285那夜过后,世尊对诸比丘说:“诸比丘,昨夜,四大天王率领着庞大的夜叉军、庞大的乾闼婆军、庞大的鸠槃荼军、庞大的龙军,于四方设下守护、安立哨岗、布下屏障。深夜时分,他们以殊胜的容色遍照整座灵鹫山,来到我的所在处。来后,向我顶礼,坐在一旁。诸比丘,那些夜叉,有的向我顶礼后坐在一旁;有的与我相互问候,共叙令人欢喜、值得忆念的交谈后,坐在一旁;有的朝我合掌致敬后,坐在一旁;有的报上自己的名字和族姓后,坐在一旁;有的则默然静坐在一旁。”
Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ cattāro mahārājā mahatiyā ca yakkhasenāya mahatiyā ca gandhabbasenāya mahatiyā ca kumbhaṇḍasenāya mahatiyā ca nāgasenāya catuddisaṃ rakkhaṃ ṭhapetvā catuddisaṃ gumbaṃ ṭhapetvā catuddisaṃ ovaraṇaṃ ṭhapetvā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ gijjhakūṭaṃ pabbataṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Tepi kho, bhikkhave, yakkhā appekacce maṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce mayā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce yenāhaṃ tenañjaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
286“诸比丘,坐在一旁的多闻天王这样对我说:‘尊者,有些高等夜叉对世尊不信仰……(中略)……尊者,有些低等夜叉对世尊信仰。然而,尊者,绝大多数夜叉并不信仰世尊。这是什么缘故呢?尊者,因为世尊教导远离杀生之法,也教导远离那作为放逸处的谷酒、果酒、酒类之法。可是,尊者,绝大多数夜叉并未远离杀生,也并未远离那作为放逸处的谷酒、果酒、酒类。对他们而言,这些法是令人不喜、不悦的。尊者,世尊的弟子们常亲近森林、林野、边远之地的住所,那些地方寂静无喧、远离人群,适合独处静修。就在那些地方,住着一些对世尊教法不信仰的高等夜叉。尊者,为了让他们生起信仰,恳请世尊受持此阿吒那胝护卫,以守护、保护比丘、比丘尼、近事男、近事女,令不受伤害,安稳生活。’诸比丘,我当时默然应允。诸比丘,多闻天王知道我应允后,就在那时诵出了这阿吒那胝护卫:
‘‘Ekamantaṃ nisinno kho, bhikkhave, vessavaṇo mahārājā maṃ etadavoca – ‘santi hi, bhante, uḷārā yakkhā bhagavato appasannā…pe… santi hi , bhante nīcā yakkhā bhagavato pasannā. Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appasannāyeva bhagavato. Taṃ kissa hetu? Bhagavā hi, bhante, pāṇātipātā veramaṇiyā dhammaṃ deseti… surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇiyā dhammaṃ deseti. Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appaṭiviratāyeva pāṇātipātā… appaṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā. Tesaṃ taṃ hoti appiyaṃ amanāpaṃ. Santi hi, bhante, bhagavato sāvakā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni. Tattha santi uḷārā yakkhā nivāsino, ye imasmiṃ bhagavato pāvacane appasannā, tesaṃ pasādāya uggaṇhātu, bhante, bhagavā āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ guttiyā rakkhāya avihiṃsāya phāsuvihārāyā’ti. Adhivāsesiṃ kho ahaṃ, bhikkhave, tuṇhībhāvena. Atha kho, bhikkhave, vessavaṇo mahārājā me adhivāsanaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ abhāsi –
287礼敬毗婆尸佛,具眼者、吉祥者。
‘Vipassissa ca namatthu, cakkhumantassa sirīmato.
