2. 阿毗达摩分别
2. Abhidhammabhājanīyaṃ
9. 神足分别 · 40 段
444四神变足——于此,比丘修习具足欲定精勤行的神变足,修习具足精进定精勤行的神变足,修习具足心定精勤行的神变足,修习具足审察定精勤行的神变足。
Cattāro iddhipādā – idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
1. 欲神足
1. Chandiddhipādo
445比丘如何修习具足欲定勤行成就之神足?于此,比丘于何时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、迟通智,于彼时,他修习具足欲定勤行成就之神足。
Kathañca bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
446于此,什么是欲?凡是欲、欲求、想要作之欲、善法欲——这称为“欲”。
Tattha katamo chando? Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando – ayaṃ vuccati ‘‘chando’’.
于此,什么是定?凡心的住立、确立……(中略)……正定、定觉支、道支、道所摄——这被称为“定”。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
于此,什么是勤行?凡是心的精进策励……(中略)……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这称为“勤行”。如此,具足此欲、此定、此勤行……(中略)……具备。因此说“具足欲定勤行成就”。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti iminā ca chandena, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti…pe… samannāgato. Tena vuccati ‘‘chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti.
447成就:凡是彼诸法的成就、圆满成就、成功、圆满成功、获得、取得、达到、圆满达到、触证、作证、具足。
Iddhīti . Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
神变足:如是者的触……(中略)……执持、不散乱。
Iddhipādoti . Tathābhūtassa phasso…pe… paggāho avikkhepo.
修习神足:他亲近、修习、多作那些法。因此说“修习神足”。
Iddhipādaṃ bhāvetīti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
2. 精进神足
2. Vīriyiddhipādo
448比丘如何修习具足精进定勤行成就之神足?于此,比丘于何时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、迟通智,于彼时,他修习具足精进定勤行成就之神足。
Kathañca bhikkhu vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
449于此,什么是精进?凡是心的精进发起……(中略)……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这称为“精进”。
Tattha katamaṃ vīriyaṃ? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘vīriyaṃ’’.
于此,什么是定?凡心的住立、确立……(中略)……正定、定觉支、道支、道所摄——这被称为“定”。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
于此,什么是勤行?凡是心的精进发起……(中略)……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这称为“勤行”。如此,具备此精进、此定、此勤行……(中略)……具足。因此说“具足精进定勤行”。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti iminā ca vīriyena , iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti…pe… samannāgato. Tena vuccati ‘‘vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti.
450神变:凡是那些法的神变、成就、成功、成就圆满、获得、证得、达到、成就、触证、作证、具足。
Iddhīti. Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
神足:如是者的触……(中略)……执持、不散乱。
Iddhipādoti. Tathābhūtasa phasso…pe… paggāho avikkhepo.
修习神足:他亲近、修习、多作那些法。因此说“修习神足”。
Iddhipādaṃ bhāvetīti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
451比丘如何修习具足心定勤奋行的神足?于此,比丘于何时修习出世间禅那、导向出离、趣向损减、为断诸见、为证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝智,于彼时修习具足心定勤奋行的神足。
Kathañca bhikkhu cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
452于此,什么是心?凡是心、意、心理……(中略)……彼生意识界——这称为“心”。
Tattha katamaṃ cittaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘cittaṃ’’.
于此,什么是定?凡心的住立、确立……(中略)……正定、定觉支、道支、道所摄——这被称为“定”。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
于此,什么是精勤行?凡心所的精进发起……(中略)……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这被称为“精勤行”。如此,具备此心、此定、此精勤行……(中略)……具足。因此说“具足心定精勤行”。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti iminā ca cittena , iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti…pe… samannāgato. Tena vuccati ‘‘cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti.
453神变:凡彼诸法的神变、成就、成功、成就圆满、获得、证得、达到、成满、触证、作证、具足。
Iddhīti. Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
神变足:如是者的触……(中略)……执持、不散乱。
Iddhipādoti. Tathābhūtassa phasso…pe… paggāho avikkhepo.
