十五、生物聚落判定论
15. Bhūtagāmavinicchayakathā
7575.“生物聚落”:指由五种种子所生的树木、藤蔓等。此五种种子者,即:根种子、干种子、节种子、顶种子、种子种子。其中,根种子者,谓姜黄、生姜、菖蒲、香菖蒲、乌头、苦楝、香根草、吉祥草等,及其他任何在根处生起、在根处生长者,此名为根种子。干种子者,谓阿湿婆他树、尼拘陀树、比拉迦树、乌昙跋罗树、迦遮树、劫比他树等,及其他任何在树干处生起、在树干处生长者,此名为干种子。节种子者,即甘蔗、竹、芦苇等,及其他任何在节处生起、在节处生长者,此名为节种子。顶种子者,即阿求草、番杏、胡芦巴等,及其他任何在顶端生起、在顶端处生长者,此名为顶种子。种子种子者,即早季谷物、晚季谷物等,及其他任何在种子处生起、在种子处生长者,此名为种子种子(《巴帝摩卡》91)。其中,若对生物聚落生生物聚落想,而自砍伐或令他人砍伐,自破坏或令他人破坏,自烹煮或令他人烹煮,犯波逸提。毁坏生物聚落者,波逸提;毁坏从生物聚落脱离之物,及毁坏五种种子聚落者,恶作。
75.Bhūtagāmoti pañcahi bījehi jātānaṃ rukkhalatādīnametaṃ adhivacanaṃ. Tatrimāni pañca bījāni – mūlabījaṃ khandhabījaṃ phaḷubījaṃ aggabījaṃ bījabījanti. Tattha mūlabījaṃ nāma haliddi siṅgiveraṃ vacā vacattaṃ ativisaṃ kaṭukarohiṇī usīraṃ bhaddamuttakaṃ, yāni vā panaññānipi atthi mūle jāyanti mūle sañjāyanti, etaṃ mūlabījaṃ nāma. Khandhabījaṃ nāma assattho nigrodho pilakkho udumbaro kacchako kapitthano, yāni vā panaññānipi atthi khandhe jāyanti khandhe sañjāyanti, etaṃ khandhabījaṃ nāma. Phaḷubījaṃ nāma ucchu veḷu naḷo, yāni vā panaññānipi atthi pabbe jāyanti pabbe sañjāyanti, etaṃ phaḷubījaṃ nāma. Aggabījaṃ nāma ajjukaṃ phaṇijjakaṃ hiriveraṃ, yāni vā panaññānipi atthi agge jāyanti agge sañjāyanti, etaṃ aggabījaṃ nāma. Bījabījaṃ nāma pubbaṇṇaṃ aparaṇṇaṃ, yāni vā panaññānipi atthi bīje jāyanti bīje sañjāyanti, etaṃ bījabījaṃ nāma (pāci. 91). Tattha bhūtagāme bhūtagāmasaññī chindati vā chindāpeti vā bhindati vā bhindāpeti vā pacati vā pacāpeti vā, pācittiyaṃ. Bhūtagāmañhi vikopentassa pācittiyaṃ, bhūtagāmaparimocitaṃ pañcavidhampi bījagāmaṃ vikopentassa dukkaṭaṃ.
