4. 义注篇巴利 4. Aṭṭhakathākaṇḍaṃ
全篇 255 段
1384 哪些法是善?四地中的善——这些法是善。巴利 注疏 3
Katame dhammā kusalā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ – ime dhammā kusalā.
1385 哪些法是不善?十二不善心生起——这些法是不善。巴利 注疏 2
Katame dhammā akusalā? Dvādasa akusalacittuppādā – ime dhammā akusalā.
1386 哪些法是无记?四地中的果报,三地中的唯作无记,色与涅槃——这些法是无记。巴利
Katame dhammā abyākatā? Catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā abyākatā.
1387 哪些法与乐受相应?从欲界善中四个与悦俱的心生起,从不善中四个,从欲界善的果报与唯作中五个,色界三分法与四分法的诸禅那从善、从果报、从唯作,出世间三分法与四分法的诸禅那从善、从果报,除了此中生起的乐受——这些法与乐受相应。巴利
Katame dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cattāro kāmāvacarakusalassa vipākato ca kiriyato ca pañca, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ sukhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā – ime dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā.
1388 哪些法与苦受相应?二个与忧俱的心生起,与苦俱的身识,除了此中生起的苦受——这些法与苦受相应。巴利
Katame dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā? Dve domanassasahagatacittuppādā, dukkhasahagataṃ kāyaviññāṇaṃ, etthuppannaṃ dukkhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā – ime dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā.
1389 哪些法与不苦不乐受相应?从欲界善中四个与舍俱的心生起,从不善中六个,从欲界善的果报中十个,从不善的果报中六个,从唯作中六个,色界第四禅那从善、从果报、从唯作,四无色界从善、从果报、从唯作,出世间第四禅那从善、从果报,除了此中生起的不苦不乐受——这些法与不苦不乐受相应。三受、色与涅槃——这些法不应说与乐受相应,或与苦受相应,或与何受相应。巴利
Katame dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato cha, kāmāvacarakusalassa vipākato dasa, akusalassa vipākato cha, kiriyato cha, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro arūpāvacarā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ adukkhamasukhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā – ime dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Tisso ca vedanā, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā na vattabbā sukhāya vedanāya sampayuttātipi, dukkhāya vedanāya sampayuttātipi, ya vedanāya sampayuttātipi.
1390 哪些法是果报?四地中的果报——这些法是果报。巴利
Katame dhammā vipākā? Catūsu bhūmīsu vipāko – ime dhammā vipākā.
1391 什么是果报法之法?四地中的善与不善——这些是果报法之法。巴利
Katame dhammā vipākadhammadhammā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ akusalaṃ – ime dhammā vipākadhammadhammā.
1392 什么是非果报非果报法之法?三地中的唯作无记、色、以及涅槃——这些是非果报非果报法之法。巴利
Katame dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā? Tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā.
1393 什么是已执取顺取之法?三地中的果报,以及由业所造之色——这些法是已执取顺取之法。巴利
Katame dhammā upādiṇṇupādāniyā? Tīsu bhūmīsu vipāko, yañca rūpaṃ kammassa katattā – ime dhammā upādiṇṇupādāniyā.
1394 什么是未执取顺取之法?三地中的善、不善、三地中的唯作无记、以及非由于业已作之色——这些是未执取顺取之法。巴利
Katame dhammā anupādiṇṇupādāniyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ , yañca rūpaṃ na kammassa katattā – ime dhammā anupādiṇṇupādāniyā.
1395 什么是未执取非顺取之法?四道不摄、四沙门果、以及涅槃——这些是未执取非顺取之法。巴利
Katame dhammā anupādiṇṇaanupādāniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā anupādiṇṇaanupādāniyā.
1396 什么是杂染有杂染性之法?十二不善心生起——这些是杂染有杂染性之法。巴利
Katame dhammā saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā? Dvādasākusalacittuppādā – ime dhammā saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā.
1397 什么是不杂染有杂染性之法?三地中的善、三地中的果报、三地中的唯作无记、以及一切色——这些是不杂染有杂染性之法。巴利
Katame dhammā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā.
1398 什么是不杂染无杂染性之法?四道不摄、四沙门果、以及涅槃——这些是不杂染无杂染性之法。巴利
Katame dhammā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā.
