律义宝箧(度疑新复注)·应悔过篇解释(三)
98 段
2. 乞油等学处的注释
2. Telaviññāpanādisikkhāpadavaṇṇanā
在巴利原文中,对于“未载入经文的八种”这一说法,是指巴利文本之外的酥等八种。
Pāḷiyaṃanāgatesu pana aṭṭhasupīti pāḷimuttakesu sappiādīsu aṭṭhasupi.
关于圆整等学处的注释
1. Parimaṇḍalādisikkhāpadavaṇṇanā
“应当学的诸学处”就是七十五应当学的学处。因为智者说,这里的义理抉择正是依照《比丘巴帝摩卡注释》中所说的方式来了知,所以没有另外解释它们的含义。那里已经说过的,在这里也已经说了,这就显示出来了。
Sekhiyāni cevāti pañcasattati sekhiyāni ceva. ‘‘Bhikkhupātimokkhavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbā’’ti iminā yasmā tādisaṃyevettha atthavinicchayaṃ vidū vadanti, tasmā visuṃ tesaṃ atthavaṇṇanā na vuttā. Tattha yā vuttā, sā idhāpi vuttāyevāti dasseti.
结语的注释
Nigamanakathāvaṇṇanā
“开始解释巴帝摩卡”是连接关系。“大寺住者”这个词要和前后文连起来理解,也就是“依大寺住者的古注疏”。“全部的巴利义”,说的是完整的巴利义以及两部分别。“于此”,指在这《度疑》当中。“因为不存在”是连接关系。“yaṃ”指“yaṃ”这个词。“锡兰注疏的方式”,指锡兰根本注疏的方式。“注疏的精要”,指锡兰根本注疏中的义理精要,或者指律注疏中的义理精要。由此说明:取锡兰根本注疏中的义理精要而作成这部《度疑》的人,在诸律注疏中也同样是取来此处抉择中相宜的义理精要而作。
Yaṃ pātimokkhassa vaṇṇanaṃ ārabhinti sambandho. ‘‘Mahāvihāravāsīna’’nti idaṃ purimapacchimapadehi saddhiṃ sambandhitabbaṃ, mahāvihāravāsīnaṃ porāṇaṭṭhakathāhi vāti ca. Pāḷiyatthañca kevalanti sakalaṃ pāḷiatthañca, ubhatovibhaṅgañcāti vuttaṃ hoti. Etthāti etissaṃ kaṅkhāvitaraṇiyaṃ. Yasmā na hi atthīti sambandho. Yanti yaṃ padaṃ. Sīhaḷaṭṭhakathānayanti sīhaḷamātikaṭṭhakathānayaṃ. Aṭṭhakathāsāranti sīhaḷamātikaṭṭhakathāyaṃ atthasāraṃ, atha vā vinayaṭṭhakathāsu atthasāraṃ. Tenetaṃ dasseti – sīhaḷamātikaṭṭhakathāyaṃ atthasāraṃ ādāya imaṃ kaṅkhāvitaraṇiṃ karonto vinayaṭṭhakathāsupi idha vinicchaye yogakkhamaṃ atthasāraṃ ādāyeva akāsinti.
现在,为了令包括天众在内的世间获得究竟的安乐,在回向自己的功德时,说出了“如已达成就”等两首偈颂。“依止善”就是依止善法。“一切有情”指欲界等各类一切有情。
Idāni sadevakassa lokassa accantasukhādhigamāya attano puññaṃ pariṇāmento ‘‘yathā ca niṭṭhaṃ sampattā’’tiādigāthādvayamāha. Kalyāṇanissitāti kusalanissitā. Sabbasattānanti kāmāvacarādibhedānaṃ sabbesaṃ sattānaṃ.
那位兰卡之主,是战胜敌人的国王;
臂力超群、声名远扬的国王;
令三分之狮子国成一统;
亦如是令僧团和合。
Laṅkissaro yo vijitārirājo; Rājā parakkantabhujo yasassī; Tidhāgataṃ sīhaḷamekarajjaṃ; Akā nikāyañca tathā samaggaṃ.
在布罗提城中最古老、最殊胜者;
在种种宝矿的正中间;
乐于无量圆满之充盈,
乐于殊胜不动山岳巍峨高耸之殿宇。
Pure pulatthimhi vare purānaṃ; Majjhamhi nānāratanākarānaṃ; Anantasampattibharābhirāme; Varācaluttaṅgagharābhirāme.
在城墙坚不可破、城门守护严密的
在众多纷乱杂处的家族中却无混乱
在牟尼主牙舍利住所
安住于能带来眼目喜悦之处的人
Abhejjapākārasugopurasmiṃ ; Nirākulānekakulākulasmiṃ; Munindadāṭhaṅkuravāsabhūte; Yo locanānandavahe vasanto.
