5. 第五品
5. Pañcamo paricchedo
然而,业之分类,
从此以后,我将宣说;
依业的果报与造作之差别,分别解说。
Vibhāgaṃ pana kammānaṃ, Pavakkhāmi ito paraṃ; Kammapākakriyābhede, Amohāya samāsato.
业缘即是业,唯思所统摄;
彼处亦然,种种刹那,思心所或善或不善。
Kammapaccayakammanti, cetanāva samīritā; Tatthāpi nānakkhaṇikā, puññāpuññāva cetanā.
依止于决定,如其相应而给予关联之法成熟果报;
因为思是业的积聚者,也是业的推动者。
Deti pākamadhiṭṭhāya, sampayutte yathārahaṃ; Kammassāyūhanaṭṭhena, pavattattā hi cetanā.
Klesānusayasantāne , pākadhammā hi jāyare; Pahīnānusayānaṃ tu, kriyāmattaṃ pavattati.
因为是一切法的根本,同样地,两种转向也是如此;
由业所生的诸异熟,亦如此转起。
Mūlabhāvā ca sabbesaṃ, tathevāvajjanadvayaṃ; Janitāni ca kammehi, vipākāni pavattare.
Cittuppādavaseneva, kammaṃ tettiṃsadhā ṭhitaṃ; Kammacatukkabhedehi, vibhāveyya vicakkhaṇo.
始于现法受等、黑等、令生等、重等,
及现法受等、欲界等之差别,如次有六种。
Paccuppannādikaṇhādi-janakādigarādito; Diṭṭhadhammādikāmādi-bhedā chadhā yathākkamaṃ.
若恶业夹杂乐受,且轻易造作;
此业现前为乐,未来则生苦果。
Yaṃ pāpaṃ sukhavokiṇṇaṃ, akicchena karīyati; Paccuppannasukhaṃ kammaṃ, āyatiṃ dukkhapākajaṃ.
若恶业夹杂苦受,且艰难造作;
此业现前是苦,未来亦生苦果。
Kicchena dukkhavokiṇṇaṃ, yadi pāpaṃ karīyati; Paccuppanne ca taṃ dukkhaṃ, āyatiṃ dukkhapākajaṃ.
若所造善业,艰难而杂有苦;
此业现前是苦,未来则生乐果。
Kicchena dukkhavokiṇṇaṃ, yadi puññaṃ karīyati; Paccuppannamhi taṃ dukkhaṃ, āyatiṃ sukhapākajaṃ.
若有善业与乐交融,不费辛劳即可造作;
此业现前即得安乐,未来亦生乐果。
Yaṃ puññaṃ sukhavokiṇṇaṃ, akicchena karīyati; Paccuppannasukhañceva, āyatiṃ sukhapākajaṃ.
如掺毒之蜜,亦如含毒之苦味;
犹如牛尿、蜂蜜、药等譬喻,依次分别。
Visasaṃsaṭṭhamadhuraṃ, savisaṃ tittakaṃ tathā; Gomuttamadhubhesajja-miccopammaṃ yathākkamaṃ.
依乐与苦的差别,分别受持及其果报;
诸如来开示:业如是分为四种。
Samādāne vipāke ca, sukhadukkhappabheditaṃ; Kammamevaṃ catuddhāti, pakāsenti tathāgatā.
Ānantariyakammādi, ekantakaṭukāvahaṃ; Kaṇhaṃ kaṇhavipākanti, kammaṃ duggatigāmikaṃ.
Paṭhamajjhānakammādi, ekantena sukhāvahaṃ; Sukkaṃ sukkavipākanti, kammaṃ saggūpapattikaṃ.
杂业是导向乐苦交杂之往生的业;
黑白业即是黑白之果报,如是所宣说。
Vokiṇṇakamma vokiṇṇa-sukhadukkhūpapattikaṃ; Kaṇhasukkaṃ kaṇhasukka-vipākanti samīritaṃ.
“非黑非白”,即带来非黑非白果报的业;
出世间之业在世间,带来趣与业之灭尽。
Akaṇhasukkamīrenti, akaṇhasukkapākadaṃ; Kammaṃ lokuttaraṃ loke, gatikammakkhayāvahaṃ.
