7. 某些存在论义注
8 段
七、“某些存在”论
7. Ekaccaṃatthītikathā
一、过去等某些存在论之注释
1. Atītādiekaccakathāvaṇṇanā
299今就“某些存在”展开论说。其中,那些执“某些过去存在”者,如迦叶派;为破其邪见,自宗问:“过去存在吗?”他宗答:“某些存在。”其意趣是:未感果之业存在,已感果之业不存在。“某些已灭”是自宗之追问。意谓:若许过去某些存在、某些不存在,则过去亦应有某些已灭、某些未灭,同理安立。于“已离去”等词句,其理亦然。
299. Idāni ekaccaṃ atthīti kathā hoti. Tattha ye ‘‘ekaccaṃ atītaṃ atthī’’ti maññanti, seyyathāpi kassapikā; tesaṃ laddhibhindanatthaṃ atītaṃ atthīti pucchā sakavādissa, ekaccaṃ atthīti vissajjanaṃ paravādissa. Ayañhi adhippāyo – avipakkavipākaṃ atthi, vipakkavipākaṃ natthīti. Ekaccaṃ niruddhanti anuyogo sakavādissa. Tassattho – yadi te atītaṃ ekaccaṃ atthi ekaccaṃ natthi, evaṃ sante ekaccaṃ atītaṃ niruddhaṃ, ekaccaṃ atītaṃ aniruddhaṃ, tatheva ṭhitanti āpajjati. Vigatantiādīsupi eseva nayo.
“未感果法为某些”此句,因他宗愿许未感果法存在,而他们法亦属过去。故如他们许过去有某些存在一般,为质难故说:未感果法是否也是某些存在、某些不存在?“已感果”句,是就彼所不愿存在之法而说,以为质难。“未感果”句,是就无记法而说,以为质难。如是,依此三类,于一切顺逆问答中,当知承许与遮遣。过去者,一部分已感果,一部分未感果,此即称为“正感果”。因业引生结生,有分与死亦该业之果,故从结生乃至死,此期间名为正感果。此句即就如是法而说。
Avipakkavipākadhammā ekacceti idaṃ yasmā yesaṃ so avipakkavipākānaṃ atthitaṃ icchati, tepi atītāyeva. Tasmā yathā te atītaṃ ekaccaṃ atthi, kiṃ tathā avipakkavipākāpi dhammā ekacce atthī ekacce natthīti codetuṃ vuttaṃ. Vipakkavipākāti idaṃ yesaṃ so natthitaṃ icchati, tesaṃ vasena codetuṃ vuttaṃ. Avipākāti idaṃ abyākatānaṃ vasena codetuṃ vuttaṃ. Iti imesaṃ tiṇṇaṃ rāsīnaṃ vasena sabbesu anulomapaṭilomesu paṭiññā ca paṭikkhepo ca veditabbā. Atītā ekadesaṃ vipakkavipākā, ekadesaṃ avipakkavipākāti vippakatavipākā vuccanti. Yena hi kammena paṭisandhi nibbattitā, bhavaṅgampi cutipi tasseva vipāko. Tasmā paṭisandhito yāva cuti, tāva taṃ vippakatavipākaṃ nāma hoti. Tathārūpe dhamme sandhāyetaṃ vuttaṃ.
“以将感果故,它们存在”是自宗之问。犹如一位持法者纵在睡眠时,亦被说为有众多法存在,如是依世俗通称,就彼存在性,他宗予以承认。“以将感果故,为现在”之第二问中,他宗依于“有名为业集积的业不灭性”之执见而予以承认。
Vipaccissantīti katvā te atthīti pucchā sakavādissa. Yathā dhammadharassa puggalassa niddāyantassāpi bahupavattino dhammā atthīti vuccanti, evaṃ lokavohāravasena atthitaṃ sandhāya paṭiññā paravādissa. Vipaccissantīti katvā paccupannāti dutiyapañhe ‘‘kammānaṃ avināsasaṅkhāto kammūpacayo nāmeko atthī’’ti laddhiyaṃ ṭhatvā paṭiññā paravādissa.
二、未来等某些存在论之注释
2. Anāgatādiekaccakathāvaṇṇanā
300在“未来存在”等说法中,所说的“某些存在”是就生起法而言。其余各处,因前文已述其理,其义自明。
300.Anāgataṃatthītiādīsupi ekaccaṃ atthīti uppādino dhamme sandhāya vadati. Sesaṃ sabbattha heṭṭhā vuttanayattā uttānatthamevāti.
“某些存在”论之注释。