莲花盛开,清凉宜人
从清澈洁净的水池中
迦昙婆、阎浮、富那伽、那伽等树繁花盛开,
令人欢喜。
Suphullitabbhoruhasādusīta Pasannanīrehi jalāsayehi; Supupphitānekakadambajambu- Punnāganāgādihi vābhiramme.
洁白如石灰、令人心生欢喜的
还有绵延的城墙和城门;
像散落的珍珠一样
在明净光洁、令人悦目的地面上。
Sudhāvadātehi manoharehi; Pākārapantīhi ca gopurehi; Vikiṇṇamuttāphalasannibhehi; Vilokanīyehi sudhātalehi.
造了千座宫殿般悦意的精舍,
处处令人心生欢喜的住处。
大悲者们、祇园等的(施主)们也一样;
他布施了善自调伏的修行者。
Katvāna pāsādasahassaramme; Tahiṃ tahiṃ pītikare vihāre; Mahādayo jetavanādayopi; Susaṃyamānaṃ yatinaṃ adāsi.
凡于彼诸沙门中,以善成之四种资具
及功德净信者——
像大洪流一样恒常地运转着,
他引导你进入经典与观的修习中。
Yo sādubhūtaṃ catupaccayañca; Guṇappasanno samaṇesu tesu; Niccaṃ mahoghaṃ viya vattayanto; Yojeti te ganthavipassanāsu.
在那些有名望的人所建的诸精舍中,
那座西边的园林真是让人欢喜,有花园等各种美景装点着。
Kāritesu vihāresu, tena tesu yasassinā; Rammo yo pacchimārāmo, pupphārāmādisobhito.
在名为精舍的住处,于彼朱罗族近旁;
住于悦目宫殿,悲心殊胜。
Pariveṇamhi nāmena, tahiṃ coḷakulantike; Pāsāde dassanīyamhi, vasanto karuṇāparo.
戒行清净如月光的智者,他的弟子
具足如是功德的舍利弗大长老、大导师。
Sisso sasīkarasvaccha-sīlācārassa dhīmato; Sāriputtamahāthera-mahāsāmissa tādino.
以众多功德之流具足的智者、戒行清净的长老
被想要让律教长久住世的善慧者恳切劝请。
Dhīrānekaguṇoghena, therena sucivuttinā; Vinayaṭṭhitikāmena, sumedhenābhiyācito.
我是佛陀那伽长老,为诸比丘作无上饶益;
随顺大寺住诸行者之宗义。
So buddhanāgattherohaṃ, bhikkhūnaṃ paramaṃ hitaṃ; Mahāvihāravāsīnaṃ, yatīnaṃ samayānugaṃ.
此为《律义宝箧》,阐明隐晦之义;
我为《论母》注释,善作此解说。
Vinayatthādimañjūsaṃ , līnatthassa pakāsaniṃ; Mātikaṭṭhakathāyemaṃ, akāsiṃ sādhu vaṇṇanaṃ.
这部注释易懂,应当被智者称赞;
注释大约有七千颂。
于律藏中驱尽愚痴。
愿此注释如皓月行于虚空,朗然照耀;
Sāyaṃ subodhā budhavaṇṇanīyā; Saṃvaṇṇanā sattasahassamattā; Nirākarontī vinayamhi mohaṃ; Tamaṃ carantī sasi kheva bhātu.
欲求所愿之他利、
大义精髓及善抉择,
我善巧作此称扬,
所积福德非微少。
Ākaṅkhamānena paratthamiṭṭhaṃ; Mahatthasāraṃ suvinicchayañca; Saṃvaṇṇanaṃ sādhu pakubbatā yaṃ; Citaṃ mayā puññamanappabhūtaṃ.
以彼布施、持戒等种种行
所成之福德
愿一切众生没有痛苦,快乐安稳,没有怨恨。
愿一切众生都投生到善趣,得到涅槃的清凉安宁。
Puññena tenācitadānasīla- Mayādinānekavidhena ceva; Sattā anīghā sukhino averā; Pappontu sabbe sugatiṃ sivañca.
一同,如无灾厄;
确实已到达。
如是,众人亦与法相应;
愿其心愿恒常皆得成就。
Saddhiṃ yathopaddavamantarena; Gatā hi līnatthapadīpanīyaṃ; Tathā janānaṃ api dhammayuttā; Manorathā siddhimupentu niccaṃ.
愿雨云总是按时降雨;
愿诸王如法守护大地;
众生对三宝生起净信;
愿他们乐于布施等福德。
Kāle pavassantu sadā payodā; Dhammena pālentu mahiṃ mahindā; Sattā pasannā ratanattayasmiṃ; Dānādipuññābhiratā bhavantūti.