76种子聚落与生物聚落(《巴帝摩卡》注922),此有水生与陆生二种。其中,水生者包括芥子大小、芝麻种子之类,以及有叶与无叶的一切水草,乃至水绵,都应了知为“生物聚落”。所谓水绵,上方坚硬、色泽粗糙,下方柔软、呈青色。若某水草连根拔起,立于泥中,则其所在之处为地;若在水中漂浮,其所在之处为水。立于泥中者,若在任何地方将其毁坏,或拔起移至他处,犯波逸提;毁坏在水中漂浮者,亦犯波逸提。然而,可用手将其取出移至他处以供洗浴,因为全部之水即是它的处所,因此他并未由此移至他处。但不可故意将水绵脱离水而举起,可连同水一起举起后再放回水中。采摘睡莲、莲藕等水生草本植物,或在原处毁坏者,犯波逸提;若他人拔出后再毁坏,犯恶作。因为它们归属于种子聚落;芝麻种子、芥子大小的水绵,从水中取出后未枯萎的,也归属于顶种子聚落。《大波咤厘耶》等说:“无量芝麻种子、水绵等是恶作事”,其中未见理由。《安达卡注》中说:“非圆满生物聚落,故为恶作”,这也不相符。因为对生物聚落犯波逸提,对种子聚落说犯恶作。所谓“非圆满生”
76. Bījagāmabhūtagāmo (pāci. aṭṭha. 922) nāmesa atthi udakaṭṭho, atthi thalaṭṭho. Tattha udakaṭṭho sāsapamattikatilabījakādibhedā sapaṇṇikā ca apaṇṇikā ca sabbā sevālajāti, antamaso udakapappaṭakaṃ upādāya ‘‘bhūtagāmo’’ti veditabbo. Udakapappaṭako nāma upari thaddho pharusavaṇṇo heṭṭhā mudu nīlavaṇṇo hoti. Tattha yassa sevālassa mūlaṃ oruhitvā pathaviyaṃ patiṭṭhitaṃ, tassa pathavī ṭhānaṃ. Yo udake sañcarati, tassa udakaṃ. Pathaviyaṃ patiṭṭhitaṃ yattha katthaci vikopentassa, uddharitvā vā ṭhānantaraṃ saṅkāmentassa pācittiyaṃ, udake sañcarantaṃ vikopentasseva pācittiyaṃ. Hatthehi pana ito cito caviyūhitvā nahāyituṃ vaṭṭati. Sakalañhi udakaṃ tassa ṭhānaṃ, tasmā na so ettāvatā ṭhānantaraṃ saṅkāmito hoti. Udakato pana udakena vinā sañcicca ukkhipituṃ na vaṭṭati, udakena saddhiṃ ukkhipitvā puna udake pakkhipituṃ vaṭṭati. Uppalinipaduminiādīni jalajavallitiṇāni udakato uddharantassa vā tattheva vikopentassa vā pācittiyaṃ, parehi uppāṭitāni vikopentassa dukkaṭaṃ. Tāni hi bījagāme saṅgahaṃ gacchanti, tilabījakasāsapamattikasevālopi udakato uddhaṭo amilāto aggabījasaṅgahaṃ gacchati. Mahāpaccariyādīsu ‘‘anantakatilabījakaudakapappaṭakādīni dukkaṭavatthūnī’’ti vuttaṃ, tattha kāraṇaṃ na dissati. Andhakaṭṭhakathāyaṃ ‘‘sampuṇṇabhūtagāmaṃ na hoti, tasmā dukkaṭa’’nti vuttaṃ, tampi na sameti. Bhūtagāme hi pācittiyaṃ bījagāme dukkaṭaṃ vuttaṃ. Asampuṇṇabhūtagāmo nāma tatiyo koṭṭhāso neva pāḷiyaṃ, na aṭṭhakathāsu āgato, athetaṃ bījagāmasaṅgahaṃ gamissatīti, tampi na yuttaṃ abhūtagāmamūlattā tādisassa bījagāmassāti. Apica ‘‘garukalahukesu garuke ṭhātabba’’nti etaṃ vinayalakkhaṇaṃ.
