9. 诤事止灭·现前毗尼
4. 灭诤篇 · 83 段
9. 诤事止灭
9. Adhikaraṇavūpasamanasamatho
228争论的诤事以几种止息方式得以止息?争论的诤事以两种止息方式得以止息——以现前毗尼和多数裁决。有没有这样的情形:争论的诤事不依多数裁决这一种止息方式,而仅以一种止息方式得以止息——即以现前毗尼?应当这样回答:是有这种情形。那是怎样的情形呢?诸比丘,在此,诸比丘争论说:这是法,或这是非法;这是律,或这是非律;这是如来所说所语,或这不是如来所说所语;这是如来所行,或这不是如来所行;这是如来所制,或这不是如来所制;这是罪,或这不是罪;这是轻罪,或这是重罪;这是有余罪,或这是无余罪;这是粗重罪,或这不是粗重罪。
‘‘Vivādādhikaraṇaṃ katihi samathehi sammati? Vivādādhikaraṇaṃ dvīhi samathehi sammati – sammukhāvinayena ca, yebhuyyasikāya ca. Siyā vivādādhikaraṇaṃ ekaṃ samathaṃ anāgamma yebhuyyasikaṃ, ekena samathena sameyya – sammukhāvinayenāti? Siyātissa vacanīyaṃ. Yathā kathaṃ viya? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū vivadanti – dhammoti vā adhammoti vā, vinayoti vā avinayoti vā, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti vā abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti vā, āciṇṇaṃ tathāgatenāti vā anāciṇṇaṃ tathāgatenāti vā, paññattaṃ tathāgatenāti vā apaññattaṃ tathāgatenāti vā, āpattīti vā anāpattīti vā, lahukā āpattīti vā garukā āpattīti vā, sāvasesā āpattīti vā anavasesā āpattīti vā, duṭṭhullā āpattīti vā aduṭṭhullā āpattīti vā.
诸比丘,如果那些比丘能够平息那件诤事,诸比丘,这就称为诤事已平息。是以什么平息的呢?以现前毗尼。那么,现前毗尼包含什么?僧团现前、法现前、律现前、人现前。那么,什么是僧团现前?凡有资格参与僧团决议的比丘都已到场,有资格表达与欲者的与欲已经送到,在场者都不反对——这就是僧团现前。那么,什么是法现前、律现前?那件诤事是依据法、依据律、依据导师的教诫而平息的——这就是法现前、律现前。那么,什么是人现前?争论的双方,即那争论者和被争论者,都在场——这就是人现前。诸比丘,这样平息了的诤事,当事者若又翻出来反对,这就是波逸提的翻案罪;传达了与欲的人若抱怨,这也是波逸提的抱怨罪。
‘‘Te ce, bhikkhave, bhikkhū sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ, idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā. Kā ca tattha saṅghasammukhatā? Yāvatikā bhikkhū kammappattā te āgatā honti, chandārahānaṃ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā na paṭikkosanti – ayaṃ tattha saṅghasammukhatā. Kā ca tattha dhammasammukhatā, vinayasammukhatā ? Yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṃ adhikaraṇaṃ vūpasammati – ayaṃ tattha dhammasammukhatā, vinayasammukhatā. Kā ca tattha puggalasammukhatā? Yo ca vivadati, yena ca vivadati, ubho atthapaccatthikā sammukhībhūtā honti – ayaṃ tattha puggalasammukhatā. Evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ kārako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ; chandadāyako khīyati, khīyanakaṃ pācittiyaṃ.
229诸比丘,如果那些比丘不能在那个住处平息那个诤事,诸比丘,那些比丘就应该去那个有很多比丘的住处。诸比丘,如果那些比丘在前往那个住处的途中,就能平息那个诤事,诸比丘,这就称为争论已平息。以什么方式平息呢?以现前毗尼。而在此,什么是属于现前毗尼的成分?僧团现前、法现前、律现前、人现前。而在此,什么是僧团现前?凡是有资格参与僧团决议的比丘,他们都到了,应表达与欲者的与欲已经被带来,在场的人都不反对——这就是在此的僧团现前。而在此,什么是法现前、律现前?那个诤事,是依据那个法、那个律、那个导师的教诫而被平息的——这就是在此的法现前、律现前。而在此,什么是人现前?争论的双方,即那争论者和被争论者,都在场——这就是在此的人现前。诸比丘,如果这样平息的诤事,当事者又翻出来反对,这就是波逸提的翻案罪;传达了与欲的人如果抱怨,这也是波逸提的抱怨罪。
‘‘Te ce, bhikkhave, bhikkhū na sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ tasmiṃ āvāse vūpasametuṃ, tehi, bhikkhave, bhikkhūhi, yasmiṃ āvāse sambahulā bhikkhū, so āvāso gantabbo. Te ce, bhikkhave, bhikkhū taṃ āvāsaṃ gacchantā antarāmagge sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ, idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena . Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā. Kā ca tattha saṅghasammukhatā? Yāvatikā bhikkhū kammappattā te āgatā honti, chandārahānaṃ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā na paṭikkosanti – ayaṃ tattha saṅghasammukhatā. Kā ca tattha dhammasammukhatā, vinayasammukhatā? Yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṃ adhikaraṇaṃ vūpasammati – ayaṃ tattha dhammasammukhatā, vinayasammukhatā. Kā ca tattha puggalasammukhatā? Yo ca vivadati, yena ca vivadati, ubho atthapaccatthikā sammukhībhūtā honti – ayaṃ tattha puggalasammukhatā. Evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ kārako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ; chandadāyako khīyati, khīyanakaṃ pācittiyaṃ.
230诸比丘,如果那些比丘在前往那个住处的途中,不能平息那个诤事,诸比丘,那些比丘到了那个住处之后,应该对住处的诸比丘这样说:“贤友们,这个诤事是这样产生的,这样生起的;请尊者们以法、以律、以导师的教诫来平息这个诤事,以便这个诤事能被妥善平息。”
‘‘Te ce, bhikkhave, bhikkhū taṃ āvāsaṃ āgacchantā antarāmagge na sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ, tehi, bhikkhave, bhikkhūhi, taṃ āvāsaṃ gantvā āvāsikā bhikkhū evamassu vacanīyā – ‘idaṃ kho, āvuso, adhikaraṇaṃ evaṃ jātaṃ, evaṃ samuppannaṃ; sādhāyasmantā imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasamentu dhammena vinayena satthusāsanena, yathayidaṃ adhikaraṇaṃ suvūpasantaṃ assā’ti.
诸比丘,如果住处的比丘是较资深的,而客比丘是较新的,那么,诸比丘,住处诸比丘应当对客诸比丘这样说:“来吧,尊者们,请暂时退到一边,等我们商议一下。”然而,诸比丘,如果住处的比丘是较新的,而客比丘是较资深的,那么,诸比丘,住处诸比丘应当对客诸比丘这样说:“那么,尊者们,请你们暂且就待在这里,等我们商议一下。”
‘‘Sace , bhikkhave, āvāsikā bhikkhū vuḍḍhatarā honti, āgantukā bhikkhū navakatarā, tehi, bhikkhave, āvāsikehi bhikkhūhi āgantukā bhikkhū evamassu vacanīyā – ‘iṅgha tumhe, āyasmanto, muhuttaṃ ekamantaṃ hotha, yāva mayaṃ mantemā’ti. Sace pana, bhikkhave, āvāsikā bhikkhū navakatarā honti, āgantukā bhikkhū vuḍḍhatarā, tehi, bhikkhave, āvāsikehi bhikkhūhi āgantukā bhikkhū evamassu vacanīyā – ‘tena hi tumhe, āyasmanto, muhuttaṃ idheva tāva hotha, yāva mayaṃ mantemā’ti.
“诸比丘,如果那些常住的诸比丘在商量时,心里这样想:‘我们没能耐以法、以律、以导师的教诫来止息这个争论。’那么,这个争论就不应该由常住诸比丘来受理。诸比丘,如果那些常住的诸比丘在商量时,心里这样想:‘我们有能耐以法、以律、以导师的教诫来止息这个争论。’那么,诸比丘,这些常住的诸比丘应该对那些客诸比丘这样说:‘贤者们,如果你们能将我们这个争论,怎么发生、怎么生起的原委告知我们,那么,正如我们以法、以律、以导师的教诫来止息这个争论一样,它就会被妥善地止息。我们就会这样受理这个争论。贤者们,如果你们不将我们这个争论,怎么发生、怎么生起的原委告知我们,那么,正如我们以法、以律、以导师的教诫来止息这个争论一样,它就不能被妥善地止息,我们也就不会受理这个争论。’诸比丘,常住诸比丘在做了这样充分的把握之后,才应该受理那个争论。
‘‘Sace pana, bhikkhave, āvāsikānaṃ bhikkhūnaṃ mantayamānānaṃ evaṃ hoti – ‘na mayaṃ sakkoma imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ dhammena vinayena satthusāsanenā’ti, na taṃ adhikaraṇaṃ āvāsikehi bhikkhūhi sampaṭicchitabbaṃ. Sace pana, bhikkhave, āvāsikānaṃ bhikkhūnaṃ mantayamānānaṃ evaṃ hoti – ‘sakkoma mayaṃ imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ dhammena vinayena satthusāsanenā’ti, tehi, bhikkhave, āvāsikehi bhikkhūhi āgantukā bhikkhū evamassu vacanīyā – ‘sace tumhe, āyasmanto, amhākaṃ imaṃ adhikaraṇaṃ yathājātaṃ yathāsamuppannaṃ ārocessatha, yathā ca mayaṃ imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasamessāma dhammena vinayena satthusāsanena tathā suvūpasantaṃ bhavissati. Evaṃ mayaṃ imaṃ adhikaraṇaṃ sampaṭicchissāma. No ce tumhe, āyasmanto, amhākaṃ imaṃ adhikaraṇaṃ yathājātaṃ yathāsamuppannaṃ ārocessatha, yathā ca mayaṃ imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasamessāma dhammena vinayena satthusāsanena tathā na suvūpasantaṃ bhavissati, na mayaṃ imaṃ adhikaraṇaṃ sampaṭicchissāmā’ti. Evaṃ supariggahitaṃ kho, bhikkhave, katvā āvāsikehi bhikkhūhi taṃ adhikaraṇaṃ sampaṭicchitabbaṃ.