修习神足:他亲近、修习、多作那些法。因此说“修习神足”。
Iddhipādaṃ bhāvetīti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
4. 观神足
4. Vīmaṃsiddhipādo
454比丘如何修习具足观定精勤行的神变足?于此,比丘于何时修习出世间禅那、导出的、向于损减的,为了断除诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝智,于彼时修习具足观定精勤行的神变足。
Kathañca bhikkhu vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti.
455于此,什么是观?凡慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这被称为“观”。
Tattha katamā vīmaṃsā? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘vīmaṃsā’’.
于此,什么是定?凡心的住立、确立……(中略)……正定、定觉支、道支、道所摄——这被称为“定”。
Tattha katamo samādhi? Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘samādhi’’.
于此,什么是精勤行?凡心所的精进发起……(中略)……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这被称为“精勤行”。如此,他具备此观、此定、此精勤行,具足、完全具足、已到达、完全到达、已具备、成就、相应。因此说“具足观定精勤行”。
Tattha katamo padhānasaṅkhāro? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘padhānasaṅkhāro’’. Iti imāya ca vīmaṃsāya, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato. Tena vuccati ‘‘vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato’’ti
456神变:凡是那些法的神变、成就、成功、成就圆满、获得、证得、达到、成就、触证、作证、具足。
Iddhīti. Yā tesaṃ dhammānaṃ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.
神变足:如是者的触……(中略)……执持、不散乱。
Iddhipādoti. Tathābhūtassa phasso…pe… paggāho avikkhepo.
修习神足:他亲近、修习、多作那些法。因此说“修习神足”。
Iddhipādaṃ bhāvetīti. Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tena vuccati ‘‘iddhipādaṃ bhāvetī’’ti.
457四神足——欲神足、精进神足、心神足、观察神足。
Cattāro iddhipādā – chandiddhipādo, vīriyiddhipādo, cittiddhipādo, vīmaṃsiddhipādo.
458于此,什么是欲神足?于此,比丘在修习出世间禅那之时,导向出离、趣向损减,为了断除诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝通智,凡在彼时的欲、欲性、欲作性、善法欲——这称为“欲神足”。其余诸法与欲神足相应。
Tattha katamo chandiddhipādo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yo tasmiṃ samaye chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando – ayaṃ vuccati ‘‘chandiddhipādo’’. Avasesā dhammā chandiddhipādasampayuttā.
459于此,什么是精进神足?于此,比丘在修习出世间禅那之时,导向出离、趣向损减,为了断除诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝通智,凡在彼时的心的精进发起……(中略)……正精进、精进觉支、道支、道所摄——这称为“精进神足”。其余诸法与精进神足相应。
Tattha katamo vīriyiddhipādo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yo tasmiṃ samaye cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘vīriyiddhipādo’’. Avasesā dhammā vīriyiddhipādasampayuttā.
460于此,什么是心神足?于此,比丘在修习出世间禅那之时,导向出离、趣向损减,为了断除诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝通智,凡在彼时的心、意、意所……(中略)……彼所生意识界——这称为“心神足”。其余诸法与心神足相应。
Tattha katamo cittiddhipādo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yaṃ tasmiṃ samaye cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – ayaṃ vuccati ‘‘cittiddhipādo’’. Avasesā dhammā cittiddhipādasampayuttā.
461于此,什么是观察神足?于此,比丘在修习出世间禅那之时,导向出离、趣向损减,为了断除诸邪见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅,苦行道、钝通智,凡在彼时的慧、了知……(中略)……无痴、择法、正见、择法觉支、道支、道所摄——这称为“观察神足”。其余诸法与观神足相应。
Tattha katamo vīmaṃsiddhipādo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘vīmaṃsiddhipādo’’. Avasesā dhammā vīmaṃsiddhipādasampayuttā.