二、资具判定论
2. Parikkhāravinicchayakathā
6资具,即沙门资具。关于适宜与不适宜资具的抉择(《律藏·附随》义注 1.85),如下:若有人将多罗叶伞的内外以五色线缝合,令其色泽美观,这是不许可的。然而,若以单色线——无论青、黄或其他颜色——在伞的内外缝合,或绑缚伞柄顶端的握持处、伞骨框架,则是许可的;且这仅为使其坚固,并非为了美观。在伞叶上刻出鳄鱼牙形或半月形,不许可。在伞柄上,仿照在家人的柱子,做成瓶状或猛兽形像,不许可。即使整体仅以针尖刻划线条,亦不许可。应将瓶状或猛兽形像毁坏后方可持用;线条也应磨去或去除,或以线缠绕伞柄。然而,伞柄末端的伞菌状形状,是许可的。为了不被风吹动,人们用绳系住伞轮并绑于伞柄;在绑缚处刻出环形线条,是许可的。
6.Parikkhāroti samaṇaparikkhāro. Tatrāyaṃ kappiyākappiyaparikkhāravinicchayo (pārā. aṭṭha. 1.85) – keci tālapaṇṇacchattaṃ anto vā bahi vā pañcavaṇṇena suttena sibbitvā vaṇṇamaṭṭhaṃ karonti, taṃ na vaṭṭati. Ekavaṇṇena pana nīlena vā pītakena vā yena kenaci suttena anto vā bahi vā sibbituṃ , chattadaṇḍaggāhakaṃ salākapañjaraṃ vā vinandhituṃ vaṭṭati, tañca kho thirakaraṇatthaṃ vaṭṭati, na vaṇṇamaṭṭhatthāya. Chattapaṇṇesu makaradantakaṃ vā aḍḍhacandakaṃ vā chindituṃ na vaṭṭati. Chattadaṇḍe gehatthambhesu viya ghaṭako vā vāḷarūpakaṃ vā na vaṭṭati. Sacepi sabbattha āraggena lekhā dinnā hoti, sāpi na vaṭṭati. Ghaṭakaṃ vā vāḷarūpakaṃ vā bhinditvā dhāretabbaṃ, lekhāpi ghaṃsitvā vā apanetabbā, suttakena vā daṇḍo veṭhetabbo. Daṇḍabunde pana ahicchattakasaṇṭhānaṃ vaṭṭati. Vātappahārena acalanatthaṃ chattamaṇḍalikaṃ rajjukehi gāhetvā daṇḍe bandhanti, tasmiṃ bandhanaṭṭhāne valayamiva ukkiritvā lekhaṃ ṭhapenti, sā vaṭṭati.
7为了装饰衣服,用各种线缝制如百足虫般的图案,或加上外来布片,或做其他种种针线变化,或在布片口、边缘处做成辫子、链子、锤形等,这一切均不许可;唯有寻常的针线活计方可。若将纽扣布片和系带布片做成八角形或十六角形,并在其上显出供台、锤子等图案,刻出蟹眼纹,这一切皆不许可;唯有四角形方可。衣角上的线迹,在染色后若难以辨认,则属许可。不可将衣服浸入酸粥、面粉、灰浆等物中;但在制作衣服时,为洗净手上污垢与针垢等,或衣服脏污时加以清洗,则属许可。不可将香料、虫胶或油放入染料中。
7. Cīvaramaṇḍanatthāya nānāsuttakehi satapadisadisaṃ sibbantā āgantukapaṭṭaṃ ṭhapenti, aññampi yaṃ kiñci sūcikammavikāraṃ karonti, paṭṭamukhe vā pariyante vā veṇiṃ vā saṅkhalikaṃ vā muggaraṃ vā evamādi sabbaṃ na vaṭṭati, pakatisūcikammameva vaṭṭati. Gaṇṭhikapaṭṭakañca pāsakapaṭṭakañca aṭṭhakoṇampi soḷasakoṇampi karonti, tattha agghiyagayamuggarādīni dassenti, kakkaṭakkhīni ukkiranti, sabbaṃ na vaṭṭati, catukoṇameva vaṭṭati, koṇasuttapīḷakā ca cīvare ratte duviññeyyarūpā vaṭṭanti. Kañjikapiṭṭhakhaliaalakādīsu cīvaraṃ pakkhipituṃ na vaṭṭati, cīvarakammakāle pana hatthamalasūcimalādīnaṃ dhovanatthaṃ kiliṭṭhakāle ca dhovanatthaṃ vaṭṭati, gandhaṃ vā lākhaṃ vā telaṃ vā rajane pakkhipituṃ na vaṭṭati.