“诸比丘,那些客诸比丘应当对常住诸比丘这样说:‘我们会把这个争论的原委——它是怎么发生的、怎么生起的——告知贤者们。如果贤者们能够在这段时间或那段时间之内,以法、以律、以导师的教诫止息这个争论,那么它就会被妥善地止息,这样我们就把这个争论移交给贤者们。如果贤者们不能在这段时间或那段时间之内,以法、以律、以导师的教诫止息这个争论,那么它就不会被妥善地止息,我们也不把这个争论移交给贤者们——我们将仍旧是这个争论的主人。’诸比丘,客诸比丘在这样充分地把握之后,才应当把那个争论移交给常住诸比丘。”
‘‘Tehi, bhikkhave, āgantukehi bhikkhūhi āvāsikā bhikkhū evamassu vacanīyā – ‘yathājātaṃ yathāsamuppannaṃ mayaṃ imaṃ adhikaraṇaṃ āyasmantānaṃ ārocessāma. Sace āyasmantā sakkonti ettakena vā ettakena vā antarena imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ dhammena vinayena satthusāsanena tathā suvūpasantaṃ bhavissati. Evaṃ mayaṃ imaṃ adhikaraṇaṃ āyasmantānaṃ niyyādessāma. No ce āyasmantā sakkonti ettakena vā ettakena vā antarena imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ dhammena vinayena satthusāsanena tathā na suvūpasantaṃ bhavissati, na mayaṃ imaṃ adhikaraṇaṃ āyasmantānaṃ niyyādessāma . Mayameva imassa adhikaraṇassa sāmino bhavissāmā’ti. Evaṃ supariggahitaṃ kho, bhikkhave, katvā āgantukehi bhikkhūhi taṃ adhikaraṇaṃ āvāsikānaṃ bhikkhūnaṃ niyyādetabbaṃ.
“诸比丘,如果那些比丘们有能耐止息那个争论,诸比丘,这就叫作争论被止息了。凭借什么被止息了呢?凭借现前毗尼。在那其中,什么是属于现前毗尼的呢?僧团现前、法现前、律现前、人现前……(中略)诸比丘,像这样被止息的争论,如果当事人再翻案,那就是波逸提罪;如果表示同意的人抱怨,那也是波逸提罪。
‘‘Te ce, bhikkhave, bhikkhū sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ, idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā…pe… evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ kārako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ; chandadāyako khīyati, khīyanakaṃ pācittiyaṃ.
断事会止诤
Ubbāhikāyavūpasamanaṃ
231“诸比丘,如果当那些比丘们在审理那个争论时,没完没了的言论不断产生,并且任何一个人的发言,其意思都不能被理解。诸比丘,我允许将这样的争论通过断事会来止息。应被选任为断事人的比丘,必须具备十个条件:他是持戒的,以巴帝摩卡的约束来防护而住,行处与行境具足,在微细的过失上也能看到危险,受持并修习学处;他是多闻的,能持守所闻法,积累所闻法,那些法在开头、中间、结尾都是善妙的,有意义、有文句,能够宣说完整圆满、清净无染的梵行——像这样的法,他多有所闻、能忆持、能通过语言熟悉、能用心思考、能以正见善巧通达;再者,他对两部巴帝摩卡律藏,都能详尽地掌握、善巧地分别、精通地运用、善巧地判定,无论是按经文的字面意思还是按细微的含义;而且,他坚定地立足于戒律,不可动摇;他有能力让双方、让敌对者都感到安心、信服、接受、见到、明净;他善于处理争论的生起与止灭;他知道什么是争论;他知道争论的起因;他知道争论的灭除;他知道导向争论灭除的方法。诸比丘,我允许选任具备这十个条件的比丘来组成断事会。而且,诸比丘,应该这样来选任。首先,应该请求一位比丘;请求之后,应由一位聪明、有能力的比丘来向僧团宣告:
‘‘Tehi ce, bhikkhave, bhikkhūhi tasmiṃ adhikaraṇe vinicchiyamāne anantāni ceva bhassāni jāyanti, na cekassa bhāsitassa attho viññāyati, anujānāmi, bhikkhave, evarūpaṃ adhikaraṇaṃ ubbāhikāya vūpasametuṃ. ‘‘Dasahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo – sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpassa dhammā bahussutā honti, dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso ; vinaye kho pana ṭhito hoti asaṃhīro; paṭibalo hoti ubho atthapaccatthike assāsetuṃ saññāpetuṃ nijjhāpetuṃ pekkhetuṃ pasādetuṃ; adhikaraṇasamuppādavūpasamanakusalo hoti; adhikaraṇaṃ jānāti; adhikaraṇasamudayaṃ jānāti; adhikaraṇanirodhaṃ jānāti; adhikaraṇanirodhagāminipaṭipadaṃ jānāti. Anujānāmi, bhikkhave, imehi dasahaṅgehi samannāgataṃ bhikkhuṃ ubbāhikāya sammannituṃ. Evañca pana, bhikkhave, sammannitabbo. Paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo, yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
232“‘尊者们,请僧团听我说。当我们在审理这个争论时,没完没了的言论不断产生,并且任何一个人的发言,其意思都不能被理解。如果僧团认为时机合适,僧团可以选任某某比丘和某某比丘,通过断事会来止息这个争论。这是动议。’
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Amhākaṃ imasmiṃ adhikaraṇe vinicchiyamāne anantāni ceva bhassāni jāyanti, na cekassa bhāsitassa attho viññāyati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmañca itthannāmañca bhikkhuṃ sammanneyya ubbāhikāya imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ. Esā ñatti.
“‘尊者们,请僧团听我说。当我们在审理这个争论时,没完没了的言论不断产生,并且任何一个人的发言,其意思都不能被理解。僧团选任某某比丘和某某比丘,通过断事会来止息这个争论。哪位贤者同意选任某某比丘和某某比丘通过断事会来止息这个争论,请保持沉默;哪位不同意,请说出来。’
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Amhākaṃ imasmiṃ adhikaraṇe vinicchiyamāne anantāni ceva bhassāni jāyanti, na cekassa bhāsitassa attho viññāyati. Saṅgho itthannāmañca itthannāmañca bhikkhuṃ sammannati ubbāhikāya imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ. Yassāyasmato khamati itthannāmassa ca itthannāmassa ca bhikkhuno sammuti ubbāhikāya imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“‘僧团已经选任了某某比丘和某某比丘,通过断事会来止息这个争论。这得到了僧团的认可,因此保持沉默。我这样记持此事。’”
‘‘Sammato saṅghena itthannāmo ca itthannāmo ca bhikkhu ubbāhikāya imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
“诸比丘,如果那些比丘们有能耐通过断事会止息那个争论,诸比丘,这就叫作争论被止息了。凭借什么被止息了呢?凭借现前毗尼。在那其中,什么是属于现前毗尼的呢?法现前、律现前、人现前……(中略)诸比丘,像这样被止息的争论,如果当事人再翻案,那就是波逸提罪。”
‘‘Te ce, bhikkhave, bhikkhū sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ ubbāhikāya vūpasametuṃ, idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā…pe… evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ kārako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ.
233“诸比丘,当那些比丘正在裁决那个争论时,如果那里有一位说法者比丘——他既没有通达经文,也不通达经文的分别,他没有抓住真正的义理,只是依照字句的影子去排斥义理——那么,一位聪明能干、有能力的比丘应该这样告知那些比丘:
‘‘Tehi ce, bhikkhave, bhikkhūhi tasmiṃ adhikaraṇe vinicchiyamāne tatrāssa bhikkhu dhammakathiko, tassa neva suttaṃ āgataṃ hoti, no suttavibhaṅgo, so atthaṃ asallakkhento byañjanacchāyāya atthaṃ paṭibāhati, byattena bhikkhunā paṭibalena te bhikkhū ñāpetabbā –
“请各位尊者听我说。这位叫某某的比丘会说法。他既没有通达经文,也不通达经文的分别。他没有抓住真正的义理,只是依照字句的影子去排斥义理。如果各位尊者觉得是时候了,可以让这位叫某某的比丘离开,由剩下的人来处理这个争论,令其止息。”
‘‘Suṇantu me āyasmantā. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu dhammakathiko. Imassa neva suttaṃ āgataṃ hoti, no suttavibhaṅgo. So atthaṃ asallakkhento byañjanacchāyāya atthaṃ paṭibāhati. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ , itthannāmaṃ bhikkhuṃ vuṭṭhāpetvā avasesā imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasameyyāmāti.
诸比丘,如果那些比丘让那位比丘离开后,能够成功地让这个争论止息,诸比丘,这就叫作争论已经平息了。是通过什么平息的?是通过现前毗尼。那么,在这之中,什么是现前毗尼的内容呢?包括法的现前、律的现前、人的现前……(中略)诸比丘,如果这样平息了的争论,当事者又反过来翻案,那就是翻案波逸提。
‘‘Te ce, bhikkhave, bhikkhū taṃ bhikkhuṃ vuṭṭhāpetvā sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ, idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā…pe… evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ kārako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ.
