6. 过去蕴等论义注
6 段
6. 过去蕴等之论
6. Atītakkhandhādikathā
1. 无经证成论之注释
1. Nasuttasādhanakathāvaṇṇanā
297297. 今论“过去诸蕴”等。此处，对于执持过去与未来为有、不舍蕴等体性者，“过去诸蕴”之问属于他方论者；因过去已为蕴所摄，故自方论者答“然也”。复问“过去不存在”，亦是他方论者之问；由词源路径经遮止其存有，故自方论者予以否定。于处、界等问，于未来问，于结合现在后顺逆所提问，以及于“过去色”等问中，其义当以同样方法了知。
297. Idāni ‘‘atītaṃ khandhā’’tiādikathā hoti. Tattha khandhādibhāvāvijahanato atītānāgatānaṃ atthitaṃ icchantassa atītaṃ khandhāti pucchā paravādissa, atītassa khandhasaṅgahitattā āmantāti paṭiññā sakavādissa. Puna atītaṃnatthīti pucchā paravādissa, tassa niruttipathasuttena atthitāya vāritattā paṭikkhepo sakavādissa. Āyatanadhātupucchāsupi anāgatapañhesupi paccuppannena saddhiṃ saṃsanditvā anulomapaṭilomato āgatapañhesupi ‘‘atītaṃ rūpa’’ntiādipañhesupi imināvupāyena attho veditabbo.
2. 经证成之解释
2. Suttasādhanavaṇṇanā
298298. 然而于经证中，“不应说”之问属于自方论者。此处“没有想”意为“这些法不存在”。当蕴等体性存在时，不希望其不存在者答“然也”，是他方论者的承诺；此后，为证成其不存在，自方论者引经。第二次提问亦是他方论者之问，承诺属于自方论者，引经则属他方论者。然而，这仅能证成他们具有蕴等体性，而不能证成其存在，故所引之经如同未引。
298. Suttasādhane pana na vattabbanti pucchā sakavādissa. Tattha natthi ceteti natthi ca ete dhammāti attho. Khandhādibhāve sati natthitaṃ anicchantassa āmantāti paṭiññā paravādissa, atha nesaṃ natthibhāvasādhanatthaṃ suttāharaṇaṃ sakavādissa. Dutiyapucchāpi paravādissa, paṭiññā sakavādissa, suttāharaṇaṃ paravādissa. Taṃ pana nesaṃ khandhādibhāvameva sādheti, na atthibhāvanti āhaṭampi anāhaṭasadisamevāti.
「过去之诸蕴」等论之解释。