礼敬尸弃佛,悲悯一切众生者。
礼敬毗舍婆佛,已清净的苦行精勤者;
礼敬拘留孙佛,摧破魔军者。
礼敬拘那含佛,成就梵行的婆罗门;
礼敬迦叶佛,于一切处得解脱者。
“礼敬光辉者,具祥瑞的释迦子;”
他宣说此法,能除遣一切苦。
那些在世间证得涅槃的人,皆依如实之见而观照;
这些人不行两舌,他们是伟大者,已离执着与怖畏。
为诸天神与人的利益,他们礼敬乔达摩世尊;
明行具足,伟大、远离怖畏者。
Sikhissapi ca namatthu, sabbabhūtānukampino. ‘Vessabhussa ca namatthu, nhātakassa tapassino; Namatthu kakusandhassa, mārasenāpamaddino. ‘Koṇāgamanassa namatthu, brāhmaṇassa vusīmato; Kassapassa ca namatthu, vippamuttassa sabbadhi. ‘Aṅgīrasassa namatthu, sakyaputtassa sirīmato; Yo imaṃ dhammaṃ desesi, sabbadukkhāpanūdanaṃ. ‘Ye cāpi nibbutā loke, yathābhūtaṃ vipassisuṃ; Te janā apisuṇātha, mahantā vītasāradā. ‘Hitaṃ devamanussānaṃ, yaṃ namassanti gotamaṃ; Vijjācaraṇasampannaṃ, mahantaṃ vītasāradaṃ.
288当那太阳——巨大的日轮——升起之时,
‘Yato uggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā.
当它升起时,覆盖便灭去;
当太阳已升起时,便称之为“白昼”。
那里有深邃的湖泊,还有大海与江河之水;
在那里,他们如此了知:“大海是众河之水”。
“从这里,那是东方”,人们如此称呼它。
守护彼方者,乃是声名远扬的大王。
乾闼婆之主,名为“提多罗咤”(东方持国天王);
他以歌舞为乐,乾闼婆众前后围绕。
“我听说他有众多儿子,同一名字;”
共九十一位,皆名因陀罗,具大威力。
“他们见到佛陀,见到太阳族的佛陀;
从远处便礼敬,那伟大的离畏者。
“礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中无上者!
您以善巧观察,非人亦来礼敬您;
这不是常常听闻之事吗?因此我们这样说。
“礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩;
明行足,我们礼敬佛陀乔达摩。”
Yassa cuggacchamānassa, saṃvarīpi nirujjhati; Yassa cuggate sūriye, ‘‘divaso’’ti pavuccati. ‘Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako; Evaṃ taṃ tattha jānanti, ‘‘samuddo saritodako’’. ‘Ito ‘‘sā purimā disā’’, iti naṃ ācikkhatī jano; Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so. ‘Gandhabbānaṃ adhipati, ‘‘dhataraṭṭho’’ti nāmaso; Ramatī naccagītehi, gandhabbehi purakkhato. ‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ; Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā. ‘Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ; Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ. ‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama; Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti; Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tassā evaṃ vademase. ‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ; Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotamaṃ’’.
289据说他们往生到彼处,成为饿鬼,是两舌者、背后中伤者,
‘Yena petā pavuccanti, pisuṇā piṭṭhimaṃsikā.
杀生者、猎师、盗贼、诡诈之徒。
那里便是南方,人们是这样指示的。
那位极具威名的大王,守护着哪一方。
他是鸠槃荼众的主宰,名为增长天王。
他耽乐于歌舞之乐,为鸠槃荼众所簇拥。
“我听说他有众多儿子,同一名字;”
九十一位,俱名因陀罗,具大威力。
“他们见到佛陀,见到太阳族的佛陀;
从远处便礼敬,那伟大的离畏者。
“礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中无上者!
您以善巧观察,非人亦来礼敬您;
此事我们常闻,因此我们如是说。
“礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩;
明行足,我们礼敬佛陀乔达摩。”
Pāṇātipātino luddā, corā nekatikā janā. ‘Ito ‘‘sā dakkhiṇā disā’’, iti naṃ ācikkhatī jano; Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so. ‘Kumbhaṇḍānaṃ adhipati, ‘‘virūḷho’’ iti nāmaso; Ramatī naccagītehi, kumbhaṇḍehi purakkhato. ‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ; Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā. ‘Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ; Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ. ‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama; Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti; Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tasmā evaṃ vademase. ‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ; Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotamaṃ’’.
290“太阳(日轮)在那里落下。”
‘Yattha coggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā.