“诸比丘,当那些比丘正在裁决那个争论时,如果那里有一位说法者比丘——他确实通达了经文,但不通达经文的分别,他没有抓住真正的义理,只是依照字句的影子去排斥义理——那么,一位聪明能干、有能力的比丘应该这样告知那些比丘:
‘‘Tehi ce, bhikkhave, bhikkhūhi tasmiṃ adhikaraṇe vinicchiyamāne tatrāssa bhikkhu dhammakathiko, tassa suttañhi kho āgataṃ hoti, no suttavibhaṅgo, so atthaṃ asallakkhento byañjanacchāyāya atthaṃ paṭibāhati, byattena bhikkhunā paṭibalena te bhikkhū ñāpetabbā –
“请各位尊者听我说。这位叫某某的比丘会说法。他确实通达了经文,但不通达经文的分别。他没有抓住真正的义理,只是依照字句的影子去排斥义理。如果各位尊者觉得是时候了,可以让这位叫某某的比丘离开,由剩下的人来处理这个争论,令其止息。”
‘‘Suṇantu me āyasmantā. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu dhammakathiko. Imassa suttañhi kho āgataṃ hoti, no suttavibhaṅgo. So atthaṃ asallakkhento byañjanacchāyāya atthaṃ paṭibāhati. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, itthannāmaṃ bhikkhuṃ vuṭṭhāpetvā avasesā imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasameyyāmāti.
诸比丘,如果那些比丘让那位比丘离开后,能够成功地让这个争论止息,诸比丘,这就叫作争论已经平息了。是通过什么平息的?是通过现前毗尼。那么,在这之中,什么是现前毗尼的内容呢?包括法的现前、律的现前、人的现前……(中略)诸比丘,如果这样平息了的争论,当事者又反过来翻案,那就是翻案波逸提。
‘‘Te ce, bhikkhave, bhikkhū taṃ bhikkhuṃ vuṭṭhāpetvā sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ, idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā…pe… evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ kārako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ.
多数决调伏
Yebhuyyasikāvinayo
234诸比丘,如果那些比丘无法通过断事会来平息那个争论,那么,诸比丘,这些比丘应当把那个争论提交给整个僧团,说:“尊者,我们无法通过断事会来平息这个争论,请僧团自己来平息这个争论吧。”诸比丘,我允许这样的情况,通过多数决的方式来平息这种争论。应该委任一位具足五法的比丘来作取筹人:他不会因贪爱而行偏私,不会因嗔恨而行偏私,不会因愚痴而行偏私,不会因恐惧而行偏私,并能清楚知道已经取走的筹和还没取走的筹……(中略)而诸比丘,应当这样委托。首先,应该请求那位比丘同意。请求之后,由一位聪明能干、有能力的比丘告知僧团:
‘‘Te ce, bhikkhave, bhikkhū na sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ ubbāhikāya vūpasametuṃ, tehi, bhikkhave, bhikkhūhi taṃ adhikaraṇaṃ saṅghassa niyyādetabbaṃ – ‘na mayaṃ , bhante, sakkoma imaṃ adhikaraṇaṃ ubbāhikāya vūpasametuṃ, saṅghova imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasametū’ti. Anujānāmi, bhikkhave, evarūpaṃ adhikaraṇaṃ yebhuyyasikāya vūpasametuṃ. Pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu salākaggāhāpako sammannitabbo – yo na chandāgatiṃ gaccheyya, na dosāgatiṃ gaccheyya, na mohāgatiṃ gaccheyya, na bhayāgatiṃ gaccheyya, gahitāgahitañca jāneyya…pe… evañca pana, bhikkhave, sammannitabbo. Paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo, yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
“尊者僧团,请听我说。如果僧团觉得是时候了,僧团可以委任叫某某的比丘担任取筹人。这是动议。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ salākaggāhāpakaṃ sammanneyya. Esā ñatti.
“尊者,请僧团听我说。僧团授权某某比丘为取筹人。若哪位尊者赞成授权某某比丘为取筹人,请保持沉默;若不赞成,请说出来。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ salākaggāhāpakaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno salākaggāhāpakassa sammuti, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“这位某某比丘已被僧团授权为取筹人。僧团同意,所以保持沉默,我这样记住这件事。”
‘‘Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu salākaggāhāpako. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
“那位被授权为取筹人的比丘应当取筹。按照法说者的多数比丘所说的那样,应当平息那件诤事。诸比丘,这称为已被平息的诤事。依什么而平息?依现前毗尼和多数决。其中,什么属于现前毗尼?僧团的现前、法的现前、律的现前、人的现前。其中,什么属于僧团的现前?凡是符合参与羯磨资格的比丘都已到场,应被与欲者的与欲已被带来,面对面在场者不反对——这在此处就是僧团的现前。其中,什么属于法的现前、律的现前?依据此法、依此律、依此导师的教诫而平息那件诤事——这在此处就是法的现前、律的现前。其中,什么属于人的现前?那个争论者和那个被争论的对象,双方敌对者都面对面地到场——这在此处就是人的现前。其中,什么属于多数决?执行、实施、进行、从事、接受、不反对多数决的羯磨——这在此处就是多数决。诸比丘,如果这样被平息的诤事,当事人又翻案,这是波逸提;提供与欲后抱怨,这也是波逸提。”
‘‘Tena salākaggāhāpakena bhikkhunā salākā gāhetabbā. Yathā bahutarā bhikkhū dhammavādino vadanti tathā taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametabbaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena ca, yebhuyyasikāya ca. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā. Kā ca tattha saṅghasammukhatā? Yāvatikā bhikkhū kammappattā te āgatā honti, chandārahānaṃ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā na paṭikkosanti – ayaṃ tattha saṅghasammukhatā. Kā ca tattha dhammasammukhatā, vinayasammukhatā? Yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṃ adhikaraṇaṃ vūpasammati – ayaṃ tattha dhammasammukhatā, vinayasammukhatā . Kā ca tattha puggalasammukhatā? Yo ca vivadati, yena ca vivadati, ubho atthapaccatthikā sammukhībhūtā honti – ayaṃ tattha puggalasammukhatā. Kā ca tattha yebhuyyasikāya? Yā yebhuyyasikākammassa kiriyā karaṇaṃ upagamanaṃ ajjhupagamanaṃ adhivāsanā appaṭikkosanā – ayaṃ tattha yebhuyyasikāya. Evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ kārako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ; chandadāyako khīyati, khīyanakaṃ pācittiya’’nti.
三种取筹法
Tividhasalākaggāho
235那时,在舍卫城,一件诤事就这样生起、这样出现了。当时,那些比丘——对舍卫城僧团平息诤事的方式感到不满——他们听说:“据说在某住处,住着众多长老,他们博学多闻,传承长久,持法者、持律者、持论母者,聪明、练达、有智慧、有惭耻心、谨慎、乐于学处。如果那些长老能以法、以律、以导师的教诫来平息这件诤事,那么这件诤事才算妥善平息了。”于是,那些比丘前往那个住处,对那些长老这样说:“尊者,这件诤事是这样生起、这样出现的。善哉,尊者,愿长老们以法、以律、以导师的教诫来平息这件诤事,以便这件诤事能妥善平息。”那时,那些长老——按照舍卫城僧团平息诤事的方式,认为那样就是妥善平息了——就以同样的方式平息了那件诤事。
Tena kho pana samayena sāvatthiyā evaṃ jātaṃ evaṃ samuppannaṃ adhikaraṇaṃ hoti. Atha kho te bhikkhū – asantuṭṭhā sāvatthiyā saṅghassa adhikaraṇavūpasamanena – assosuṃ kho amukasmiṃ kira āvāse sambahulā therā viharanti bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā paṇḍitā viyattā medhāvino lajjino kukkuccakā sikkhākāmā. Te ce therā imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasameyyuṃ dhammena vinayena satthusāsanena, evamidaṃ adhikaraṇaṃ suvūpasantaṃ assāti. Atha kho te bhikkhū taṃ āvāsaṃ gantvā te there etadavocuṃ – ‘‘idaṃ, bhante, adhikaraṇaṃ evaṃ jātaṃ, evaṃ samuppannaṃ. Sādhu, bhante, therā imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasamentu dhammena vinayena satthusāsanena, yathayidaṃ adhikaraṇaṃ suvūpasantaṃ assā’’ti. Atha kho te therā – yathā sāvatthiyā saṅghena adhikaraṇaṃ vūpasamitaṃ tathā suvūpasantanti – tathā taṃ adhikaraṇaṃ vūpasamesuṃ .