1399 什么是有寻有伺的诸法?欲界的善、不善,欲界善的果报有十一个心生起,不善的果报有二个,唯作有十一个,色界的初禅那从善、从果报、从唯作,出世间的初禅那从善、从果报,除了在此生起的寻与伺——这些是有寻有伺的诸法。巴利
Katame dhammā savitakkasavicārā? Kāmāvacaraṃ kusalaṃ, akusalaṃ, kāmāvacarakusalassa vipākato ekādasa cittuppādā, akusalassa vipākato dve, kiriyato ekādasa, rūpāvacaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppanne vitakkavicāre ṭhapetvā – ime dhammā savitakkasavicārā.
1400 什么是无寻唯伺的诸法?色界五分法中的第二禅那从善、从果报、从唯作,出世间五分法中的第二禅那从善、从果报,除了在此生起的伺,以及寻——这些是无寻唯伺的诸法。巴利
Katame dhammā avitakkavicāramattā? Rūpāvacarapañcakanaye dutiyaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttarapañcakanaye dutiyaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ vicāraṃ ṭhapetvā, vitakko ca – ime dhammā avitakkavicāramattā.
1401 什么是无寻无伺的诸法?二种五识,色界三分法与四分法的诸禅那从善、从果报、从唯作,四无色从善、从果报、从唯作,出世间三分法与四分法的诸禅那从善、从果报,在五分法的第二禅中已生起的伺,以及色与涅槃——这些是无寻无伺的诸法。与寻俱生的伺不应说为有寻有伺,也不应说为无寻唯伺,也不应说为无寻无伺。巴利
Katame dhammā avitakkaavicārā? Dvepañcaviññāṇāni, rūpāvacaratikatikajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca lokuttaratikatikajjhānā kusalato ca vipākato ca pañcakanaye dutiye jhāne , uppanno ca vicāro rūpañca nibbānañca – ime dhammā avitakkaavicārā. Vitakkasahajāto vicāro na vattabbo savitakkasavicārotipi, avitakkavicāramattotipi, avitakkaavicārotipi.
1402 什么是喜俱的诸法?欲界善中四个悦俱心生起,不善中四个,欲界善的果报有五个,唯作有五个,色界二分法与三分法的诸禅那从善、从果报、从唯作,出世间二分法与三分法的诸禅那从善、从果报,除了在此生起的喜——这些是喜俱的诸法。巴利
Katame dhammā pītisahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā , akusalato cattāro, kāmāvacarakusalassa vipākato pañca, kiriyato pañca, rūpāvacaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaradukatikajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ pītiṃ ṭhapetvā – ime dhammā pītisahagatā.
1403 什么是乐俱的诸法?欲界善中四个悦俱心生起,不善中四个,欲界善的果报有六个,唯作有五个,色界三分法与四分法的诸禅那从善、从果报、从唯作,出世间三分法与四分法的诸禅那从善、从果报,除了在此生起的乐——这些是乐俱的诸法。巴利
Katame dhammā sukhasahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro somanassasahagatacittuppādā, akusalato cattāro, kāmāvacarakusalassa vipākato cha, kiriyato pañca, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ sukhaṃ ṭhapetvā – ime dhammā sukhasahagatā.
1404 什么是舍俱的诸法?欲界善中四个舍俱心生起,不善中六个,欲界善的果报有十个,不善的果报有六个,唯作有六个,色界第四禅那从善、从果报、从唯作,四无色从善、从果报、从唯作,出世间的第四禅那从善、从果报,除了在此生起的舍——这些是舍俱的诸法。喜不是喜俱,是乐俱,不是舍俱。乐不是乐俱,可能是喜俱,不是舍俱,可能不应说为喜俱。二个忧俱心生起,苦俱身识,以及舍受,以及色与涅槃——这些不应说为喜俱,也不应说为乐俱,也不应说为舍俱。巴利
Katame dhammā upekkhāsahagatā? Kāmāvacarakusalato cattāro upekkhāsahagatacittuppādā, akusalato cha, kāmāvacarakusalassa vipākato dasa, akusalassa vipākato cha, kiriyato cha, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ upekkhaṃ ṭhapetvā – ime dhammā upekkhāsahagatā. Pīti na pītisahagatā, sukhasahagatā, na upekkhāsahagatā. Sukhaṃ na sukhasahagataṃ, siyā pītisahagataṃ, na upekkhāsahagataṃ, siyā na vattabbaṃ pītisahagatanti. Dve domanassasahagatacittuppādā, dukkhasahagatakāyaviññāṇaṃ, yā ca vedanā upekkhā , rūpañca nibbānañca – ime dhammā na vattabbā pītisahagatātipi, sukhasahagatātipi, upekkhāsahagatātipi.