如是,在轮回流转之中,依烦恼与清净而有分别;
以业之灭尽而统摄,故业被宣说为四种。
Iti vaṭṭappavattamhi, klesavodānabheditaṃ; Kammakkhayena saṅgayha, catudhā kammamīritaṃ.
令生业、支持业、阻碍业与毁坏业
依作用差别分四种,业即如此被宣说。
Janakañcevupatthambha-mupapīḷopaghātakaṃ; Catudhā kiccabhedena, kammamevaṃ pavuccati.
令生业产生果报,阻碍业削弱其果;
护持业令其相续,坏灭业则摧毁它。
Janeti janakaṃ pākaṃ, taṃ chindatupapīḷakaṃ; Taṃ pavattetupatthambhaṃ, taṃ ghātetopaghātakaṃ.
Karoti attano pāka-ssāvakāsanti bhāsitaṃ; Pākadāyakakammaṃ tu, yaṃ kiñci janakaṃ bhave.
Bādhamānakakammaṃ tu, taṃ pākamupapīḷakaṃ; Upaghātakamīrenti, tadupacchedakaṃpare.
Garukāsannamāciṇṇaṃ, kaṭattākammunā saha; Kammaṃ catubbidhaṃ pāka-pariyāyappabhedato.
Mahaggatānantariyaṃ, garukammanti vuccati; Kataṃ cintitamāsanna-māsannamaraṇena tu.
Bāhullena samāciṇṇamāciṇṇanti pavuccati; Sesaṃ puññamapuññañca, kaṭattākammamīritaṃ.
Diṭṭhadhamme vedanīyamupapajjāpare tathā; Pariyāyavedanīyamiti cāhosikammunā.
复次,依成熟之时,及依过时(而分);
日种(佛陀)宣说了四种业。
Pākakālavasenātha, kālātītavasena ca; Catudhevampi akkhātaṃ, kammamādiccabandhunā.
于有(生命)之中,第一个速行心是现法受业;
因未得受用,故于他世无力。
Diṭṭhadhamme vedanīyaṃ, paṭhamaṃ javanaṃ bhave; Aladdhāsevanattāva, asamatthaṃ bhavantare.
Vedanīyaṃ tupapajjapariyosānamīritaṃ; Pariniṭṭhitakammattā, vipaccati anantare.
Sesāni vedanīyāni, pariyāyāpare pana; Laddhāsevanato pākaṃ, janenti sati paccaye.
所谓已失效业,即全然逾时。
Vuccantāhosikammāni, kālātītāni sabbathā;
Ucchinnataṇhāmūlāni, paccayālābhato tathā.
又依欲界等地的差别,而说为四种;
依福与非福之力,欲界之生分为二种。
Catudhā puna kāmādibhūmibhedena bhāsitaṃ; Puññāpuññavasā dvedhā, kāmāvacarikaṃ bhave.
Apuññaṃ tattha sāvajja-maniṭṭhaphaladāyakaṃ;
它由业门与触门,以两种方式现起。
Taṃ kammaphassadvārehi, duvidhaṃ sampavattati.+
Kāyadvāraṃ vacīdvāraṃ, manodvāranti tādinā; Kammadvārattayaṃ vuttaṃ, phassadvārā cha dīpitā.
于业门中,心门含摄五门;
触门即是心门,业门说为三种。
Kammadvāre manodvāre, pañcadvārā samohitā; Phassadvāramanodvāraṃ, kammadvārattayaṃ kataṃ.
正是如此,生起身表之后,思便生起;
身业与语业,依语表而转起。
Tathā hi kāyaviññattiṃ, janetvā jātacetanā; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, vacībhedapavattikā.
具足两种表色,即称为意业;
此是以差别门对诸业所作的区分,已阐明。
Viññattidvayasampattā, manokammanti vuccati; Bhedoyaṃ pariyāyena, kammānamiti dīpito.
杀生等业,以身行频繁故,称为身业;
妄语等业,亦复如是,称为语业。
Pāṇaghātādikaṃ kammaṃ, kāye bāhullavuttito; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, musāvādādikaṃ tathā.
贪等意业,于三门中生起;
其余诸业于二门中,这是依胜义谛所作的区分。
Abhijjhādi manokammaṃ, tīsu dvāresu jāyati; Dvīsu dvāresu sesāni, bhedoyaṃ paramatthato.