在染料中,除姜黄外,一切根类染料皆许可;除茜草与桐伽哈罗外,一切干类染料皆许可。桐伽哈罗是一种有刺的树,其干染料呈雌黄色。除罗陀与甘度罗外,一切树皮染料皆许可。除阿里叶与尼利叶外,一切叶类染料皆许可。然而,在家众曾用过的衣服,可用阿里叶染一次。除紫矿花与红花外,一切花类染料皆许可。至于果类染料,则无不许可(《大品》义注 344)。
Rajanesu ca haliddiṃ ṭhapetvā sabbaṃ mūlarajanaṃ vaṭṭati, mañjiṭṭhiñca tuṅgahārañca ṭhapetvā sabbaṃ khandharajanaṃ vaṭṭati. Tuṅgahāro nāma eko sakaṇṭakarukkho, tassa haritālavaṇṇaṃ khandharajanaṃ hoti. Loddañca kaṇḍulañca ṭhapetvā sabbaṃ tacarajanaṃ vaṭṭati. Allipattañca nīlipattañca ṭhapetvā sabbaṃ pattarajanaṃ vaṭṭati. Gihiparibhuttakaṃ pana allipattena ekavāraṃ rajituṃ vaṭṭati. Kiṃsukapupphañca kusumbhapupphañca ṭhapetvā sabbaṃ puppharajanaṃ vaṭṭati. Phalarajane pana na kiñci na vaṭṭati (mahāva. aṭṭha. 344).
8染衣之后,不可用贝壳、宝石或任何硬物摩擦,亦不可双膝跪地,用手按衣在槽中揉搓。若将衣置于槽中或木板上,令人捉住两端,以手拍打,则是许可的,但也不得用拳头捶打。然而,古时的长老们甚至不将衣置于槽中。一人持衣而立,另一人用手承接并拍打。衣的耳线不予开许,染色时应予剪除。然而,所谓‘诸比丘,我允许耳线’(《大品》344),如此开许的,是指在顺纹处作成系带,为便于染色时悬挂而须绑缚者。纽扣上,为求美观而作的线纹或压痕,亦不许可,应去除后方可使用。
8. Cīvaraṃ rajitvā saṅkhena vā maṇinā vā yena kenaci na ghaṭṭetabbaṃ, bhūmiyaṃ jāṇukāni nihantvā hatthehi gahetvā doṇiyampi na ghaṃsitabbaṃ. Doṇiyaṃ vā phalake vā ṭhapetvā ante gāhāpetvā hatthena paharituṃ pana vaṭṭati, tampi muṭṭhinā na kātabbaṃ. Porāṇakattherā pana doṇiyampi na ṭhapesuṃ. Eko cīvaraṃ gahetvā tiṭṭhati, aparo hatthe katvā hatthena paharati. Cīvarassa kaṇṇasuttakaṃ na vaṭṭati, rajitakāle chinditabbaṃ. Yaṃ pana ‘‘anujānāmi, bhikkhave, kaṇṇasuttaka’’nti (mahāva. 344) evaṃ anuññātaṃ, taṃ anuvāte pāsakaṃ katvā bandhitabbaṃ rajanakāle lagganatthāya. Gaṇṭhikepi sobhākaraṇatthaṃ lekhā vā pīḷakā vā na vaṭṭati, nāsetvā paribhuñjitabbaṃ.
9在钵或盘的内外表面,用针尖刻画线条,是不许可的。将钵架在辘轳上打磨后加以烧制,心想‘我们要把它做成宝石的色泽’,是不许可的;但做成油润的色泽,则是许可的。在钵的圆弧面上作壁画装饰,是不许可的;但作成鳄鱼齿纹,则是许可的。
9. Patte vā thālake vā āraggena lekhaṃ karonti anto vā bahi vā, na vaṭṭati. Pattaṃ bhamaṃ āropetvā majjitvā pacanti ‘‘maṇivaṇṇaṃ karissāmā’’ti, na vaṭṭati, telavaṇṇo pana vaṭṭati. Pattamaṇḍale bhittikammaṃ na vaṭṭati, makaradantakaṃ pana vaṭṭati.