1405 什么是应以见所断的诸法?四个邪见相应心生起,疑俱心生起——这些是应以见所断的诸法。巴利
Katame dhammā dassanena pahātabbā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo – ime dhammā dassanena pahātabbā.
1406 什么是应以修所断的诸法?掉举俱心生起——这些是应以修所断的诸法。四个邪见不相应的贪俱心生起,二个忧俱心生起——这些可能是应以见所断,可能是应以修所断。巴利
Katame dhammā bhāvanāya pahātabbā? Uddhaccasahagato cittuppādo – ime dhammā bhāvanāya pahātabbā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttā lobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā – ime dhammā siyā dassanena pahātabbā siyā bhāvanāya pahātabbā.
1407 哪些法既非见所断,也非修所断?四地的善,四地的果报,三地的唯作无记,色与涅槃——这些法既非见所断,也非修所断。巴利
Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.
1408 哪些法是以见所断为因的?四种与邪见相应的心生起,与疑相应的心生起,除了其中生起的痴——这些法是以见所断为因的。巴利
Katame dhammā dassanena pahātabbahetukā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, etthuppannaṃ mohaṃ ṭhapetvā – ime dhammā dassanena pahātabbahetukā.
1409 哪些法是有应以修习舍断之因的?与掉举相应的心生起,除了此中生起的痴——这些法是有应以修习舍断之因的。四个与邪见不相应的贪俱心生起,两个忧俱心生起——这些法或是有应以见舍断之因的,或是有应以修习舍断之因的。巴利
Katame dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā? Uddhaccasahagato cittuppādo, etthuppannaṃ mohaṃ ṭhapetvā – ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā. Cattāro diṭṭhigatavippayuttā lobhasahagatacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā – ime dhammā siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā bhāvanāya pahātabbahetukā.
1410 哪些法既非以见也非以修习应被舍断之因?与疑相应的痴,与掉举相应的痴,四地的善,四地的果报,三地的唯作无记,色与涅槃——这些法既非以见也非以修习应被舍断之因。巴利
Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā? Vicikicchāsahagato moho, uddhaccasahagato moho, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.
1411 哪些法是趣向积集?三地的善,不善——这些法是趣向积集。巴利
Katame dhammā ācayagāmino? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ – ime dhammā ācayagāmino.
1412 哪些法是趣向损减?四道未被包摄者——这些法是趣向损减。巴利
Katame dhammā apacayagāmino? Cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā apacayagāmino.
1413 哪些法既非趣向积集也非趣向损减?四地的果报,三地的唯作无记,色与涅槃——这些法既非趣向积集也非趣向损减。巴利
Katame dhammā nevācayagāmināpacayagāmino? Catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā nevācayagāmināpacayagāmino.
1414 哪些法是有学?四道未被包摄者,以及下三沙门果——这些法是有学。巴利
Katame dhammā sekkhā? Cattāro maggā apariyāpannā, heṭṭhimāni ca tīṇi sāmaññaphalāni – ime dhammā sekkhā.
1415 什么是无学法?最上的阿拉汉果——这些是无学法。巴利
Katame dhammā asekkhā? Upariṭṭhimaṃ arahattaphalaṃ – ime dhammā asekkhā.
1416 什么是非有学非无学法?三地的善、不善,三地的果报,三地的唯作无记,色与涅槃——这些是非有学非无学法。巴利
Katame dhammā nevasekkhanāsekkhā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā nevasekkhanāsekkhā.
1417 什么是小法?欲界善、不善,一切欲界的果报,欲界唯作无记,一切色——这些是小法。巴利
Katame dhammā parittā? Kāmāvacarakusalaṃ , akusalaṃ, sabbo kāmāvacarassa vipāko, kāmāvacarakiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā parittā.
