11. 道支分别根本复注
11. Maggaṅgavibhaṅgo
8 段
2. 阿毗达摩分别注释
2. Abhidhammabhājanīyavaṇṇanā
490在阿毗达摩里,关于出世间心的分别中也这样说:“那时,有四蕴……有八支道”(《法集》337)。因此,在这里的阿毗达摩分别中,当按照阿毗达摩的方式来教导时,不把“八支道”加上“圣”的前缀。
490. Abhidhamme lokuttaracittabhājanīyepi ‘‘tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti…pe… aṭṭhaṅgiko maggo hotī’’ti (dha. sa. 337) vuttattā idhāpi abhidhammabhājanīye abhidhammānurūpaṃ desanaṃ karonto ‘‘aṭṭhaṅgiko maggo’’ti ariyopapadataṃ na karoti.
493“那时”这一说法,是以世间的时间来说明这些法额外的功用。通过生起远离,使人舍弃邪语等,所以正见等五支被称为“令作支”。因为正语等作用就是远离,而正见等法使它们生起。“以远离力”的意思是:以远离的作用力,而不是以“令作”的状态或作者的状态。显示这种额外的功用,意思是:即使在出世间的刹那,这正见等五支也能在同一刹那令正语等三支生起。邪见等十法,以及以它们为缘的不善十法,共二十种属于不善方面;正见等十法,以及以它们为缘的善十法,共二十种属于善方面。这在《大四十经》(中部3.136)中说过,所以它有这个名称。
493.Tasmiṃ samayeti lokiyakālena etesaṃ atirekakiccaṃ dasseti. Viratiuppādanena micchāvācādīni puggalaṃ pajahāpentīti sammādiṭṭhādīni pañca ‘‘kārāpakaṅgānī’’ti vuttāni. Sammāvācādikiriyā hi virati, tañca etāni kārāpentīti. Virativasenāti viramaṇakiriyāvasena, na kārāpakabhāvena kattubhāvena cāti attho. Imaṃ…pe… kiccātirekataṃ dassetunti lokuttarakkhaṇepi imāneva pañca sammāvācādittayassa ekakkhaṇe kārāpakānīti dassetunti attho. Micchādiṭṭhādikā dasa, tappaccayā akusalā ca dasāti vīsati akusalapakkhiyā, sammādiṭṭhādikā dasa, tappaccayā ca kusalā dasāti vīsati kusalapakkhiyā ca mahācattārīsakasutte (ma. ni. 3.136) vuttāti tassa etaṃ nāmaṃ.
所谓“福分”,是指属于福的那一部分,也就是福行的一部分,这是它的含义。它成熟为蕴依,或者在那里面成熟,所以叫“依熟”。
Puññabhāgiyāti puññakoṭṭhāse bhavā, puññābhisaṅkhārekadesabhūtāti attho. Khandhopadhiṃ vipaccati, tattha vā vipaccatīti upadhivepakkā.
先开示五支道,然后针对其中每一支逐一提问,并分别确定每一支各自的时机,再作回答,这就叫作“各别问、各别答”。但如果是一起提问,先确定五支各自的时机,然后作答,那么像“其中,什么是正见的慧”这样逐项解说的方式,由于是对一起提问的逐项作答,就不叫各别问答。应当知道:在五支道这一部分中,各别问答是针对正见等能令道生起的支分,就通过每一种单一的修习而使道生起这一点来说的。因为正语等是由先前的清净而成就的,不是靠道的近行。
Pañcaṅgikamaggaṃ uddisitvā tattha ekekaṃ pucchitvā tassa tasseva samayavavatthānaṃ katvā vissajjanaṃ ‘‘pāṭiyekkaṃ pucchitvā pāṭiyekkaṃ vissajjana’’nti vuttaṃ. Saha pana pucchitvā pañcannampi samayavavatthānaṃ katvā vissajjane ‘‘tattha katamā sammādiṭṭhiyā paññā’’tiādiko paṭiniddeso ekato vissajjanapaṭiniddesattā na pāṭiyekkaṃ pucchāvissajjanaṃ nāma hotīti. Tattha pañcaṅgikavāre eva pāṭiyekkaṃ pucchāvissajjanaṃ sammādiṭṭhādīsu kārāpakaṅgesu ekekamukhāya bhāvanāya magguppattiṃ sandhāya katanti veditabbaṃ. Vācādīni hi pubbasuddhiyā sijjhanti, na maggassa upacārenāti.
《阿毗达摩分别》的注释终
道支分别注释终