触门与意门中,宣说两种表色;
五门中无此二者,此即此处之决断。
Phassadvāramanodvāre, viññattidvayamīritaṃ; Pañcadvāre dvayaṃ natthi, ayamettha vinicchayo.
眼、智、懈怠、恶戒、失念,
由于不防护的差别,于八门中生起。
Akkhantiñāṇa kosajjaṃ, dussilyaṃ muṭṭhasaccatā; Iccāsaṃvarabhedena, aṭṭhadvāresu jāyati.
Kammadvārattayañceva , pañcadvārā tathāpare; Asaṃvarānaṃ pañcannaṃ, aṭṭha dvārā pakāsitā.
其中,凡成就业道者,能引生结生与果报;
它依杀生等种种差别,以十种方式流转。
Tattha kammapathappattaṃ, paṭisandhiphalāvahaṃ; Pāṇaghātādibhedena, dasadhā sampavattati.
杀生、粗语,以及嗔恚,同样如此;
如是,这三种业从嗔根生起。
Pāṇātipāto pharusaṃ, byāpādo ca tathāparo; Iccevaṃ tividhaṃ kammaṃ, dosamūlehi jāyati.
邪行、贪婪,以及邪见,亦属此类;
如是,此三种业,从贪根而生。
Micchācāro abhijjhā ca, micchādiṭṭhi tathāparā; Iccevaṃ tividhaṃ kammaṃ, lobhamūlehi jāyati.
偷盗、妄语、两舌、杂秽语;
此四种业,依二根而转起。
Theyyādānaṃ musāvādo, pisuṇaṃ samphalāpanaṃ; Kammaṃ catubbidhammetaṃ, dvimūlehi pavattati.
Chandādosā bhayā mohā, pāpaṃ kubbanti pāṇino; Tasmā chandādibhedena, cattālīsavidhaṃ bhave.
Iccāpuññaṃ pakāsenti, caturāpāyasādhakaṃ; Aññatthāpi pavattamhi, vipattiphalasādhanaṃ.
Tividhaṃ pana puññaṃ tu, anavajjiṭṭhapākadaṃ; Dānaṃ sīlaṃ bhāvanā ca, tīsu dvāresu jāyati.
敬重大者、慈爱关怀、悲悯与信乐善行;
施予财物、活命与无畏法,即名为布施。
Mahattagāravā snehā, dayā saddhupakārato; Bhogajīvābhayadhammaṃ, dadato dānamīritaṃ.
若人依善行、戒律与仪轨而修福德,
又能远离诸恶,则有戒所成之福。
Puññamācāravāritta-vattamārabbha kubbato; Pāpā ca viramantassa, hoti sīlamayaṃ tadā.
Dānasīlavinimuttaṃ, bhāvanāti pavuccati; Puññaṃ bhāventi santāne, yasmā tena hitāvahaṃ.
生起身表之后,造作福德之时;
彼时即为身业:布施、持戒、修习。
Janetvā kāyaviññattiṃ, yadā puññaṃ karīyati; Kāyakammaṃ tadā hoti, dānaṃ sīlañca bhāvanā.
Vacīviññattiyā saddhiṃ, yadā puññaṃ karīyati; Vacīkammaṃ manokammaṃ, vinā viññattiyā kataṃ.
Taṃtaṃdvārikamevāhu, taṃtaṃdvārikapāpato; Viramantassa viññattiṃ, vinā vā saha vā puna.
布施、持戒、修习,以及服务与恭敬;
随喜功德、回向功德,以及说法;
闻法与见正直业,如此安立于十种。
Dānaṃ sīlaṃ bhāvanā ca, veyyāvaccāpacāyanā; Pattānumodanā patti-dānaṃ dhammassa desanā; Savanaṃ diṭṭhijukamma-miccevaṃ dasadhā ṭhitaṃ.
宣说欲界之福德,能成就欲界善趣;
于他处转起之时,亦能成就圆满之果。
Kāmapuññaṃ pakāsenti, kāme sugatisādhakaṃ; Aññatthāpi pavattamhi, sampattiphalasādhakaṃ.