1418 什么是大法?色界、无色界的善无记——这些是大法。巴利
Katame dhammā mahaggatā? Rūpāvacarā, arūpāvacarā, kusalābyākatā – ime dhammā mahaggatā.
1419 什么是无量法?四道不被包摄者,四沙门果,与涅槃——这些是无量法。巴利
Katame dhammā appamāṇā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā appamāṇā.
1420 什么是小所缘法?一切欲界的果报,唯作意界,与喜俱的无因唯作意识界——这些是小所缘法。巴利 注疏 2
Katame dhammā parittārammaṇā? Sabbo kāmāvacarassa vipāko, kiriyāmanodhātu, kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu somanassasahagatā – ime dhammā parittārammaṇā.
1421 什么是大所缘法?识无边处,非想非非想处——这些是大所缘法。巴利 注疏 2
Katame dhammā mahaggatārammaṇā? Viññāṇañcāyatanaṃ, nevasaññānāsaññāyatanaṃ – ime dhammā mahaggatārammaṇā.
1422 什么是无量所缘法?四道不被包摄者,四沙门果——这些是无量所缘法。欲界善中四个离智心生起,唯作中四个离智心生起,一切不善——这些法或是小所缘,或是大所缘,非无量所缘,或不应说为小所缘或大所缘。欲界善中四个相应智心生起,唯作中四个相应智心生起,色界第四禅那从善与从唯作,与舍俱的无因唯作意识界——这些法或是小所缘,或是大所缘,或是无量所缘,或不应说为小所缘或大所缘或无量所缘。色界三分法与四分法的诸禅那从善、从果报与从唯作,第四禅那的果报,空无边处,无所有处——这些法不应说为小所缘或大所缘或无量所缘。色与涅槃是无所缘。巴利
Katame dhammā appamāṇārammaṇā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni – ime dhammā appamāṇārammaṇā. Kāmāvacarakusalato cattāro ñāṇavippayuttacittuppādā, kiriyato cattāro ñāṇavippayuttacittuppādā, sabbaṃ akusalaṃ – ime dhammā siyā parittārammaṇā, siyā mahaggatārammaṇā, na appamāṇārammaṇā, siyā na vattabbā parittārammaṇātipi, mahaggatārammaṇātipi. Kāmāvacarakusalato cattāro ñāṇasampayuttacittuppādā, kiriyato cattāro ñāṇasampayuttacittuppādā, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca kiriyato ca, kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu upekkhāsahagatā – ime dhammā siyā parittārammaṇā, siyā mahaggatārammaṇā, siyā appamāṇārammaṇā, siyā na vattabbā parittārammaṇātipi , mahaggatārammaṇātipi, appamāṇārammaṇātipi. Rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, catutthassa jhānassa vipāko, ākāsānañcāyatanaṃ , ākiñcaññāyatanaṃ – ime dhammā na vattabbā parittārammaṇātipi, mahaggatārammaṇātipi, appamāṇārammaṇātipi. Rūpañca nibbānañca anārammaṇā.
1423 什么是低劣法?十二不善心生起——这些是低劣法。巴利
Katame dhammā hīnā? Dvādasa akusalacittuppādā – ime dhammā hīnā.
1424 什么是中等法?三地的善、三地的果报、三地的唯作无记、一切色——这些是中等法。巴利
Katame dhammā majjhimā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ – ime dhammā majjhimā.
1425 什么是殊胜法?四道不包摄、四沙门果、涅槃——这些是殊胜法。巴利
Katame dhammā paṇītā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca – ime dhammā paṇītā.
1426 什么是邪性决定法?四邪见相应心生起、二忧俱心生起——这些法或是邪性决定,或是不定。巴利
Katame dhammā micchattaniyatā? Cattāro diṭṭhigatasampayuttacittuppādā, dve domanassasahagatacittuppādā – ime dhammā siyā micchattaniyatā, siyā aniyatā.
1427 什么是正性决定法?四道不包摄——这些是正性决定法。巴利
Katame dhammā sammattaniyatā? Cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā sammattaniyatā.
