1. 羯磨品
1. Kammavaggo
482有四种羯磨:求听羯磨、白羯磨、白二羯磨、白四羯磨——这是四种羯磨。它们以多少种方式失败呢?这四种羯磨以五种方式失败——或因事由、或因白、或因告知、或因界、或因众。
Cattāri kammāni. Apalokanakammaṃ, ñattikammaṃ, ñattidutiyakammaṃ, ñatticatutthakammaṃ – imāni cattāri kammāni. Katihākārehi vipajjanti? Imāni cattāri kammāni pañcahākārehi vipajjanti – vatthuto vā ñattito vā anussāvanato vā sīmato vā parisato vā.
483怎么失败呢?应该当面做的羯磨,他却不在当面做,这是事由错误的非法羯磨;应该问答后做的羯磨,他不经问答就做,这是事由错误的非法羯磨;应该凭承认而做的羯磨,他不凭承认就做,这是事由错误的非法羯磨;对应给予忆念调伏的人,却给了他无痴调伏,这是事由错误的非法羯磨;对应给予无痴调伏的人,却做了苦切羯磨,这是事由错误的非法羯磨;对应做苦切羯磨的人,却做了呵责羯磨,这是事由错误的非法羯磨;对应做呵责羯磨的人,却做了依止羯磨,这是事由错误的非法羯磨;对应做依止羯磨的人,却做了驱出羯磨,这是事由错误的非法羯磨;对应做驱出羯磨的人,却做了和解羯磨,这是事由错误的非法羯磨;对应做和解羯磨的人,却做了举罪羯磨,这是事由错误的非法羯磨;对应做举罪羯磨的人,却给了他别住,这是事由错误的非法羯磨;对应给别住的人,把他退回从根本开始,这是事由错误的非法羯磨;对应退回从根本开始的人,给了他摩那埵,这是事由错误的非法羯磨;对应给摩那埵的人,为他出罪,这是事由错误的非法羯磨;对应出罪的人,却为他授具足戒,这是事由错误的非法羯磨;不在布萨日做布萨,这是事由错误的非法羯磨;不在邀请日做邀请,这是事由错误的非法羯磨。这样,羯磨因事由而失败。
Kathaṃ ? Sammukhākaraṇīyaṃ kammaṃ asammukhā karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; paṭipucchākaraṇīyaṃ kammaṃ apaṭipucchā karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; paṭiññāya karaṇīyaṃ kammaṃ apaṭiññāya karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; sativinayārahassa amūḷhavinayaṃ deti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; amūḷhavinayārahassa tassapāpiyasikākammaṃ karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; tassapāpiyasikākammārahassa tajjanīyakammaṃ karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; tajjanīyakammārahassa niyassakammaṃ karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; niyassakammārahassa pabbājanīyakammaṃ karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; pabbājanīyakammārahassa paṭisāraṇīyakammaṃ karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; paṭisāraṇīyakammārahassa ukkhepanīyakammaṃ karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; ukkhepanīyakammārahassa parivāsaṃ deti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ ; parivāsārahaṃ mūlāya paṭikassati, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; mūlāyapaṭikassanārahassa mānattaṃ deti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; mānattārahaṃ abbheti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; abbhānārahaṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; anuposathe uposathaṃ karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ; apavāraṇāya pavāreti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Evaṃ vatthuto kammāni vipajjanti.
484怎么失败呢?羯磨以五种方式因白而失败——他没有准确陈述事由,没有准确陈述僧团,没有准确陈述人,没有准确陈述白本身,或者在事后才提出白——以这五种方式,羯磨因白而失败。
Kathaṃ ? Pañcahākārehi ñattito kammāni vipajjanti – vatthuṃ na parāmasati, saṅghaṃ na parāmasati, puggalaṃ na parāmasati, ñattiṃ na parāmasati, pacchā vā ñattiṃ ṭhapeti – imehi pañcahākārehi ñattito kammāni vipajjanti.
485怎么失败呢?羯磨以五种方式因告知而失败——他没有准确陈述事由,没有准确陈述僧团,没有准确陈述人,漏掉了告知,或者在不恰当的时间做了告知——以这五种方式,羯磨因告知而失败。
Kathaṃ ? Pañcahākārehi anussāvanato kammāni vipajjanti – vatthuṃ na parāmasati, saṅghaṃ na parāmasati, puggalaṃ na parāmasati, sāvanaṃ hāpeti, akāle vā sāveti – imehi pañcahākārehi anussāvanato kammāni vipajjanti.