在陆生之中,被砍伐树木所残留的活树桩称为青树桩。其中,如苦楝、紫铆、羊角拗等,树桩能向上生长的,归属于生物聚落。多罗树、椰子树等,树桩不再向上生长的,归属于种子聚落。香蕉树未结果时的树桩归属于生物聚落,结果时归属于种子聚落。香蕉树结果后,直至叶子尚青期间,仍归属于生物聚落;竹子长出竹笋也是如此。然而,当从顶端开始枯萎时,便归入种子聚落。归入哪种种子聚落?节种子聚落。从中能生出什么?什么也不生。若能生出,则应归入生物聚落。砍伐因陀罗沙罗等树后堆放成堆,即使堆中小枝条长出了宝物大小的枝丫,也仍归属于种子聚落。为建亭阁、作篱笆或种植藤蔓而埋入土中的,若根与叶皆已长出,则重获生物聚落之名;然而,若仅有根或仅有叶长出,则仍归属于种子聚落。
Thalaṭṭhe chinnarukkhānaṃ avasiṭṭho haritakhāṇu nāma hoti, tattha kakudhakarañjapiyaṅgupanasādīnaṃ khāṇu uddhaṃ vaḍḍhati, so bhūtagāmena saṅgahito. Tālanāḷikerādīnaṃ khāṇu uddhaṃ na vaḍḍhati, so bījagāmena saṅgahito. Kadaliyā pana aphalitāya khāṇu bhūtagāmena saṅgahito, phalitāya bījagāmena. Kadalī pana phalitā yāva nīlapaṇṇā, tāva bhūtagāmeneva saṅgahitā, tathā phalito veḷu. Yadā pana aggato paṭṭhāya sussati, tadā bījagāmena saṅgahaṃ gacchati. Katarabījagāmena? Phaḷubījagāmena. Kiṃ tato nibbattati? Na kiñci. Yadi hi nibbatteyya, bhūtagāmena saṅgahaṃ gaccheyya. Indasālādirukkhe chinditvā rāsiṃ karonti, kiñcāpi rāsikatadaṇḍakehi ratanappamāṇāpi sākhā nikkhamanti, bījagāmeneva pana saṅgahaṃ gacchanti. Maṇḍapatthāya vā vatiatthāya vā valliāropanatthāya vā bhūmiyaṃ nikhaṇanti, mūlesu ceva paṇṇesu ca niggatesu puna bhūtagāmasaṅkhyaṃ gacchanti, mūlamattesu pana paṇṇamattesu vā niggatesupi bījagāmena saṅgahitā eva.
无论什么种子,或是放在地上浇水后放置,或是放入陶器等中并置入湿泥而安放,即使根或叶已长出,也仍只是种子。纵然根向下长而芽向上出,只要芽还未变绿,就仍只是种子。然而,绿豆等长出叶子时,或稻谷等长出青色的芽时,便归属于生物聚落。多罗树苗最初像野猪獠牙般长出根,即使根已长出,只要上方的叶鞘还未长出,就仍只是种子聚落。椰子破壳后像牙签般长出芽,只要还未长出如鹿角般的青叶鞘,就仍只是种子聚落。即使根未长出,只要生出了那样的叶鞘,便归属于无根生物聚落。
Yāni kānici bījāni pathaviyaṃ vā udakena siñcitvā ṭhapitāni, kapālādīsu vā allapaṃsuṃ pakkhipitvā nikkhittāni honti, sabbāni mūlamatte vā paṇṇamatte vā niggatepi bījāniyeva. Sacepi mūlāni ca upari aṅkuro ca niggacchati, yāva aṅkuro harito na hoti, tāva bījāniyeva. Muggādīnaṃ pana paṇṇesu uṭṭhitesu, vīhiādīnaṃ vā aṅkure harite nīlavaṇṇe jāte bhūtagāmasaṅgahaṃ gacchanti. Tālaṭṭhīnaṃ paṭhamaṃ sūkaradāṭhā viya mūlaṃ niggacchati, niggatepi yāva upari pattavaṭṭi na niggacchati, tāva bījagāmo nāmayeva. Nāḷikerassa tacaṃ bhinditvā dantasūci viya aṅkuro niggacchati, yāva migasiṅgasadisā nīlapattavaṭṭi na hoti, tāva bījagāmoyeva. Mūle aniggatepi tādisāya pattavaṭṭiyā jātāya amūlakabhūtagāme saṅgahaṃ gacchati.
