诤事同义品注释
Adhikaraṇapariyāyavārakathāvaṇṇanā
293在“以贪为先导”这类说法里,因为是以贪为因而起争论,所以就说“贪是先导”。其余几种也是这样。“处”就是原因。它们在这里立足,所以叫“处”。谁在这里立足?就是争论、诤事等。“事”是它们安住的地方。“地”是它们存在的地方。因为具足善心、不善心、无记心的人会起争论,所以就说“九种因”。“十二根本”就是“有忿怒、有怨恨”等十二种根本。
293.Lobhopubbaṅgamotiādīsu pana lobhahetu vivadanato ‘‘lobho pubbaṅgamo’’ti vuttaṃ. Evaṃ sesesupi. Ṭhānānīti kāraṇāni. Tiṭṭhanti etthāti ṭhānaṃ. Ke tiṭṭhanti? Vivādādhikaraṇādayo. Vasanti etthāti vatthu. Bhavanti etthāti bhūmi. Kusalākusalābyākatacittasamaṅgino vivadanato ‘‘nava hetū’’ti vuttaṃ. Dvādasa mūlānīti ‘‘kodhano hoti upanāhī’’tiādīni dvādasa mūlāni.
294-295这十二种和身、语一起,被称为“十四根本”。七种犯戒聚是处——这里要理解成:犯了戒之后加以覆藏的人,他所犯的那个罪,是以之前所犯的罪为处。因为说过“罪诤事没有善”,所以在犯诤事中,按不善和无记来说有六种因。而善心则是支分,不是因。
294-295. Imāneva dvādasa kāyavācāhi saddhiṃ ‘‘cuddasa mūlānī’’ti vuttāni. Satta āpattikkhandhā ṭhānānīti ettha āpattiṃ āpajjitvā paṭicchādentassa yā āpatti, tassā pubbe āpannā āpattiyo ṭhānānīti veditabbaṃ. ‘‘Natthi āpattādhikaraṇaṃ kusala’’nti vacanato āpattādhikaraṇe akusalābyākatavasena cha hetū vuttā. Kusalacittaṃ pana aṅgaṃ hoti, na hetu.
296四种甘马和四种处:在这里,按照“应当这样做”的方式而展开的圣典,叫做甘马;依照现存律典行事的人所做的行为,叫做作事诤事。白甘马、白二甘马、白四甘马都是从白产生的,白告甘马则是从白告产生的,所以说“从白或从白告”。作事诤事通过一种止而达成,也就是成就的意思。因为必须由这些止来达成,所以说“是争论诤事所共通的”。
296.Cattāri kammāni ṭhānānīti ettha ‘‘evaṃ kattabba’’nti itikattabbatādassanavasena pavattapāḷi kammaṃ nāma, yathāṭhitapāḷivasena karontānaṃ kiriyā kiccādhikaraṇaṃ nāma. Ñattiñattidutiyañatticatutthakammāni ñattito jāyanti, apalokanakammaṃ apalokanatovāti āha ‘‘ñattito vā apalokanato vā’’ti. Kiccādhikaraṇaṃ ekena samathena sammati, sampajjatīti attho. Tehi sametabbattā ‘‘vivādādhikaraṇassa sādhāraṇā’’ti vuttaṃ.
与彼分相关的品类的注释
Tabbhāgiyavārakathāvaṇṇanā
298属于争论诤事那一方的:从平息争论诤事的角度说,就是站在那一方的人。
298.Vivādādhikaraṇassa tabbhāgiyāti vivādādhikaraṇassa vūpasamato tappakkhikā.
止的止共通部注释
Samathā samathassa sādhāraṇavārakathāvaṇṇanā
299有人问:一个诤事,能不能靠所有的止合在一起让它平息?回答说:“止和止之间有共通的,止和止之间也有不共通的。”因为靠多数决来平息,离开现前毗尼就办不成,所以说“多数决和现前毗尼是共通的”。因为靠忆念毗尼等来平息时,多数决起不了作用,所以说“和忆念毗尼等是不共通的”。其余的也这样类推。在同分品里,也是同样的道理。
299. Ekaṃ adhikaraṇaṃ sabbe samathā ekato hutvā sametuṃ sakkonti na sakkontīti pucchanto ‘‘samathā samathassa sādhāraṇā, samathāsamathassa asādhāraṇā’’ti āha. Yebhuyyasikāya samanaṃ sammukhāvinayaṃ vinā na hotīti āha ‘‘yebhuyyasikā sammukhāvinayassa sādhāraṇā’’ti. Sativinayādīhi samanassa yebhuyyasikāya kiccaṃ natthīti āha ‘‘sativinayassa…pe… asādhāraṇā’’ti. Evaṃ sesesupi. Tabbhāgiyavārepi eseva nayo.