486怎么失败呢?羯磨以十一种方式因界而失败——他认定了一个太小的界,认定了一个太大的界,认定了一个以断坏物为相的界,认定了一个以阴影为相的界,认定了一个没有相标的界,站在界外去认定界,在河流里认定界,在大海里认定界,在自然湖里认定界,把不同的界拼合在一起,用一个界覆盖另一个界——以这十一种方式,羯磨因界而失败。
Kathaṃ ? Ekādasahi ākārehi sīmato kammāni vipajjanti – atikhuddakaṃ sīmaṃ sammannati, atimahatiṃ sīmaṃ sammannati, khaṇḍanimittaṃ sīmaṃ sammannati, chāyānimittaṃ sīmaṃ sammannati, animittaṃ sīmaṃ sammannati, bahisīme ṭhito sīmaṃ sammannati, nadiyā sīmaṃ sammannati, samudde sīmaṃ sammannati, jātassare sīmaṃ sammannati, sīmāya sīmaṃ sambhindati, sīmāya sīmaṃ ajjhottharati – imehi ekādasahi ākārehi sīmato kammāni vipajjanti.
487怎么失败呢?羯磨以十二种方式因众而失败。在需要四人众做的羯磨中,凡是有资格参与羯磨的诸比丘还没到场,那些应该给与意欲的人,意欲还没取来,在场的人表示反对——以这三种情况。在需要四人众做的羯磨中,凡是有资格参与羯磨的诸比丘到场了,那些应该给与意欲的人,意欲还没取来,在场的人表示反对——以这三种情况。在需要四人众做的羯磨中,凡是有资格参与羯磨的诸比丘到场了,那些应该给与意欲的人,意欲已经取来,在场的人表示反对——以这三种情况。在需要五人众做的羯磨中……在需要十人众做的羯磨中……在需要二十人众做的羯磨中,凡是有资格参与羯磨的诸比丘还没到场,那些应该给与意欲的人,意欲还没取来,在场的人表示反对——以这三种情况。在需要二十人众做的羯磨中,凡是有资格参与羯磨的诸比丘到场了,那些应该给与意欲的人,意欲还没取来,在场的人表示反对——以这三种情况。在需要二十人众做的羯磨中,凡是有资格参与羯磨的诸比丘到场了,那些应该给与意欲的人,意欲已经取来,在场的人表示反对——以这三种情况。以这十二种方式,羯磨因众而失败。
Kathaṃ ? Dvādasahi ākārehi parisato kammāni vipajjanti – catuvaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te anāgatā honti, chandārahānaṃ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti, catuvaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te āgatā honti, chandārahānaṃ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti, catuvaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te āgatā honti, chandārahānaṃ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti. Pañcavaggakaraṇe kamme…pe… dasavaggakaraṇe kamme…pe… vīsativaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te anāgatā honti, chandārahānaṃ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti, vīsativaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā, te āgatā honti, chandārahānaṃ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti, vīsativaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā, te āgatā honti, chandārahānaṃ chando āhaṭo hoti sammukhībhūtā paṭikkosanti – imehi dvādasahi ākārehi parisato kammāni vipajjanti.
488在需要四人众做的羯磨中,有四位本性清净的比丘具备羯磨参与资格,其余本性清净的比丘属于应该给与意欲的人。僧团为之执行羯磨的那个人,既不具备羯磨参与资格,也不是应该给与意欲的人,他只是羯磨的对象。在需要五人众做的羯磨中,有五位本性清净的比丘具备羯磨参与资格,其余本性清净的比丘属于应该给与意欲的人。僧团为之执行羯磨的那个人,既不具备羯磨参与资格,也不是应该给与意欲的人,他只是羯磨的对象。在需要十人众做的羯磨中,有十位本性清净的比丘具备羯磨参与资格,其余本性清净的比丘属于应该给与意欲的人。僧团为之执行羯磨的那个人,既不具备羯磨参与资格,也不是应该给与意欲的人,他只是羯磨的对象。在需要二十人众做的羯磨中,有二十位本性清净的比丘具备羯磨参与资格,其余本性清净的比丘属于应该给与意欲的人。僧团为之执行羯磨的那个人,既不具备羯磨参与资格,也不是应该给与意欲的人,他只是羯磨的对象。
Catuvaggakaraṇe kamme cattāro bhikkhū pakatattā kammapattā, avasesā pakatattā chandārahā . Yassa saṅgho kammaṃ karoti so neva kammapatto nāpi chandāraho, api ca kammāraho. Pañcavaggakaraṇe kamme pañca bhikkhū pakatattā kammapattā, avasesā pakatattā chandārahā. Yassa saṅgho kammaṃ karoti so neva kammapatto nāpi chandāraho, api ca kammāraho. Dasavaggakaraṇe kamme dasa bhikkhū pakatattā kammapattā, avasesā pakatattā chandārahā. Yassa saṅgho kammaṃ karoti so neva kammapatto nāpi chandāraho, api ca kammāraho. Vīsativaggakaraṇe kamme vīsati bhikkhū pakatattā kammapattā, avasesā pakatattā chandārahā. Yassa saṅgho kammaṃ karoti so neva kammapatto nāpi chandāraho, api ca kammāraho.