依心生起的差别,业安立为二十种;
如此,智者们阐明此为欲界。
Cittuppādappabhedena, kammaṃ vīsatidhā ṭhitaṃ; Kāmāvacaramiccevaṃ, vibhāventi vibhāvino.
色界之业,由安止修习所成;
以遍相等为所缘,于意门中转起。
Rūpāvacarikaṃ kamma-mappanābhāvanāmayaṃ; Kasiṇādikamārabbha, manodvāre pavattati.
地、水、火,
风,以及青与黄;
红、白、虚空,
光明,为智者所了知。
Pathavāpo ca tejo ca, Vāyo nīlañca pītakaṃ; Lohitodātamākāsaṃ, Ālokoti visāradā.
十遍处,是为初业瑜伽行者所宣说;
膨胀、青瘀、脓烂、断坏,
Kasiṇāni dasīrenti, ādikammikayogino; Uddhumātaṃ vinīlañca, vipubbakaṃ vikhāditaṃ.
断坏相、散乱相,以及斩斫离散血涂相;
蛆虫相与骨相——如是,十种不净相已安立。
Vicchiddakañca vikkhittaṃ, hatavikkhittalohitaṃ; Puḷavaṃ aṭṭhikañceti, asubhaṃ dasadhā ṭhitaṃ.
于佛、法、僧,及自之戒与施;
并于天随念,这些名为随念修习。
Buddhe dhamme ca saṅghe ca, sīle cāge ca attano; Devatopasamāyañca, vuttānussatibhāvanā.
死随念为一种,身至念亦然;
及安般念,如是宣说十随念。
Maraṇe sati nāmekā, tathā kāyagatāsati; Ānāpānasaticcevaṃ, dasadhānussatīritā.
Mettā karuṇā muditā, upekkhā bhāvanāti ca; Catubrahmavihārā ca, appamaññāti bhāsitā.
Āhāre tu paṭikkūla-saññekāti pakāsitā; Catudhātuvavatthānaṃ, catudhātupariggaho.
四种色法,合为四十种;
于止的修习方法中,已宣说这些业处。
Cattāroruppakā ceti, cattālīsa samāsato; Kammaṭṭhānāni vuttāni, samathe bhāvanānaye.
其中,入出息念及遍,成就五种禅那;
身分不净修习,已说其依初禅。
Ānāpānañca kasiṇaṃ, pañcakajjhānikaṃ tahiṃ; Paṭhamajjhānikā vuttā, koṭṭhāsāsubhabhāvanā.
Mettādayo catujjhānā, upekkhā pañcamī matā; Āruppāruppakā sesā, upacārasamādhikā.
Kasiṇāsubhakoṭṭhāse, Ānāpāne ca jāyati; Paṭibhāgo tamārabbha, Tattha vattati appanā.
在其余诸业处中,并无似相;
正如在七种施设中,无量心得以转起。
Kammaṭṭhānesu sesesu, paṭibhāgo na vijjati; Tathā hi sattavohāre, appamaññā pavattare.
破除遍相所得之虚空,乃初无色定之心所缘;
初无色定之非有,又以无所有处为缘境。
Kasiṇugghāṭimākāsaṃ, paṭhamāruppamānasaṃ; Paṭhamāruppakābhāva-mākiñcaññañca gocaraṃ.
无色界禅那依次转起,各各随其缘境而住;
然而在其他一切处,安止并不现起。
Āruppā sampavattanti, ālambitvā yathākkamaṃ; Aññattha pana sabbattha, nappavattati appanā.
Parikammaṃ parikamma-samādhi ca tato paraṃ; Upacārappanā ceti, bhāvanāyaṃ catubbidhaṃ.
Parikammanimittañca, uggaho ca tato paraṃ;
所谓“对应”,即这三种相清楚地显现。
Paṭibhāgoti tīṇeva, nimittāni pakāsayuṃ.
Nimittaṃ gaṇhato pubba-mādikammikayogino;
所谓“遍作相”,即是以遍等为所缘。
Parikammanimittanti, kasiṇādikamīritaṃ.
然而,依此相开始修习时,
最初,它被称为遍作,亦称为修习。
Tasmiṃ pana nimittamhi, ārabhantassa bhāvanaṃ; Paṭhamaṃ parikammanti, bhāvanāpi pavuccati.