“当它落下时,白昼亦随之消失。”
太阳落山时,便称为“黑夜”。
那里亦有深湖、海洋与河流之水;
他们在那里如此了知:大海是河水。
从这里(过去)那是西方,人们这样告知那个方向。
守护那一方者,正是那位声名显赫的大王。
“龙众之主宰,名为广目天王。”
他以歌舞为乐,为象众所簇拥。
“我听说他有众多儿子,同一名字;”
九十一位,皆名因陀罗,具大威力。
“他们见到佛陀,见到太阳族的佛陀;
从远处便礼敬,那伟大的离畏者。
“礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中无上者!
您以善巧观察,非人亦来礼敬您;
此事我们常闻,因此我们如是说。
“礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩;
明行足,我们礼敬佛陀乔达摩。”
Yassa coggacchamānassa, divasopi nirujjhati; Yassa coggate sūriye, ‘‘saṃvarī’’ti pavuccati. ‘Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako; Evaṃ taṃ tattha jānanti, samuddo saritodako. ‘Ito ‘‘sā pacchimā disā’’, iti naṃ ācikkhatī jano; Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so. ‘Nāgānañca adhipati, ‘‘virūpakkho’’ti nāmaso; Ramatī naccagītehi, nāgeheva purakkhato. ‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ; Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā. ‘Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ; Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ. ‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama; Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti; Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tasmā evaṃ vademase. ‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ; Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotamaṃ’’.
291在那里有北俱卢洲,和无比美妙的大须弥山。
‘Yena uttarakuruvho, mahāneru sudassano.
人们生于那里,无我所,无执取。
他们不播种子,也不驱犁耕田;
人们享用自然成熟、不耕不耘的稻米。
无糠无壳、清净芬芳的米粒之果;
于锅中烹煮已,便受用饮食。
将母牛做成单蹄(蹄子不分裂)后,跟随它向各方而行;
整备牲畜为独蹄坐骑后,随行于四方。
以女人为运载后,随行于四方;
以男子为运载后,随行于四方。
以少女为运载后,随行于四方;
以少年为运载后,随行于四方。
他们登上那些乘具,
遍行一切方所;
那位国王的巡行队伍。
象车、马车,
天车已备妥;
宫殿与轿舆,
名望显赫的大王所有。
他拥有诸多城邑,
善立于虚空;
阿吒那吒天子、库西那吒天子、帕拉库西那吒天子,
那吒苏利耶天子、帕拉库西他那吒天子。
北方为迦尸瓦多,
以及更远的佳诺嘎玛;
还有九十九座名为安巴拉、安巴拉瓦提之城,
名为阿喇咖曼达的王都。
尊者,多闻天王的王都名为维沙那;
因此,多闻天王被称为“多闻天王”。
巴切散多、巴咖散帝、答多喇、答答喇、答多答喇;
欧加西、德加西、答多加西、苏喇、阿利德多王、内米。
那里还有一个名为达喇尼的湖,云从那里降雨;
雨从那里降下,那里还有一座名为沙喇瓦帝的大厅。
“夜叉亲近之处,树木常年结果;”
种种鸟群相聚,孔雀、鹭鸶相鸣;
以及杜鹃等鸟,啭声悦耳。
那里传来命命鸟的鸣声,还有郭公鸟的啼唤;
雄鸡与鹌鹑,以及林中的莲池鸟。
那里传来鹦鹉、八哥的鸣叫,还有棕头鸦雀;
多闻天王的莲池,恒时美丽。
“那边是北方”,人们这样指示;
那位名声显赫的大王,守护着那方。
诸夜叉的统领,名为“多闻天王”;
他耽乐于歌舞,由诸夜叉簇拥着;
“我听说他有众多儿子,同一名字;”
九十一位,同名为因陀罗,具大威力。
“他们见到佛陀,见到太阳族的佛陀;
从远处便礼敬,那伟大的离畏者。
“礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中无上者!