489有四种羯磨:求听羯磨、白羯磨、白二羯磨、白四羯磨。这四种羯磨以多少种方式失败呢?这四种羯磨以五种方式失败——或因事由、或因白、或因告知、或因界、或因众。
Cattāri kammāni – apalokanakammaṃ, ñattikammaṃ, ñattidutiyakammaṃ, ñatticatutthakammaṃ. Imāni cattāri kammāni katihākārehi vipajjanti? Imāni cattāri kammāni pañcahākārehi vipajjanti – vatthuto vā ñattito vā anussāvanato vā sīmato vā parisato vā.
490怎么算失败?为黄门授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。为贼住者授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。为投靠外道者授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。为畜生道众生授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。为弑母者授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。为弑父者授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。为杀阿拉汉者授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。为玷污比丘尼者授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。为破僧者授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。为出佛血者授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。为二根者授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。为不满二十岁的人授具足戒,这是事由出问题的不如法羯磨。通过这些方式,羯磨在事由上失败了。
Kathaṃ ? Paṇḍakaṃ upasampādeti , vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Theyyasaṃvāsakaṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Titthiyapakkantakaṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Tiracchānagataṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Mātughātakaṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Pitughātakaṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Arahantaghātakaṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Bhikkhunidūsakaṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Saṅghabhedakaṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Lohituppādakaṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Ubhatobyañjanaṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Ūnavīsativassaṃ puggalaṃ upasampādeti, vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ. Evaṃ vatthuto kammāni vipajjanti.
491怎么算失败?通过五种情况,羯磨在‘白’上失败:不提及事由、不提及僧团、不提及个人、不宣读白文、或者事后才安立白文——通过这些五种情况,羯磨在‘白’上失败。
Kathaṃ ? Pañcahākārehi ñattito kammāni vipajjanti. Vatthuṃ na parāmasati, saṅghaṃ na parāmasati, puggalaṃ na parāmasati, ñattiṃ na parāmasati, pacchā vā ñattiṃ ṭhapeti – imehi pañcahākārehi ñattito kammāni vipajjanti.
492怎么算失败?通过五种情况,羯磨在‘告知’上失败:不提及事由、不提及僧团、不提及个人、省略了告知、或者在错误的时间告知——通过这些五种情况,羯磨在‘告知’上失败。
Kathaṃ ? Pañcahākārehi anussāvanato kammāni vipajjanti – vatthuṃ na parāmasati, saṅghaṃ na parāmasati, puggalaṃ na parāmasati, sāvanaṃ hāpeti, akāle vā sāveti – imehi pañcahākārehi anussāvanato kammāni vipajjanti.
493怎么算失败?通过十一种情况,羯磨在‘界’上失败:制定了一个太小的界、制定了一个太大的界、制定了一个界标不连续的界、制定了一个以影子为界标的界、制定了一个没有界标的界、站在界外制定界、在河流上制定界、在大海上制定界、在天然湖泊上制定界、把界与界割裂开、把界重叠覆盖——通过这些十一种情况,羯磨在‘界’上失败。
Kathaṃ ? Ekādasahi ākārehi sīmato kammāni vipajjanti. Atikhuddakaṃ sīmaṃ sammannati, atimahatiṃ sīmaṃ sammannati, khaṇḍanimittaṃ sīmaṃ sammannati, chāyānimittaṃ sīmaṃ sammannati, animittaṃ sīmaṃ sammannati, bahisīme ṭhito sīmaṃ sammannati, nadiyā sīmaṃ sammannati, samudde sīmaṃ sammannati, jātassare sīmaṃ sammannati, sīmāya sīmaṃ sambhindati, sīmāya sīmaṃ ajjhottharati – imehi ekādasahi ākārehi sīmato kammāni vipajjanti.
494怎么算失败?通过十二种情况,羯磨在‘众’上失败:在做四人众羯磨时,凡是应得羯磨的诸比丘没到场,应取欲者的欲没被带来,在场的人表示反对。在做四人众羯磨时,凡是应得羯磨的诸比丘到场了,应取欲者的欲没被带来,在场的人表示反对。在做四人众羯磨时,凡是应得羯磨的诸比丘到场了,应取欲者的欲被带来了,在场的人表示反对。在做五人众羯磨时……(中略)……在做十人众羯磨时……(中略)……在做二十人众羯磨时,凡是应得羯磨的诸比丘没到场,应取欲者的欲没被带来,在场的人表示反对。在做二十人众羯磨时,凡是应得羯磨的诸比丘到场了,应取欲者的欲没被带来,在场的人表示反对。在做二十人众羯磨时,凡是应得羯磨的诸比丘到场了,应取欲者的欲被带来了,在场的人表示反对——通过这些十二种情况,羯磨在‘众’上失败。
Kathaṃ ? Dvādasahi ākārehi parisato kammāni vipajjanti – catuvaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te anāgatā honti, chandārahānaṃ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti, catuvaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te āgatā honti, chandārahānaṃ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti. Catuvaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te āgatā honti, chandārahānaṃ chando āhaṭo hoti sammukhībhūtā paṭikkosanti. Pañcavaggakaraṇe kamme…pe… dasavaggakaraṇe kamme…pe… vīsativaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te anāgatā honti, chandārahānaṃ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti. Vīsativaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te āgatā honti, chandārahānaṃ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti. Vīsativaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te āgatā honti, chandārahānaṃ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti – imehi dvādasahi ākārehi parisato kammāni vipajjanti.
