第21章
21. Ekavīsatimo paricchedo
行道智见清净的解说
Paṭipadāñāṇadassanavisuddhiniddeso
正是依八种智的力量,观智达到顶峰。
第九种被称为行道智见。
Aṭṭhañāṇavaseneva , sikhāpakkā vipassanā; Navamaṃ paṭipadāñāṇa-dassananti pavuccati.
在这里,智者应当知道有八种智。
这智已经脱离随烦恼,而且非常清净明澈。
Aṭṭha ñāṇāni nāmettha, veditabbāni viññunā; Upaklesavinimuttaṃ, ñāṇaṃ suvisadaṃ pana.
于生起与灭去、坏灭、怖畏、过患时,
厌离观智与欲脱之智。
Udayabbaye ca bhaṅge ca, bhaye ādīnave tathā; Nibbidāpassanāñāṇaṃ, ñāṇaṃ muccitukamyatā.
1301第1301段没有可翻译的巴利文内容。
1301.
审察诸行之智,舍智居其第八;
如是八种智,第九随顺谛智。
Paṭisaṅkhā ca saṅkhāre, upekkhāñāṇamaṭṭhamaṃ; Imāni aṭṭha ñāṇāni, navamaṃ saccānulomakaṃ.
Saccānulomañāṇanti , anulomaṃ pavuccati; Taṃ sampādetukāmena, yogāvacarabhikkhunā.
把生灭智作为起点,对于这八种智,
对于这些智,还应当着手修行。
Udayabbayañāṇaṃ taṃ, ādiṃ katvā panaṭṭhasu; Etesu pana ñāṇesu, yogo karaṇiyo pana.
依其顺序,在那八种智中。
对于确实已经通过无常等角度修习瑜伽而安住的人来说。
Yathānukkamato tassa, tesu ñāṇesu aṭṭhasu; Aniccādivaseneva, yogaṃ katvā ṭhitassa hi.
观照诸行是无常、苦、无我的时候,
瑜伽行者则依靠八种智。
Aniccaṃ dukkhamanattāti, saṅkhāre anupassato; Aṭṭhannaṃ pana ñāṇānaṃ, vasena pana yogino.
观达到顶峰时,就成为趋向出起的观。
这正被称为顺谛智。
Vipassanā sikhāpattā, hoti vuṭṭhānagāminī; Saccānulomañāṇanti, ayameva pavuccati.
Saṅkhārupekkhāñāṇaṃ taṃ, āsevantassa yogino; Idāni tassa maggo ca, samuppajjissatīti hi.
行舍智于诸行,或作无常观,或作苦观,亦复如是;
审察之后,它又再次落入有分。
Saṅkhārupekkhā saṅkhāre, aniccā dukkhāti vā tathā; Sammasitvā bhavaṅgaṃ tu, puna votarateva sā.
有分之后,即循行舍智之道;
唯依无常等,而以诸行为所缘。
Bhavaṅgānantaraṃ saṅkhāru-pekkhāgatanayena tu; Aniccādivaseneva, saṅkhāre pana gocaraṃ.
意门运作之时,意门转向随之而生;
令有分转动已,转向生起之后,速行无间继起。
Kurumānaṃ manodvāre, jāyatāvajjanaṃ tato; Bhavaṅgāvaṭṭanaṃ katvā, jātassānantaraṃ pana.
以诸行为所缘,即最初的速行心。
心生起时,就称为遍作。
Saṅkhāre gocaraṃ katvā, paṭhamaṃ javanamānasaṃ; Uppajjatīti taṃ cittaṃ, parikammanti vuccati.
紧接着,又有另一种以行作为所缘的心生起。
第二速行是近行,这是公认的说法。
Tadanantaramevaññaṃ, saṅkhārārammaṇaṃ puna; Dutiyaṃ javanaṃ hoti, upacāranti taṃ mataṃ.
紧接着它生起,同样以诸行为所缘。
第三速行心,称为随顺。
Tadanantaraṃ taṃ hoti, tathā saṅkhāragocaraṃ; Tatiyaṃ javanacittaṃ, anulomanti saññitaṃ.
对于前面那八种智,按顺随的方式;
对于诸菩提分法,从向上与随顺两方面。
Purimānaṃ panaṭṭhannaṃ, ñāṇānaṃ anulomato; Bodhipakkhiyadhammānaṃ, uddhañca anulomato.
正因为这样,它才被称为顺谛智。
这个顺谛智,确实是伟大的仙人所说的。
Teneva taṃ hi saccānulomañāṇaṃ pavuccati; Idaṃ hi pana saccānu-lomañāṇaṃ mahesinā.
确实,这被称为“以出起为趋向者的终点”。
以一切方式所应知者即是究竟,是为种姓。
‘‘Vuṭṭhānagāminīyā hi, pariyosāna’’nti bhāsitaṃ; Ñeyyaṃ sabbapakārena, pariyosānanti gotrabhu.
大仙以种种名如是赞叹,
此观寂静清净,趣向出起。
Itinekehi nāmehi, kittitāyā mahesinā; Vuṭṭhānagāminī santā, parisuddhā vipassanā.
想要从轮回的苦泥和大恐怖中脱身出来的人,
天生有智慧的人,应当在那上面持续不断地精勤修行。
Vuṭṭhātukāmo saṃsāradukkhapaṅkā mahabbhayā; Kareyya satataṃ tattha, yogaṃ paṇḍitajātiko.
以上就是《入阿毗达摩论》中名为“行道智见清净”的解说部分。
Iti abhidhammāvatāre paṭipadāñāṇadassanavisuddhiniddeso nāma