9. 确实存在论义注
4 段
九、「正是存在」论注释
9. Hevatthikathāvaṇṇanā
304接下来是所谓“正是存在”之论。其中,那些持有如此见解的人认为:“一切过去等分类的诸法,以色等类别而存在;过去以未来、现在的方式,或未来、现在以过去等方式而并不存在。因此,这一切便是这样存在、这样不存在。”例如现今分派而说的案达罗派等。针对他们,自宗论师提出“过去存在吗”的质问,他宗论师回答:“正是存在,正是非存在。”其中,“正是”即“这样”。于是,自宗论师为了质问——“如果过去本身是这样存在,又这样非存在,那么同一事物岂非既存在又非存在?”——而说:“正是存在,正是非存在。”对方则就同一自性之存在与同一自性之非存在予以否定。第二次被问时,对方就自性之存在与他性之非存在予以肯定。此后,自宗论师质问:“所谓‘存在之意义’与‘非存在之意义’,是否就是存在之自性与非存在之自性?”依此方法,应知一切论辩中的意义。最后则说:“因此,过去正是存在,正是非存在”,以及“因此,色正是存在,正是非存在”等。虽然他宗论师如此建立了其见解,但由于是以不如理的方式建立,故此见解实为未建立。
304. Idāni hevatthikathā nāma hoti. Tattha yesaṃ ‘‘sabbepi atītādibhedā dhammā rūpādivasena atthi, atītaṃ anāgatapaccuppannavasena, anāgatapaccuppannāni vā atītādivasena natthi; tasmā sabbamevidaṃ evaṃ atthi evaṃ natthī’’ti laddhi, seyyathāpi etarahi vuttappabhedānaṃ andhakānaṃ; te sandhāya atītaṃ atthīti pucchā sakavādissa. Hevatthi heva natthīti vissajjanaṃ paravādissa. Tattha hevāti evaṃ . Atha naṃ sakavādī ‘‘yadi atītova evaṃ atthi, evaṃ natthīti laddhi, evaṃ sante soyeva atthi, soyeva natthi nāmā’’ti pucchanto sevatthi, seva natthīti āha. Itaro teneva sabhāvena atthitaṃ, teneva natthitaṃ sandhāya paṭikkhipati. Dutiyaṃ puṭṭho sakabhāveneva atthitaṃ, parabhāveneva natthitaṃ sandhāya paṭijānāti. Tato paraṃ atthaṭṭho natthaṭṭhoti atthisabhāvo natthisabhāvo nāma hotīti pucchati. Imināvupāyena sabbavāresu attho veditabbo. Pariyosāne pana ‘‘tena hi atītaṃ hevatthi, heva natthī’’ti ca ‘‘tena hi rūpaṃ hevatthi, heva natthī’’ti cātiādīni vatvā kiñcāpi paravādinā laddhi patiṭṭhāpitā, ayoniso patiṭṭhāpitattā panesā appatiṭṭhāpitāyevāti.
「正是存在」论注释。
大品结束。