那时,那些比丘——对舍卫城僧团平息诤事的方式感到不满,对众多长老平息诤事的方式也感到不满——他们听说:“据说在某住处,住着三位长老……两位长老……一位长老,他博学多闻,传承长久,持法者、持律者、持论母者,聪明、练达、有智慧、有惭耻心、谨慎、乐于学处。如果那位长老能以法、以律、以导师的教诫来平息这件诤事,那么这件诤事才算妥善平息了。”于是,那些比丘前往那个住处,对那位长老这样说:“尊者,这件诤事是这样生起、这样出现的。善哉,尊者,愿长老以法、以律、以导师的教诫来平息这件诤事,以便这件诤事能妥善平息。”那时,那位长老——按照舍卫城僧团平息诤事的方式,按照众多长老平息诤事的方式,按照三位长老平息诤事的方式,按照两位长老平息诤事的方式,认为那样就是妥善平息了——就以同样的方式平息了那件诤事。
Atha kho te bhikkhū – asantuṭṭhā sāvatthiyā saṅghassa adhikaraṇavūpasamanena, asantuṭṭhā sambahulānaṃ therānaṃ adhikaraṇavūpasamanena – assosuṃ kho amukasmiṃ kira āvāse tayo therā viharanti…pe… dve therā viharanti…pe… eko thero viharati bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito viyatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo. So ce thero imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasameyya dhammena vinayena satthusāsanena, evamidaṃ adhikaraṇaṃ suvūpasantaṃ assāti. Atha kho te bhikkhū taṃ āvāsaṃ gantvā taṃ theraṃ etadavocuṃ – ‘‘idaṃ, bhante, adhikaraṇaṃ evaṃ jātaṃ, evaṃ samuppannaṃ. Sādhu, bhante, thero imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasametu dhammena vinayena satthusāsanena, yathayidaṃ adhikaraṇaṃ suvūpasantaṃ assā’’ti. Atha kho so thero – yathā sāvatthiyā saṅghena adhikaraṇaṃ vūpasamitaṃ, yathā sambahulehi therehi adhikaraṇaṃ vūpasamitaṃ, yathā tīhi therehi adhikaraṇaṃ vūpasamitaṃ, yathā dvīhi therehi adhikaraṇaṃ vūpasamitaṃ, tathā suvūpasantanti – tathā taṃ adhikaraṇaṃ vūpasamesi.
那时,那些比丘——对舍卫城僧团平息诤事的方式感到不满,对众多长老平息诤事的方式感到不满,对三位长老平息诤事的方式感到不满,对两位长老平息诤事的方式感到不满,对一位长老平息诤事的方式也感到不满——就去到世尊那里,到了之后,向世尊汇报了这件事……“诸比丘,那件诤事已经被消灭了,平息了,妥善平息了。诸比丘,我允许根据那些比丘的提议,进行三种取筹:秘密取筹,耳语取筹,公开取筹。
Atha kho te bhikkhū asantuṭṭhā sāvatthiyā saṅghassa adhikaraṇavūpasamanena, asantuṭṭhā sambahulānaṃ therānaṃ adhikaraṇavūpasamanena, asantuṭṭhā tiṇṇaṃ therānaṃ adhikaraṇavūpasamanena, asantuṭṭhā dvinnaṃ therānaṃ adhikaraṇavūpasamanena, asantuṭṭhā ekassa therassa adhikaraṇavūpasamanena, yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘nihatametaṃ, bhikkhave, adhikaraṇaṃ santaṃ vūpasantaṃ suvūpasantaṃ. Anujānāmi, bhikkhave, tesaṃ bhikkhūnaṃ saññattiyā tayo salākaggāhe – gūḷhakaṃ, sakaṇṇajappakaṃ, vivaṭakaṃ.
“诸比丘,如何进行秘密投票?那位被授权为抽签人的比丘,应当制作不同颜色的签,然后逐一走近每位比丘,这样对他说:‘这是支持持这种主张者的签,这是支持持那种主张者的签。你想取哪个,就取哪个。’在他取了之后,应该告诉他:‘别给任何人看。’如果他知道:非法说者占多数,则记录为‘取票失败’,应当撤回。如果他知道:法说者占多数,则记录为‘取票成功’,应当公布。诸比丘,就是这样进行秘密投票。
‘‘Kathañca , bhikkhave, gūḷhako salākaggāho hoti? Tena salākaggāhāpakena bhikkhunā salākāyo vaṇṇāvaṇṇāyo katvā ekameko bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ayaṃ evaṃvādissa salākā, ayaṃ evaṃvādissa salākā. Yaṃ icchasi taṃ gaṇhāhī’ti. Gahite vattabbo – ‘mā ca kassaci dassehī’ti. Sace jānāti – adhammavādī bahutarāti, duggahoti, paccukkaḍḍhitabbaṃ. Sace jānāti – dhammavādī bahutarāti, suggahoti, sāvetabbaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, gūḷhako salākaggāho hoti.
“诸比丘,如何进行耳语投票?那位被授权为抽签人的比丘,应当在每一位比丘的耳边告诉他:‘这是支持持这种主张者的签,这是支持持那种主张者的签。你想取哪个,就取哪个。’在他取了之后,应该告诉他:‘别告诉任何人。’如果他知道:非法说者占多数,则记录为‘取票失败’,应当撤回。如果他知道:法说者占多数,则记录为‘取票成功’,应当公布。诸比丘,就是这样进行耳语投票。
‘‘Kathañca, bhikkhave, sakaṇṇajappako salākaggāho hoti? Tena salākaggāhāpakena bhikkhunā ekamekassa bhikkhuno upakaṇṇake ārocetabbaṃ – ‘ayaṃ evaṃvādissa salākā, ayaṃ evaṃvādissa salākā. Yaṃ icchasi taṃ gaṇhāhī’ti. Gahite vattabbo – ‘mā ca kassaci ārocehī’ti. Sace jānāti – adhammavādī bahutarāti, duggahoti, paccukkaḍḍhitabbaṃ. Sace jānāti – dhammavādī bahutarāti, suggahoti, sāvetabbaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, sakaṇṇajappako salākaggāho hoti.
那么,诸比丘,怎样是公开的票选呢?如果他知道:法说者占多数,那就应该用没有隐瞒的、公开的方式来投票。诸比丘,这就是公开的票选。诸比丘,这就是三种票选。
‘‘Kathañca, bhikkhave, vivaṭako salākaggāho hoti? Sace jānāti – dhammavādī bahutarāti, vissaṭṭheneva vivaṭena gāhetabbo . Evaṃ kho, bhikkhave, vivaṭako salākaggāho hoti. Ime kho, bhikkhave, tayo salākaggāhā’’ti.
236控告诤事通过几种止息来平息呢?控告诤事通过四种止息来平息——即通过现前毗尼、忆念毗尼、不痴毗尼、和这使他更严重的处理。可能存在这种情况:控告诤事不依赖两种止息——即不痴毗尼和使他更严重的处理,而通过两种止息就被平息——即通过现前毗尼和忆念毗尼吗?应该这样回答:可能有。怎样的情况呢?诸比丘,在此,诸比丘以没有根据的戒行缺失来诋毁一位比丘。诸比丘,对于这位已生起大量记持的比丘,应该给予忆念毗尼。而且,诸比丘,应该这样来给予:
‘‘Anuvādādhikaraṇaṃ katihi samathehi sammati? Anuvādādhikaraṇaṃ catūhi samathehi sammati – sammukhāvinayena ca, sativinayena ca, amūḷhavinayena ca, tassapāpiyasikāya ca. Siyā anuvādādhikaraṇaṃ dve samathe anāgamma – amūḷhavinayañca, tassapāpiyasikañca; dvīhi samathehi sammeyya – sammukhāvinayena ca, sativinayena cāti? Siyātissa vacanīyaṃ. Yathā kathaṃ viya? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṃsenti. Tassa kho, bhikkhave , bhikkhuno sativepullappattassa sativinayo dātabbo. Evañca pana, bhikkhave, dātabbo –
诸比丘,那位比丘应该前往僧团,将上衣搭在一肩上,……应当这样禀告:“尊者,诸比丘以没有根据的戒行缺失来诋毁我。尊者,我已生起大量记持,我请求僧团给予忆念毗尼。”应该请求第二次。应该请求第三次。应由一位能干、有能力的比丘向僧团宣布:
‘‘Tena, bhikkhave, bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅga karitvā…pe… evamassa vacanīyo – ‘maṃ, bhante, bhikkhū amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṃsenti. Sohaṃ, bhante , sativepullappatto saṅghaṃ sativinayaṃ yācāmī’ti. Dutiyampi yācitabbo. Tatiyampi yācitabbo. Byattenaṃ bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
尊者,请僧团听我说。诸比丘以没有根据的戒行缺失来诋毁这位叫某某的比丘。他已生起大量记持,请求僧团给予忆念毗尼。如果僧团觉得时机适当,僧团应当把忆念毗尼授予这位叫某某的比丘——他已生起大量记持。这是动议。
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Bhikkhū itthannāmaṃ bhikkhuṃ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṃsenti. So sativepullappatto saṅghaṃ sativinayaṃ yācati . Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno sativepullappattassa sativinayaṃ dadeyya. Esā ñatti.
“尊者,请僧团听我说。诸比丘以没有根据的戒行缺失来诋毁这位叫某某的比丘。他已生起大量记持,请求僧团给予忆念毗尼。僧团给予这位叫某某的、已生起大量记持的比丘忆念毗尼。尊者们中,谁同意给予这位叫某某的、已生起大量记持的比丘忆念毗尼,请保持沉默;谁不同意,请说出来。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Bhikkhū itthannāmaṃ bhikkhuṃ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṃsenti. So sativepullappatto saṅghaṃ sativinayaṃ yācati. Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno sativepullappattassa sativinayaṃ deti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno sativepullappattassa sativinayassa dānaṃ, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“我第二次宣说此事……(中略)……我第三次宣说此事……(中略)……
‘‘Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi…pe… tatiyampi etamatthaṃ vadāmi…pe….