495求听羯磨适用几种场合?白羯磨适用几种场合?白二羯磨适用几种场合?白四羯磨适用几种场合?求听羯磨适用五种场合。白羯磨适用九种场合。白二羯磨适用七种场合。白四羯磨适用七种场合。
Apalokanakammaṃ kati ṭhānāni gacchati? Ñattikammaṃ kati ṭhānāni gacchati? Ñattidutiyakammaṃ kati ṭhānāni gacchati? Ñatticatutthakammaṃ kati ṭhānāni gacchati? Apalokanakammaṃ pañca ṭhānāni gacchati. Ñattikammaṃ nava ṭhānāni gacchati. Ñattidutiyakammaṃ satta ṭhānāni gacchati. Ñatticatutthakammaṃ satta ṭhānāni gacchati.
496求听羯磨适用哪五种场合?接纳、驱出、剃发羯磨、梵罚,而羯磨相本身是第五种——求听羯磨适用这五种场合。白羯磨适用哪九种场合?接纳、驱出、布萨、自恣、授权、给予、接受、撤回,而羯磨相本身是第九种——白羯磨适用这九种场合。白二羯磨适用哪七种场合?接纳、驱出、授权、给予、解除、宣告公开,而羯磨相本身是第七种——白二羯磨适用这七种场合。白四羯磨适用哪七种场合?接纳、驱出、授权、给予、呵责、劝告,而羯磨相本身是第七种——白四羯磨适用这七种场合。
Apalokanakammaṃ katamāni pañca ṭhānāni gacchati? Osāraṇaṃ, nissāraṇaṃ, bhaṇḍukammaṃ, brahmadaṇḍaṃ, kammalakkhaṇaññeva pañcamaṃ – apalokanakammaṃ imāni pañca ṭhānāni gacchati . Ñattikammaṃ katamāni nava ṭhānāni gacchati? Osāraṇaṃ, nissāraṇaṃ, uposathaṃ, pavāraṇaṃ, sammutiṃ, dānaṃ, paṭiggahaṃ, paccukkaḍḍhanaṃ, kammalakkhaṇaññeva navamaṃ – ñattikammaṃ imāni nava ṭhānāni gacchati. Ñattidutiyakammaṃ katamāni satta ṭhānāni gacchati? Osāraṇaṃ, nissāraṇaṃ, sammutiṃ, dānaṃ, uddharaṇaṃ, desanaṃ, kammalakkhaṇaññeva sattamaṃ – ñattidutiyakammaṃ imāni satta ṭhānāni gacchati. Ñatticatutthakammaṃ katamāni satta ṭhānāni gacchati? Osāraṇaṃ, nissāraṇaṃ, sammutiṃ, dānaṃ, niggahaṃ, samanubhāsanaṃ, kammalakkhaṇaññeva sattamaṃ – ñatticatutthakammaṃ imāni satta ṭhānāni gacchati.
497在做四人众羯磨时,四位比丘为清净者,他们是应得羯磨者;其余的清净者是应取欲者。至于僧团为其做羯磨的那个人,他既不是应得羯磨者,也不是应取欲者,但他堪受此羯磨。在做五人众羯磨时,五位比丘为清净者,他们是应得羯磨者;其余的清净者是应取欲者。至于僧团为其做羯磨的那个人,他既不是应得羯磨者,也不是应取欲者,但他堪受此羯磨。在做十人众羯磨时,十位比丘为清净者,他们是应得羯磨者;其余的清净者是应取欲者。至于僧团为其做羯磨的那个人,他既不是应得羯磨者,也不是应取欲者,但他堪受此羯磨。在做二十人众羯磨时,二十位比丘为清净者,他们是应得羯磨者;其余的清净者是应取欲者。至于僧团为其做羯磨的那个人,他既不是应得羯磨者,也不是应取欲者,但他堪受此羯磨。
Catuvaggakaraṇe kamme cattāro bhikkhū pakatattā kammapattā, avasesā pakatattā chandārahā. Yassa saṅgho kammaṃ karoti so neva kammapatto nāpi chandāraho, api ca kammāraho. Pañcavaggakaraṇe kamme pañca bhikkhū pakatattā kammapattā, avasesā pakatattā chandārahā. Yassa saṅgho kammaṃ karoti so neva kammapatto nāpi chandāraho, api ca kammāraho. Dasavaggakaraṇe kamme dasa bhikkhū pakatattā kammapattā, avasesā pakatattā chandārahā. Yassa saṅgho kammaṃ karoti so neva kammapatto nāpi chandāraho, api ca kammāraho. Vīsativaggakaraṇe kamme vīsati bhikkhū pakatattā kammapattā, avasesā pakatattā chandārahā. Yassa saṅgho kammaṃ karoti so neva kammapatto nāpi chandāraho, api ca kammāraho.