您以善巧观察,非人亦来礼敬您;
此事我们常闻,因此我们如是说。
“礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩;
明行具足,我们礼敬佛陀乔达摩。”
Manussā tattha jāyanti, amamā apariggahā. ‘Na te bījaṃ pavapanti, nāpi nīyanti naṅgalā; Akaṭṭhapākimaṃ sāliṃ, paribhuñjanti mānusā. ‘Akaṇaṃ athusaṃ suddhaṃ, sugandhaṃ taṇḍulapphalaṃ; Tuṇḍikīre pacitvāna, tato bhuñjanti bhojanaṃ. ‘Gāviṃ ekakhuraṃ katvā, anuyanti disodisaṃ; Pasuṃ ekakhuraṃ katvā, anuyanti disodisaṃ. ‘Itthiṃ vā vāhanaṃ katvā, anuyanti disodisaṃ; Purisaṃ vāhanaṃ katvā, anuyanti disodisaṃ. ‘Kumāriṃ vāhanaṃ katvā, anuyanti disodisaṃ; Kumāraṃ vāhanaṃ katvā, anuyanti disodisaṃ. ‘Te yāne abhiruhitvā, Sabbā disā anupariyāyanti; Pacārā tassa rājino. ‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, Dibbaṃ yānaṃ upaṭṭhitaṃ; Pāsādā sivikā ceva, Mahārājassa yasassino. ‘Tassa ca nagarā ahu, Antalikkhe sumāpitā; Āṭānāṭā kusināṭā parakusināṭā, Nāṭasuriyā parakusiṭanāṭā. ‘Uttarena kasivanto, Janoghamaparena ca; Navanavutiyo ambaraambaravatiyo, Āḷakamandā nāma rājadhānī. ‘Kuverassa kho pana, mārisa, mahārājassa visāṇā nāma rājadhānī; Tasmā kuvero mahārājā, ‘‘vessavaṇo’’ti pavuccati. ‘Paccesanto pakāsenti, tatolā tattalā tatotalā; Ojasi tejasi tatojasī, sūro rājā ariṭṭho nemi. ‘Rahadopi tattha dharaṇī nāma, yato meghā pavassanti; Vassā yato patāyanti, sabhāpi tattha sālavatī nāma. ‘Yattha yakkhā payirupāsanti, tattha niccaphalā rukkhā; Nānā dijagaṇā yutā, mayūrakoñcābhirudā; Kokilādīhi vagguhi. ‘Jīvañjīvakasaddettha, atho oṭṭhavacittakā; Kukkuṭakā kuḷīrakā, vane pokkharasātakā. ‘Sukasāḷika saddettha, daṇḍamāṇavakāni ca; Sobhati sabbakālaṃ sā, kuveranaḷinī sadā. ‘Ito ‘‘sā uttarā disā’’, iti naṃ ācikkhatī jano; Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so. ‘Yakkhānañca adhipati, ‘‘kuvero’’ iti nāmaso; Ramatī naccagītehi, yakkheheva purakkhato. ‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ; Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā. ‘Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ; Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ. ‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama; Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti; Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tasmā evaṃ vademase. ‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ; Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotama’’nti.
292尊者,这是阿吒那胝护卫,为守护、保护比丘、比丘尼、近事男、近事女,令其不受伤害、安乐而住。尊者,若有比丘、比丘尼、近事男或近事女,善持此阿吒那胝护卫,完全受持,遍学通达;其时若有无形非人——夜叉或女夜叉……(中略)……乾闼婆或女乾闼婆……(中略)……鸠槃荼或女鸠槃荼……(中略)……龙或女龙、龙子或龙童女、龙大臣或龙眷属、龙侍从——心怀恶意,于行走时跟随行走之比丘、比丘尼、近事男或近事女,于站立时靠近站立者,于坐时靠近坐者,于卧时靠近卧者,则尊者,彼非人于村邑或城镇中,将不得恭敬、不得尊重。尊者,彼非人于我所居之阿喇咖曼达王都,将不得土地、不得住处。尊者,彼非人将不得参与夜叉之集会。尊者,且诸非人将不许彼迎娶,不许彼婚嫁。尊者,且诸非人将以充足而周遍之呵责,痛加呵责于彼。尊者,且诸非人将倒扣空钵于其头上。尊者,且诸非人将令其头颅破裂为七分。尊者,确实有凶暴、粗野、暴戾的诸非人,他们既不服从于大王,亦不服从于大王之辅臣,亦不服从于辅臣之随从。尊者,此类非人被称为大王的叛逆者。尊者,犹如摩揭陀王境内有大盗,他们既不服从摩揭陀王,亦不服从于王之臣属,亦不服从于臣属之随从。尊者,此类大盗被称为摩揭陀王的叛逆者。正等如是,尊者,有凶暴、粗野、暴戾的诸非人,他们既不服从于大王,亦不服从于大王之辅臣,亦不服从于辅臣之随从。尊者,此类非人被称为大王的叛逆者。尊者,任何非人——夜叉或女夜叉……(中略)……乾闼婆或女乾闼婆……(中略)……鸠槃荼或女鸠槃荼……(中略)……龙或女龙……乃至——若怀恶意,于行走时接近行走之比丘、比丘尼、近事男或近事女,于站立时靠近站立者,于坐时靠近坐者,于卧时靠近卧者,应向他们夜叉、大夜叉、将军、大将军申诉、呼喊、高声而唤:‘此夜叉捉取,此夜叉附身,此夜叉恼害,此夜叉扰害,此夜叉伤害,此夜叉损害,此夜叉不令解脱。’