僧团已把忆念毗尼给予那位叫某某的、已生起大量记持的比丘。僧团同意,因此默然。我是这样持守这件事的。
‘‘Dinno saṅghena itthannāmassa bhikkhuno sativepullappattassa sativinayo. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
诸比丘,这被称为已平息的诤事。通过什么平息的呢?通过现前毗尼和忆念毗尼。这其中,什么是现前毗尼方面的呢?僧团的现前、法的现前、律的现前、人的现前……这其中,什么是人的现前呢?举罪者与被举罪者双方都到场了——这其中,这就是人的现前。这其中,什么是忆念毗尼方面的呢?那就是忆念毗尼羯磨的执行、操作、达成、接受、认可、不反对——这其中,这就是忆念毗尼方面的。诸比丘,如此被平息的诤事,如果当事者再翻案,这翻案的行为是波逸提;如果委托与欲者抱怨,这抱怨的行为是波逸提。
‘‘Idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena ca sativinayena ca. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā , vinayasammukhatā, puggalasammukhatā…pe… kā ca tattha puggalasammukhatā? Yo ca anuvadati, yañca anuvadati, ubho sammukhībhūtā honti – ayaṃ tattha puggalasammukhatā. Kiñca tattha sativinayasmiṃ? Yā sativinayassa kammassa kiriyā karaṇaṃ upagamanaṃ ajjhupagamanaṃ adhivāsanā appaṭikkosanā – idaṃ tattha sativinayasmiṃ. Evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ kārako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ; chandadāyako khīyati, khīyanakaṃ pācittiyaṃ.
237“可能有一种举罪争论,可以不依靠两种止息法——忆念毗尼和其更恶调伏;而通过两种止息法来平息——现前毗尼和不痴毗尼吗?”如果问起,可以这样回答。具体是怎么回事呢?诸比丘,这里有个比丘,他精神失常,心智错乱。这位精神失常、心智错乱的比丘,做了很多不配沙门、逾越言行的行为。诸比丘就他因精神失常、心智错乱而犯下的罪来举罪他:‘尊者,请回忆你曾犯下了这样的罪。’他却这样说:‘贤友们,我当时精神失常,心智错乱。因我精神失常、心智错乱,所以我做了很多不配沙门、逾越言行的行为。我不记得那件事。那是我在昏迷中做的。’即使他这样说,诸比丘依然举罪他:‘尊者,请回忆你曾犯下了这样的罪。’诸比丘,对于这位现在不痴的比丘,应该给予不痴毗尼。而且,诸比丘,应当这样给予:——
‘‘Siyā anuvādādhikaraṇaṃ dve samathe anāgamma – sativinayañca, tassapāpiyasikañca; dvīhi samathehi sammeyya – sammukhāvinayena ca, amūḷhavinayena cāti? Siyātissa vacanīyaṃ. Yathā kathaṃ viya? Idha pana, bhikkhave, bhikkhu ummattako hoti cittavipariyāsakato . Tena ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ hoti bhāsitaparikkantaṃ. Taṃ bhikkhū ummattakena cittavipariyāsakatena ajjhāciṇṇena āpattiyā codenti – ‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’ti. So evaṃ vadeti – ‘ahaṃ kho, āvuso, ummattako ahosiṃ cittavipariyāsakato. Tena me ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Nāhaṃ taṃ sarāmi. Mūḷhena me etaṃ kata’nti. Evampi naṃ vuccamānā codenteva – ‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’ti. ‘‘Tassa kho, bhikkhave, bhikkhuno amūḷhassa amūḷhavinayo dātabbo. Evañca pana, bhikkhave, dātabbo –
“诸比丘,那位比丘应当到僧团去,将外衣搭在一肩,……应当这样说:‘尊者们,我曾精神失常,心智错乱。因我精神失常、心智错乱,所以我做了很多不配沙门、逾越言行的行为。诸比丘就我因精神失常、心智错乱而犯下的罪来举罪我:“尊者,请回忆你曾犯下了这样的罪。”我对他们这样说:“贤友们,我当时精神失常,心智错乱。因我精神失常、心智错乱,所以我做了很多不配沙门、逾越言行的行为。我不记得那件事。那是我在昏迷中做的。”即使我这样说,诸比丘依然举罪我:“尊者,请回忆你曾犯下了这样的罪。”尊者们,如今我神志清醒,我向僧团乞求不痴毗尼。’应当这样乞求第二次。应当这样乞求第三次。应当由一位能干、有能力的比丘向僧团宣告:——
‘‘Tena, bhikkhave, bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā…pe… evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ, bhante, ummattako ahosiṃ cittavipariyāsakato. Tena me ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Maṃ bhikkhū ummattakena cittavipariyāsakatena ajjhāciṇṇena āpattiyā codenti – ‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’ti. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi – ‘ahaṃ kho, āvuso, ummattako ahosiṃ cittavipariyāsakato. Tena me ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Nāhaṃ taṃ sarāmi. Mūḷhena me etaṃ kata’nti . Evampi maṃ vuccamānā codenteva – ‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’ti. ‘Sohaṃ, bhante, amūḷho saṅghaṃ amūḷhavinayaṃ yācāmī’ti. Dutiyampi yācitabbo. Tatiyampi yācitabbo. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
“‘尊者们,请僧团听我说。这位叫某某的比丘,曾精神失常,心智错乱。因他精神失常、心智错乱,所以他做了很多不配沙门、逾越言行的行为。诸比丘就他因精神失常、心智错乱而犯下的罪来举罪他:“尊者,请回忆你曾犯下了这样的罪。”他这样说:“贤友们,我当时精神失常,心智错乱。因我精神失常、心智错乱,所以我做了很多不配沙门、逾越言行的行为。我不记得那件事。那是我在昏迷中做的。”即使他这样说,诸比丘依然举罪他:“尊者,请回忆你曾犯下了这样的罪。”他现在神志清醒,向僧团乞求不痴毗尼。如果僧团准备就绪,僧团应给予这位某某比丘——现在不痴的他——不痴毗尼。这是动议。’”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu ummattako ahosi cittavipariyāsakato. Tena ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Taṃ bhikkhū ummattakena cittavipariyāsakatena ajjhāciṇṇena āpattiyā codenti – ‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’ti. So evaṃ vadeti – ‘ahaṃ kho, āvuso, ummattako ahosiṃ cittavipariyāsakato. Tena me ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Nāhaṃ taṃ sarāmi. Mūḷhena me etaṃ kata’nti. Evampi naṃ vuccamānā codenteva – ‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’ti. So amūḷho saṅghaṃ amūḷhavinayaṃ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno amūḷhassa amūḷhavinayaṃ dadeyya. Esā ñatti.
“‘尊者们,请僧团听我说。这位叫某某的比丘,曾精神失常,心智错乱。……(中略)……他现在神志清醒,向僧团乞求不痴毗尼。僧团给予这位某某比丘——现在不痴的他——不痴毗尼。哪位尊者同意给予这位某某比丘——现在不痴的他——不痴毗尼,请保持沉默;哪位不同意,请说出来。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu ummattako ahosi cittavipariyāsakato. Tena ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Taṃ bhikkhū ummattakena cittavipariyāsakatena ajjhāciṇṇena āpattiyā codenti – ‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’ti . So evaṃ vadeti – ‘ahaṃ kho, āvuso, ummattako ahosiṃ cittavipariyāsakato. Tena me ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Nāhaṃ taṃ sarāmi. Mūḷhena me etaṃ kata’nti. Evampi naṃ vuccamānā codenteva – ‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’ti. So amūḷho saṅghaṃ amūḷhavinayaṃ yācati. Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno amūḷhassa amūḷhavinayaṃ deti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno amūḷhassa amūḷhavinayassa dānaṃ, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“我第二次宣说此事……(中略)……我第三次宣说此事……(中略)……
‘‘Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi…pe… tatiyampi etamatthaṃ vadāmi…pe….
‘僧团已经把不痴毗尼给予这位名叫某某、现已不痴的比丘。僧团同意,因此保持沉默。我这样持守此事。’
‘‘Dinno saṅghena itthannāmassa bhikkhuno amūḷhassa amūḷhavinayo. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
“‘诸比丘,这被称为已经平息了的争论。通过什么平息的呢?通过现前毗尼和不痴毗尼。这其中,什么是属于现前毗尼的内容呢?就是僧团的现前,法的现前,律的现前,人的现前……这其中,什么是属于不痴毗尼的内容呢?就是作出不痴毗尼的羯磨,执行,进行,接受,同意,不反对。这就是其中属于不痴毗尼的内容。诸比丘,如果已经这样平息的争论,当事人又来翻案,这是翻案,犯波逸提;提供了与欲的人,如果指责,这是指责,犯波逸提。’”
‘‘Idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena ca, amūḷhavinayena ca. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā…pe… kiñca tattha amūḷhavinayasmiṃ ? Yā amūḷhavinayassa kammassa kiriyā karaṇaṃ upagamanaṃ ajjhupagamanaṃ adhivāsanā appaṭikkosanā – idaṃ tattha amūḷhavinayasmiṃ. Evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ kārako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ; chandadāyako khīyati, khīyanakaṃ pācittiyaṃ.
