160如是我闻:一时,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,世尊对比丘们说:“诸比丘。”比丘们回应:“尊者。”世尊这样说道:“诸比丘,我将为你们开示‘行的投生’。你们应仔细聆听,善加作意,我当宣说。”比丘们回答:“是的,尊者。”世尊便这样开示:
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘saṅkhārupapattiṃ vo, bhikkhave, desessāmi, taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
161诸比丘,于此,有比丘具足信、具足戒、具足闻、具足施、具足慧。他心生此念:‘啊,愿我身坏命终之后,得投生到大富贵的刹帝利家族中!’他安立此心,确定此心,修习此心。他的那些行与住,如此修习、如此多修习,便导向投生彼处。诸比丘,这是道,这是道迹,导向投生彼处。
‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena samannāgato hoti, cāgena samannāgato hoti, paññāya samannāgato hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā khattiyamahāsālānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti . Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
162再者,诸比丘,有比丘具足信、具足戒、具足闻、具足施、具足慧。他心生此念:‘啊,愿我身坏命终之后,得投生到大富贵的婆罗门家族中……乃至大富贵的居士家族中!’他安立此心,确定此心,修习此心。他的那些行与住,如此修习、如此多修习,便导向投生彼处。诸比丘,这是道,这是道迹,导向投生彼处。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena samannāgato hoti, cāgena samannāgato hoti, paññāya samannāgato hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā brāhmaṇamahāsālānaṃ…pe… gahapatimahāsālānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
163再者,诸比丘,有比丘具足信、戒、闻、施、慧。他听闻:‘四大王天的天众,寿命极长,容貌庄严,快乐众多。’他便心生是念:‘啊,愿我身坏命终后,能投生到四大王天的天众之中!’他将心安止于此,确立于此,修习于此。他的那些行与住,因如此修习、如此多作,便导向投生彼处。诸比丘,此为道,此为道迹,能导向投生彼处。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena samannāgato hoti, cāgena samannāgato hoti, paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘cātumahārājikā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti . So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
164再者,诸比丘,有比丘具足信、戒、闻、施、慧。他听闻:‘三十三天的天众……夜摩天的天众……兜率天的天众……化乐天的天众……他化自在天的天众,寿命极长,容貌庄严,快乐众多。’他便心生是念:‘啊,愿我身坏命终后,能投生到他化自在天的天众之中!’他将心安止于此,确立于此,修习于此。他的那些行与住,因如此修习、如此多作,便导向投生彼处。诸比丘,此为道,此为道迹,能导向投生彼处。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena samannāgato hoti, cāgena samannāgato hoti, paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – tāvatiṃsā devā…pe… yāmā devā… tusitā devā… nimmānaratī devā… paranimmitavasavattī devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti . So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
165“再者,诸比丘,有比丘具足信、戒、闻、施、慧。他听闻:‘千梵天寿命极长,容貌庄严,快乐众多。’诸比丘,那位千梵天遍满、融摄一千个世界而安住;而生彼处的有情,亦同样遍满、融摄而安住。诸比丘,譬如明眼之人,将一颗庵摩罗果置于掌中细细观察;正如是,诸比丘,那位千梵天遍满、融摄一千个世界而安住,生彼处的有情,亦同样遍满、融摄而安住。他便心生是念:‘啊,愿我身坏命终后,能投生到千梵天之处!’他将心安止于此,确立于此,修习于此。他的那些行与住,因如此修习、如此多作,便导向投生彼处。诸比丘,此为道,此为道迹,能导向投生彼处。”
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena samannāgato hoti, cāgena samannāgato hoti, paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘sahasso brahmā dīghāyuko vaṇṇavā sukhabahulo’ti. Sahasso, bhikkhave, brahmā sahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, cakkhumā puriso ekaṃ āmaṇḍaṃ hatthe karitvā paccavekkheyya; evameva kho, bhikkhave, sahasso brahmā sahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sahassassa brahmuno sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