‘Ayaṃ kho sā, mārisa , āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ guttiyā rakkhāya avihiṃsāya phāsuvihārāya. Yassa kassaci, mārisa, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā upāsakassa vā upāsikāya vā ayaṃ āṭānāṭiyā rakkhā suggahitā bhavissati samattā pariyāputā taṃ ce amanusso yakkho vā yakkhinī vā…pe… gandhabbo vā gandhabbī vā…pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā…pe… nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā, paduṭṭhacitto bhikkhuṃ vā bhikkhuniṃ vā upāsakaṃ vā upāsikaṃ vā gacchantaṃ vā anugaccheyya, ṭhitaṃ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṃ vā upanisīdeyya, nipannaṃ vā upanipajjeyya. Na me so, mārisa, amanusso labheyya gāmesu vā nigamesu vā sakkāraṃ vā garukāraṃ vā. Na me so, mārisa, amanusso labheyya āḷakamandāya nāma rājadhāniyā vatthuṃ vā vāsaṃ vā. Na me so, mārisa, amanusso labheyya yakkhānaṃ samitiṃ gantuṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā anāvayhampi naṃ kareyyuṃ avivayhaṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā attāhi paripuṇṇāhi paribhāsāhi paribhāseyyuṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā rittaṃpissa pattaṃ sīse nikkujjeyyuṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā sattadhāpissa muddhaṃ phāleyyuṃ. Santi hi, mārisa, amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ purisakānaṃ ādiyanti. Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṃ avaruddhā nāma vuccanti. Seyyathāpi, mārisa, rañño māgadhassa vijite mahācorā. Te neva rañño māgadhassa ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṃ ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṃ purisakānaṃ ādiyanti. Te kho te, mārisa, mahācorā rañño māgadhassa avaruddhā nāma vuccanti. Evameva kho, mārisa, santi amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ purisakānaṃ ādiyanti. Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṃ avaruddhā nāma vuccanti. Yo hi koci, mārisa, amanusso yakkho vā yakkhinī vā…pe… gandhabbo vā gandhabbī vā…pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā…pe… nāgo vā nāgī vā…pe… paduṭṭhacitto bhikkhuṃ vā bhikkhuniṃ vā upāsakaṃ vā upāsikaṃ vā gacchantaṃ vā upagaccheyya, ṭhitaṃ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṃ vā upanisīdeyya, nipannaṃ vā upanipajjeyya. Imesaṃ yakkhānaṃ mahāyakkhānaṃ senāpatīnaṃ mahāsenāpatīnaṃ ujjhāpetabbaṃ vikkanditabbaṃ viravitabbaṃ – ‘ayaṃ yakkho gaṇhāti, ayaṃ yakkho āvisati, ayaṃ yakkho heṭheti, ayaṃ yakkho viheṭheti, ayaṃ yakkho hiṃsati, ayaṃ yakkho vihiṃsati, ayaṃ yakkho na muñcatī’ti.
293“哪些夜叉、大夜叉、将军、大将军?”
‘Katamesaṃ yakkhānaṃ mahāyakkhānaṃ senāpatīnaṃ mahāsenāpatīnaṃ?