2. 义利品
2. Atthavasavaggo
498缘于两种义利,如来为弟子们制定了学处。为了僧团的善妙,为了僧团的安乐——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了学处。缘于两种义利,如来为弟子们制定了学处。为了折伏那些难调伏的人,为了让那些良善的诸比丘安住——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了学处。缘于两种义利,如来为弟子们制定了学处。为了防护现世的诸漏,为了抵御来世的诸漏——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了学处。缘于两种义利,如来为弟子们制定了学处。为了防护现世的诸怨恨,为了抵御来世的诸怨恨——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了学处。缘于两种义利,如来为弟子们制定了学处。为了防护现世的诸过失,为了抵御来世的诸过失——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了学处。缘于两种义利,如来为弟子们制定了学处。为了防护现世的诸怖畏,为了抵御来世的诸怖畏——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了学处。缘于两种义利,如来为弟子们制定了学处。为了防护现世的诸不善法,为了抵御来世的诸不善法——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了学处。缘于两种义利,如来为弟子们制定了学处。为了怜悯在家人,为了断绝那些恶欲者的团伙——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了学处。缘于两种义利,如来为弟子们制定了学处。为了让未生信者生信,为了让已生信者信心增长——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了学处。缘于两种义利,如来为弟子们制定了学处。为了正法的久住,为了律藏的护持——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了学处。
Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Saṅghasuṭṭhutāya, saṅghaphāsutāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya, pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgate sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Diṭṭhadhammikānaṃ verānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ verānaṃ paṭighātāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Diṭṭhadhammikānaṃ vajjānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ vajjānaṃ paṭighātāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Diṭṭhadhammikānaṃ bhayānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ bhayānaṃ paṭighātāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Diṭṭhadhammikānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Gihīnaṃ anukampāya, pāpicchānaṃ pakkhupacchedāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Appasannānaṃ pasādāya, pasannānaṃ bhiyyobhāvāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Saddhammaṭṭhitiyā, vinayānuggahāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ.
3. 制定品
3. Paññattavaggo
499缘于两种义利,如来为弟子们制定了巴帝摩卡……制定了诵巴帝摩卡……制定了停止诵巴帝摩卡……制定了邀请式……制定了停止邀请式……制定了呵责羯磨……制定了依止羯磨……制定了驱出羯磨……制定了和解羯磨……制定了举罪羯磨……制定了给予别住……制定了退回原本……制定了给予摩那埵……制定了出罪……制定了接纳羯磨……制定了摈出羯磨……制定了具足戒……制定了席上动议羯磨……制定了白羯磨……制定了白二羯磨……制定了白四羯磨……
Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ pātimokkhaṃ paññattaṃ…pe… pātimokkhuddeso paññatto… pātimokkhaṭṭhapanaṃ paññattaṃ… pavāraṇā paññattā… pavāraṇāṭhapanaṃ paññattaṃ… tajjanīyakammaṃ paññattaṃ… niyassakammaṃ paññattaṃ… pabbājanīyakammaṃ paññattaṃ… paṭisāraṇīyakammaṃ paññattaṃ… ukkhepanīyakammaṃ paññattaṃ… parivāsadānaṃ paññattaṃ… mūlāyapaṭikassanā paññattā… mānattadānaṃ paññattaṃ… abbhānaṃ paññattaṃ… osāraṇīyaṃ paññattaṃ… nissāraṇīyaṃ paññattaṃ… upasampadaṃ paññattaṃ… apalokanakammaṃ paññattaṃ… ñattikammaṃ paññattaṃ… ñattidutiyakammaṃ paññattaṃ… ñatticatutthakammaṃ paññattaṃ…pe….