当此相为心所执取,且于心门极为明净时;
即称为“取相”已生起。
Cittenuggahite tasmiṃ, manodvāre vibhāvite; Taduggahanimittaṃ tu, samuppannanti vuccati.
脱离了五门,依彼而安住于定;
“遍作定”者,即此修习之阐明。
Pañcadvāravinimuttā , tamārabbha samāhitā; Parikammasamādhīti, bhāvanā sā pakāsitā.
Uggahākārasambhūtaṃ, vatthudhammavimuccitaṃ;
所谓“似相”,即由修习所成者。
Paṭibhāganimittanti, bhāvanāmayamīritaṃ.
舍离色等所缘,此后便缘取彼似相;
有分间断之后,意门便转起。
Rūpādivisayaṃ hitvā, tamārabbha tato paraṃ; Bhavaṅgantaritaṃ hutvā, manodvāraṃ pavattati.
Sikhāpattasamādhāna-mupaklesavimuccitaṃ; Upacārasamādhīti, kāmāvacaramīritaṃ.
Paṭibhāganimittamhi, upacārasamādhito; Bhāvanābalanipphannā, samuppajjati appanā.
以前者为前行而修习,从此便得自在;
为舍弃粗重之支,为生起微细之支。
Purimaṃ purimaṃ katvā, vasībhūtaṃ tato paraṃ; Oḷārikaṅgamohāya, sukhumaṅgappavattiyā.
对于精勤安止者,安止依次第而转;
已离寻等,与伺等相应。
Appanā padahantassa, pavattati yathākkamaṃ; Vitakkādivinimuttā, vicārādisamāyutā.
Āvajjanā ca vasitā, taṃsamāpajjanā tathā; Vuṭṭhānādhiṭṭhānā pacca-vekkhaṇāti ca pañcadhā.
然而,通过超越寻与伺,
有的入四禅,有的则分别入五禅。
Vitakkañca vicārañca, sahātikkamato pana; Catukkajjhānamappeti, pañcakañca visuṃ visuṃ.
Appanāya ca paccekajhānassāpi visuṃ visuṃ; Icchitabbā hi sabbattha, parikammādibhāvanā.
Taṃ parittaṃ majjhimañca, paṇītanti vibhajjati; Vimokkho ca vasībhūtamabhibhāyatananti ca.
Parittādi parittādigocaranti catubbidhaṃ; Dukkhāpaṭipadaṃ dandhābhiññamiccādito tathā.
Taṃ chandacittavīriyavīmaṃsādhippateyyato; Visesaṭṭhitinibbedhahānabhāgiyatopi ca.
依禅那的差别而有五种,依所缘的差别而有四种;
所说的定修习功德,达至安止。
Pañcadhā jhānabhedena, catudhālambabhedato; Samādhibhāvanāpuññamappanāpattamīritaṃ.
Iti vikkhambhitaklesaṃ, rūpalokūpapattikaṃ; Rūpāvacarakammanti, vibhāventi visāradā.
无色界业有四种,能成就四无色;
依色法的分别而修习,即称为已修。
Arūpāvacarakammaṃ, catudhāruppasādhanaṃ; Rūpadhammavibhāgena, bhāvitanti pavuccati.
四遍清净戒,以头陀支为庄严;
圆满了名为戒清净之后,由此更进。
Catupārisuddhisīlaṃ, dhutaṅgaparivāritaṃ; Sīlavisuddhisaṅkhātaṃ, pūrayitvā tato paraṃ.
证得心清净,与近行定;
复次证得见清净,即名色之把握。
Patvā cittavisuddhiñca, sopacārasamādhikaṃ; Tathā diṭṭhivisuddhiñca, nāmarūpapariggahaṃ.
名为“断疑”,即观见缘起而安住;
净化之后,即是道非道智见清净。
Kaṅkhāvitaraṇaṃ nāma, paccayaṭṭhitidassanaṃ; Visodhetvā maggāmagga-ñāṇadassanameva ca.
此后,观照者于诸清净中得定;
成就了最上的行道智见。
Tato paraṃ vipassanto, visuddhīsu samāhito; Sampādetvā paṭipadā-ñāṇadassanamuttamaṃ.
随后,聪慧者证得智见清净;
此即名为四道、能施与沙门果的智见清净。
Tato pappoti medhāvī, visuddhiṃ ñāṇadassanaṃ; Catumaggasamaññātaṃ, sāmaññaphaladāyakaṃ.
