2. 二法发趣论释
2. Dukapaṭṭhānavaṇṇanā
在二法发趣中,一切二法组的问答与计数,都应依巴利圣典中所传的理趣来理解。此外,此处有因二法组与因相应二法组的解答,与因二法组的解答相似;同样,因即是、有因二法组,因即是、因相应二法组,以及有缘二法组与有为二法组,其解答也是相似的。此二法组应如“有缘二法组”那样处理——之所以如此说,是因为如同“有缘”那样,“非有缘”也与“有为”相连,但与“无为”无法结合。有所缘二法组、心相应二法组、俱生二法组,其解答也是相似的;同样,漏、暴流、轭、系缚等组也是如此,因为这几类彼此之间的解答是相似的。再者,世间二法组、有漏二法组、系缚法二法组、缠缚法二法组、障碍法二法组、执取法二法组、杂染法二法组,与无漏相应二法组、有漏二法组、系缚不相应二法组、系缚法二法组、缠缚不相应二法组、缠缚法二法组、障碍不相应二法组、障碍法二法组、执取不相应二法组、执取法二法组、烦恼不相应二法组、杂染法二法组、所属二法组、有上二法组——这些二法组的解答也都是相同的。
Dukapaṭṭhānepi sabbadukesu pañhāvissajjanāni ceva gaṇanā ca pāḷiyaṃ āgatanayeneva veditabbā. Apicettha sahetukahetusampayuttadukānaṃ vissajjanaṃ hetudukavissajjanasadisaṃ; tathā hetūcevasahetukahetūcevahetusampayuttadukānaṃ, tathā sappaccayasaṅkhatadukānaṃ. Idaṃ dukaṃ yathā sappaccayadukaṃ, evaṃ kātabbanti idaṃ yasmā sappaccayo viya appaccayena saṅkhatopi, asaṅkhatena saddhiṃ yojanaṃ na labbhati, tasmā vuttaṃ. Sārammaṇacittasampayuttasaṃsaṭṭhadukāpi sadisavissajjanāyeva; tathā āsavaoghayogagocchakā. Ete hi tayo aññamaññaṃ sadisavissajjanāyeva. Apica lokiyasāsavasaṃyojaniyaganthaniyanīvaraṇiyaparāmaṭṭhasaṅkilesikadukā āsavavippayuttasāsavasaṃyojanavippayuttasaṃyojaniyaganthavippayuttaganthaniyanīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyaparāmāsavippayuttaparāmaṭṭhakilesavippayuttasaṅkilesikapariyāpannasauttaradukāta imepi dukā samānā.
烦恼二法组与系缚二法组相似。杂染二法组、烦恼相应二法组、障碍相应二法组、见所断二法组、有因二法组,也是相同的。同样,烦恼即是、杂染二法组,障碍即是、障碍相应二法组,烦恼即是、烦恼相应二法组,也是如此。依此理趣,应知一切意义上相似的二法组,其解答都是相似的。然而,在整个发趣论中,没有任何一个二法组是不被某种可认知的二法组所涵盖的。在“漏即是、漏相应”“系缚即是、系缚相应”“缠缚即是、缠缚相应”“障碍即是、障碍相应”“烦恼即是、杂染”这类二法组中,异熟缘和异刹那业缘是不可得的。在非因有因二法组、非因无因二法组中,没有因缘。在“因即是、因相应”“漏即是、漏相应”“缠缚即是、缠缚相应”这些二法组中,非因、非禅、非道是不可得的。而在“系缚即是、系缚相应”“障碍即是、障碍相应”“烦恼即是、烦恼相应”“烦恼即是、杂染”这些二法组中,由于与疑、掉举俱行的痴,可以得到非因缘,而非禅缘、非道缘则不可得。如此,在一切二法组中,应仔细考察可得与不可得的情形,并纯粹依巴利圣典来确定轮转的计数。
Kilesadukaṃ saṃyojanadukasadisaṃ. Saṅkiliṭṭhakilesasampayuttanīvaraṇasampayuttadassanenapahātabbasaraṇadukāpi samānā. Tathākilesā ceva saṅkiliṭṭhanīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttakilesā ceva kilesasampayuttadukā. Iminā nayena sabbesaṃ atthato sadisānaṃ dukānaṃ vissajjanāni sadisāneva hontīti veditabbāni. Sabbasmimpi pana paṭṭhāne kenaciviññeyyadukaṃ na labbhati. Āsavā ceva āsavasampayuttā ca, saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā ca, ganthā ceva ganthasampayuttā ca, nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca, kilesā ceva saṅkiliṭṭhā cāti evarūpesu dukesu vipākapaccayo ceva nānākkhaṇikakammapaccayo ca na labbhati. Nahetusahetukanahetuahetukesu hetupaccayo natthi. Hetū ceva hetusampayuttā ca, āsavā ceva āsavasampayuttā ca, ganthā ceva ganthasampayuttā cāti imesu dukesu nahetunajhānanamaggā na labbhanti. Saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā ca, nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca, kilesā ceva kilesasampayuttā ca, kilesā ceva saṅkiliṭṭhā cāti imesu pana vicikicchuddhaccasahagatassa mohassa vasena nahetupaccayo labbhati; najhānanamaggapaccayā na labbhantīti evaṃ sabbadukesu labbhamānālabbhamānaṃ upaparikkhitvā pāḷivaseneva vāragaṇanā veditabbāti.