芒果核等,应依稻谷等种子的判例来决断。任何藤蔓,如榕藤等,生于树上并覆盖该树,该树即为其住处。若有人破坏该树,或将其从树上拔出,即犯波逸提。有一种无根之藤,如指环般缠绕于林丛枝干上,其判例亦同此。在屋前、围墙、栏楯、塔庙等处,若有青色的苔藓,尚未长出两三片叶子时,仍属种子范畴;一旦长出叶子,便成为波逸提的对象。因此,在这样的地方,连涂灰泥也不允许;但未受具足戒者,可在已涂之处再涂一层油。暑季时有干枯的苔藓存留,可用扫帚等物摩擦去除。水罐等外部所生的苔藓,是恶作的对象;内部所生的,则不犯。牙签、糕饼等物上的霉斑,亦不犯。正如律中所说:‘若一面以赭石粉饰的墙壁生了霉斑,应以布浸水拧干后擦拭。’(《大品》66)
Ambaṭṭhiādīni vīhiādīhi vinicchinitabbāni. Vandākā vā aññā vā yā kāci rukkhe jāyitvā rukkhaṃ ottharati, rukkhova tassā ṭhānaṃ, taṃ vikopentassa vā tato uddharantassa vā pācittiyaṃ. Ekā amūlikā latā hoti, aṅguliveṭhako viya vanappagumbadaṇḍake veṭheti, tassāpi ayameva vinicchayo. Gehapamukhapākāravedikā cetiyādīsu nīlavaṇṇo sevālo hoti, yāva dve tīṇi pattāni na sañjāyanti, tāva aggabījasaṅgahaṃ gacchati. Pattesu jātesu pācittiyavatthu, tasmā tādisesu ṭhānesu sudhālepampi dātuṃ na vaṭṭati, anupasampannena littassa upari sinehalepo dātuṃ vaṭṭati. Sace nidāghasamaye sukkhasevālo tiṭṭhati, taṃ sammuñjanīādīhi ghaṃsitvā apanetuṃ vaṭṭati. Pānīyaghaṭādīnaṃ bahi sevālo dukkaṭavatthu, anto abbohāriko, dantakaṭṭhapūvādīsu kaṇṇakampi abbohārikameva. Vuttañhetaṃ ‘‘sace gerukaparikammakatā bhitti kaṇṇakitā hoti, coḷakaṃ temetvā pīḷetvā pamajjitabbā’’ti (mahāva. 66).
7777. 石类,如石上苔、石耳、苔藓、石笋等,非青绿色且无叶者,是恶作的对象。菌菇在尚有菌盖时,是恶作的对象;从开花之时起,则不犯。然而,从活树上采摘菌菇,会破坏树皮,故犯波逸提。树皮屑的判例亦同此。若因达沙罗树、龙脑香树等的树皮屑已从树上脱落而存留,取用者无犯。树脂若已从树上脱落而存留,或附着于枯树上,可以取用;从活树上取用则不可。紫胶的判例亦同此。摇动树木,使黄叶或已成熟的迦尼迦罗花等掉落者,犯波逸提。以手戏弄,在柔软的因达沙罗树干、芦荟茎等上,或在附着其上的扇叶棕榈叶等上刻划文字,判例亦同此。沙弥们摘花时,将树枝弯下递给他们,是允许的。但不可用那些花来熏香饮用水;若需熏香饮用水,应将沙弥举起,让他摘花。想自己取食果枝者,不可将果枝弯下;应举起沙弥,让他摘取果实。与正在拔除任何灌木或蔓草的沙弥一同抓住并拉拽,是不允许的;但为激励他们,自己不拉拽,仅做出拉拽的样子并抓住末端,是允许的。对于那些枝条能再生的树,若未作净,为驱蝇、扇风等目的而取用其枝条,乃至用指甲刮伤其树皮,