因陀罗、苏摩、婆楼那,婆罗堕阇、巴迦巴帝,
栴檀、咖马些德,金奴甘杜、尼甘杜,
“巴那多、欧巴曼诺,以及天之御者摩得利,
乾闼婆吉达瑟那、人中之主那罗王。
萨陀耆利、亥瓦摩多、富那迦、迦罗提由、古罗;
湿婆伽、穆迦林陀、维沙密多、尤甘陀罗。
果巴喇、苏巴罗多、希利、内帝、曼地由。
班佳喇旃陀、阿拉瓦咖、巴朱诺、苏马诺、苏木科。
达地木科、马尼、马尼瓦罗、地喀,及利萨咖。
‘Indo somo varuṇo ca, bhāradvājo pajāpati; Candano kāmaseṭṭho ca, kinnughaṇḍu nighaṇḍu ca. ‘Panādo opamañño ca, devasūto ca mātali; Cittaseno ca gandhabbo, naḷo rājā janesabho. ‘Sātāgiro hevamato, puṇṇako karatiyo guḷo; Sivako mucalindo ca, vessāmitto yugandharo. ‘Gopālo supparodho ca, hiri netti ca mandiyo; Pañcālacaṇḍo āḷavako, pajjunno sumano sumukho; Dadhimukho maṇi māṇivaro dīgho, atho serīsako saha.
“应当对这些夜叉、大夜叉、将军、大将军们宣告、呼喝、呐喊:‘这个夜叉在捉人,这个夜叉在附身,这个夜叉在恼害,这个夜叉在侵逼,这个夜叉在伤害,这个夜叉在损害,这个夜叉不肯放开。’尊者,这阿吒那胝护卫是为了比丘、比丘尼、近事男、近事女的守护、保护、不遭伤害、安乐住。尊者,现在我们要告辞了,我们事务繁多,应作的事也很多。”大王们,若你们觉得是时候了,就请随意吧。
‘Imesaṃ yakkhānaṃ mahāyakkhānaṃ senāpatīnaṃ mahāsenāpatīnaṃ ujjhāpetabbaṃ vikkanditabbaṃ viravitabbaṃ – ‘‘ayaṃ yakkho gaṇhāti, ayaṃ yakkho āvisati, ayaṃ yakkho heṭheti, ayaṃ yakkho viheṭheti, ayaṃ yakkho hiṃsati, ayaṃ yakkho vihiṃsati, ayaṃ yakkho na muñcatī’’ti. Ayaṃ kho, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ guttiyā rakkhāya avihiṃsāya phāsuvihārāya. Handa ca dāni mayaṃ, mārisa, gacchāma, bahukiccā mayaṃ bahukaraṇīyā’’’ti. ‘‘‘Yassa dāni tumhe mahārājāno kālaṃ maññathā’’’ti.
294“那时,比丘们,四大天王从座起身,向我顶礼、右绕之后,便在那里消失不见了。比丘们,那些夜叉也从座起身,其中一部分向我顶礼、右绕之后,便在那里消失不见了;一部分与我互相问候,叙说了温和、友善的话语之后,便在那里消失不见了;一部分向我合掌礼敬之后,便在那里消失不见了;一部分报上自己的名字与族姓之后,便在那里消失不见了;还有一部分默然无语,便在那里消失不见了。
‘‘Atha kho, bhikkhave, cattāro mahārājā uṭṭhāyāsanā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyiṃsu. Tepi kho, bhikkhave, yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce mayā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce yenāhaṃ tenañjaliṃ paṇāmetvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce nāmagottaṃ sāvetvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce tuṇhībhūtā tatthevantaradhāyiṃsu.