170再者,诸比丘,有比丘具足信,具足戒,具足闻,具足施,具足慧。他听闻到:“二千梵天……三千梵天……四千梵天……乃至五千梵天寿命极长、容貌殊胜、快乐众多。”诸比丘,那五千梵天遍满、深入而住于五千世界。那些投生到那里的众生,也是遍满、深入而住。诸比丘,譬如一个有眼力的人,将五只手镯拿在手中细细端详;正是如此,诸比丘,五千梵天遍满、深入而住于五千世界。那些投生到那里的众生,也是遍满、深入而住。他这样想:“啊,愿我身坏命终之后,能投生到五千梵天的同伴中去!”他安置此心,确立此心,修习此心。他的这种行持与安住,如此修习、如此多作,便导向投生于那里。诸比丘,这就是道,这就是道迹,导向投生于那里。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – dvisahasso brahmā…pe… tisahasso brahmā… catusahasso brahmā… pañcasahasso brahmā dīghāyuko vaṇṇavā sukhabahuloti. Pañcasahasso, bhikkhave, brahmā pañcasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, cakkhumā puriso pañca āmaṇḍāni hatthe karitvā paccavekkheyya; evameva kho, bhikkhave, pañcasahasso brahmā pañcasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pañcasahassassa brahmuno sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
171再者,诸比丘,有比丘具足信,具足戒,具足闻,具足施,具足慧。他听闻到:“那一万梵天寿命极长、容貌殊胜、快乐众多。”诸比丘,那一万梵天遍满、深入而住于一万世界。那些投生到那里的众生,也是遍满、深入而住。诸比丘,譬如一颗美丽、纯净、八面、打磨精良的琉璃宝珠,放在金色的布上,闪耀、发亮、光辉灿烂;正是如此,诸比丘,一万梵天遍满、深入而住于一万世界。那些投生到那里的众生,也是遍满、深入而住。他这样想:“啊,愿我身坏命终之后,能投生到一万梵天的同伴中去!”他安置此心,确立此心,修习此心。他的这种行持与安住,如此修习、如此多作,便导向投生于那里。诸比丘,这就是道,这就是道迹,导向投生于那里。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena samannāgato hoti, sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘dasasahasso brahmā dīghāyuko vaṇṇavā sukhabahulo’ti. Dasasahasso, bhikkhave, brahmā dasasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṃso suparikammakato paṇḍukambale nikkhitto bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave, dasasahasso brahmā dasasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā dasasahassassa brahmuno sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
172再者,诸比丘,有比丘具足信,具足戒,具足闻,具足施,具足慧。他听闻到:“那十万梵天寿命极长、容貌殊胜、快乐众多。”诸比丘,那十万梵天遍满、深入而住于十万世界。那些投生到那里的众生,也是遍满、深入而住。诸比丘,譬如一块由熟练金匠之子在炉口精心锻打而成的阎浮河纯金金块,放在金色的布上,闪耀、发亮、光辉灿烂;正是如此,诸比丘,十万梵天遍满、深入而住于十万世界。那些投生到那里的众生,也是遍满、深入而住。他这样想:“啊,愿我身坏命终之后,能投生到十万梵天的同伴中去!”他安置此心,确立此心,修习此心。他的这种行持与安住,如此修习、如此多作,便导向投生于那里。诸比丘,这就是道,这就是道迹,导向投生于那里。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘satasahasso brahmā dīghāyuko vaṇṇavā sukhabahulo’ti. Satasahasso, bhikkhave, brahmā satasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, nikkhaṃ jambonadaṃ dakkhakammāraputtaukkāmukhasukusalasampahaṭṭhaṃ paṇḍukambale nikkhittaṃ bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave, satasahasso brahmā satasahassilokadhātuṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā upapannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā satasahassassa brahmuno sahabyataṃ upapajjeyya’nti . So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
173再者,诸比丘,一位比丘具足信,具足戒,具足闻,具足施,具足慧。他曾听闻:‘光天……少光天……无量光天……光音天,这些天神寿命极长、容貌端严、快乐广大。’他这样想:‘啊,愿我身坏命终后,投生到光音天神的同伴之中!’他便将心安住于彼、确立于彼、修习于彼。他如此修行、如此安住,经过这样的修习、这样的多作,便导向投生彼处。诸比丘,这就是导向投生彼处的道,这就是道迹。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ābhā devā…pe… parittābhā devā… appamāṇābhā devā… ābhassarā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ābhassarānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