1428 什么是不定法?四邪见不相应贪俱心生起、疑俱心生起、掉举俱心生起、三地的善、四地的果报、三地的唯作无记、色、涅槃——这些是不定法。巴利
Katame dhammā aniyatā? Cattāro diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatacittuppādā, vicikicchāsahagato cittuppādo, uddhaccasahagato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca – ime dhammā aniyatā.
1429 何等诸法是以道为所缘?欲界善之四智相应心生起,唯作之四智相应心生起——这些法可能是以道为所缘,非以道为因;可能是以道为增上,可能不应说为以道为所缘,或以道为增上。四圣道非以道为所缘,以道为因;可能是以道为增上,可能不应说为以道为增上。色界第四禅那善及唯作,无因唯作意识界舍俱——这些法可能是以道为所缘;非以道为因,非以道为增上;可能不应说为以道为所缘。欲界善之四智不相应心生起,一切不善,一切欲界之果报,唯作之六心生起,色界三分法与四分法的诸禅那善及果报及唯作,第四禅那之果报,四无色善及果报及唯作,及四沙门果——这些法不应说为以道为所缘,或以道为因,或以道为增上。色与涅槃为无所缘。巴利 注疏 2
Katame dhammā maggārammaṇā? Kāmāvacarakusalato cattāro ñāṇasampayuttacittuppādā, kiriyato cattāro ñāṇasampayuttacittuppādā – ime dhammā siyā maggārammaṇā, na maggahetukā; siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā maggārammaṇātipi, maggādhipatinotipi . Cattāro ariyamaggā na maggārammaṇā, maggahetukā; siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā maggādhipatinoti. Rūpāvacaracatutthaṃ jhānaṃ kusalato ca kiriyato ca, kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu upekkhāsahagatā – ime dhammā siyā maggārammaṇā; na maggahetukā, na maggādhipatino; siyā na vattabbā maggārammaṇāti. Kāmāvacarakusalato cattāro ñāṇavippayuttacittuppādā, sabbaṃ akusalaṃ, sabbo kāmāvacarassa vipāko, kiriyato cha cittuppādā, rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, catutthassa jhānassa vipāko, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāri ca sāmaññaphalāni – ime dhammā na vattabbā maggārammaṇātipi, maggahetukātipi, maggādhipatinotipi. Rūpañca nibbānañca anārammaṇā.
1430 什么是已生法?四地的果报、凡因业已作的色——这些法或是已生,或是令生;不应说是未生。四地的善、不善、三地的唯作无记、凡非因业已作的色——这些法或是已生,或是未生,不应说是令生。涅槃不应说是已生、未生、令生。巴利
Katame dhammā uppannā? Catūsu bhūmīsu vipāko, yañca rūpaṃ kammassa katattā – ime dhammā siyā uppannā, siyā uppādino; na vattabbā anuppannāti. Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, yañca rūpaṃ na kammassa katattā – ime dhammā siyā uppannā, siyā anuppannā, na vattabbā uppādinoti. Nibbānaṃ na vattabbaṃ uppannantipi, anuppannantipi, uppādinotipi.
1431 除了涅槃之外,一切法可能是过去的,可能是未来的,可能是现在的。涅槃不应说为过去的,也不应说为未来的,也不应说为现在的。巴利
Nibbānaṃ ṭhapetvā sabbe dhammā siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā. Nibbānaṃ na vattabbaṃ atītantipi, anāgatantipi , paccuppannantipi.
1432 哪些法是以过去为所缘的?识无边处、非想非非想处——这些法是以过去为所缘的。巴利 注疏 1
Katame dhammā atītārammaṇā? Viññāṇañcāyatanaṃ, nevasaññānāsaññāyatanaṃ – ime dhammā atītārammaṇā.
1433 决定没有以未来为所缘的。巴利 注疏 2
Niyogā anāgatārammaṇā natthi.