在扇风伞盖的上方、下方或其内腔处,刻画线条是不许可的;但在其伞口边缘上,刻画线条则是许可的。
Dhamakaraṇachattakassa upari vā heṭṭhā vā dhamakaraṇakucchiyaṃ vā lekhā na vaṭṭati, chattamukhavaṭṭiyaṃ panassa lekhā vaṭṭati.
10为了腰带的美观,在好几处将线双折捶打,做出蟹眼纹样,这是不许可的。但在两端,为了使带口牢固,将线双折捶打,则是许可的。带口上,不可做成瓶状、鳄鱼口、水蛇头等任何变形装饰。在好几处现出眼形,或做成花鬘等装饰后捶打而成的腰带,也是不许可的。唯有做成笔直的鱼骨形、枣叶形,或光滑板条形之后捶打,才是许可的。腰带一端是许可的,两端、三端、四端也许可,超过此数则不许可。绳式腰带,仅一条是许可的;但环钏状腰带,即使一条也不许可;然而,带口即使是环钏状,也是许可的。将多条绳合并,用一条绳无间断地缠绕而成的,不应称为多绳式,那是许可的。
10. Kāyabandhanassa sobhanatthaṃ tahiṃ tahiṃ diguṇaṃ suttaṃ koṭṭenti, kakkaṭakkhīni uṭṭhāpenti, na vaṭṭati, ubhosu pana antesu dasāmukhassa thirabhāvāya diguṇaṃ koṭṭetuṃ vaṭṭati. Dasāmukhe pana ghaṭakaṃ vā makaramukhaṃ vā deḍḍubhasīsaṃ vā yaṃ kiñci vikārarūpaṃ kātuṃ na vaṭṭati, tattha tattha acchīni dassetvā mālākammādīni vā katvā koṭṭitakāyabandhanampi na vaṭṭati, ujukameva pana macchakaṇṭakaṃ vā khajjūripattakaṃ vā maṭṭhakapaṭṭikaṃ vā katvā koṭṭetuṃ vaṭṭati. Kāyabandhanassa dasā ekā vaṭṭati, dve tīṇi cattāripi vaṭṭanti, tato paraṃ na vaṭṭanti. Rajjukakāyabandhanaṃ ekameva vaṭṭati, pāmaṅgasaṇṭhānaṃ pana ekampi na vaṭṭati, dasā pana pāmaṅgasaṇṭhānāpi vaṭṭati, bahurajjuke ekato katvā ekena nirantaraṃ veṭhetvā kataṃ bahurajjukanti na vattabbaṃ, taṃ vaṭṭati.
在腰带的带扣上,做八吉祥等任何变形装饰是不许可的,仅做分界的线条是许可的。在带扣的两端,为了牢固而做成瓶状,这也是许可的。
Kāyabandhanavidhe aṭṭhamaṅgalādikaṃ yaṃ kiñci vikārarūpaṃ na vaṭṭati, paricchedalekhāmattaṃ vaṭṭati. Vidhakassa ubhosu antesu thirakaraṇatthāya ghaṭakaṃ karonti, ayampi vaṭṭati.
11眼药管不应做成女人、男子、四足动物或鸟类的形状,也不应做成花鬘纹、蔓草纹、鳄鱼齿纹、牛尿纹、半月纹等种种变形装饰。应将此类纹饰磨平、凿去,或以线缠绕,使其不显后方可使用。唯有笔直、四方形、八方形或十六方形的眼药管才被允许。在其下部,允许有两道或三道环形刻线;在其颈部,为了固定盖子,允许有一道环形刻线。
11. Añjaniyaṃ itthipurisacatuppadasakuṇarūpaṃ vā mālākammalatākammamakaradantakagomuttakaaḍḍhacandakādibhedaṃ vā vikārarūpaṃ na vaṭṭati, ghaṃsitvā vā bhinditvā vā yathā vā na paññāyati, tathā suttakena veṭhetvā vaḷañjetabbā. Ujukameva pana caturaṃsā vā aṭṭhaṃsā vā soḷasaṃsā vā añjanī vaṭṭati. Heṭṭhatopissā dve vā tisso vā vaṭṭalekhāyo vaṭṭanti, gīvāyampissā pidhānakabandhanatthaṃ ekā vaṭṭalekhā vaṭṭati.
