应悔过篇
Pāṭidesanīyakaṇḍaṃ
2. 乞油等学处注释
2. Telaviññāpanādisikkhāpadavaṇṇanā
在巴利中,“于未来之八种中”,是指巴利文本之外的酥等八种。
Pāḷiyaṃanāgatesu pana aṭṭhasupīti pāḷimuttakesu sappiādīsu aṭṭhasupi.
1. 圆整等学处注释
1. Parimaṇḍalādisikkhāpadavaṇṇanā
“诸应学法”即七十五应学法。以“当依比丘巴帝摩卡注释中所说之方式而知”一语,因诸智者指出此处义理抉择正是如此,故不另行解释其义;于彼处所说者,在此处也已说明,这便显示了出来。
Sekhiyāni cevāti pañcasattati sekhiyāni ceva. ‘‘Bhikkhupātimokkhavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbā’’ti iminā yasmā tādisaṃyevettha atthavinicchayaṃ vidū vadanti, tasmā visuṃ tesaṃ atthavaṇṇanā na vuttā. Tattha yā vuttā, sā idhāpi vuttāyevāti dasseti.
结语注释
Nigamanakathāvaṇṇanā
“开始解释巴帝摩卡”是连接。“大寺住者”一辞应与前后文句相连,即“依大寺住者的古注疏”。“全部的巴利义”,指完整的巴利义及两部分别,这是已说过的。“于此”,指在这《度疑》之中。“因为不存在”是连接。“所行”指所行词句。“锡兰注疏的方式”,指锡兰根本注疏的方式。“注疏的精要”,指锡兰根本注疏中的义理精要,或律注疏中的义理精要。以此显示:取锡兰根本注疏中的义理精要而作成此《度疑》者,在诸律注疏中也同样取来此处抉择里相宜的义理精要而作。
Yaṃ pātimokkhassa vaṇṇanaṃ ārabhinti sambandho. ‘‘Mahāvihāravāsīna’’nti idaṃ purimapacchimapadehi saddhiṃ sambandhitabbaṃ, mahāvihāravāsīnaṃ porāṇaṭṭhakathāhi vāti ca. Pāḷiyatthañca kevalanti sakalaṃ pāḷiatthañca, ubhatovibhaṅgañcāti vuttaṃ hoti. Etthāti etissaṃ kaṅkhāvitaraṇiyaṃ. Yasmā na hi atthīti sambandho. Yanti yaṃ padaṃ. Sīhaḷaṭṭhakathānayanti sīhaḷamātikaṭṭhakathānayaṃ. Aṭṭhakathāsāranti sīhaḷamātikaṭṭhakathāyaṃ atthasāraṃ, atha vā vinayaṭṭhakathāsu atthasāraṃ. Tenetaṃ dasseti – sīhaḷamātikaṭṭhakathāyaṃ atthasāraṃ ādāya imaṃ kaṅkhāvitaraṇiṃ karonto vinayaṭṭhakathāsupi idha vinicchaye yogakkhamaṃ atthasāraṃ ādāyeva akāsinti.
现在,为了令有天的世间获得究竟安乐,在回向自己功德时,说出“如已达成就”等二偈。“依止善”即依止于善法。“一切有情”指欲界等一切有别的有情。
Idāni sadevakassa lokassa accantasukhādhigamāya attano puññaṃ pariṇāmento ‘‘yathā ca niṭṭhaṃ sampattā’’tiādigāthādvayamāha. Kalyāṇanissitāti kusalanissitā. Sabbasattānanti kāmāvacarādibhedānaṃ sabbesaṃ sattānaṃ.
那位朗伽之主,克敌制胜的王;
臂力雄猛之王,威光赫赫;
三度归一的狮子国一统王权;
亦如是以和合之众,结成部帙。
Laṅkissaro yo vijitārirājo; Rājā parakkantabhujo yasassī; Tidhāgataṃ sīhaḷamekarajjaṃ; Akā nikāyañca tathā samaggaṃ.
往昔,在那东方的殊胜古城中,有一座古都;
在中央,种种宝藏的来源
具足无量财富的负担,令人喜乐
在瓦拉咤利、伍德昂嘎、嘎拉等悦意之处
Pure pulatthimhi vare purānaṃ; Majjhamhi nānāratanākarānaṃ; Anantasampattibharābhirāme; Varācaluttaṅgagharābhirāme.
在不可破的城墙与善守护的城门之处
在众多家族聚集而无混乱之处
在牟尼主的牙舍利、拘胝罗、瓦萨等圣地
凡安住于眼所生欢喜者
Abhejjapākārasugopurasmiṃ ; Nirākulānekakulākulasmiṃ; Munindadāṭhaṅkuravāsabhūte; Yo locanānandavahe vasanto.