应如此依六清净的次第而修习;
名为出世间业,能带来一切苦的灭尽。
Chabbisuddhikamenevaṃ, bhāvetabbaṃ yathākkamaṃ; Kammaṃ lokuttaraṃ nāma, sabbadukkhakkhayāvahaṃ.
如是,依六种四法组,应阐明业;
以此业之差别,令相续得以造作。
Iti channaṃ catukkānaṃ, vasā kammaṃ vibhāvaye; Yena kammavisesena, santānamabhisaṅkhataṃ.
于地、有、生、趣、住、居处中,诸法生起;
以结生等状态,为成熟而转起。
Bhūmībhavayonigatiṭhitivāsesu sambhavā; Paṭisandhādibhāvena, pākāya parivattati.
Sāyaṃ kammasamaññātā, kammajāni yathārahaṃ; Janeti rūpārūpāni, manosañcetanā kathaṃ.
Bhūmi lokuttarā ceva, lokiyāti dvidhā ṭhitā; Parittā ca mahaggatā, appamāṇāti bheditā.
十一种欲有,十六种色有,
以及四种无色有,这便是三有的总摄。
Ekādasa kāmabhavā, bhavā soḷasa rūpino; Cattāroruppakā ceti, tividho bhava saṅgaho.
无想有与非想非非想有;
有想无想有;
所有其他的有想有。
Asaññeko bhavo neva- Saññināsaññiko bhavo; Sabbo saññibhavo seso, Evampi tividho bhavo.
无色有是四蕴有,无想有情为一蕴有;
其余的有,则称为五蕴有。
Āruppā catuvokārā, ekavokārasaññino; Pañcavokārako nāma, bhavo seso pavuccati.
地狱与诸天,种种化生之处;
卵生、胎生,湿生与化生。
Niraye hoti deve ca, yonekā opapātikā; Aṇḍajā jalābujā ca, saṃsedajopapātikā.
饿鬼道、畜生道,地居天与人间;
阿修罗亦复如是,四种生遂总摄如是。
Petaloke tiracchāne, bhummadeve ca mānuse; Asure ca bhavantevaṃ, catudhā yoni saṅgahā.
诸趣即地狱、饿鬼、畜生与人;
一切天合为第五,具五清净眼者说。
Gatiyo nirayaṃ petā, tiracchānā ca mānavā; Sabbe devāti pañcāha, pañcanimmalalocano.
Tāvatiṃsesu devesu, vepacittāsurā gatā; Kālakañcāsurā nāma, gatā petesu sabbathā.
Sandhisaññāya nānattā, kāyassāpi ca nānato; Nānattakāyasaññīti, kāmasuggatiyo matā.
初禅地,及四恶趣地;
“种种身、一想者”,已广为阐明。
Paṭhamajjhānabhūmī ca, caturāpāyabhūmiyo; Nānattakāyaekatta-saññīti samudīritā.
“一身、种种想者”属于第二地;
“一身、一想者”是更高的色界有情。
Ekattakāyanānatta-saññī dutiyabhūmikā; Ekattakāyaekatta-saññī uparirūpino.
识住有七种,下至三无色;
此处无想者,因识恒无有,故不计在内。
Viññāṇaṭṭhitiyo satta, tīhāruppehi heṭṭhato; Asaññettha na gaṇhanti, viññāṇābhāvato sadā.
第四无色地,从断除识的喜贪;
摄此二已,九有情居不共相应。
Catutthāruppabhūmiñca, paṭuviññāṇahānito; Taṃ dvayampi gahetvāna, sattāvāsā naveritā.
Devā manussāpāyāti, tividhā kāmadhātuyo; Paṭhamajjhānabhūmādi-bhedā bhūmi catubbidhā.
初无色等之差别,四种无色界;
由须陀洹等之差别,说有四种无上。
Paṭhamāruppādibhedā, catudhāruppadhātuyo; Sotāpannādibhedena, catudhānuttarā matā.
以地狱等为差别,再各各分别;
众生之生处,总为三十一种。
Nirayādippabhedena, bhinnā paccekato puna; Ekatiṃsavidhā honti, sattānaṃ jātibhūmiyo.