4. 未制定中制定品
4. Apaññatte paññattavaggo
500……对于未制定的进行了制定,对于已制定的进行了增订……制定了现前调伏法……制定了忆念调伏法……制定了不痴调伏法……制定了依所承认而作……制定了多数裁决法……制定了罪过加重法……制定了如草覆地羯磨。为了僧团的善妙,为了僧团的安乐——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。缘于两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。为了折伏那些难调伏的人,为了让那些良善的诸比丘安住——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。缘于两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。为了防护现世的诸漏,为了抵御来世的诸漏——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。缘于两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。为了防护现世的诸怨恨,为了抵御来世的诸怨恨——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。缘于两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。为了防护现世的诸过失,为了抵御来世的诸过失——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。缘于两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。为了防护现世的诸怖畏,为了抵御来世的诸怖畏——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。缘于两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。为了防护现世的诸不善法,为了抵御来世的诸不善法——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。缘于两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。为了怜悯在家人,为了断绝那些恶欲者的团伙——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。缘于两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。为了让未生信者生信,为了让已生信者信心增长——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。缘于两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。为了正法的久住,为了律藏的护持——缘于这两种义利,如来为弟子们制定了如草覆地羯磨。
…Pe… apaññatte paññattaṃ, paññatte anupaññattaṃ…pe… sammukhāvinayo paññatto…pe… sativinayo paññatto…pe… amūḷhavinayo paññatto…pe… paṭiññātakaraṇaṃ paññattaṃ…pe… yebhuyyasikā paññattā…pe… tassapāpiyasikā paññattā…pe… tiṇavatthārako paññatto saṅghasuṭṭhutāya, saṅghaphāsutāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya, pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Diṭṭhadhammikānaṃ verānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ verānaṃ paṭighātāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Diṭṭhadhammikānaṃ vajjānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ vajjānaṃ paṭighātāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Diṭṭhadhammikānaṃ bhayānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ bhayānaṃ paṭighātāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Diṭṭhadhammikānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Gihīnaṃ anukampāya, pāpicchānaṃ pakkhupacchedāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Appasannānaṃ pasādāya, pasannānaṃ bhiyyobhāvāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto. Saddhammaṭṭhitiyā, vinayānuggahāya – ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ tiṇavatthārako paññatto.
5. 九摄品
5. Navasaṅgahavaggo
501九种摄法:事由的摄、违犯类的摄、罪过的摄、缘起的摄、人的摄、蕴的摄、生起的摄、争论的摄、止灭的摄。
Navasaṅgahā – vatthusaṅgaho, vipattisaṅgaho āpattisaṅgaho, nidānasaṅgaho, puggalasaṅgaho, khandhasaṅgaho, samuṭṭhānasaṅgaho, adhikaraṇasaṅgaho, samathasaṅgahoti.
当争论生起时,如果双方当事人都来到,那么双方的事由都应让他们申述。让双方申述事由之后,双方的承认都应该听取。听取双方的承认之后,应当对双方这样说:“在这个争论被平息之后,你们双方都将感到满意吗?”如果他们回答说:“双方都将感到满意”,那么僧团应当受理这项争论。如果那里是厚颜无耻者占了多数,那么这个团体应由一个仲裁委员会来平息。如果那里是愚昧无知者占了多数,那么这个团体应当寻找一位持律者,依照法、依照律、依照导师的教诫来平息这项争论。应当这样来平息那个争论。
Adhikaraṇe samuppanne sace ubho atthapaccatthikā āgacchanti ubhinnampi vatthu ārocāpetabbaṃ. Ubhinnampi vatthu ārocāpetvā ubhinnampi paṭiññā sotabbā. Ubhinnampi paṭiññaṃ sutvā ubhopi vattabbā – ‘‘amhākaṃ imasmiṃ adhikaraṇe vūpasamite ubhopi tuṭṭhā bhavissathā’’ti. Sace āhaṃsu – ‘‘ubhopi tuṭṭhā bhavissāmā’’ti, saṅghena taṃ adhikaraṇaṃ sampaṭicchitabbaṃ. Sace alajjussannā hoti, parisā ubbāhikāya vūpasametabbaṃ. Sace bālussannā hoti, parisā vinayadharo pariyesitabbo yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṃ adhikaraṇaṃ vūpasammati. Tathā taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametabbaṃ.
事由应当被明了,族姓应当被明了,名字应当被明了,罪过应当被明了。
Vatthu jānitabbaṃ, gottaṃ jānitabbaṃ, nāmaṃ jānitabbaṃ, āpatti jānitabbā.
“淫欲法”是事由,也是族姓;“波罗夷”是名字,也是罪过。
Methunadhammoti vatthu ceva gottañca – pārājikanti nāmañceva āpatti ca.
“不予取”是事由,也是类别;“波罗夷”是名字,也是罪过。
Adinnādānanti vatthu ceva gottañca – pārājikanti nāmañceva āpatti ca.
“人身”既是事由,也是类别;“波罗夷”既是名称,也是罪。
Manussaviggahoti vatthu ceva gottañca – pārājikanti nāmañceva āpatti ca.
“上人法”既是事由,也是类别;“波罗夷”既是名称,也是罪。
Uttarimanussadhammoti vatthu ceva gottañca – pārājikanti nāmañceva āpatti ca.