77. Pāsāṇajāti pāsāṇadaddusevālaseleyyakādīni aharitavaṇṇāni apattakāni ca dukkaṭavatthukāni. Ahicchattakaṃ yāva makuṭaṃ hoti, tāva dukkaṭavatthu, pupphitakālato paṭṭhāya abbohārikaṃ, allarukkhato pana ahicchattakaṃ gaṇhanto rukkhatacaṃ vikopeti, tasmā tattha pācittiyaṃ. Rukkhapapaṭikāyapi eseva nayo. Yā pana indasālakakudhādīnaṃ papaṭikā rukkhato muccitvā tiṭṭhati, taṃ gaṇhantassa anāpatti. Niyyāsampi rukkhato muccitvā ṭhitaṃ sukkharukkhe vā laggaṃ gaṇhituṃ vaṭṭati, allarukkhato na vaṭṭati. Lākhāyapi eseva nayo. Rukkhaṃ cāletvā paṇḍupalāsaṃ vā pariṇatakaṇikārādipupphaṃ vā pātentassa pācittiyameva. Hatthakukkuccena mudukesu indasālanuhīkhandhādīsu vā tatthajātakatālapaṇṇādīsu vā akkharaṃ chindantassapi eseva nayo. Sāmaṇerānaṃ pupphaṃ ocinantānaṃ sākhaṃ onāmetvā dātuṃ vaṭṭati. Tehi pana pupphehi pānīyaṃ na vāsetabbaṃ, pānīyavāsatthikena sāmaṇeraṃ ukkhipitvā ocināpetabbāni. Phalasākhāpi attanā khāditukāmena na onāmetabbā, sāmaṇeraṃ ukkhipitvā phalaṃ gāhāpetabbaṃ. Kiñci gacchaṃ vālataṃ vā uppāṭentehi sāmaṇerehi saddhiṃ gahetvā ākaḍḍhituṃ na vaṭṭati, tesaṃ pana ussāhajananatthaṃ anākaḍḍhantena kaḍḍhanākāraṃ dassentena viya agge gahetuṃ vaṭṭati. Yesaṃ rukkhānaṃ sākhā ruhati, tesaṃ sākhaṃ makkhikabījanādīnaṃ atthāya kappiyaṃ akārāpetvā gahitaṃ, tace vā patte vā antamaso nakhenapi vilekhantassa dukkaṭaṃ. Allasiṅgiverādīsupi eseva nayo. Sace pana kappiyaṃ kārāpetvā sītale padese ṭhapitassa mūlaṃ sañjāyati, uparibhāge chindituṃ vaṭṭati. Sace aṅkuro jāyati, heṭṭhābhāge chindituṃ vaṭṭati, mūle ca aṅkure ca jāte na vaṭṭati.
心想‘我要用扫帚条割断草’而扫地时,自己割断,或令他人割断,皆不允许。经行时,心想‘该断的让它断,该裂的让它裂,我要显出经行之处’,故意用脚踩踏,自己割断或令他人割断草、蔓等,皆不允许。即使是将草或蔓打结时弄断了,连打结也不允许。然而,为了防止盗贼攀爬,在多罗树等上钉入木楔、绑上荆棘,比丘这样做是不允许的。若木楔仅是轻轻附着于树,不压迫树,则是允许的。说‘砍树、砍蔓、拔球茎或根’,因为是未指定的,所以允许。但若指定说‘砍这棵树’等,则不允许。即使提及名称,说‘砍、破、拔芒果树、四棱藤、芋头球茎、文殊草、某某树皮’等语,也仍是未指定的。只有说‘这棵芒果树’等语,才是已指定的,那是不允许的。想要煮叶者,故意在草等之上点火,自己煮或令他人煮,皆不允许。然而,若未指定,说‘煮绿豆、煮黑豆’等,是允许的;说‘煮这些绿豆’这样指定,则不允许。但这样说:‘辨识此根药,给此根或叶,取此树或蔓来,我需要此花或果,将此树、蔓或果作净’,是允许的。至此,已从生物中解除了。