眼药棒上也不允许做彩绘装饰;眼药袋上,用任何杂色线所做的彩绘装饰都不允许。同样的原则也适用于钥匙袋。钥匙上不允许有彩绘装饰,钥匙盒也是如此。然而,用任何一种单色线缝制任何东西都是允许的。
Añjanīsalākāyapi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ na vaṭṭati, añjanīthavikāyapi yaṃ kiñci nānāvaṇṇena suttena vaṇṇamaṭṭhakammaṃ na vaṭṭati. Eseva nayo kuñcikakosakepi. Kuñcikāya vaṇṇamaṭṭhakammaṃ na vaṭṭati, tathā sipāṭikāya. Ekavaṇṇasuttena pana yena kenaci yaṃ kiñci sibbituṃ vaṭṭati.
12第十二条。在钻火棍上,不允许有圆形宝珠或其他任何彩绘装饰,但在颈部允许有分界刻线。在胡椒磨上,不允许做出宝珠、凸起或任何凸出物,但在手柄上允许有分界刻线。指甲剪本来就做成有皱纹的,因此那是允许的。在上钻板、钻火弓或上压棒上,花鬘纹等任何彩绘装饰都不允许。然而,压棒的中间有一个圆盘,在那里仅允许做分界刻线。他们制作针夹,用来夹住针进行磨擦,在那上面,鳄鱼嘴形等任何彩绘装饰都不允许,但仅为夹针而做的嘴形部分是允许的。
12. Ārakaṇṭakepi vaṭṭamaṇikaṃ vā aññaṃ vā vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati, gīvāyaṃ pana paricchedalekhā vaṭṭati. Pipphalikepi maṇikaṃ vā pīḷakaṃ vā yaṃ kiñci uṭṭhāpetuṃ na vaṭṭati, daṇḍake pana paricchedalekhā vaṭṭati. Nakhacchedanaṃ valitakaṃyeva karonti, tasmā taṃ vaṭṭati. Uttarāraṇiyaṃ vāpi araṇidhanuke vā uparipellanadaṇḍake vā mālākammādi yaṃ kiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati. Pellanadaṇḍakassa pana vemajjhe maṇḍalaṃ hoti, tattha paricchedalekhāmattaṃ vaṭṭati. Sūcisaṇḍāsaṃ karonti, yena sūciṃ ḍaṃsāpetvā ghaṃsanti, tattha makaramukhādikaṃ yaṃ kiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati, sūciḍaṃsanatthaṃ pana mukhamattaṃ hoti, taṃ vaṭṭati.
在截齿木刀上,任何彩绘装饰都不允许;只允许用如法的金属,在两边做成笔直的、四方形或八方形装柄。在剪刀柄上,任何彩绘装饰都不允许;下部允许有一道或两道环形刻线,上部允许有伞状菌蕾形大小的装饰。
Dantakaṭṭhacchedanavāsiyampi yaṃ kiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati, ujukameva kappiyalohena ubhosu vā passesu caturaṃsaṃ vā aṭṭhaṃsaṃ vā bandhituṃ vaṭṭati. Kattaradaṇḍepi yaṃ kiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati, heṭṭhā ekā vā dve vā vaṭṭalekhā upari ahicchattakamakuḷamattañca vaṭṭati.
13第十三条。在盛油器中,除角器、管器、葫芦器、阿曼达果壳器上不得安置女人像与男人像之外,其余一切彩绘装饰皆可行之。床、椅、床垫、枕头、地毡、擦脚布、经行处垫、扫帚、垃圾铲、染槽、饮水瓢、饮水罐、踏脚板、木板凳、环架、杖架、钵盖、扇子、团扇——凡是这些物品,一切花鬘纹等彩绘装饰皆可行之。
13. Telabhājanesu visāṇe vā nāḷiyaṃ vā alābuke vā āmaṇḍasārake vā ṭhapetvā itthirūpaṃ purisarūpañca avasesaṃ sabbampi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭati. Mañcapīṭhe bhisibimbohane bhūmattharaṇe pādapuñchane caṅkamanabhisiyā sammuñjaniyaṃ kacavarachaḍḍanake rajanadoṇikāya pānīyauḷuṅke pānīyaghaṭe pādakathalikāya phalakapīṭhake valayādhārake daṇḍādhārake pattapidhāne tālavaṇṭe bījaneti etesu sabbaṃ mālākammādi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭati.