善开敷之莲花,清凉宜人
有澄净之水的水池
以众多盛开的迦昙婆树、阎浮树,
以满开的富那伽树、那伽树等而令人悦意;
Suphullitabbhoruhasādusīta Pasannanīrehi jalāsayehi; Supupphitānekakadambajambu- Punnāganāgādihi vābhiramme.
以洁白如石灰、令人悦意的
城墙绵延,城门耸立;
地面如散落的珍珠;
清净明澈,令人悦目。
Sudhāvadātehi manoharehi; Pākārapantīhi ca gopurehi; Vikiṇṇamuttāphalasannibhehi; Vilokanīyehi sudhātalehi.
于千座悦意殿堂,营造已;
于彼彼能生喜悦之精舍;
大施主之祇园等亦;
施与善于自制的修行者。
Katvāna pāsādasahassaramme; Tahiṃ tahiṃ pītikare vihāre; Mahādayo jetavanādayopi; Susaṃyamānaṃ yatinaṃ adāsi.
善成的四资具与;
于那些沙门,深信其功德,
常如洪流般转动,
将他们引入结缚与观的修习之中。
Yo sādubhūtaṃ catupaccayañca; Guṇappasanno samaṇesu tesu; Niccaṃ mahoghaṃ viya vattayanto; Yojeti te ganthavipassanāsu.
由那位具大名声者所建立的诸寺院之中,
西园最为可爱,以诸花园等庄严。
Kāritesu vihāresu, tena tesu yasassinā; Rammo yo pacchimārāmo, pupphārāmādisobhito.
Pariveṇamhi nāmena, tahiṃ coḷakulantike; Pāsāde dassanīyamhi, vasanto karuṇāparo.
戒行清净如月光之智者的弟子
舍利弗大长老、大沙弥之如是者
Sisso sasīkarasvaccha-sīlācārassa dhīmato; Sāriputtamahāthera-mahāsāmissa tādino.
具足众多功德之流的智者、清净行的长老
为求律之注疏,善慧所劝请。
Dhīrānekaguṇoghena, therena sucivuttinā; Vinayaṭṭhitikāmena, sumedhenābhiyācito.
我佛音长老,为诸比丘最上利;
随顺大寺住者、诸离欲者之适时。
So buddhanāgattherohaṃ, bhikkhūnaṃ paramaṃ hitaṃ; Mahāvihāravāsīnaṃ, yatīnaṃ samayānugaṃ.
律义等之宝箧,隐义之阐明者;
此《论母》之注疏,我善作解释。
Vinayatthādimañjūsaṃ , līnatthassa pakāsaniṃ; Mātikaṭṭhakathāyemaṃ, akāsiṃ sādhu vaṇṇanaṃ.
此解释易于了知,智者应当称赞;
释文约有七千颂
于律中驱除愚痴
如月在虚空为兄弟驱除黑暗
Sāyaṃ subodhā budhavaṇṇanīyā; Saṃvaṇṇanā sattasahassamattā; Nirākarontī vinayamhi mohaṃ; Tamaṃ carantī sasi kheva bhātu.
凡期望他人利益者,
对于大义的精髓与善加抉择,
善作这称扬之举,
我所积累的福德并非少量。
Ākaṅkhamānena paratthamiṭṭhaṃ; Mahatthasāraṃ suvinicchayañca; Saṃvaṇṇanaṃ sādhu pakubbatā yaṃ; Citaṃ mayā puññamanappabhūtaṃ.
以此所积之布施、持戒等福德,
愿以我为代表的种种众生,
愿一切有情无恼、安乐、无怨,
皆得生于善趣,证入寂静;
Puññena tenācitadānasīla- Mayādinānekavidhena ceva; Sattā anīghā sukhino averā; Pappontu sabbe sugatiṃ sivañca.
已往开显隐没义处
如是,于诸人亦当如法而行
愿诸心愿常获成就
Saddhiṃ yathopaddavamantarena; Gatā hi līnatthapadīpanīyaṃ; Tathā janānaṃ api dhammayuttā; Manorathā siddhimupentu niccaṃ.
愿雨云常降适时之雨;
愿诸王依法护持大地;
愿诸有情净信三宝;
愿他们乐于布施等福德。
Kāle pavassantu sadā payodā; Dhammena pālentu mahiṃ mahindā; Sattā pasannā ratanattayasmiṃ; Dānādipuññābhiratā bhavantūti.
《律义宝箧》,即名为《隐义显明》的《度疑》新复注,已完成。
Vinayatthamañjūsā līnatthappakāsanīnāmikākaṅkhāvitaraṇīabhinavaṭīkā niṭṭhitā.