如是,于地等种种界中,有情有漏而生;
诸业又如何依其相应因缘而成熟?
Evaṃ bhūmādibhedesu, sattā jāyanti sāsavā; Kammāni ca vipaccanti, yathāsambhavato kathaṃ;
从恶趣死没的有情,生于欲界;
从其余欲有死没者,生于一切处。
Apāyamhā cutā sattā, kāmadhātumhi jāyare; Sabbaṭṭhānesu jāyanti, sesakāmabhavā cutā.
从净居天死没者,生于更上的净居天;
从无想有情天死没者,投生于欲界善趣。
Suddhāvāsā cutā suddhā-vāsesupari jāyare; Asaññimhā cutā kāma-sugatimhopapajjare.
从其余色界死没的有情,生于恶趣之外的处所;
从无色界死没者,亦生于欲界善趣及彼处。
Sesarūpā cutā sattā, jāyantāpāyavajjite; Āruppatopari kāma-sugatimhi tahimpi ca.
唯凡夫生于无想有情天与恶趣地;
不还果的圣者生于净居天。
Puthujjanāva jāyanti, asaññāpāyabhūmisu; Suddhāvāsesu jāyanti, anāgāmikapuggalā.
他们安住于广果天、色究竟天与有顶天;
一切圣者不再于别处受生。
Vehapphale akaniṭṭhe, bhavagge ca patiṭṭhitā; Na punaññattha jāyanti, sabbe ariyapuggalā.
已至梵天界之圣者,不再投生其下界;
由断除苦根,无漏者般涅槃。
Brahmalokagatā heṭṭhā, ariyā nopapajjare; Dukkhamūlasamucchedā, parinibbantināsavā.
对于正生者与已生者,依所说之定则而言;
已超越转起之业,在结生与转起中。
Jāyantānañca jātāna-miti vuttaniyāmato; Pavattātītakaṃ kammaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ.
在四蕴有中,无色界业唯生无色;在无想有情中,唯生色。
Arūpaṃ catuvokāre, rūpameva asaññisu; Janeti rūpārūpāni, pañcavokārabhūmiyaṃ.
无色界之无上业,唯异熟成熟;
已作之色异熟,依欲界、色界定则。
Āruppānuttaraṃ kammaṃ, pākameva vipaccati; Kaṭattārūpapākāni, kāmarūpaniyāmitaṃ.
依于时节、依止、精勤,及于趣向,各随其宜;
成就与失败,皆依业而成熟。
Kālopadhippayogānaṃ, gatiyā ca yathārahaṃ; Sampattiñca vipattiñca, kammamāgamma paccati.
于恶趣中,结生与转起,皆由掉举及低劣之无因心所给与。
Apāye sandhimuddhacca-hīnā datvā pavattiyaṃ; Sabbāpi pañcavokāre, dvādasāpuññacetanā.
七种不善异熟,各随其宜而成熟;
欲界诸善业,则于欲界善趣中。
Sattākusalapākāni, vipaccanti yathārahaṃ; Kāmāvacarapuññāni, kāmesugatiyaṃ pana.
有因异熟,于结生与转起中
于五蕴有中,无因者亦各如其宜而生起
Sahetukāni pākāni, paṭisandhipavattiyaṃ; Janenti pañcavokāre, ahetupi yathārahaṃ.
殊胜的三因善业,招感三因结生
施与十六种异熟已,于转起中成熟。
Tihetupuññamukkaṭṭhaṃ, paṭisandhiṃ tihetukaṃ; Datvā soḷasa pākāni, pavatte tu vipaccati.
低劣的三因善业与二因善业,则给予二因结生;
于转起中,除三因异熟之外。
Tihetukomakukkaṭṭhaṃ, dvihetu ca dvihetukaṃ; Sandhiṃ deti pavatte tu, tihetukavivajjitaṃ.
二因所生的福德,结生时却为无因;
但在生命流转的过程中,它成熟为无因的果报。
Dvihetukomakaṃ puññaṃ, paṭisandhimahetukaṃ; Datvāhetukapākāni, pavatte tu vipaccati.
无行作的果报,不会成熟为有行作的果报;
有些论师说,有行作的不会成熟为无行作的果报。
Asaṅkhāraṃ sasaṅkhāra-vipākāni na paccati; Sasaṅkhāramasaṅkhāra-vipākānīti kecana.