14第十四条。然而在僧舍中,门扇、窗扇等上面,即使全用宝石做成彩绘装饰,也是可行的。在僧舍中,除了“敌对僧舍”之外,没有任何需要禁止的。所谓“敌对僧舍”,是指在他人界内,由国王宠臣等所建造的僧舍。因此,若是有人建造那样的僧舍,应当劝告他们:“不要在我们的界内建造僧舍。”如果不予理会继续建造,应当再次劝告:“不要这样做,不要障碍我们的布萨与自恣,不要破坏和合;你们建造的僧舍即使得以建成,也不会留在所建之处。”如果他们强行建造,当他们中具惭耻的僧众增多,且能获得如法裁决时,则应派人去对他们说:“请把你们的住处搬走。”如果派人说了三次后他们搬走了,那是好的。如果仍不搬走,除了菩提树与塔庙之外,其余的僧舍应当拆除,但不应由那些使其不能使用者来拆,而应按顺序取下屋顶、椽子、砖等,然后派人去对他们说:“请把你们的建筑材料搬走。”如果他们搬走,那是好的。如果仍不搬走,那么当那些建筑材料因雪、雨、风、日晒等而腐烂,或被贼偷走,或被火烧毁时,界主比丘们没有过失,不应受到指责。
14. Senāsane pana dvārakavāṭavātapānakavāṭādīsu sabbaratanamayampi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭati. Senāsane kiñci paṭisedhetabbaṃ natthi aññatra viruddhasenāsanā . Viruddhasenāsanaṃ nāma aññesaṃ sīmāya rājavallabhehi katasenāsanaṃ vuccati. Tasmā ye tādisaṃ senāsanaṃ karonti, te vattabbā ‘‘mā amhākaṃ sīmāya senāsanaṃ karothā’’ti. Anādiyitvā karontiyeva, punapi vattabbā ‘‘mā evaṃ akattha, mā amhākaṃ uposathapavāraṇānaṃ antarāyamakattha, mā sāmaggiṃ bhindittha, tumhākaṃ senāsanaṃ katampi kataṭṭhāne na ṭhassatī’’ti. Sace balakkārena karontiyeva, yadā tesaṃ lajjiparisā ussannā hoti, sakkā ca hoti laddhuṃ dhammiko vinicchayo, tadā tesaṃ pesetabbaṃ ‘‘tumhākaṃ āvāsaṃ harathā’’ti. Sace yāvatatiyaṃ pesite haranti, sādhu. No ce haranti, ṭhapetvā bodhiñca cetiyañca avasesasenāsanāni bhinditabbāni, no ca kho aparibhogaṃ karontehi, paṭipāṭiyā pana chadanagopānasīiṭṭhakādīni apanetvā tesaṃ pesetabbaṃ ‘‘tumhākaṃ dabbasambhāre harathā’’ti. Sace haranti, sādhu. No ce haranti, atha tesu dabbasambhāresu himavassavātātapādīhi pūtibhūtesu vā corehi vā haṭesu agginā vā daḍḍhesu sīmasāmikā bhikkhū anupavajjā, na labbhā codetuṃ ‘‘tumhehi amhākaṃ dabbasambhārā nāsitā’’ti vā ‘‘tumhākaṃ gīvā’’ti vā. Yaṃ pana sīmasāmikehi bhikkhūhi kataṃ, taṃ sukatameva hoti. Yopi bhikkhu bahussuto vinayaññū aññaṃ bhikkhuṃ akappiyaparikkhāraṃ gahetvā vicarantaṃ disvā chindāpeyya vā bhindāpeyya vā, anupavajjo, so neva codetabbo na sāretabbo, na taṃ labbhā vattuṃ ‘‘ayaṃ nāma mama parikkhāro tayā nāsito, taṃ me dehī’’ti.