律藏篇章的注释
Vinayavārakathāvaṇṇanā
302302. 因为一切止(samatha)都能获得“律”的同义说法,所以以“律、现前毗尼……”等方式引出了律这一门类。如果说“或许不是现前毗尼”,这里的意思是:除了现前毗尼之外,指的是念律等其余的止。其余各处也是同样的道理。
302. Sabbesampi samathānaṃ vinayapariyāyo labbhatīti ‘‘vinayo sammukhāvinayo’’tiādinā vinayavāro uddhaṭo. Siyā na sammukhāvinayoti ettha sammukhāvinayaṃ ṭhapetvā sativinayādayo sesasamathā adhippetā. Esa nayo sesesupi.
善品章的注释
Kusalavārakathāvaṇṇanā
303303. 在僧团面前承认时,那个承认行为就叫作“僧团现前”。他们说,正是针对这个承认之心,才说了“善巧的现前毗尼”等话。没有不善的现前毗尼——由法现前、律现前、人现前构成的三支现前毗尼,离开这些就不存在。其中,以善心来做时是善,由阿拉汉来做时是无记。因为僧团现前等这些是不善的对立面,所以不善不可能产生,因此说“没有不善的现前毗尼”。多数决毗尼,在非法说者平息争端时,如果让非法说者来收筹,那么对法说者来说也是不善。忆念毗尼,如果故意对不是阿拉汉的人给予忆念毗尼,就是不善。不痴毗尼,如果给予的不是疯子;自言毗尼,如果对痴迷无知的人依其承认而执行;觅罪相毗尼,如果对清净的人执行;草覆地毗尼,如果在大诤论中故意执行——这些情况都是不善。只有在一切场合由阿拉汉来做,才是无记。以上这些都是结文部分所说的。
303. Saṅghassa sammukhā paṭiññāte taṃ paṭijānanaṃ saṅghasammukhatā nāma. Tassa paṭijānanacittaṃ sandhāya ‘‘sammukhāvinayo kusalo’’tiādi vuttanti vadanti. Natthi sammukhāvinayo akusaloti dhammavinayapuggalasammukhatāhi tivaṅgiko sammukhāvinayo etehi vinā natthi. Tattha kusalacittehi karaṇakāle kusalo, arahantehi karaṇakāle abyākato. Etesaṃ saṅghasammukhatādīnaṃ akusalapaṭipakkhattā akusalassa sambhavo natthi, tasmā ‘‘natthi sammukhāvinayo akusalo’’ti vuttaṃ. ‘‘Yebhuyyasikā adhammavādīhi vūpasamanakāle, dhammavādīnampi adhammavādimhi salākaggāhāpake jāte akusalā. Sativinayo anarahato sañcicca sativinayadāne akusalo. Amūḷhavinayo anummattakassa dāne, paṭiññātakaraṇaṃ mūḷhassa ajānato paṭiññāya karaṇe, tassapāpiyasikā suddhassa karaṇe, tiṇavatthārakaṃ mahākalahe sañcicca karaṇe ca akusalaṃ. Sabbattha arahato vaseneva abyākata’’nti sabbametaṃ gaṇṭhipadesu vuttaṃ.
止章解答篇注释
Samathavāravissajjanāvārakathāvaṇṇanā
304-305304-305. 问:在哪里能得到多数决,那里就能得到现前毗尼,等等。答:在某时,以现前毗尼……等等,这是对那个问题的回答。在某时,以现前毗尼和多数决平息诤事,在那时,哪里能得到多数决,那里就能得到现前毗尼——这样在一切处都成立关联。哪里能得到自言毗尼,那里就能得到现前毗尼——在这里,当一位、两位或许多比丘被问“你犯了某某罪吗”,他们回答“是”而承认时,自言毗尼和现前毗尼两种都得到。其中,如果在僧团面前承认,就是僧团现前;如果就在那里说罪,也就得到了法与律现前。如果争论的双方互相承认,就是人现前;如果就在那个人面前说罪,也就得到了法与律现前。或者,在一个人对一个人说罪的时候,问“你见到罪了吗”,回答“见到了”,这时就得到了名为法、律、人现前的现前毗尼以及自言毗尼。
304-305.Yattha yebhuyyasikā labbhati, tattha sammukhāvinayo labbhatītiādi pucchā. Yasmiṃsamaye sammukhāvinayena cātiādi tassā vissajjanaṃ, yasmiṃ samaye sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca adhikaraṇaṃ vūpasammati, tasmiṃ samaye yattha yebhuyyasikā labbhati, tattha sammukhāvinayo labbhatīti evaṃ sabbattha sambandho. Yattha paṭiññātakaraṇaṃ labbhati, tattha sammukhāvinayo labbhatīti ettha ekaṃ vā dve vā bahū vā bhikkhū ‘‘imaṃ nāma āpattiṃ āpannosī’’ti pucchite sati ‘‘āmā’’ti paṭijānane dvepi paṭiññātakaraṇasammukhāvinayā labbhanti. Tattha ‘‘saṅghasammukhatā dhammavinayapuggalasammukhatā’’ti evaṃ vuttasammukhāvinaye saṅghassa purato paṭiññātaṃ ce, saṅghasammukhatā. Tattheva desitaṃ ce, dhammavinayasammukhatāyopi laddhā honti. Atha vivadantā aññamaññaṃ paṭijānanti ce, puggalasammukhatā. Tasseva santike desitaṃ ce, dhammavinayasammukhatāyopi laddhā honti. Ekasseva vā ekassa santike āpattidesanakāle ‘‘passasi, passāmī’’ti vutte tattha dhammavinayapuggalasammukhatāsaññito sammukhāvinayo ca paṭiññātakaraṇañca laddhaṃ hoti.
