2. 阿毗达摩分别
2. Abhidhammabhājanīyaṃ
7. 念处分别 · 14 段
374四念处——于此,比丘于身随观身而住,于受随观受而住,于心随观心而住,于法随观法而住。
Cattāro satipaṭṭhānā – idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati, vedanāsu vedanānupassī viharati, citte cittānupassī viharati, dhammesu dhammānupassī viharati.
375比丘如何于身随观身而住?于此,比丘于何时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为断除诸见,为证得初地,离诸欲……具足住于初禅,苦行道、迟通,于身随观身,于彼时之念、随念、正念、念觉支、道支、道所摄——此称为“念处”。其余诸法与念处相应。
Kathañca bhikkhu kāye kāyānupassī viharati? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ kāye kāyānupassī, yā tasmiṃ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘satipaṭṭhānaṃ’’. Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.
376比丘如何于受随观受而住?于此,比丘于何时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为断除诸见,为证得初地,离诸欲……具足住于初禅,苦行道、迟通,于受随观受,于彼时之念、随念、正念、念觉支、道支、道所摄——此称为“念处”。其余诸法与念处相应。
Kathañca bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ vedanāsu vedanānupassī, yā tasmiṃ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati satipaṭṭhānaṃ. Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.
377比丘如何于心随观心而住?于此,比丘于何时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为断除诸见,为证得初地,离诸欲……具足住于初禅,苦行道、迟通,于心随观心,于彼时之念、随念、正念、念觉支、道支、道所摄——此称为“念处”。其余诸法与念处相应。
Kathañca bhikkhu citte cittānupassī viharati? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ citte cittānupassī, yā tasmiṃ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘satipaṭṭhānaṃ’’. Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.
378比丘如何于法随观法而住?于此,比丘于何时修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为断除诸见,为证得初地,离诸欲……具足住于初禅,苦行道、迟通,于法随观法,于彼时之念、随念、正念、念觉支、道支、道所摄——此称为“念处”。其余诸法与念处相应。
Kathañca bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ dhammesu dhammānupassī, yā tasmiṃ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘satipaṭṭhānaṃ’’. Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.
379其中,什么是念处?于此,比丘在某时修习出世间禅那,导向出离,趣向减损,为了断除邪见,为了证得初地,离诸欲……具足住于初禅,苦行道、迟通,于诸法随观法,在那时的念、随念、正念、念觉支、道支、道所摄——这称为“念处”。其余诸法与念处相应。
Tattha katamaṃ satipaṭṭhānaṃ? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ dhammesu dhammānupassī, yā tasmiṃ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘satipaṭṭhānaṃ’’. Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.
380四念处——于此,比丘于身随观身而住,于受随观受而住,于心随观心而住,于法随观法而住。
Cattāro satipaṭṭhānā – idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati, vedanāsu vedanānupassī viharati, citte cittānupassī viharati, dhammesu dhammānupassī viharati.
381比丘如何于身随观身而住?于此,比丘在某时修习出世间禅那,导向出离,趣向减损,为了断除邪见,为了证得初地,离诸欲……具足住于初禅,苦行道、钝通智,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善的。由于那出世间善禅那的已作、已修习,其果报是离诸欲……具足住于初禅,苦行道、钝通智,空性,于身随观身,在那时的念、随念、正念、念觉支、道支、道所摄——这称为“念处”。其余诸法与念处相应。
Kathañca bhikkhu kāye kāyānupassī viharati? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ kāye kāyānupassī, yā tasmiṃ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘satipaṭṭhānaṃ’’. Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.
382比丘如何于受随观受而住?于此,比丘在某时修习出世间禅那,导向出离,趣向减损,为了断除邪见,为了证得初地,离诸欲……具足住于初禅,苦行道、钝通智,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善的。由于那出世间善禅那的已作、已修习,其果报是离诸欲……具足住于初禅,苦行道、钝通智,空性,于受随观受,在那时的念、随念、正念、念觉支、道支、道所摄——这称为“念处”。其余诸法与念处相应。
Kathañca bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ vedanāsu vedanānupassī, yā tasmiṃ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘satipaṭṭhānaṃ’’. Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.
383比丘如何于心随观心而住?于此,比丘在某时修习出世间禅那,导向出离,趣向减损,为了断除邪见,为了证得初地,离诸欲……具足住于初禅,苦行道、钝通智,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善的。由于那出世间善禅那的已作、已修习,其果报是离诸欲……具足住于初禅,苦行道、钝通智,空性,于心随观心,在那时的念、随念、正念、念觉支、道支、道所摄——这称为“念处”。其余诸法与念处相应。
Kathañca bhikkhu citte cittānupassī viharati? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ citte cittānupassī, yā tasmiṃ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘satipaṭṭhānaṃ’’. Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.
384比丘如何于法随观法而住?于此,比丘在某时修习出世间禅那,导向出离,趣向减损,为了断除邪见,为了证得初地,离诸欲……具足住于初禅,苦行道、钝通智,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善的。由于那出世间善禅那的已作、已修习,其果报是离诸欲……具足住于初禅,苦行道、钝通智,空性,于法随观法,在那时的念、随念、正念、念觉支、道支、道所摄——这称为“念处”。其余诸法与念处相应。
Kathañca bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ dhammesu dhammānupassī, yā tasmiṃ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘satipaṭṭhānaṃ’’. Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.
385其中,什么是念处?于此,比丘在某时修习出世间禅那,导向出离,趣向减损,为了断除邪见,为了证得初地,离诸欲……具足住于初禅,苦行道、钝通智,在那时有触……(中略)……有不散乱。这些法是善的。由于那出世间善禅那的已作、已修习,其果报是离诸欲……具足住于初禅,苦行道、钝通智,空性,在那时的念、随念、正念、念觉支、道支、道所摄——这称为“念处”。其余诸法与念处相应。
Tattha katamaṃ satipaṭṭhānaṃ? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, yā tasmiṃ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – idaṃ vuccati ‘‘satipaṭṭhānaṃ’’. Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.