174再者,诸比丘,一位比丘具足信,具足戒,具足闻,具足施,具足慧。他曾听闻:‘少净天……无量净天……遍净天,这些天神寿命极长、容貌端严、快乐广大。’他这样想:‘啊,愿我身坏命终后,投生到遍净天神的同伴之中!’他便将心安住于彼、确立于彼、修习于彼。他如此修行、如此安住,经过这样的修习、这样的多作,便导向投生彼处。诸比丘,这就是导向投生彼处的道,这就是道迹。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena … sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – parittasubhā devā…pe… appamāṇasubhā devā… subhakiṇhā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā subhakiṇhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
175再者,诸比丘,一位比丘具足信,具足戒,具足闻,具足施,具足慧。他曾听闻:‘广果天……无烦天……无热天……善现天……善见天……色究竟天,这些天神寿命极长、容貌端严、快乐广大。’他这样想:‘啊,愿我身坏命终后,投生到色究竟天神的同伴之中!’他便将心安住于彼、确立于彼、修习于彼。他如此修行、如此安住,经过这样的修习、这样的多作,便导向投生彼处。诸比丘,这就是导向投生彼处的道,这就是道迹。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – vehapphalā devā…pe… avihā devā… atappā devā… sudassā devā… sudassī devā… akaniṭṭhā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā akaniṭṭhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
166再者,诸比丘,有比丘具足信,具足戒……具足闻……具足施……具足慧。他听闻:‘空无边处天诸天,寿命极长,久住世间,多受安乐。’他这样想:‘啊,愿我身坏命终之后,能投生到空无边处天诸天的共住之处。’他将心安置于此、确立于此、依此修习。他的这些行持与安住,经过这样的修习、这样的多所修习,便导向彼处的投生。诸比丘,这就是道,这就是道迹,导向彼处的投生。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘ākāsānañcāyatanūpagā devā dīghāyukā ciraṭṭhitikā sukhabahulā’ti . Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
167再者,诸比丘,有比丘具足信,具足戒……具足闻……具足施……具足慧。他听闻:‘识无边处天诸天,寿命极长,久住世间,多受安乐。’他这样想:‘啊,愿我身坏命终之后,能投生到识无边处天诸天的共住之处。’他将心安置于此、确立于此、依此修习。他的这些行持与安住,经过这样的修习、这样的多所修习,便导向彼处的投生。诸比丘,这就是道,这就是道迹,导向彼处的投生。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ‘viññāṇañcāyatanūpagā devā dīghāyukā ciraṭṭhitikā sukhabahulā’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā viññāṇañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
168再者,诸比丘,有比丘具足信,具足戒……具足闻……具足施……具足慧。他听闻:‘无所有处天诸天……非想非非想处天诸天,寿命极长,久住世间,多受安乐。’他这样想:‘啊,愿我身坏命终之后,能投生到非想非非想处天诸天的共住之处。’他将心安置于此、确立于此、依此修习。他的这些行持与安住,经过这样的修习、这样的多所修习,便导向彼处的投生。诸比丘,这就是道,这就是道迹,导向彼处的投生。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṃ hoti – ākiñcaññāyatanūpagā devā…pe… nevasaññānāsaññāyatanūpagā devā dīghāyukā ciraṭṭhitikā sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā nevasaññānāsaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṃ bhāvitā evaṃ bahulīkatā tatrupapattiyā saṃvattanti. Ayaṃ, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā tatrupapattiyā saṃvattati.
169再者,诸比丘,有比丘具足信,具足戒……具足闻……具足施……具足慧。他这样想:‘啊,但愿我能由诸漏灭尽,在现法中以自己的证智,亲自证得、成就无漏的心解脱与慧解脱而住。’他正是由诸漏灭尽,在现法中以自己的证智,亲自证得、成就无漏的心解脱与慧解脱而住。诸比丘,这位比丘不再于任何处受生。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saddhāya samannāgato hoti, sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgato hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ, bhikkhave, bhikkhu na katthaci upapajjatī’’ti .
