11. 道支分别复注
8 段
11. 道支分别
11. Maggaṅgavibhaṅgo
二、阿毗达摩分别的注释
2. Abhidhammabhājanīyavaṇṇanā
490在阿毗达摩中,出世间心的分别亦说:“那时,有四蕴……有八支道”(《法集》337)。据此,于此阿毗达摩分别中,作与阿毗达摩相应的教导时,不将“八支道”称为圣支。
490. Abhidhamme lokuttaracittabhājanīyepi ‘‘tasmiṃ kho pana samaye cattāro khandhā honti…pe… aṭṭhaṅgiko maggo hotī’’ti (dha. sa. 337) vuttattā idhāpi abhidhammabhājanīye abhidhammānurūpaṃ desanaṃ karonto ‘‘aṭṭhaṅgiko maggo’’ti ariyopapadataṃ na karoti.
493“其时”:以世间时分来说明这些的额外作用。因为生起远离令补特伽罗舍弃邪语等,故正见等五支称为“令作支”。正语等行即是远离,而这些(正见等)令它们生起。“以远离力”:即以远离的作用力,并非以“令作”的状态或作者的状态,这是其义。显示此额外作用,意思是:即使在出世间的刹那,此正见等五支也能在同一刹那令正语等三支生起。邪见等十法,以及以此为缘的不善十法,为二十不善分;正见等十法,以及以此为缘的善十法,为二十善分。此于《大四十经》(《中部·后分五十经》136)中说,故得此名。
493.Tasmiṃ samayeti lokiyakālena etesaṃ atirekakiccaṃ dasseti. Viratiuppādanena micchāvācādīni puggalaṃ pajahāpentīti sammādiṭṭhādīni pañca ‘‘kārāpakaṅgānī’’ti vuttāni. Sammāvācādikiriyā hi virati, tañca etāni kārāpentīti. Virativasenāti viramaṇakiriyāvasena, na kārāpakabhāvena kattubhāvena cāti attho. Imaṃ…pe… kiccātirekataṃ dassetunti lokuttarakkhaṇepi imāneva pañca sammāvācādittayassa ekakkhaṇe kārāpakānīti dassetunti attho. Micchādiṭṭhādikā dasa, tappaccayā akusalā ca dasāti vīsati akusalapakkhiyā, sammādiṭṭhādikā dasa, tappaccayā ca kusalā dasāti vīsati kusalapakkhiyā ca mahācattārīsakasutte (ma. ni. 3.136) vuttāti tassa etaṃ nāmaṃ.
所谓“福分”,是指属于福的部分,亦即福行的一分,这是它的含义。它能令蕴依成熟,或在彼处成熟,因此称为“依熟”。
Puññabhāgiyāti puññakoṭṭhāse bhavā, puññābhisaṅkhārekadesabhūtāti attho. Khandhopadhiṃ vipaccati, tattha vā vipaccatīti upadhivepakkā.
开示五支道后,于中一一提问,并各别确定其时节,然后作答,故说为“各别问、各别答”。然而,若一并提问,并确定五支的时节后作答,其中“此中,何为正见之慧”等逐项解说,因为是对于一并提问的逐项作答,所以不称为各别问答。应知:在五支的条目中,各别问答是为了说明,于正见等能令道生起的支分中,通过各各单一的修习而使道生起。因为正语等由先前的清净而成就,并非由道的近行。
Pañcaṅgikamaggaṃ uddisitvā tattha ekekaṃ pucchitvā tassa tasseva samayavavatthānaṃ katvā vissajjanaṃ ‘‘pāṭiyekkaṃ pucchitvā pāṭiyekkaṃ vissajjana’’nti vuttaṃ. Saha pana pucchitvā pañcannampi samayavavatthānaṃ katvā vissajjane ‘‘tattha katamā sammādiṭṭhiyā paññā’’tiādiko paṭiniddeso ekato vissajjanapaṭiniddesattā na pāṭiyekkaṃ pucchāvissajjanaṃ nāma hotīti. Tattha pañcaṅgikavāre eva pāṭiyekkaṃ pucchāvissajjanaṃ sammādiṭṭhādīsu kārāpakaṅgesu ekekamukhāya bhāvanāya magguppattiṃ sandhāya katanti veditabbaṃ. Vācādīni hi pubbasuddhiyā sijjhanti, na maggassa upacārenāti.
阿毗达摩分别之注释已毕。
道支分别注释已毕。