觅罪相毗尼调伏
Tassapāpiyasikāvinayo
238“‘可能有一种举罪争论,可以不依靠两种止息法——忆念毗尼和不痴毗尼;而通过两种止息法来平息——现前毗尼和其更恶调伏吗?’如果问起,可以这样回答。具体是怎么回事呢?诸比丘,这里有个比丘,在僧团中,就重罪举罪另一位比丘:‘尊者,请回忆你曾犯下了这样的重罪,波罗夷或接近波罗夷。’那位比丘这样说:‘贤友,我根本不记得曾犯下这样的重罪,波罗夷或接近波罗夷。’举罪者不停地纠缠这位正在为自己辩解的人:‘哎呀,尊者,你好好想想!看你是否记得曾犯下这样的重罪,波罗夷或接近波罗夷。’他这样说:‘贤友,我根本不记得曾犯下这样的重罪,波罗夷或接近波罗夷。但是,贤友,我记得曾犯下这样微小的罪。’举罪者继续不停地纠缠这位正在为自己辩解的人:‘哎呀,尊者,你好好想想!看你是否记得曾犯下这样的重罪,波罗夷或接近波罗夷。’他这样说:‘贤友,我连这样微小的罪,没人问起时都承认了;我犯下这样的重罪,波罗夷或接近波罗夷,被问到了,怎么可能不承认呢?’他这样说:‘贤友,你连这样微小的罪,没人问起时都不承认;你犯下这样的重罪,波罗夷或接近波罗夷,没人问起,又怎么会承认呢?哎呀,尊者,你好好想想!看你是否记得曾犯下这样的重罪,波罗夷或接近波罗夷。’他这样回答你:‘贤友,我确实记得曾犯下这样的重罪,波罗夷或接近波罗夷。之前我说“我根本不记得曾犯下这样的重罪,波罗夷或接近波罗夷”,那是我出于嬉笑,是我随口而言的。’诸比丘,对这位比丘,应做其更恶羯磨。而且,诸比丘,应当这样做。应当由一位能干、有能力的比丘向僧团宣告:——”
‘‘Siyā anuvādādhikaraṇaṃ dve samathe anāgamma – sativinayañca, amūḷhavinayañca ; dvīhi samathehi sammeyya – sammukhāvinayena ca, tassapāpiyasikāya cāti? Siyātissa vacanīyaṃ. Yathā kathaṃ viya? Idha pana, bhikkhave, bhikkhu bhikkhuṃ saṅghamajjhe garukāya āpattiyā codeti – ‘saratāyasmā evarūpiṃ garukaṃ āpattiṃ āpajjitā, pārājikaṃ vā pārājikasāmantaṃ vā’ti. So evaṃ vadeti – ‘na kho ahaṃ, āvuso, sarāmi evarūpiṃ garukaṃ āpattiṃ āpajjitā, pārājikaṃ vā pārājikasāmantaṃ vā’ti. Tamenaṃ so nibbeṭhentaṃ ativeṭheti – ‘iṅghāyasmā sādhukameva jānāhi, yadi sarasi evarūpiṃ garukaṃ āpattiṃ āpajjitā, pārājikaṃ vā pārājikasāmantaṃ vā’ti. So evaṃ vadeti – ‘na kho ahaṃ, āvuso, sarāmi evarūpiṃ garukaṃ āpattiṃ āpajjitā, pārājikaṃ vā pārājikasāmantaṃ vā. Sarāmi ca kho ahaṃ, āvuso, evarūpiṃ appamattikaṃ āpattiṃ āpajjitā’ti. Tamenaṃ so nibbeṭhentaṃ ativeṭheti – ‘iṅghāyasmā sādhukameva jānāhi, yadi sarasi evarūpiṃ garukaṃ āpattiṃ āpajjitā, pārājikaṃ vā pārājikasāmantaṃ vā’ti. So evaṃ vadeti – ‘imañhi nāmāhaṃ, āvuso, appamattikaṃ āpattiṃ āpajjitvā apuṭṭho paṭijānissāmi. Kiṃ panāhaṃ evarūpiṃ garukaṃ āpattiṃ āpajjitvā, pārājikaṃ vā pārājikasāmantaṃ vā, puṭṭho na paṭijānissāmī’ti? So evaṃ vadeti – ‘imañhi nāma tvaṃ, āvuso, appamattikaṃ āpattiṃ āpajjitvā apuṭṭho na paṭijānissasi. Kiṃ pana tvaṃ evarūpiṃ garukaṃ āpattiṃ āpajjitvā, pārājikaṃ vā pārājikasāmantaṃ vā, apuṭṭho paṭijānissasi? Iṅghāyasmā sādhukameva jānāhi, yadi sarasi evarūpiṃ garukaṃ āpattiṃ āpajjitā, pārājikaṃ vā pārājikasāmantaṃ vā’ti. So evaṃ vadesi – ‘sarāmi kho ahaṃ, āvuso, evarūpiṃ garukaṃ āpattiṃ āpajjitā, pārājikaṃ vā pārājikasāmantaṃ vā. Davā me etaṃ vuttaṃ, ravā me etaṃ vuttaṃ – nāhaṃ taṃ sarāmi evarūpiṃ garukaṃ āpattiṃ āpajjitā, pārājikaṃ vā pārājikasāmantaṃ vā’ti. Tassa kho, bhikkhave , bhikkhuno tassapāpiyasikākammaṃ kātabbaṃ. Evañca pana, bhikkhave, kātabbaṃ. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
尊者僧团,请听我说。这位名叫某的比丘,在僧团中心被就重罪审问时,先赖账,后又认账;先认了,后来又赖账;东拉西扯,故意说谎。如果僧团准备好了,僧团就应当对这位比丘执行重罚的羯磨。这是一项动议。
‘‘Suṇātu me, bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu saṅghamajjhe garukāya āpattiyā anuyuñjiyamāno avajānitvā paṭijānāti, paṭijānitvā avajānāti, aññenāññaṃ paṭicarati, sampajānamusā bhāsati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno tassapāpiyasikākammaṃ kareyya. Esā ñatti.
尊者僧团,请听我说。这位名叫某某的比丘,在僧团中因重罪受审问时,否认后又承认,承认后又否认,以此答彼、顾左右而言他,故意说妄语。僧团现在对这位某某比丘作其更恶羯磨。哪位尊者同意对这位某某比丘作其更恶羯磨,请保持沉默;哪位不同意,请说出来。
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu saṅghamajjhe garukāya āpattiyā anuyuñjiyamāno avajānitvā paṭijānāti, paṭijānitvā avajānāti, aññenāññaṃ paṭicarati, sampajānamusā bhāsati. Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno tassapāpiyasikākammaṃ karoti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno tassapāpiyasikākammassa karaṇaṃ, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
“我第二次宣说此事……(中略)……我第三次宣说此事……(中略)……
‘‘Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi…pe… tatiyampi etamatthaṃ vadāmi…pe….
僧团已经对这位比丘执行了进一步惩罚羯磨。僧团同意此事,因此保持沉默。我这样记录此事。
‘‘Kataṃ saṅghena itthannāmassa bhikkhuno tassapāpiyasikākammaṃ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
诸比丘,这称为争论已经止息。是用什么止息的?是用现前毗尼和重罚这两者止息的。在这里,什么是现前毗尼的作用?就是僧团的现前、法的现前、律的现前……(中略)……在这里,什么是重罚的作用?就是对进一步惩罚羯磨的履行、执行、趋向、认同、接受、不反对——这就是这里重罚的作用。诸比丘,如果像这样已经止息的争论,当事者又翻案,翻案就是波逸提;代行与欲者如果非议,非议就是波逸提。
‘‘Idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena ca, tassapāpiyasikāya ca. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā…pe… kā ca tattha tassapāpiyasikāya? Yā tassapāpiyasikākammassa kiriyā karaṇaṃ upagamanaṃ ajjhupagamanaṃ adhivāsanā appaṭikkosanā – ayaṃ tattha tassapāpiyasikāya. Evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ kārako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ; chandadāyako khīyati, khīyanakaṃ pācittiyaṃ.
239罪过争论是通过几种止息法来止息的?罪过争论是通过三种止息法来止息的——现前毗尼、通过承认来做的程序和如如草覆地。罪过争论是否可能不依靠如如草覆地,只通过现前毗尼和通过承认来做这两种止息法就止息呢?这是可以讨论的。那是怎样的情形呢?诸比丘,在此,有一位比丘犯了轻罪。诸比丘,那位比丘应当去到一位比丘跟前,把上衣搭在一肩,蹲坐下来,双手合掌,这样对他说:‘贤友,我犯了这样这样的罪,我发露它。’那位比丘应当问:‘你看见了吗?’应当回答:‘是的,我看见了。’‘未来应当防护。’
‘‘Āpattādhikaraṇaṃ katihi samathehi sammati? Āpattādhikaraṇaṃ tīhi samathehi sammati – sammukhāvinayena ca, paṭiññātakaraṇena ca, tiṇavatthārakena ca. Siyā āpattādhikaraṇaṃ ekaṃ samathaṃ anāgamma – tiṇavatthārakaṃ, dvīhi samathehi sammeyya – sammukhāvinayena ca, paṭiññātakaraṇena cāti? Siyātissa vacanīyaṃ. Yathā kathaṃ viya? Idha pana, bhikkhave, bhikkhu lahukaṃ āpattiṃ āpanno hoti. Tena, bhikkhave, bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ, āvuso, itthannāmaṃ āpattiṃ āpanno; taṃ paṭidesemī’ti. Tena vattabbo – ‘passasī’ti? ‘Āma passāmī’ti. ‘Āyatiṃ saṃvareyyāsī’ti.
诸比丘,这称为争论已经止息。是用什么止息的?是用现前毗尼和通过承认来做的程序止息的。在这里,什么是现前毗尼的作用?法的现前、律的现前、人的现前……(中略)……在这里,什么是人的现前?发露者与所对向发露的人,两者都在场——这就是这里的人的现前。在这里,什么是通过承认来做的程序?就是对通过承认的羯磨的履行、执行、趋向、认同、接受、不反对——这就是这里通过承认来做的程序。诸比丘,如果像这样已经止息的争论,接受发露者又翻案,翻案就是波逸提。如果能这样达成,这当然是好的。如果不能达成,诸比丘,那位比丘应当去到众多比丘跟前,把上衣搭在一肩,向长老诸比丘足顶礼后,蹲坐下来,双手合掌,这样对他们说:‘尊者们,我犯了这样这样的罪,我发露它。’应当由一位能干、胜任的比丘告知那些比丘们:
‘‘Idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena ca, paṭiññātakaraṇena ca. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā…pe… kā ca tattha puggalasammukhatā? Yo ca deseti, yassa ca deseti, ubho sammukhībhūtā honti – ayaṃ tattha puggalasammukhatā. Kiñca tattha paṭiññātakaraṇasmiṃ? Yā paṭiññātakaraṇassa kammassa kiriyā karaṇaṃ upagamanaṃ ajjhupagamanaṃ adhivāsanā appaṭikkosanā – idaṃ tattha paṭiññātakaraṇasmiṃ. Evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ paṭiggāhako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ. Evañcetaṃ labhetha, iccetaṃ kusalaṃ. No ce labhetha, tena, bhikkhave, bhikkhunā sambahule bhikkhū upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassu vacanīyā – ‘ahaṃ, bhante, itthannāmaṃ āpattiṃ āpanno; taṃ paṭidesemī’ti. Byattena bhikkhunā paṭibalena te bhikkhū ñāpetabbā –
请尊者们听我说。这位名叫某的比丘,记得罪过、公开罪过、显明罪过、发露罪过。如果尊者们准备好了,我愿接受这位比丘的罪过发露。然后应当问他:‘你看见了吗?’‘是的,我看见了。’‘未来应当防护。’
‘‘Suṇantu me āyasmantā. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu āpattiṃ sarati, vivarati, uttāniṃ karoti deseti. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmassa bhikkhuno āpattiṃ paṭiggaṇheyyanti. Tena vattabbo – ‘passasī’ti? ‘Āma passāmī’ti. ‘Āyatiṃ saṃvareyyāsī’ti.