295“诸比丘,学习这阿吒那胝护卫吧!诸比丘,掌握这阿吒那胝护卫吧!诸比丘,受持这阿吒那胝护卫吧!诸比丘,这阿吒那胝护卫能带来利益,是为了比丘、比丘尼、近事男、近事女的守护、保护、不遭侵害、安乐住。”世尊这样说。那些比丘对世尊的教导心满意足,随喜赞叹。
‘‘Uggaṇhātha , bhikkhave, āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ. Pariyāpuṇātha, bhikkhave, āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ. Dhāretha, bhikkhave, āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ. Atthasaṃhitā , bhikkhave, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ guttiyā rakkhāya avihiṃsāya phāsuvihārāyā’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
事件
深夜,四大天王率领庞大的非人军团(夜叉、乾闼婆、鸠槃荼、龙)来到灵鹫山拜见佛陀。多闻天(毗沙门)向佛陀解释:大多数非人因不持守五戒,而对“教导离杀生、不与取等戒法”的佛陀心生不满。他请求佛陀传授“阿吒那胝护卫偈”,用以保护那些在荒野、森林中独自修行的佛弟子免受恶心非人的侵害。佛陀默许后,多闻天诵出此护卫偈,并详述其威慑力:能令骚扰修行者的非人遭受被排斥、头破七分等严重后果。事后,佛陀确认此护经的效力,嘱咐所有弟子学习并受持。
经文摘要
四大天王恳请(因夜叉不满戒法)→ 多闻天代众诵出“阿吒那胝护卫偈”并阐述其功用 → 佛陀嘱咐弟子们学习此护卫,以获得保护与安乐。
中心思想(白话 + 重点拆解)
背景
这部经很直白,就是在解决一个实际困难:佛弟子们爱去那些没人的深山老林里打坐修行,但那些地方恰恰是许多不信佛、不守戒律的非人(夜叉、鬼怪等)的大本营。这些非人看不惯佛陀教人戒杀、戒盗、戒酒,所以可能会对落单的修行者搞恶作剧甚至发起攻击。
核心
多闻天王因此向佛陀求了一套“安防密码”——“阿吒那胝护卫偈”,本质上是一份具有佛法力量的镇邪宣言。它不是教你如何主动攻击,而是“以相信之名,行喝退之实”。经文里直接列出了那些护法大夜叉的名字,并发出严厉警告:哪个非人敢对持此偈的比丘“以恶心跟随行走……或站在站立者旁……或卧在卧者旁”,后果非常具体——“诸非人将使他不被迎娶、不被出嫁。……将把空钵倒扣在他头上。……将把他的头破成七分。”
→ 拆开看:这里用的比喻非常生活化且致命。过去的社会里,不被嫁娶意味着彻底的社会性死亡;空钵倒扣头是僧侣化不到食物的终极耻辱;头破七分更是直白的生命威胁。这份护卫偈不是在乞求鬼神的怜悯,而是在宣告一种法界秩序的制裁力——你侵犯持戒者,就等于冒犯了护法神体系,这等于自绝于鬼神社会的所有正常生活。
要旨
→ 一句话要旨:面对外界看不见的恶意与干扰,佛陀不否认它们的存在,而是提供了一种“用法作铠甲”的积极守护,让修行者能安心独处,前提是你必须“善持、周遍通达”这份护卫,以此坚定自己对正法的归依心。
关键术语锚
| Pali | 中文(经文用名) | 为何易错 |
|---|
| **Saraṇa** | **归依/庇护所** | 本经的“护卫”本质上就是发挥“saraṇa”的作用,但它容易流于表面,被误认为只是一种求神拜佛的安保。这里的庇护更接近皈依三宝的精神力量,是“戒”的防守延伸,而非巫术咒语。 |
| **Deva** | **天/天神** | 本经出现了以毗沙门为首的“四大王”,他们是护法天(Deva),但底下统率着“夜叉(Yakkha)”、“乾闼婆”、“鸠槃荼”等更低级的鬼神。不能把所有非人都统称作“天神”,夜叉在这里更多是凶暴、难调伏的。 |
| **Saṅgha** | **僧/僧团** | 虽然护持范围包括了比丘、比丘尼、近事男、近事女,但本经的主要防护对象是“亲近森林、林野、边地的住所”的比丘个体。这词在本经中更侧重于具体的独居修行者,而不仅仅是指集体组织。 |
| **Sīla** | **戒/戒行** | 这是双方矛盾的根源。非人之所以不信佛,是因为佛陀“教导离杀生……离饮酒放逸处之法”。这里的“戒”是划分是否与佛法相应的分水岭,也是决定护卫是否生效的前提——不持戒而念诵,即为无效。 |