世尊这样说。比丘们心满意足,对世尊的教导欢喜赞叹。
Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
《无执取经》《净化经》《真人法经》《应修习经》《多界经》《分别经》
Anupāda-sodhana-porisadhammo, sevitabba-bahudhātu-vibhatti;
Buddhassa kittināma-cattārīsena, ānāpāno kāyagato upapatti .
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
人物名册
| Pali | 中文(经文用名) | 角色 |
|---|
| Bhagavā | 世尊 | 说法者 |
| Bhikkhave | 诸比丘 | 听法众 |
事件
世尊在给孤独园主动召集比丘们,说要为他们开示“行的投生”这个主题。他随后详细列举了从人间大富大贵之家,到欲界天、色界梵天,乃至无色界的各种善趣。世尊说明,一位具备信、戒、闻、施、慧的比丘,可以透过强烈的愿心和持续的心念塑造,将其“行与住”导向所希求的投生之处,最终以导向无漏涅槃为最高成就。
经文摘要
世尊宣说法义:比丘修习善德后发心投生善处 → 通过“安置心、确立心、修习心”塑造来世的方向 → 明确指出这是导向各种特定投生乃至最终解脱的“道与道迹”。
中心思想(白话 + 重点拆解)
这篇经的核心就像是在揭示心灵的一种主动塑造力:你当下的“行”——也就是你内心的造作、习气和倾向——是可以被有意识地引导,成为通往特定来世的道路。
1. 背景:心有塑造未来的能力
经文不只是在讲“做好事有好报”这种简单的因果。它更深入一层,点明了一个很关键的心理机制:我们的意念和心灵的惯性,会主动地去构建未来的生命形态。经文一开始列出了从刹帝利大族、四大天王天一直到非想非非想处天的一大串投生去处,就是想说明一个道理:你想去哪里,你的心是可以为你铺路的。
2. 核心:修习“心”就是修习“道”
整篇经反反复复出现一句核心指引:“他安置那个心,确立那个心,修习那个心。他的那些行与住如此修习、如此多作,导向在那里投生。诸比丘!这是道,这是道迹,导向在那里投生。”
→ 拆开看: 这句话是重中之重。它说明了两点。第一,不是随便想想,而是“安置、确立、修习”,这是一个从发愿到让心稳定地住于愿力,再到反复熏习的完整过程。第二,这个心理塑造的过程本身,被佛称为“道”和“道迹”。这等于说,你持续修习一个投生到色究竟天的愿心和相应的心境,这个过程本身就是通向色究竟天的路径,它不是外在的恩赐,而是一条内在的心路。这赋予了“心念”极高的地位和力量。
3. 要旨:从轮回的导向到超越轮回的导向
经文最后一跃,从所有的投生导向无漏涅槃。能导向投生的是“道”,导向最终解脱的同样是这个被善巧修习的“道”。这就把整个修行从“换一个好地方”提升到了“彻底不用再投生”的维度。
→ 一句话要旨: 你的心念与行为就是一条路,你把它修成什么样,它就把你带向什么样的未来,而这条路最圆满的终点,就是连“投生”也彻底止息。
关键术语锚
- saṅkhāra → 行 (本篇指内心的造作、倾向):极易与“行蕴”或“业行”混淆。这里“行的投生”指的是,内心通过反复“安置、确立、修习”而形成的一股强大惯性,这股力量能直接导向新的生命形态,它强调的是心念的生成力。
- vihāra → 住 (此处指心境、安住方式):不是指居住的房子。经文里“行与住”并提,“行”是动态的心念造作,“住”就是心持续安住于某个状态的定力与境界,两者配合才构成完整的导向力量。
- magga (道) & paṭipadā (道迹):经文将“修习心”这件事直接命名为“道、道迹”,极为深刻。它不是抽象教条,而是你当下正在走的心路历程。你的发心和心境本身就是通往目标的那条路。
- jāti → 生 (此处特指投生):在“行生”这个语境下,明确指向生命在死亡之后的再次结生,而非泛指日常的出生。要区别于“缘起支”中更抽象的“生”。
- dhamma → 法 (此处指教法):经中“现法中”意指“就在这一生、就在当下可见的教法与修行生活中”,并非指抽象的宇宙法则。