“泄精”既是事由,也是类别;“僧残”既是名称,也是罪。
Sukkavissaṭṭhīti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
“身体接触”既是事由,也是类别;“僧残”既是名称,也是罪。
Kāyasaṃsaggoti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
“粗恶语”既是事由,也是类别;“僧残”既是名称,也是罪。
Duṭṭhullavācāti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
“为自己求欲”既是事由,也是类别;“僧残”既是名称,也是罪。
Attakāmanti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
“做媒”既是事由,也是类别;“僧残”既是名称,也是罪。
Sañcarittanti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
以自行乞求方式令人建造小屋,以此为事由和种姓,以僧残为名称和罪名。
Saññācikāya kuṭiṃ kārāpananti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
让人建造大寺院的——这既是事情本身,也是事情类别;而‘僧残’这既是罪名名称,也是罪过本身。
Mahallakaṃ vihāraṃ kārāpananti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
以毫无根据的波罗夷法诽谤一位比丘的——这既是事情本身,也是事情类别;而‘僧残’这既是罪名名称,也是罪过本身。
Bhikkhuṃ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṃsananti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
拿一件属于其他类别争议的某个方面、某个细微之处作为借口,以波罗夷法诽谤一位比丘的——这既是事情本身,也是事情类别;而‘僧残’这既是罪名名称,也是罪过本身。
Bhikkhuṃ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñci desaṃ lesamattaṃ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṃsananti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
对于破僧的比丘,经过直到第三次的劝告仍不放弃的——这既是事情本身,也是事情类别;而‘僧残’这既是罪名名称,也是罪过本身。
Saṅghabhedakassa bhikkhuno yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya na paṭinissajjananti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
对于那些追随破僧者的诸比丘,经过直到第三次的劝告仍不放弃的——这既是事情本身,也是事情类别;而‘僧残’这既是罪名名称,也是罪过本身。
Bhedakānuvattakānaṃ bhikkhūnaṃ yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya na paṭinissajjananti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
对于难以劝诫的比丘,经过直到第三次的劝告仍不放弃的——这既是事情本身,也是事情类别;而‘僧残’这既是罪名名称,也是罪过本身。
Dubbacassa bhikkhuno yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya na paṭinissajjananti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
对于败坏俗家的比丘,经过直到第三次的劝告仍不放弃的——这既是事情本身,也是事情类别;而‘僧残’这既是罪名名称,也是罪过本身……(中略)……
Kuladūsakassa bhikkhuno yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya na paṭinissajjananti vatthu ceva gottañca – saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca…pe….
出于不尊重,在水中大小便或吐痰的——这既是事情本身,也是事情类别;而‘恶作’这既是罪名名称,也是罪过本身。
Anādariyaṃ paṭicca udake uccāraṃ vā passāvaṃ vā kheḷaṃ vā karaṇanti vatthu ceva gottañca – dukkaṭanti nāmañceva āpatti cāti.
告知羯磨,白羯磨,白二羯磨,还有白四羯磨;
由于事由、动议、宣告、界场,以及与会众;
现前、反问、承认、应依律来灭除;
事由、僧团与个人、动议,不是事后动议;
事由、僧团与个人、宣告,非时而作;
太小、太大、局部遮断、相标不当;
在江外、海中,以及自然池中断坏;
覆盖于界内,四人众与五人众而成别众。
十种众、二十种众,以及不被带来的和已被带来的;
应得羯磨者、应受委托者,还有那些应当执行羯磨的人。
征求同意的羯磨有五种失败的因缘,单白羯磨有九种失败的因缘;
白二羯磨有七种失败的因缘,白四羯磨也有七种失败的因缘。
为了僧团的善妙,为了僧团的安乐,为了折伏那些难以调伏的人,为了善诸比丘的安住,也是为了防护诸漏;
为了消除怨恨与过犯所带来的怖畏,也是为了防止在家人造作不善。
为了制止恶欲的人,为了令不信的人生起信心,为了令已信的人信心增长,为了令正法久住;