‘‘Sammuñjanīsalākāyapi tiṇāni chindissāmī’’ti bhūmiyaṃ sammajjanto sayaṃ vā chindati, aññena vā chedāpeti, na vaṭṭati. Caṅkamantopi ‘‘chijjanakaṃ chijjatu, bhijjanakaṃ bhijjatu, caṅkamitaṭṭhānaṃ dassessāmī’’ti sañcicca pādehi akkamanto tiṇavalliādīni sayaṃ vā chindati, aññena vā chedāpeti, na vaṭṭati. Sacepi hi tiṇaṃ vā lataṃ vā ganthiṃ karontassa bhijjati, ganthimpi kātuṃ na vaṭṭati. Tālarukkhādīsu pana corānaṃ anāruhaṇatthāya dārumakkaṭakaṃ ākoṭenti, kaṇṭake bandhanti, bhikkhussa evaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Sace dārumakkaṭako rukkhe allīnamattova hoti, rukkhaṃ na pīḷeti, vaṭṭati. ‘‘Rukkhaṃ chinda, lataṃ chinda, kandaṃ vā mūlaṃ vā uppāṭehī’’ti vattuṃ vaṭṭati aniyamitattā. Niyametvā pana ‘‘imaṃ rukkhaṃ chindā’’tiādi vattuṃ na vaṭṭati. Nāmaṃ gahetvāpi ‘‘ambarukkhaṃ caturaṃsavalliṃ āluvakandaṃ muñjatiṇaṃ asukarukkhacchalliṃ chinda bhinda uppāṭehī’’tiādivacanampi aniyamitameva hoti. ‘‘Imaṃ ambarukkha’’ntiādivacanameva hi niyamitaṃ nāma, taṃ na vaṭṭati. Pattampi pacitukāmo tiṇādīnaṃ upari sañcicca aggiṃ karonto sayaṃ vā pacati, aññena vā pacāpeti, na vaṭṭati. Aniyametvā pana ‘‘mugge paca, māse pacā’’tiādi vattuṃ vaṭṭati, ‘‘ime mugge pacā’’ti evaṃ vattuṃ na vaṭṭati. ‘‘Imaṃ mūlabhesajjaṃ jāna, imaṃ mūlaṃ vā paṇṇaṃ vā dehi, imaṃ rukkhaṃ vā lataṃ vā āhara, iminā pupphena phalena vā attho, imaṃ rukkhaṃ vā lataṃ vā phalaṃ vā kappiyaṃ karohī’’ti evaṃ pana vattuṃ vaṭṭati. Ettāvatā bhūtagāmaparimocitaṃ kataṃ hoti.
7878. 然而,受用者为了能免除种子生物的过患,应再次作净。此处的作净,应依循以下经文来了解——
78. Paribhuñjantena pana bījagāmaparimocanatthaṃ puna kappiyaṃ kārāpetabbaṃ. Kappiyakaraṇañcettha iminā suttānusārena veditabbaṃ –
“诸比丘,我允许以五种沙门净法受用果实:火烧过的、刀伤过的、指甲伤过的、无种子的,以及第五种——种子已除去的。”(《小品》250)
‘‘Anujānāmi, bhikkhave, pañcahi samaṇakappehi phalaṃ paribhuñjituṃ aggiparijitaṃ satthaparijitaṃ nakhaparijitaṃ abījaṃ nibbaṭṭabījaññeva pañcama’’nti (cūḷava. 250).