关于混杂门(相杂门)的讨论注释
Saṃsaṭṭhavārakathāvaṇṇanā
306306. 诤事的平息本身就是“止”,所以离开诤事就没有止。因此说:“不应这样对她说……中略……应当分析之后指出差别。”
306. Adhikaraṇānaṃ vūpasamova samatho nāma, tasmā adhikaraṇena vinā samathā natthīti āha ‘‘mā hevantissa vacanīyo…pe… vinibbhujitvā nānākaraṇaṃ paññāpetu’’nti.
平息诤事的讨论章节的注释
Samathādhikaraṇavārakathāvaṇṇanā
309-310问:诸止被诸止平息等等。答:或许诸止被诸止平息等等。其中,诸止被诸止平息——这里的平息是指成就,或者指诸诤事被平息、归于寂灭。因此,多数决止被现前止平息,意思是多数决止与现前止一同成就,而不是与忆念止等一同成就,因为忆念止等对它没有帮助。应当这样理解其中的含义。
309-310.Samathā samathehi sammantītiādi pucchā. Siyā samathā samathehi sammantītiādi vissajjanaṃ. Tattha samathā samathehi sammantīti ettha sammantīti sampajjanti, adhikaraṇā vā pana sammanti vūpasamaṃ gacchanti, tasmā yebhuyyasikā sammukhāvinayena sammatīti ettha sammukhāvinayena saddhiṃ yebhuyyasikā sampajjati, na sativinayādīhi saddhiṃ tesaṃ tassā anupakārattāti evamattho daṭṭhabbo.
311311. “现前止由争论诤事所平息”,这是文句。因为末尾说“现前止不由任何所平息”,所以现前止本身并不需要再通过止或诤事来平息。
311. ‘‘Sammukhāvinayo vivādādhikaraṇena sammatī’’ti pāṭho. ‘‘Sammukhāvinayo na kenaci sammatī’’ti hi avasāne vuttattā sammukhāvinayo sayaṃ samathena vā adhikaraṇena vā sametabbo na hoti.
313关于“争论诤事……中略……由义务诤事所平息”这里,应当理解为:就像“请尊者听我说……中略……我投下第一筹”这样,争论诤事就是由义务诤事来平息的。
313.Vivādādhikaraṇaṃ…pe… kiccādhikaraṇena sammatīti ettha ‘‘suṇātu me bhante …pe… paṭhamaṃ salākaṃ nikkhipāmī’’ti evaṃ vivādādhikaraṇaṃ kiccādhikaraṇena sammatīti daṭṭhabbaṃ.
等起建立分论的注释
Samuṭṭhāpanavārakathāvaṇṇanā
314“争论诤事不令任何诤事生起”这句话的意思是:仅仅说出“这是非法”这句话,并不会引起任何诤事。
314.Vivādādhikaraṇaṃ na katamaṃ adhikaraṇaṃ samuṭṭhāpetīti ‘‘nāyaṃ dhammo’’ti vuttamatteneva kiñci adhikaraṇaṃ na samuṭṭhāpetīti attho.
关于“亲近”这一部分的注释。
Bhajativārakathāvaṇṇanā
318-9哪一种诤事所包含?就是被哪一种诤事所包含,或者正是这个文句。争论诤事随属争论诤事:后来生起的争论随属最初生起的争论。争论诤事随属两种止:就像有人说“你们有能力让我平息”那样随属。被两种止所摄:就像有人说“我们要把那件事平息”那样,被两种止所摄。
318-9.Katamaṃ adhikaraṇaṃ pariyāpannanti katamādhikaraṇapariyāpannaṃ, ayameva vā pāṭho. Vivādādhikaraṇaṃ vivādādhikaraṇaṃ bhajatīti paṭhamuppannavivādaṃ pacchā uppanno bhajati. Vivādādhikaraṇaṃ dve samathe bhajatīti ‘‘maṃ vūpasametuṃ samatthā tumhe’’ti vadantaṃ viya bhajati. Dvīhi samathehi saṅgahitanti ‘‘mayaṃ taṃ vūpasamessāmā’’ti vadantehi viya dvīhi samathehi saṅgahitaṃ.