摄持律藏,以及诵出巴帝摩卡。
搁置巴帝摩卡,搁置自恣;
呵责羯磨、依止羯磨、驱出羯磨、对首羯磨;
举罪羯磨、别住、根本摩那埵、出罪;
接纳、摈出,以及如是具足戒。
告知、白、白二、白四;
未制的制定与已制的增制,现前毗尼、忆念毗尼;
不痴毗尼、多数毗尼、觅罪相毗尼、草覆地毗尼;
事由、失败、罪、因缘,以及人。
从诸蕴、诸起源,以及诤事;
到诸止灭法与诸摄,以及名罪类亦然。
Apalokanaṃ ñatti ca, dutiyaṃ catutthena ca; Vatthu ñatti anussāvanaṃ, sīmā parisameva ca. Sammukhā paṭipucchā ca, paṭiññā vinayāraho; Vatthu saṅghapuggalañca, ñattiṃ na pacchā ñatti ca. Vatthuṃ saṅghapuggalañca, sāvanaṃ akālena ca; Atikhuddakā mahantā ca, khaṇḍacchāyā nimittakā. Bahinadī samudde ca, jātassare ca bhindati; Ajjhottharati sīmāya, catu pañca ca vaggikā. Dasa vīsativaggā ca, anāhaṭā ca āhaṭā; Kammapattā chandārahā, kammārahā ca puggalā. Apalokanaṃ pañcaṭṭhānaṃ, ñatti ca navaṭhānikā; Ñatti dutiyaṃ sattaṭṭhānaṃ, catutthā sattaṭhānikā. Suṭṭhu phāsu ca dummaṅku, pesalā cāpi āsavā; Veravajjabhayañceva, akusalaṃ gihīnañca. Pāpicchā appasannānaṃ, pasannā dhammaṭṭhapanā; Vinayānuggahā ceva, pātimokkhuddesena ca. Pātimokkhañca ṭhapanā, pavāraṇañca ṭhapanaṃ; Tajjanīyā niyassañca, pabbājanīya paṭisāraṇī; Ukkhepana parivāsaṃ, mūlamānattaabbhānaṃ; Osāraṇaṃ nissāraṇaṃ, tatheva upasampadā. Apalokanañatti ca, dutiyañca catutthakaṃ; Apaññattenupaññattaṃ, sammukhāvinayo sati. Amūḷhapaṭiyebhuyya, pāpiya tiṇavatthārakaṃ; Vatthu vipatti āpatti, nidānaṃ puggalena ca. Khandhā ceva samuṭṭhānā, adhikaraṇameva ca; Samathā saṅgahā ceva, nāmaāpattikā tathāti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
人物名册
| Pali | 中文(经文用名) | 角色 |
|---|
| saṅgho | 僧团 | 举行四种羯磨的主体;本篇为技术性教诫,未出现具名人物。 |
事件
佛陀或编集者以纲目体讲授僧团议事程序。先列出四种甘马,继而详尽剖析从“事由、白、告知、界、众”五方面如何导致甘马失败。接着阐明如来出于“僧团安乐、折伏恶人、防护现法来世诸漏、正法久住”等义利而制戒。最后以“九摄”总摄一切罪事、诤事的止灭方法。
经文摘要
四种甘马 → 五重失败因 → 制戒的十种义利 → 九种摄事方式。
中心思想(白话 + 重点拆解)
白话讲啥?
这篇是僧团制度的“操作手册”和“立法精神说明书”,像一份极其精密的法律总则。它不是在讲故事,而是在拆解僧团里所有集体决策程序是怎么运作的、怎么算无效、以及当初为什么要立这些规矩。
它先列出四种会议类型(甘马),然后像排查bug一样,从五个维度告诉你:“大家开会表决一件事,流程之所以会崩,就崩在这五个坑里”——程序对象搞错了、提案措辞错了、通知方式错了、场地划分错了、该来的人没来或反对了。讲完怎么失败,又反过来讲立法初衷,一口气列出十组“如来是出于这两种好处才定规矩的”,把看似繁琐的戒律全部导向了具体、正向的目标:让好人安住、让坏人折服、防今生未来烦恼、让正法久住。最后用“九摄法”告诉你怎么对号入座处理每一桩争议。
重点引文拆解:
“缘于两种义利,如来为诸弟子制定学处。为了僧团的善妙,为了僧团的安乐——缘于这两种义利,如来为诸弟子制定学处。”
→ 拆开看:这是把定规矩这件事从“禁止这禁止那”的道德训诫,直接拔高到制度设计的层面。规矩的第一义是“僧团的善妙与安乐”,不是个人好恶,不是佛说了算就行,而是为了整个团体的良性运转。这给了一切戒律一个理性审查的底层标准。
“在四人众所做的甘马中,凡是应得甘马的比丘们已到,应得欲者的欲已取,在场者反对——以这十二种方式从众诸甘马失败。”
→ 拆开看:这里点出一个程序上的死穴。哪怕你人员到齐了,代表委托书(欲)也拿了,只要在场有一个人明确反对,这个决议就崩盘。这体现了僧团议事对“现前界内无异议”的绝对要求,它要的是当下的共识,不是代议制或多数暴力。
一句话要旨:
僧团的每一个规矩和会议表决,都建立在精确到“人、事、地、词、意”的程序正义上;而这一切程序的背后,是为了让修行者安稳、让正法健康延续的慈悲理性。
关键术语锚
- kamma → 甘马(僧团议事程序) | 易错点:不是普通的“业”,在律藏中特指僧团集体作出的、具有法律效力的决议或仪式。本篇从头到尾都在讲这个。
- attha → 义利/意义/目的 | 易错点:这里出现的“缘于两种义利”的“义利”,不是抽象的哲学概念,而是制定戒律时具体的、可衡量的好处和理由(如护漏、生信)。
- sīla → 学处/戒 | 易错点:本经用“学处”来概括所有应遵守的训练规则,强调其作为“训练项目”的本质,而非一成不变的教条。它与“制戒”的动作紧密相关。