“诸比丘,这被称为已止息的诤事。以什么止息的呢?以现前毗尼和承认程序止息的。其中,什么是现前毗尼里的要素?法的现前、律的现前、人的现前……其中,什么是人的现前?进行说罪的人和被说罪的人,双方都在场——这就是其中人的现前。其中,什么是承认程序里的要素?对于承认程序的羯磨,其执行、操作、前往、接受、同意、不反对——这就是其中承认程序里的要素。诸比丘,如果像这样止息的诤事,接受说罪的一方又翻案,那就犯了翻案罪,波逸提。如果能这样得到解决,那就好了。如果不能这样得到解决,那么,诸比丘,那位比丘应该前往僧团,把上衣偏袒一肩,顶礼上座诸比丘的双足,然后蹲坐,合掌,这样对僧团说:‘尊者们,我犯了某某罪,我发露这个罪。’一位有能力、胜任的比丘应该向僧团宣告:”
‘‘Idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena ca, paṭiññātakaraṇena ca. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā…pe… kā ca tattha puggalasammukhatā? Yo ca deseti, yassa ca deseti, ubho sammukhībhūtā honti – ayaṃ tattha puggalasammukhatā. Kiñca tattha paṭiññātakaraṇasmiṃ? Yā paṭiññātakaraṇassa kammassa kiriyā karaṇaṃ upagamanaṃ ajjhupagamanaṃ adhivāsanā appaṭikkosanā – idaṃ tattha paṭiññātakaraṇasmiṃ. Evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ paṭiggāhako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ. Evañcetaṃ labhetha, iccetaṃ kusalaṃ. No ce labhetha, tena, bhikkhave, bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ, bhante, itthannāmaṃ āpattiṃ āpanno; taṃ paṭidesemī’ti. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
“‘尊者们,请僧团听我说。这位某某比丘记得罪,揭开罪,袒露罪,说罪。如果僧团认为时机合适,我愿意接受某某比丘所犯的罪。’然后应该对他说:‘你看到了吗?’他回答:‘是的,我看到了。’‘那你以后应该防护。’”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu āpattiṃ sarati, vivarati, uttāniṃ karoti, deseti. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmassa bhikkhuno āpattiṃ paṭiggaṇheyyanti. Tena vattabbo – ‘passasī’ti? ‘Āma passāmī’ti. ‘Āyatiṃ saṃvareyyāsī’ti.
“诸比丘,这被称为已止息的诤事。以什么止息的呢?以现前毗尼和承认程序止息的。其中,什么是现前毗尼里的要素?僧团的现前、法的现前、律的现前、人的现前……诸比丘,如果像这样止息的诤事,接受说罪的一方又翻案,那就犯了翻案罪,波逸提;如果与欲者抱怨,那就犯了抱怨罪,波逸提。”
‘‘Idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena ca, paṭiññātakaraṇena ca . Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā…pe… evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ paṭiggāhako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ; chandadāyako khīyati, khīyanakaṃ pācittiyaṃ.
240“可能会有这样的情况:一个犯罪诤事,避开一种止息法——即承认程序,而以两种止息法平息——即现前毗尼和如草覆地。是的,可以这么说。具体是怎样的呢?诸比丘,这里有一些比丘,他们陷入争吵、纷争、争论而住在一起,期间积累了许多非沙门的行为和言语过失。这时,那些比丘这样想:‘我们这些人,陷入争吵、纷争、争论而住在一起,期间积累了许多非沙门的行为和言语过失。如果我们以这些罪互相追究处罚,那个诤事可能会导向粗暴、凶恶、破裂。’诸比丘,我允许以如草覆地的方式来止息这样的诤事。诸比丘,应当这样来止息:所有人应该聚集在一处,聚集之后,一位有能力、胜任的比丘应该向僧团宣告:”
‘‘Siyā āpattādhikaraṇaṃ ekaṃ samathaṃ anāgamma – paṭiññātakaraṇaṃ, dvīhi samathehi sammeyya – sammukhāvinayena ca, tiṇavatthārakena cāti? Siyātissa vacanīyaṃ. Yathā kathaṃ viya? Idha pana, bhikkhave, bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ viharataṃ bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ hoti bhāsitaparikkantaṃ. Tatra ce bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ‘amhākaṃ kho bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ viharataṃ bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Sace mayaṃ imāhi āpattīhi aññamaññaṃ kāressāma, siyāpi taṃ adhikaraṇaṃ kakkhaḷattāya vāḷattāya bhedāya saṃvatteyyā’ti. Anujānāmi, bhikkhave, evarūpaṃ adhikaraṇaṃ tiṇavatthārakena vūpasametuṃ. Evañca pana, bhikkhave, vūpasametabbaṃ. Sabbeheva ekajjhaṃ sannipatitabbaṃ, sannipatitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
“‘尊者们,请僧团听我说。我们这些人,陷入争吵、纷争、争论而住在一起,期间积累了许多非沙门的行为和言语过失。如果我们以这些罪互相追究处罚,那个诤事可能会导向粗暴、凶恶、破裂。如果僧团认为时机合适,僧团就以如草覆地的方式止息这个诤事,除了重罪,除了与居士相关的事。’接着,一方阵营里一位有能力、胜任的比丘,应该向自己这一方宣告:”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Amhākaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ viharataṃ bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Sace mayaṃ imāhi āpattīhi aññamaññaṃ kāressāma, siyāpi taṃ adhikaraṇaṃ kakkhaḷattāya vāḷattāya bhedāya saṃvatteyya . Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho imaṃ adhikaraṇaṃ tiṇavatthārakena vūpasameyya, ṭhapetvā thullavajjaṃ, ṭhapetvā gihippaṭisaṃyuttanti. ‘‘Ekatopakkhikānaṃ bhikkhūnaṃ byattena bhikkhunā paṭibalena sako pakkho ñāpetabbo –
“‘各位尊者,请听我说。我们这些人,陷入争吵、纷争、争论而住在一起,期间积累了许多非沙门的行为和言语过失。如果我们以这些罪互相追究处罚,那个诤事可能会导向粗暴、凶恶、破裂。如果各位尊者认为时机合适,为了各位尊者的利益,也为了我自己的利益,我愿意在僧团中间以如草覆地的方式,说出各位尊者的罪和我自己的罪,除了重罪,除了与居士相关的事。’”
‘‘Suṇantu me āyasmantā. Amhākaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ viharataṃ bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Sace mayaṃ imāhi āpattīhi aññamaññaṃ kāressāma, siyāpi taṃ adhikaraṇaṃ kakkhaḷattāya vāḷattāya bhedāya saṃvatteyya. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, ahaṃ yā ceva āyasmantānaṃ āpatti, yā ca attano āpatti, āyasmantānañceva atthāya, attano ca atthāya, saṅghamajjhe tiṇavatthārakena deseyyaṃ, ṭhapetvā thullavajjaṃ, ṭhapetvā gihippaṭisaṃyuttanti.
241“然后,另一方阵营里一位有能力、胜任的比丘,应该向自己这一方宣告:”
‘‘Athāparesaṃ ekatopakkhikānaṃ bhikkhūnaṃ byattena bhikkhunā paṭibalena sako pakkho ñāpetabbo –
“‘各位尊者,请听我说。我们这些人,陷入争吵、纷争、争论而住在一起,期间积累了许多非沙门的行为和言语过失。如果我们以这些罪互相追究处罚,那个诤事可能会导向粗暴、凶恶、破裂。如果各位尊者认为时机合适,为了各位尊者的利益,也为了我自己的利益,我愿意在僧团中间以如草覆地的方式,说出各位尊者的罪和我自己的罪,除了重罪,除了与居士相关的事。’”
‘‘Suṇantu me āyasmantā. Amhākaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ viharataṃ bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Sace mayaṃ imāhi āpattīhi aññamaññaṃ kāressāma, siyāpi taṃ adhikaraṇaṃ kakkhaḷattāya vāḷattāya bhedāya saṃvatteyya. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, ahaṃ yā ceva āyasmantānaṃ āpatti, yā ca attano āpatti, āyasmantānañceva atthāya, attano ca atthāya, saṅghamajjhe tiṇavatthārakena deseyyaṃ, ṭhapetvā thullavajjaṃ, ṭhapetvā gihippaṭisaṃyuttanti.