其中,“火烧者”意为被火烧过而被克服,被烧焦、被触及。“刀伤者”意为被刀所伤而被克服,被切割或被刺穿。“指甲伤者”也以此类推。无种子及种子已除去的果实本身即为如法。以火作净时,应以木火、牛粪火等任何一种火,乃至以烧红的铁片,触及其任何一处,口诵“作净”而作。以刀作净时,应以任何铁制刀具,乃至针或指甲剪的尖端或刃口,显示切割或刺穿,口诵“作净”而作。以指甲作净时,不应以腐烂的指甲作;但人、狮子、虎、豹、猴及鸟类的指甲锋利,可用这些来作净。马、水牛、猪、鹿、牛等的蹄甲虽极为锋利,不可用来作净,若作亦不成净法。然而,象的指甲并非蹄甲,故可用。凡用来作净的工具,即便是就地取用之物,拔出后也须显示切割或刺穿,口诵“作净”而作。
Tattha aggiparijitanti agginā parijitaṃ adhibhūtaṃ daḍḍhaṃ phuṭṭhanti attho. Satthaparijitanti satthena parijitaṃ adhibhūtaṃ chinnaṃ viddhaṃ vāti attho. Esa nayo nakhaparijite. Abījanibbaṭṭabījāni sayameva kappiyāni. Agginā kappiyaṃ karontena kaṭṭhaggigomayaggiādīsu yena kenaci antamaso lohakhaṇḍenapi ādittena kappiyaṃ kātabbaṃ, tañca kho ekadese phusantena ‘‘kappiya’’nti vatvāva kātabbaṃ. Satthena karontena yassa kassaci lohamayasatthassa antamaso sūcinakhacchedanānampi tuṇḍena vā dhārāya vā chedaṃ vā vedhaṃ vā dassentena ‘‘kappiya’’nti vatvāva kātabbaṃ. Nakhena kappiyaṃ karontena pūtinakhena na kātabbaṃ, manussānaṃ pana sīhabyagghadīpimakkaṭānaṃ sakuntānañca nakhā tikhiṇā honti, tehi kātabbaṃ. Assamahiṃsasūkaramigagorūpādīnaṃ khurā atikhiṇā, tehi na kātabbaṃ, katampi akataṃ hoti. Hatthinakhā pana khurā na honti, tehi ca vaṭṭati. Yehi pana kātuṃ vaṭṭati, tehi tatthajātakehipi uddharitvā gahitakepi chedaṃ vā vedhaṃ vā dassentena ‘‘kappiya’’nti vatvāva kātabbaṃ.
这其中,纵使种子堆积如山,或砍伐千棵树绑成一捆,或捆成大捆甘蔗放置,只要对其中一粒种子、一根树枝或一根甘蔗作了净,即算对全部都已作了净。若甘蔗与薪柴捆束一处,心想‘我要为甘蔗作净’而刺穿薪柴,也是可以的。然而,若是用绳索或藤蔓捆缚的,刺穿那绳索或藤蔓则不可。将切好的甘蔗段盛满篮子带来,对其中一段作净,全部即算已作。若混合了胡椒叶等的饭食被带来,被告知‘作净’时,即便刺穿饭粒也是可以的。对芝麻、米等也以此类推。然而投入粥中的种子等,因不会结成一块,故须逐一刺穿作净。木苹果等果实内部,果仁脱离果壳而可移动者,应令破开果壳而作净;若结成一块,在果壳上作净亦可。
Tattha sacepi bījānaṃ pabbatamatto rāsi, rukkhasahassaṃ vā chinditvā ekābaddhaṃ katvā ucchūnaṃ vā mahābhāro bandhitvā ṭhapito hoti, ekasmiṃ bīje vā rukkhasākhāya vā ucchumhi vā kappiye kate sabbaṃ kataṃ hoti. Ucchū ca dārūni ca ekato baddhāni honti, ‘‘ucchuṃ kappiyaṃ karissāmī’’ti dāruṃ vijjhati, vaṭṭatiyeva. Sace pana yāya rajjuyā vā valliyā vā baddhāni, taṃ vijjhati, na vaṭṭati. Ucchukhaṇḍānaṃ pacchiṃ pūretvā āharanti, ekasmiṃ khaṇḍe kappiye kate sabbaṃ katameva. Marīcapakkādīhi ca missetvā bhattaṃ āharanti, ‘‘kappiyaṃ karohī’’ti vutte sacepi bhattasitthe vijjhati, vaṭṭatiyeva. Tilataṇḍulādīsupi eseva nayo. Yāguyā pakkhittāni pana ekābaddhāni hutvā na santiṭṭhanti, tattha ekamekaṃ vijjhitvā kappiyaṃ kātabbameva. Kapitthaphalādīnaṃ anto miñjaṃ kaṭāhaṃ muñcitvā sañcarati, bhindāpetvā kappiyaṃ kārāpetabbaṃ, ekābaddhaṃ hoti, kaṭāhepi kātuṃ vaṭṭati.