1434 哪些法是以现在为所缘的?二个五识,以及三种意界——这些法是以现在为所缘的。欲界善的异熟的十个心生起,不善的异熟的意识界与舍俱,无因唯作意识界与喜俱——这些法可能是以过去为所缘的,可能是以未来为所缘的,可能是以现在为所缘的。欲界善、不善、唯作的九个心生起,色界第四禅那从善与从唯作——这些法可能是以过去为所缘的,可能是以未来为所缘的,可能是以现在为所缘的;可能不应说为以过去为所缘的,也不应说为以未来为所缘的,也不应说为以现在为所缘的。色界三分法与四分法的诸禅那从善、从异熟与从唯作,第四禅那的异熟,空无边处,无所有处,四道不包摄的,以及四沙门果——这些法不应说为以过去为所缘的,也不应说为以未来为所缘的,也不应说为以现在为所缘的。色与涅槃是无所缘的。巴利 注疏 2
Katame dhammā paccuppannārammaṇā? Dvepañcaviññāṇāni, tisso ca manodhātuyo – ime dhammā paccuppannārammaṇā. Kāmāvacarakusalassa vipākato dasa cittuppādā, akusalassa vipākato manoviññāṇadhātu upekkhāsahagatā, kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu somanassasahagatā – ime dhammā siyā atītārammaṇā, siyā anāgatārammaṇā, siyā paccuppannārammaṇā. Kāmāvacarakusalaṃ, akusalaṃ, kiriyato nava cittuppādā, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca kiriyato ca – ime dhammā siyā atītārammaṇā, siyā anāgatārammaṇā, siyā paccuppannārammaṇā; siyā na vattabbā atītārammaṇātipi, anāgatārammaṇātipi, paccuppannārammaṇātipi. Rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, catutthassa jhānassa vipāko, ākāsānañcāyatanaṃ, ākiñcaññāyatanaṃ, cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni – ime dhammā na vattabbā atītārammaṇātipi, anāgatārammaṇātipi, paccuppannārammaṇātipi. Rūpañca nibbānañca anārammaṇā.
1435 除了非根所系色与涅槃之外,一切法可能是内的,可能是外的,可能是内外的。非根所系色与涅槃是外的。巴利 注疏 2
Anindriyabaddharūpañca nibbānañca ṭhapetvā, sabbe dhammā siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā. Anindriyabaddharūpañca nibbānañca bahiddhā.
1436 哪些法是以内为所缘的?识无边处、非想非非想处——这些法是以内为所缘的。巴利
Katame dhammā ajjhattārammaṇā? Viññāṇañcāyatanaṃ, nevasaññānāsaññāyatanaṃ – ime dhammā ajjhattārammaṇā.
1437 哪些法是以外为所缘的?色界三分法与四分法的诸禅那从善、从异熟与从唯作,第四禅那的异熟,空无边处,四道不包摄的,以及四沙门果——这些法是以外为所缘的。除了色之外,一切欲界善、不善、无记法,色界第四禅那从善与从唯作——这些法可能是以内为所缘的,可能是以外为所缘的,可能是以内外为所缘的。无所有处不应说为以内为所缘的,也不应说为以外为所缘的,也不应说为以内外为所缘的。色与涅槃是无所缘的。巴利
Katame dhammā bahiddhārammaṇā? Rūpāvacaratikacatukkajjhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, catutthassa jhānassa vipāko, ākāsānañcāyatanaṃ, cattāro maggā apariyāpannā cattāri ca sāmaññaphalāni – ime dhammā bahiddhārammaṇā. Rūpaṃ ṭhapetvā, sabbeva kāmāvacarā kusalākusalābyākatā dhammā, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca kiriyato ca – ime dhammā siyā ajjhattārammaṇā, siyā bahiddhārammaṇā, siyā ajjhattabahiddhārammaṇā. Ākiñcaññāyatanaṃ na vattabbaṃ ajjhattārammaṇantipi, bahiddhārammaṇantipi, ajjhattabahiddhārammaṇantipi. Rūpañca nibbānañca anārammaṇā.
1438 哪些法是有见有对的?色处——这些法是有见有对的。巴利
Katame dhammā sanidassanasappaṭighā? Rūpāyatanaṃ – ime dhammā sanidassanasappaṭighā.
1439 什么法是无见有对?眼处……(中略)……触处——这些法是无见有对。巴利
Katame dhammā anidassanasappaṭighā? Cakkhāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ – ime dhammā anidassanasappaṭighā.
1440 什么法是无见无对?四地的善、不善,四地的果报,三地的唯作无记,以及凡是无见无对的色、属于法处所摄的,以及涅槃——这些法是无见无对。巴利
Katame dhammā anidassanaappaṭighā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, yañca rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ, nibbānañca – ime dhammā anidassanaappaṭighā.