242“然后,对于另一方阵营的诸比丘,应由一位有能力、胜任的比丘向僧团宣告:”
‘‘Athāparesaṃ ekatopakkhikānaṃ bhikkhūnaṃ byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
“尊者,僧团请听我说。我们这些人,陷于争吵、争斗、争论而住,已经犯下了许多非沙门行,说过了许多不当的话。如果我们以这些罪互相处罚,那这诤事可能会变得粗重、凶恶、甚至导致分裂。如果僧团认为合适,那么为了这几位尊者和我的利益,除了粗重罪,除了涉及居士的事,我愿意在僧团中以如草覆地的方式,说出这几位尊者的罪和我自己的罪。这是动议。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Amhākaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ viharataṃ bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Sace mayaṃ imāhi āpattīhi aññamaññaṃ kāressāma, siyāpi taṃ adhikaraṇaṃ kakkhaḷattāya vāḷattāya bhedāya saṃvatteyya. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ yā ceva imesaṃ āyasmantānaṃ āpatti, yā ca attano āpatti, imesañceva āyasmantānaṃ atthāya, attano ca atthāya, saṅghamajjhe tiṇavatthārakena deseyyaṃ, ṭhapetvā thullavajjaṃ, ṭhapetvā gihippaṭisaṃyuttaṃ. Esā ñatti.
“尊者僧团,请听我说。我们这些人陷入争吵、斗嘴、争执之中,在共住期间做了许多不符沙门的行为和言谈。如果我们用这些罪来互相处罚,这个诤事可能会变得粗重、暴烈,甚至导致僧团分裂。因此,为了这些尊者们的利益,也为了我自己的利益,除了粗重罪和涉及在家人事的罪之外,我把这些尊者们的罪和我自己的罪,在僧团中以如草覆地的方式说出来。哪位尊者同意我们这些罪——除了粗重罪和涉及在家人事的罪——在僧团中以如草覆地的方式说出,请保持沉默;哪位不同意,请说出来。”
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Amhākaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ viharataṃ bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Sace mayaṃ imāhi āpattīhi aññamaññaṃ kāressāma, siyāpi taṃ adhikaraṇaṃ kakkhaḷattāya vāḷattāya bhedāya saṃvatteyya. Ahaṃ yā ceva imesaṃ āyasmantānaṃ āpatti, yā ca attano āpatti, imesañceva āyasmantānaṃ atthāya, attano ca atthāya, saṅghamajjhe tiṇavatthārakena desemi, ṭhapetvā thullavajjaṃ, ṭhapetvā gihippaṭisaṃyuttaṃ. Yassāyasmato khamati amhākaṃ imāsaṃ āpattīnaṃ saṅghamajjhe tiṇavatthārakena desanā, ṭhapetvā thullavajjaṃ, ṭhapetvā gihippaṭisaṃyuttaṃ, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
我们在僧团中对这些罪过——排除重大的、排除与在家人有关的——已经以如草覆地的方式发露完毕。僧团认可了,所以保持沉默。我就这样记持这件事了。
‘‘Desitā amhākaṃ imā āpattiyo saṅghamajjhe tiṇavatthārakena , ṭhapetvā thullavajjaṃ, ṭhapetvā gihippaṭisaṃyuttaṃ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
接着,对另一方的诸比丘也应当如此:由一位有经验、有能力的比丘向僧团这样宣告……(重复上述程序)……我就这样记持这件事了。
‘‘Athāparesaṃ…pe… evametaṃ dhārayāmī’’ti.
诸比丘,这就被称为已经止息的诤事。它是通过什么止息的呢?是通过现前毗尼和如草覆地这两种方式止息的。那么,其中什么是现前毗尼呢?那就是僧团的现前、法的现前、律的现前、人的现前。
‘‘Idaṃ vuccati, bhikkhave, adhikaraṇaṃ vūpasantaṃ. Kena vūpasantaṃ? Sammukhāvinayena ca, tiṇavatthārakena ca. Kiñca tattha sammukhāvinayasmiṃ? Saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā.
其中,什么是僧团的现前呢?只要是属于这个羯磨范围内的比丘,他们都到场了;需要表达意愿的人,已经传达了意愿;在场的人没有提出反对。这,就是其中的僧团现前。
‘‘Kā ca tattha saṅghasammukhatā? Yāvatikā bhikkhū kammappattā, te āgatā honti, chandārahānaṃ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā na paṭikkosanti – ayaṃ tattha saṅghasammukhatā.
“在那里,什么是法对面、律对面?以那法、以那律、以那导师的教诫,那诤事止息——这是在那里的法对面、律对面。”
‘‘Kā ca tattha dhammasammukhatā, vinayasammukhatā? Yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṃ adhikaraṇaṃ vūpasammati – ayaṃ tattha dhammasammukhatā , vinayasammukhatā.
其中,什么是“人现前”呢?发露〔罪〕者和其受发露者双方都在场——这就是其中的“人现前”。
‘‘Kā ca tattha puggalasammukhatā? Yo ca deseti, yassa ca deseti, ubho sammukhībhūtā honti – ayaṃ tattha puggalasammukhatā.
其中,在“如此覆地”当中,“此”是什么?对“如此覆地”这一羯磨的作为、执行、参与、接受、认可、不反对——这就是“如此覆地”当中的“此”。诸比丘,这样止息了的诤事,若接受方再去翻覆,这是“翻覆”的波逸提;若委托与欲者再去指责,这是“指责”的波逸提。
‘‘Kiñca tattha tiṇavatthārakasmiṃ? Yā tiṇavatthārakassa kammassa kiriyā karaṇaṃ upagamanaṃ ajjhupagamanaṃ adhivāsanā appaṭikkosanā – idaṃ tattha tiṇavatthārakasmiṃ. Evaṃ vūpasantaṃ ce, bhikkhave, adhikaraṇaṃ paṭiggāhako ukkoṭeti, ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ; chandadāyako khīyati, khīyanakaṃ pācittiyaṃ.
“义务诤事”用几种止息法来止息呢?“义务诤事”用一种止息法来止息——那就是“现前毗尼”。
‘‘Kiccādhikaraṇaṃ katihi samathehi sammati? Kiccādhikaraṇaṃ ekena samathena sammati – sammukhāvinayenā’’ti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
事件
起因是六群比丘对不在场的比丘进行处罚,佛陀呵责并禁止了这种行为,由此引出当争论生起时,应当如何依法、如律地止息。继而通过一系列详细的分类与案例,例如非法说者与法说者之间的各种交锋组合,佛陀阐述了七种止灭争论的方法。故事部分则以达波马喇子尊者因分配住所而被新学比丘抱怨,最终展示了如何将这些灭诤具体应用于解决僧团内部的纷争。
经文摘要
佛陀制定规则禁止非法议事 → 系统性地定义非法说者与法说者之间的争论形态及止息方式 → 通过具体案例展示七种灭诤的实际应用,以实现僧团和合。
中心思想(白话 + 重点拆解)
背景:
僧团里人多了,难免产生争论和纠纷。如果有人不按规矩处理,甚至对缺席的人就做出决定,这本身就会制造更多矛盾。所以,佛陀本篇的核心就是手把手教你一套完整的“僧团纠纷处理手册”,目的是让所有争执都能在“法”和“律”的框架内彻底解决,防止问题升级伤害僧团的和合。
核心:
这套手册的核心精神,不是谁声音大谁有理,而是强制性地让双方回到一个大家共同认可的“标准答案”——也就是“法”和“律”面前。经文反复强调一个动作:劝导对方去“受持此法、欢喜此法”。这就像在说:“别再争谁对谁错了,让我们一起来看,佛陀留下的规矩和真理(法)是怎么说的。” 这里面最关键的一句大白话就是区分结果:如果最后是用“非法”的那套去压服了“说法”的人,这只是表面平息,实质上还是“以非法止息”,是个假和解;只有当“说法”的一方让“非法”的一方认识到并接受了正确的“法”,这才叫“以法止息”,是真正的解决。
最终落地的极端方法“如草覆地”:
当争论激烈到双方都翻出了很多旧账,甚至都有过错时,一个个去追究只会导致分裂。这时,佛陀给出了一个极端的“清零”方案——如草覆地。这就像发生了一场大争吵,在调解时,双方代表在所有人面前直接说:“过去那些不光彩的事,除了特别严重和牵扯外人的,我们彼此的过失全部都在这盖上、说开、放下了,从此一笔勾销,谁都不许再提。”
关键术语锚
- Adhammavādī / Dhammavādī → 非法说者 / 法说者
- 易错原因:这里的“法”(Dhamma)特指佛陀教导的真理和戒律,而非泛指的说法或方法。法说者代表正确的一方,非法说者代表错误的一方,这是灭诤的基础对立。
- Saṅgha → 僧团
- 易错原因:在本篇中僧团不仅是修行的群体,更是处理争论、举行“羯磨”(僧团决议)的法律主体。整个争论的发起方或承受方可以是“僧团”本身。
- Kamma → 羯磨(僧团作业/决议)
- 易错原因:不能直接理解为一般意义上的“业力”或“行为”。在这里,它特指僧团为了处理事务而依法程序做出的集体决议,如举罪、驱出等处罚行为。
- Sammukhāvinaya → 现前调伏
- 易错原因:字面看是“面对面”,但在戒律语境中,它是一个严谨的止诤法,要求僧团、法、律、人四方面都“现前”(即到场或标准明确),是解决一切争论的基础。
- Chanda → 与欲
- 易错原因:不是“欲望”。在僧团议事程序中,指因故不能到场的比丘,将自己的同意权(欲)委托给其他比丘代为表达,以保证会议决议的有效性。
- Diṭṭhi → 见 / 诤事
- 易错原因:在“灭诤”这个框架下,它不仅是哲学上的“见解”,更是导致具体“诤事”(adhikaraṇa)的根本原因之一,涉及对法与律理解的对错。