初禅有下劣、中等与殊胜三种;
修习之后,得生梵众天等三种天界。
Parittaṃ paṭhamajjhānaṃ, majjhimañca paṇītakaṃ; Bhāvetvā jāyare brahma-pārisajjādi tīsupi.
同样地,依次修习第二禅与第三禅;
修习之后,便生于少光天等三种禅天。
Tatheva dutiyajjhānaṃ, tatiyañca yathākkamaṃ; Bhāvetvā jāyare jhānaṃ, parittābhādi tīsupi.
同样地,修习三种第四禅后,心便得等持;
瑜伽行者生于少净天等三种天中。
Tathā catutthaṃ tividhaṃ, bhāvetvāna samāhitā; Parittasubhādikesu, tīsu jāyanti yogino.
修习第五禅后,便生于广果天;
修习想离欲后,便生于无想有情天。
Pañcamaṃ pana bhāvetvā, honti vehapphalūpagā; Saññāvirāgaṃ bhāvetvā, asaññīsūpapajjare.
生于净居天者,是为不来者;
修习无色定后,依次生于无色界。
Suddhāvāsesu jāyanti, anāgāmikapuggalā; Āruppāni tu bhāvetvā, āruppesu yathākkamaṃ.
如是广大善业,依其境地而得安立;
于结生与转起中,产生相似的果报。
Evaṃ mahaggataṃ puññaṃ, yathābhūmivavatthitaṃ; Janeti sadisaṃ pākaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ.
然而,出世间善业生起之后,随即……
在证入等至的那一刹那,便会产生相似的果报。
Lokuttarāni puññāni, uppannānantaraṃ pana; Samāpattikkhaṇe ceva, janenti sadisaṃ phalaṃ.
广大业与无间业,因其自性已全然成熟,
已超越无间有的、超越了时间的,便不再成熟。
Mahaggatānantariyaṃ, paripakkasabhāvato; Anantarabhavātītaṃ, kālātītaṃ na paccati.
又因自性微细,所依广大之业微妙故;
当相续为对立之法所染污时,便不成熟。
Sukhumālasabhāvā ca, sukhumattā mahaggatā; Santāne na vipaccanti, paṭipakkhehi dūsite.
已得同等修习、大威力具足时,
若未获得如是因,神通便不成熟。
Samānāsevane laddhe, vijjamāne mahabbale; Aladdhā tādisaṃ hetuṃ, abhiññā na vipaccati.
Sakaṃ bhūmimatītānaṃ, na vipaccatānuttaraṃ; Kammantarassadhiṭṭhānā, santānasseti dīpitaṃ.
如是,三十三种业、三十六种果报已说;
其余的心生起是唯作,因为其仅依唯作之性而转起。
Iti tettiṃsa kammāni, pākā chattiṃsa bhāsitā; Cittuppādā kriyā sesā, kriyāmattappavattito.
单就心的生起而言,便有八十九种;
依自性而言,有五十三种心与心所被认为存在。
Cittuppādavasenevamekūnanavutīvidhā ; Tepaññāsa sabhāvena, cittacetasikā matā.
如是,心、心所与涅槃,此无上之人;
具眼者、诸说者中最胜,以三种方式开示了‘名’。
Iti cittaṃ cetasikaṃ, nibbānanti naruttaro; Nāmaṃ tidhā pakāsesi, cakkhumā vadataṃ varo.
如是,在开示有限业果的教法中,那些业果智者
通达利益业果之彼岸者,宣说了四种业果
Iti kammavipākapaṇḍitā, mitakammavipākasāsane; Hitakammavipākapāragū, catukammavipākamabravuṃ.
在此,于胜义事之确定中,以同等与广说,
对于义与非义的思择,人们陷入迷惑。
佛陀于菩提树下所说,善逝往天宫后,
此业果决定之理,于略说中已阐明。
Yatthāyaṃ paramatthavatthuniyame tulyena bāhulyato, Atthānatthavicāraṇaṃ pati jano sammohamāpādito; Buddho bodhitale yamāha sugato gantvāna devālayaṃ, Svāyaṃ kammavipākanicchayanayo saṅkhepato dīpito.