathasādhakā.
Pañcaviññāṇamāruppa-vipākā sabbasandhiyo; Cuti khīṇāsavasseti, soḷasete na kiñcipi.
心能生起色法,于一切时有七十七心;
五十八种心,令身表屈伸。
Rūpaṃ janenti cittāni, sattasattati sabbathā; Aṭṭhapaññāsa cittāni, paṇāmentiriyāpathaṃ.
二十二与十四,合为三十六,皆由心意而生起;
如前所说十六心,不生任何色法;
Dvattiṃsa catuviññattiṃ, samuṭṭhāpenti mānasā; Na janenti tassampekaṃ, yathāvuttāni soḷasa.
Somanassasahagatā, parittajavanā pana; Hasanampi janentīti, catukiccāni terasa.
所阐明的一切作用,皆在五蕴有中;
然而在无色界中,这一切都不依于色。
Sabbampi pañcavokāre, kiccametaṃ pakāsitaṃ; Āruppe pana sabbampi, rūpāyattaṃ na vijjati.
然于无想有情,则不得一切心;
唯彼之色蕴,即称为其自体。
Asaññīnaṃ tu sabbāni, cittāneva na labbhare; Rūpakkhandhova tesaṃ tu, attabhāvoti vuccati.
然由杀生、偷盗等所积集之业,
无掉举之福业,于四恶趣地。
Pāṇātipātatheyyādivasenopacitaṃ pana; Uddhaccarahitāpuññaṃ, caturāpāyabhūmiyaṃ.
而在五蕴有地的流转中,给予结生;
与掉举俱者,则成熟七种果报。
Datvā sandhiṃ pavatte tu, pañcavokārabhūmiyaṃ; Uddhaccasahitañcāpi, satta pākāni paccati.
然而,由布施、持戒等差别所现起的善法,
于欲界,以慢为增上者,有四种,皆为三因所摄。
Dānasīlādibhedena, pavattaṃ kusalaṃ pana; Kāme mānasamukkaṭṭhaṃ, catukkaṃ tu tihetukaṃ.
然而,在欲界善趣,施与三因结生之后,
在流转中,十六种福果报成熟。
Datvā tihetukaṃ sandhiṃ, kāme sugatiyaṃ pana; Soḷasa puññapākāni, pavatte tu vipaccati.
三因中的下劣福德,以及二因中的增上福德;
同样,在欲界善趣中,给予二因的结生之后,
Tihetukomakaṃ puññaṃ, ukkaṭṭhañca dvihetukaṃ; Datvā dvihetukaṃ sandhiṃ, kāme sugatiyaṃ tathā.
然而,在生命流转中,除与智相应者外,
如其所应,成熟十二种福报之果。
Pavatte pana ñāṇena, sampayuttaṃ vivajjiya; Dvādasa puññapākāni, vipaccati yathārahaṃ.
劣等的二因福德,引生无因的结生;
既给予人间,也给予恶趣及阿修罗。
Dvihetukomakaṃ puññaṃ, paṭisandhimahetukaṃ; Deti mānusake ceva, vinipātāsure tathā.
八因所生的果报,于转起中成熟;
四种四组,于五蕴地中。
Aṭṭhāhetukapākāni, pavatte tu vipaccare; Cattāripi catukkāni, pañcavokārabhūmiyaṃ.
修所成福,则为广大与无上;
如其地之决定,各别给予果报;
Bhāvanāmayapuññaṃ tu, mahaggatamanuttaraṃ; Yathābhūminiyāmena, deti pākaṃ yathāsakaṃ.
已作业所生之色果报,在五蕴地中;
于无色界与无上处,果报成熟;于无想有情中,色法亦复如是。
Kaṭattārūpapākāni, pañcavokārabhūmiyaṃ; Āruppānuttare pākaṃ, tathā rūpamasaññisu.
福业、非福业,以及三十三种业,各如其宜,
于结生与转起时,如其相应而令生起。
Puññāpuññāni kammāni, tettiṃsāpi ca yabbathā; Sañjanenti yathāyogaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ.