4. 灭诤篇·8. 诤事
4. 灭诤篇 · 49 段
215 那时,诸比丘和诸比丘争论,诸比丘也和比丘尼们争论,比丘尼们也和诸比丘争论。阐那比丘混入比丘尼众中,与诸比丘争论,并站在比丘尼那一边。那些少欲的诸比丘……对此不满、指责、批评道:“阐那比丘怎么可以混入比丘尼众里,和诸比丘争论,并站在比丘尼那一边呢!”于是,那些比丘把这件事报告给世尊……世尊说:“诸比丘,这是真的吗?……”……呵责之后,做了法语开示,然后对诸比丘说:巴利 注疏 3
Tena kho pana samayena (bhikkhūpi bhikkhūhi vivadanti,) bhikkhūpi bhikkhunīhi vivadanti, bhikkhuniyopi bhikkhūhi vivadanti, channopi bhikkhu bhikkhunīnaṃ anupakhajja bhikkhūhi saddhiṃ vivadati, bhikkhunīnaṃ pakkhaṃ gāheti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma channo bhikkhu bhikkhunīnaṃ anupakhajja bhikkhūhi saddhiṃ vivadissati, bhikkhunīnaṃ pakkhaṃ gāhessatīti! Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… saccaṃ kira, bhikkhave…pe… saccaṃ bhagavā’’ti…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
“诸比丘,有这四种诤事:争论的诤事、举罪的诤事、罪的诤事、事务诤事。”巴利
‘‘Cattārimāni, bhikkhave, adhikaraṇāni – vivādādhikaraṇaṃ, anuvādādhikaraṇaṃ, āpattādhikaraṇaṃ, kiccādhikaraṇaṃ .
“其中,什么是争论的诤事呢?诸比丘,这里诸比丘争论:‘这是法’或‘这是非法’,‘这是律’或‘这不是律’,‘这是如来说的、讲的’或‘这不是如来说的、讲的’,‘这是如来所行的’或‘这不是如来所行的’,‘这是如来制定的’或‘这不是如来制定的’,‘这是罪’或‘这不是罪’,‘这是轻罪’或‘这是重罪’,‘这是有余的罪’或‘这是无余的罪’,‘这是粗罪’或‘这不是粗罪’。这其中发生的争吵、斗嘴、争执、争论、异说、邪说、因偏见而起的诤论,就叫作争论的诤事。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ vivādādhikaraṇaṃ ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū vivadanti – dhammoti vā adhammoti vā, vinayoti vā avinayoti vā, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti vā abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti vā, āciṇṇaṃ tathāgatenāti vā anāciṇṇaṃ tathāgatenāti vā, paññattaṃ tathāgatenāti vā appaññattaṃ tathāgatenāti vā, āpattīti vā anāpattīti vā , lahukā āpattīti vā garukā āpattīti vā, sāvasesā āpattīti vā anavasesā āpattīti vā, duṭṭhullā āpattīti vā aduṭṭhullā āpattīti vā? Yaṃ tattha bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo nānāvādo aññathāvādo vipaccatāya vohāro medhagaṃ – idaṃ vuccati vivādādhikaraṇaṃ.
“其中,什么是举罪的诤事呢?诸比丘,这里诸比丘以戒坏、行坏、见坏、命坏来指责某位比丘。这其中发生的指责、非难、谴责、数说、追究、逼迫、施压,就叫作举罪的诤事。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ anuvādādhikaraṇaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ anuvadanti sīlavipattiyā vā ācāravipattiyā vā diṭṭhivipattiyā vā ājīvavipattiyā vā. Yo tattha anuvādo anuvadanā anullapanā anubhaṇanā anusampavaṅkatā abbhussahanatā anubalappadānaṃ – idaṃ vuccati anuvādādhikaraṇaṃ.
“其中,什么是罪的诤事呢?五种罪聚是罪的诤事,七种罪聚也是罪的诤事。这就叫作罪的诤事。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ āpattādhikaraṇaṃ? Pañcapi āpattikkhandhā āpattādhikaraṇaṃ, sattapi āpattikkhandhā āpattādhikaraṇaṃ – idaṃ vuccati āpattādhikaraṇaṃ .
其中,什么是义务诤事?凡是僧团需要做的、应当执行的事情:告知式的僧团决议,一项动议的决议,一项动议加一次表决的决议,一项动议加三次表决的决议——这就叫做义务诤事。巴利
‘‘Tattha katamaṃ kiccādhikaraṇaṃ? Yā saṅghassa kiccayatā, karaṇīyatā, apalokanakammaṃ, ñattikammaṃ, ñattidutiyakammaṃ, ñatticatutthakammaṃ – idaṃ vuccati kiccādhikaraṇaṃ.
216 “诤事的根源是什么?六种争论根是诤事的根源。三种不善根也是诤事的根源,三种善根也是诤事的根源。哪六种争论根是诤事的根源?诸比丘,在此,有比丘容易发脾气,心怀怨恨。诸比丘,这样的比丘因为有怒气、有怨恨,他对导师不恭敬、不尊重而住,对法也不恭敬、不尊重而住,对僧团也不恭敬、不尊重而住,对学处也不能完全地奉行。诸比丘,这位对导师不恭敬、不尊重……对法……对僧团……对学处也不能完全奉行的比丘,他就会在僧团中引发争论。这种争论会导致许多人不获利益、不得安乐,给许多人带来伤害、不利和痛苦,也给天人和人类带来痛苦。诸比丘,如果你们在自己身上或者在外面,察觉到类似这样的争论根,那么,诸比丘,为了断除那个不善的争论根,你们应当付出努力。诸比丘,如果你们在自己身上或者在外面,没有察觉到类似这样的争论根,那么,诸比丘,为了防止那个不善的争论根在未来不再生起,你们应当这样去修行。这样,那个不善的争论根就得到了断除;这样,那个不善的争论根在未来就不会再生起。巴利 注疏 4
‘‘Vivādādhikaraṇassa kiṃ mūlaṃ? Cha vivādamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ. Tīṇipi akusalamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ, tīṇipi kusalamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ. Katamāni cha vivādamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhu kodhano hoti upanāhī. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kodhano hoti upanāhī, so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso , saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi…pe… saṅghepi…pe… sikkhāyapi na paripūrakārī, so saṅghe vivādaṃ janeti. Yo hoti vivādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Evarūpañce tumhe, bhikkhave, vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha, tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa vivādamūlassa pahānāya vāyameyyātha. Evarūpañce tumhe, bhikkhave, vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha, tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavāya paṭipajjeyyātha. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavo hoti.
“再者,诸比丘,有比丘虚伪、刻薄……有嫉妒、有悭吝,有狡猾、有欺诈,有恶欲、有邪见,固执己见、执著不舍、难以放下。诸比丘,这样的比丘因为固执己见、执著不舍、难以放下,所以对导师不恭敬、不尊重,对法也不恭敬、不尊重,对僧团也不恭敬、不尊重,对学处也不能完全地奉行。诸比丘,这位比丘对导师不恭敬、不尊重……对法……对僧团……对学处也不能完全奉行,他就会在僧团中引发争论。这种争论会导致许多人不获利益、不得安乐,给许多人带来伤害、不利和痛苦,也给天人和人类带来痛苦。诸比丘,如果你们在自己身上或者在外面,察觉到类似这样的争论根,那么,诸比丘,为了断除那个不善的争论根,你们应当付出努力。诸比丘,如果你们在自己身上或者在外面,没有察觉到类似这样的争论根,那么,诸比丘,为了防止那个不善的争论根在未来生起,你们应当这样去修行。这样,那个不善的争论根就得到了断除;这样,那个不善的争论根在未来就不会再生起。这六种争论根是诤事的根源。巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu makkhī hoti paḷāsī…pe… issukī hoti maccharī , saṭho hoti māyāvī, pāpiccho hoti micchādiṭṭhī, sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi…pe… saṅghepi…pe… sikkhāyapi na paripūrakārī, so saṅghe vivādaṃ janeti. Yo hoti vivādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Evarūpañce tumhe, bhikkhave, vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha, tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa vivādamūlassa pahānāya vāyameyyātha. Evarūpañce tumhe, bhikkhave, vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha, tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavāya paṭipajjeyyātha. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavo hoti. Imāni cha vivādamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ.
“哪三种不善根是诤事的根源?诸比丘,在此,诸比丘怀着贪心而发生争论,怀着瞋心而发生争论,怀着痴心而发生争论——争论这是法或是非法,这是律或是非律,这是如来所说、所宣说的或不是如来所说、所宣说的,这是如来所常行的或不是如来所常行的,这是如来所制定的或不是如来所制定的,这是罪或不是罪,这是轻罪或是重罪,这是有余的罪或是无余的罪,这是粗重的罪或是非粗重的罪。这三种不善根就是诤事的根源。巴利
‘‘Katamāni tīṇi akusalamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū luddhacittā vivadanti, duṭṭhacittā vivadanti, mūḷhacittā vivadanti – dhammoti vā adhammoti vā, vinayoti vā avinayoti vā, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti vā abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti vā, āciṇṇaṃ tathāgatenāti vā anāciṇṇaṃ tathāgatenāti vā, paññattaṃ tathāgatenāti vā appaññattaṃ tathāgatenāti vā, āpattīti vā anāpattīti vā, lahukā āpattīti vā garukā āpattīti vā, sāvasesā āpattīti vā anavasesā āpattīti vā, duṭṭhullā āpattīti vā aduṭṭhullā āpattīti vā. Imāni tīṇi akusalamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ.
“哪三种善根是诤事的根源?诸比丘,在此,诸比丘离了贪心而发生争论,离了瞋心而发生争论,离了痴心而发生争论——争论这是法或是非法……这是粗重的罪或是非粗重的罪。这三种善根就是诤事的根源。巴利
‘‘Katamāni tīṇi kusalamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū aluddhacittā vivadanti, aduṭṭhacittā vivadanti, amūḷhacittā vivadanti – dhammoti vā adhammoti vā…pe… duṭṭhullā āpattīti vā aduṭṭhullā āpattīti vā. Imāni tīṇi kusalamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ.
217 “指责事的根源是什么?六种指责根是指责事的根源。三种不善根也是指责事的根源,三种善根也是指责事的根源,身体也是指责事的根源,语言也是指责事的根源。哪六种指责根是指责事的根源?诸比丘,在此,有比丘容易发脾气,心怀怨恨。诸比丘,这样的比丘因为有怒气、有怨恨,他对导师不恭敬、不尊重而住,对法也不恭敬、不尊重而住,对僧团也不恭敬、不尊重而住,对学处也不能完全地奉行。诸比丘,这位对导师不恭敬、不尊重……对法……对僧团……对学处也不能完全奉行的比丘,他就会在僧团中引发指责。这种指责会导致许多人不获利益、不得安乐,给许多人带来伤害、不利和痛苦,也给天人和人类带来痛苦。诸比丘,如果你们在自己身上或者在外面,察觉到类似这样的指责根,那么,诸比丘,为了断除那个不善的指责根,你们应当付出努力。诸比丘,如果你们在自己身上或者在外面,没有察觉到类似这样的指责根,那么,诸比丘,为了防止那个不善的指责根在未来不再生起,你们应当这样去修行。这样,那个不善的指责根就得到了断除;这样,那个不善的指责根在未来就不会再生起。巴利 注疏 1
‘‘Anuvādādhikaraṇassa kiṃ mūlaṃ? Cha anuvādamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ. Tīṇipi akusalamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, tīṇipi kusalamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, kāyopi anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, vācāpi anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ. ‘‘Katamāni cha anuvādamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhu kodhano hoti upanāhī. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kodhano hoti upanāhī, so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi…pe… saṅghepi…pe… sikkhāyapi na paripūrakārī, so saṅghe anuvādaṃ janeti. Yo hoti anuvādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Evarūpañce tumhe, bhikkhave, anuvādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha, tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa anuvādamūlassa pahānāya vāyameyyātha. Evarūpañce tumhe, bhikkhave, anuvādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha, tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa anuvādamūlassa āyatiṃ anavassavāya paṭipajjeyyātha. Evametassa pāpakassa anuvādamūlassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpakassa anuvādamūlassa āyatiṃ anavassavo hoti.
“再者,诸比丘,有比丘虚伪、刻薄……有嫉妒、有悭吝,有狡猾、有欺诈,有恶欲、有邪见,固执己见、执著不舍、难以放下。诸比丘,这样的比丘因为固执己见、执著不舍、难以放下,他对导师不恭敬、不尊重而住,对法也不恭敬、不尊重而住,对僧团也不恭敬、不尊重而住,对学处也不能完全地奉行。诸比丘,这位对导师不恭敬、不尊重……对法……对僧团……对学处也不能完全奉行的比丘,他就会在僧团中引发指责。这种指责会导致许多人不获利益、不得安乐,给许多人带来伤害、不利和痛苦,也给天人和人类带来痛苦。诸比丘,如果你们在自己身上或者在外面,察觉到类似这样的指责根,那么,诸比丘,为了断除那个不善的指责根,你们应当付出努力。诸比丘,如果你们在自己身上或者在外面,没有察觉到类似这样的指责根,那么,诸比丘,为了防止那个不善的指责根在未来不再生起,你们应当这样去修行。这样,那个不善的指责根就得到了断除;这样,那个不善的指责根在未来就不会再生起。这些就是指责事的六种指责根。巴利
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu makkhī hoti paḷāsī…pe… issukī hoti maccharī, saṭho hoti māyāvī, pāpiccho hoti micchādiṭṭhī, sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sattharipi agāravo viharati appatisso , dhammepi…pe… saṅghepi…pe… sikkhāyapi na paripūrakārī, so saṅghe anuvādaṃ janeti. Yo hoti anuvādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Evarūpañce tumhe, bhikkhave, anuvādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha, tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa anuvādamūlassa pahānāya vāyameyyātha. Evarūpañce tumhe, bhikkhave, anuvādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha, tatra tumhe, bhikkhave, tasseva pāpakassa anuvādamūlassa āyattiṃ anavassavāya paṭipajjeyyātha. Evametassa pāpakassa anuvādamūlassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpakassa anuvādamūlassa āyatiṃ anavassavo hoti. Imāni cha anuvādamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ.
“哪三种不善根是指责事的根源?诸比丘,在此,诸比丘怀着贪心而指责其他比丘,怀着瞋心而指责其他比丘,怀着痴心而指责其他比丘——因为这些原因:戒的毁坏,或行的毁坏,或见的毁坏,或生计的毁坏。这三种不善根就是指责事的根源。”巴利
‘‘Katamāni tīṇi akusalamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ luddhacittā anuvadanti, duṭṭhacittā anuvadanti, mūḷhacittā anuvadanti – sīlavipattiyā vā, ācāravipattiyā vā, diṭṭhivipattiyā vā, ājīvavipattiyā vā. Imāni tīṇi akusalamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ.
“什么是举罪诤事的三种善根呢?诸比丘,在此,诸比丘以无贪心、无嗔心、无痴心举罪其他比丘——因为戒行的缺失,或者行为的缺失,或者见解的缺失,或者谋生方式的缺失。这就是举罪诤事的三种善根。”巴利
‘‘Katamāni tīṇi kusalamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ aluddhacittā anuvadanti, aduṭṭhacittā anuvadanti, amūḷhacittā anuvadanti – sīlavipattiyā vā, ācaravipattiyā vā, diṭṭhivipattiyā vā, ājīvavipattiyā vā. Imāni tīṇi kusalamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ.
“什么是举罪诤事的身体根源呢?在此,有比丘相貌丑陋、长相难看、身材矮小、体弱多病、是独眼、或手有残疾、或跛脚、或是半身不遂,因此被别人举罪。这就是举罪诤事的身体根源。”巴利
‘‘Katamo kāyo anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ? Idhekacco dubbaṇṇo hoti, duddassiko, okoṭimako, bahvābādho, kāṇo vā, kuṇī vā, khañjo vā, pakkhahato vā, yena naṃ anuvadanti. Ayaṃ kāyo anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ.
“什么是举罪诤事的言语根源呢?在此,有比丘难以沟通、说话伤人心、言语含糊不清,因此被别人举罪。这就是举罪诤事的言语根源。”巴利
‘‘Katamā vācā anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ? Idhekacco dubbaco hoti, mammano, eḷagalavāco, yāya naṃ anuvadanti. Ayaṃ vācā anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ.
218 “犯戒诤事的根源是什么呢?六种犯戒的起源,就是犯戒诤事的根源。有的犯戒由身体而生起,不是由语言,不是由心意。有的犯戒由语言而生起,不是由身体,不是由心意。有的犯戒由身体和语言而生起,不是由心意。有的犯戒由身体和心意而生起,不是由语言。有的犯戒由语言和心意而生起,不是由身体。有的犯戒由身体、语言和心意而生起。这六种犯戒的起源,就是犯戒诤事的根源。”巴利
‘‘Āpattādhikaraṇassa kiṃ mūlaṃ? Cha āpattisamuṭṭhānā āpattādhikaraṇassa mūlaṃ. Atthāpatti kāyato samuṭṭhāti, na vācato, na cittato. Atthāpatti vācato samuṭṭhāti, na kāyato, na cittato. Atthāpatti kāyato ca vācato ca samuṭṭhāti, na cittato. Atthāpatti kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti, na vācato. Atthāpatti vācato ca cittato ca samuṭṭhāti, na kāyato. Atthāpatti kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti. Ime cha āpattisamuṭṭhānā āpattādhikaraṇassa mūlaṃ.
219 “义务诤事的根源是什么呢?义务诤事的根源只有一个,那就是僧团。”巴利
‘‘Kiccādhikaraṇassa kiṃ mūlaṃ? Kiccādhikaraṇassa ekaṃ mūlaṃ – saṅgho.
220 “争论诤事,可以是善的,可以是不善的,也可以是无记的。争论诤事,有时是善的,有时是不善的,有时是无记的。其中,哪一种争论诤事是善的呢?诸比丘,在此,诸比丘以善心争论——比如‘这是法’或‘这不是法’……(中略)……‘这是粗重的犯戒’或‘这不是粗重的犯戒’。那里产生的争吵、喧哗、对立、争执、多种说辞、异说、由于敌对而起的纷争、诤论——这就叫作善的争论诤事。”巴利 注疏 5
‘‘Vivādādhikaraṇaṃ kusalaṃ, akusalaṃ, abyākataṃ. Vivādādhikaraṇaṃ siyā kusalaṃ, siyā akusalaṃ, siyā abyākataṃ. Tattha katamaṃ vivādādhikaraṇaṃ kusalaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū kusalacittā vivadanti – dhammoti vā adhammoti vā…pe… duṭṭhullā āpattīti vā aduṭṭhullā āpattīti vā. Yaṃ tattha bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo nānāvādo aññathāvādo vipaccatāya vohāro medhagaṃ – idaṃ vuccati vivādādhikaraṇaṃ kusalaṃ.
“其中,哪一种争论诤事是不善的呢?诸比丘,在此,诸比丘以不善心争论——比如‘这是法’或‘这不是法’……(中略)……‘这是粗重的犯戒’或‘这不是粗重的犯戒’。那里产生的争吵、喧哗、对立、争执、多种说辞、异说、由于敌对而起的纷争、诤论——这就叫作不善的争论诤事。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ vivādādhikaraṇaṃ akusalaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū akusalacittā vivadanti – dhammoti vā adhammoti vā…pe… duṭṭhullā āpattīti vā aduṭṭhullā āpattīti vā. Yaṃ tattha bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo nānāvādo aññathāvādo vipaccatāya vohāro medhagaṃ – idaṃ vuccati vivādādhikaraṇaṃ akusalaṃ.
“其中,哪一种争论诤事是无记的呢?诸比丘,在此,诸比丘以无记心争论——比如‘这是法’或‘这不是法’……(中略)……‘这是粗重的犯戒’或‘这不是粗重的犯戒’。那里产生的争吵、喧哗、对立、争执、多种说辞、异说、由于敌对而起的纷争、诤论——这就叫作无记的争论诤事。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ vivādādhikaraṇaṃ abyākataṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū abyākatacittā vivadanti – dhammoti vā adhammoti vā…pe… duṭṭhullā āpattīti vā aduṭṭhullā āpattīti vā. Yaṃ tattha bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo nānāvādo aññathāvādo vipaccatāya vohāro medhagaṃ – idaṃ vuccati vivādādhikaraṇaṃ abyākataṃ.
221 “举罪争论有善的、恶的、无记的。举罪争论可以是善的,可以是恶的,可以是无记的。其中,什么是善的举罪争论呢?诸比丘,这里诸比丘以善心举罪一位比丘——因为戒的缺失,或行为的缺失,或见的缺失,或活命的缺失。在那里,那种举罪、指责、告发、控诉、追究、发起、给予支持——这称为善的举罪争论。”巴利
‘‘Anuvādādhikaraṇaṃ kusalaṃ, akusalaṃ, abyākataṃ. Anuvādādhikaraṇaṃ siyā kusalaṃ, siyā akusalaṃ, siyā abyākataṃ. Tattha katamaṃ anuvādādhikaraṇaṃ kusalaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ kusalacittā anuvadanti – sīlavipattiyā vā, ācāravipattiyā vā, diṭṭhivipattiyā vā, ājīvavipattiyā vā. Yo tattha anuvādo anuvadanā anullapanā anubhaṇanā anusampavaṅkatā abbhussahanatā anubalappadānaṃ – idaṃ vuccati anuvādādhikaraṇaṃ kusalaṃ.
“其中,什么是恶的举罪争论呢?诸比丘,这里诸比丘以恶心举罪一位比丘——因为戒的缺失,或行为的缺失,或见的缺失,或活命的缺失。在那里,那种举罪、指责、告发、控诉、追究、发起、给予支持——这称为恶的举罪争论。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ anuvādādhikaraṇaṃ akusalaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ akusalacittā anuvadanti – sīlavipattiyā vā, ācāravipattiyā vā, diṭṭhivipattiyā vā, ājīvavipattiyā vā. Yo tattha anuvādo anuvadanā anullapanā anubhaṇanā anusampavaṅkatā abbhussahanatā anubalappadānaṃ – idaṃ vuccati anuvādādhikaraṇaṃ akusalaṃ.
“其中,什么是无记的举罪争论呢?诸比丘,这里诸比丘以无记心举罪一位比丘——因为戒的缺失,或行为的缺失,或见的缺失,或活命的缺失。在那里,那种举罪、指责、告发、控诉、追究、发起、给予支持——这称为无记的举罪争论。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ anuvādādhikaraṇaṃ abyākataṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ abyākatacittā anuvadanti – sīlavipattiyā vā, ācāravipattiyā vā, diṭṭhivipattiyā vā, ājīvavipattiyā vā. Yo tattha anuvādo anuvadanā anullapanā anubhaṇanā anusampavaṅkatā abbhussahanatā anubalappadānaṃ – idaṃ vuccati anuvādādhikaraṇaṃ abyākataṃ.
222 “犯戒争论有善的、恶的、无记的吗?犯戒争论可以是恶的,可以是无记的;没有善的犯戒争论。其中,什么是恶的犯戒争论呢?凡是知道、清楚地知道、故意、存心、决意地违犯——这称为恶的犯戒争论。”巴利 注疏 5
‘‘Āpattādhikaraṇaṃ kusalaṃ , akusalaṃ, abyākataṃ? Āpattādhikaraṇaṃ siyā akusalaṃ, siyā abyākataṃ; natthi āpattādhikaraṇaṃ kusalaṃ. Tattha katamaṃ āpattādhikaraṇaṃ akusalaṃ? Yaṃ jānanto sañjānanto cecca abhivitaritvā vītikkamo – idaṃ vuccati āpattādhikaraṇaṃ akusalaṃ.
“其中,什么是无记的犯戒争论呢?凡是不知道、不清楚地知道、不故意、不存心、不决意地违犯——这称为无记的犯戒争论。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ āpattādhikaraṇaṃ abyākataṃ? Yaṃ ajānanto asañjānanto acecca anabhivitaritvā vītikkamo – idaṃ vuccati āpattādhikaraṇaṃ abyākataṃ.
223 “义务争执有善的、恶的、无记的吗?义务争执可以是善的,可以是恶的,可以是无记的。其中,什么是善的义务争执呢?凡是僧团以善心作羯磨——白羯磨、一白羯磨、一白二羯磨、一白三羯磨——这称为善的义务争执。”巴利
‘‘Kiccādhikaraṇaṃ kusalaṃ, akusalaṃ, abyākataṃ? Kiccādhikaraṇaṃ siyā kusalaṃ, siyā akusalaṃ, siyā abyākataṃ. Tattha katamaṃ kiccādhikaraṇaṃ kusalaṃ? Yaṃ saṅgho kusalacitto kammaṃ karoti – apalokanakammaṃ, ñattikammaṃ, ñattidutiyakammaṃ, ñatticatutthakammaṃ – idaṃ vuccati kiccādhikaraṇaṃ kusalaṃ.
“其中,什么是恶的义务争执呢?凡是僧团以恶心作羯磨——白羯磨、一白羯磨、一白二羯磨、一白三羯磨——这称为恶的义务争执。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ kiccādhikaraṇaṃ akusalaṃ? Yaṃ saṅgho akusalacitto kammaṃ karoti – apalokanakammaṃ, ñattikammaṃ, ñattidutiyakammaṃ, ñatticatutthakammaṃ – idaṃ vuccati kiccādhikaraṇaṃ akusalaṃ.
“其中,什么是无记的义务争执呢?凡是僧团以无记心作羯磨——白羯磨、一白羯磨、一白二羯磨、一白三羯磨——这称为无记的义务争执。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ kiccādhikaraṇaṃ abyākataṃ? Yaṃ saṅgho abyākatacitto kammaṃ karoti – apalokanakammaṃ, ñattikammaṃ, ñattidutiyakammaṃ, ñatticatutthakammaṃ – idaṃ vuccati kiccādhikaraṇaṃ abyākataṃ.
224 “争议也指争议类的诤事;争议却不一定是诤事;诤事也不一定是争议;诤事与争议也可能是一回事。有时候,争议就是争议类的诤事;有时候,争议不是诤事;有时候,诤事不是争议;有时候,诤事同时也是争议。”巴利 注疏 3
‘‘Vivādo vivādādhikaraṇaṃ, vivādo no adhikaraṇaṃ, adhikaraṇaṃ no vivādo, adhikaraṇañceva vivādo ca. Siyā vivādo vivādādhikaraṇaṃ, siyā vivādo no adhikaraṇaṃ, siyā adhikaraṇaṃ no vivādo, siyā adhikaraṇañceva vivādo ca.
“在这里,什么是‘争议即是争议类的诤事’呢?诸比丘,在这里,诸比丘彼此争论:‘这是法’或‘这是非法’……(中略)……‘这是重罪’或‘这不是重罪’。在那当中所生起的斗嘴、吵架、对抗、争议、各说各话、歪曲之言、因为恼怒而产生的言说与纷争——这,就是‘争议即是争议类的诤事’。”巴利
‘‘Tattha katamo vivādo vivādādhikaraṇaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū vivadanti – dhammoti vā adhammoti vā…pe… duṭṭhullā āpattīti vā aduṭṭhullā āpattīti vā. Yaṃ tattha bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo nānāvādo aññathāvādo vipaccatāya vohāro medhagaṃ – ayaṃ vivādo vivādādhikaraṇaṃ.
“在这里,什么是‘争议却不是诤事’呢?母亲与儿子争吵,儿子与母亲争吵;父亲与儿子争吵,儿子与父亲争吵;兄弟与兄弟争吵,兄弟与姊妹争吵,姊妹与兄弟争吵;朋友与朋友争吵——这,就是‘争议却不是诤事’。”巴利
‘‘Tattha katamo vivādo no adhikaraṇaṃ? Mātāpi puttena vivadati, puttopi mātarā vivadati, pitāpi puttena vivadati, puttopi pitarā vivadati, bhātāpi bhātarā vivadati, bhātāpi bhaginiyā vivadati, bhaginīpi bhātarā vivadati, sahāyopi sahāyena vivadati – ayaṃ vivādo no adhikaraṇaṃ.
“在这里,什么是‘诤事却不是争议’呢?指控类的诤事、罪过类的诤事、僧团事务类的诤事——这些,就是‘诤事却不是争议’。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ adhikaraṇaṃ no vivādo? Anuvādādhikaraṇaṃ, āpattādhikaraṇaṃ, kiccādhikaraṇaṃ – idaṃ adhikaraṇaṃ no vivādo.
“在这里,什么是‘诤事同时也是争议’呢?争议类的诤事,它既是诤事,也是争议。”巴利
‘‘Tattha katamaṃ adhikaraṇañceva vivādo ca? Vivādādhikaraṇaṃ adhikaraṇañceva vivādo ca.
225 “指控也指控类的诤事;指控却不一定是诤事;诤事也不一定是指控;诤事与指控也可能是一回事。有时候,指控就是指控类的诤事;有时候,指控不是诤事;有时候,诤事不是指控;有时候,诤事同时也是指控。”巴利
‘‘Anuvādo anuvādādhikaraṇaṃ, anuvādo no adhikaraṇaṃ, adhikaraṇaṃ no anuvādo, adhikaraṇañceva anuvādo ca. Siyā anuvādo anuvādādhikaraṇaṃ, siyā anuvādo no adhikaraṇaṃ, siyā adhikaraṇaṃ no anuvādo, siyā adhikaraṇañceva anuvādo ca.
“在这里,什么是‘指控即是指控类的诤事’呢?诸比丘,在这里,诸比丘这样指控某位比丘:因为德行有缺失,或者因为行为有缺失,或者因为见解有缺失,或者因为谋生方式有缺失。在那当中所进行的指责、非难、数落、追诉、穷追猛打、奋力揭发、强力施压——这,就是‘指控即是指控类的诤事’。”巴利
‘‘Tattha katamo anuvādo anuvādādhikaraṇaṃ? Idha pana, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ anuvadanti – sīlavipattiyā vā, ācāravipattiyā vā , diṭṭhivipattiyā vā, ājīvavipattiyā vā. Yo tattha anuvādo anuvadanā anullapanā anubhaṇanā anusampavaṅkatā abbhussahanatā anubalappadānaṃ – ayaṃ anuvādo anuvādādhikaraṇaṃ.
“在这里,什么是‘指控却不是诤事’呢?母亲指控儿子,儿子指控母亲;父亲指控儿子,儿子指控父亲;兄弟指控兄弟,兄弟指控姊妹,姊妹指控兄弟;朋友指控朋友——这,就是‘指控却不是诤事’。”巴利
‘‘Tattha katamo anuvādo no adhikaraṇaṃ? Mātāpi puttaṃ anuvadati, puttopi mātaraṃ anuvadati, pitāpi puttaṃ anuvadati, puttopi pitaraṃ anuvadati, bhātāpi bhātaraṃ anuvadati, bhātāpi bhaginiṃ anuvadati, bhaginīpi bhātaraṃ anuvadati, sahāyopi sahāyaṃ anuvadati – ayaṃ anuvādo no adhikaraṇaṃ.
其中,哪些诤事不是举罪?罪诤事、义务诤事、争论诤事——这些诤事不是举罪。巴利
‘‘Tattha katamaṃ adhikaraṇaṃ no anuvādo? Āpattādhikaraṇaṃ, kiccādhikaraṇaṃ, vivādādhikaraṇaṃ – idaṃ adhikaraṇaṃ no anuvādo.
其中,哪些诤事既是诤事又是举罪?举罪诤事既是诤事又是举罪。巴利
‘‘Tattha katamaṃ adhikaraṇañceva anuvādo ca? Anuvādādhikaraṇaṃ adhikaraṇañceva anuvādo ca.
226 罪可能是罪诤事,罪可能不是诤事,诤事可能不是罪,也可能是诤事又是罪。有些罪是罪诤事,有些罪不是诤事,有些诤事不是罪,有些既是诤事又是罪。其中,哪些罪是罪诤事?五类罪是罪诤事,七类罪也是罪诤事——这罪就是罪诤事。巴利
‘‘Āpatti āpattādhikaraṇaṃ, āpatti no adhikaraṇaṃ, adhikaraṇaṃ no āpatti, adhikaraṇañceva āpatti ca. Siyā āpatti āpattādhikaraṇaṃ, siyā āpatti no adhikaraṇaṃ, siyā adhikaraṇaṃ no āpatti, siyā adhikaraṇañceva āpatti ca. ‘‘Tattha katamaṃ āpatti āpattādhikaraṇaṃ? Pañcapi āpattikkhandhā āpattādhikaraṇaṃ, sattapi āpattikkhandhā āpattādhikaraṇaṃ – ayaṃ āpatti āpattādhikaraṇaṃ.
其中,哪些罪不是诤事?证得入流果——这罪不是诤事。巴利
‘‘Tattha katamaṃ āpatti no adhikaraṇaṃ? Sotāpatti samāpatti – ayaṃ āpatti no adhikaraṇaṃ .
其中,哪些诤事不是罪?义务诤事、争论诤事、举罪诤事——这些诤事不是罪。巴利
‘‘Tattha katamaṃ adhikaraṇaṃ no āpatti? Kiccādhikaraṇaṃ, vivādādhikaraṇaṃ, anuvādādhikaraṇaṃ – idaṃ adhikaraṇaṃ no āpatti.
其中,哪些既是诤事又是罪?罪诤事既是诤事又是罪。巴利
‘‘Tattha katamaṃ adhikaraṇañceva āpatti ca? Āpattādhikaraṇaṃ adhikaraṇañceva āpatti ca.
227 义务可能是义务诤事,义务可能不是诤事,诤事可能不是义务,也可能是诤事又是义务。有些义务是义务诤事,有些义务不是诤事,有些诤事不是义务,有些既是诤事又是义务。巴利
‘‘Kiccaṃ kiccādhikaraṇaṃ, kiccaṃ no adhikaraṇaṃ, adhikaraṇaṃ no kiccaṃ, adhikaraṇañceva kiccañca. Siyā kiccaṃ kiccādhikaraṇaṃ, siyā kiccaṃ no adhikaraṇaṃ, siyā adhikaraṇaṃ no kiccaṃ, siyā adhikaraṇañceva kiccañca.
其中,哪些义务是义务诤事?僧团具有应作性、应办性的事务,即白众羯磨、白羯磨、白二羯磨、白四羯磨——这义务就是义务诤事。巴利
‘‘Tattha katamaṃ kiccaṃ kiccādhikaraṇaṃ? Yā saṅghassa kiccayatā, karaṇīyatā, apalokanakammaṃ, ñattikammaṃ, ñattidutiyakammaṃ, ñatticatutthakammaṃ – idaṃ kiccaṃ kiccādhikaraṇaṃ.
这其中,什么是事务而非诤事?导师的事务、老师的事务、同老师的事务、同导师的事务——这是事务而非诤事。巴利
‘‘Tattha katamaṃ kiccaṃ no adhikaraṇaṃ? Ācariyakiccaṃ, upajjhāyakiccaṃ, samānupajjhāyakiccaṃ, samānācariyakiccaṃ – idaṃ kiccaṃ no adhikaraṇaṃ.
这其中,什么是诤事而非事务?争论的诤事、指控的诤事、罪的诤事——这是诤事而非事务。巴利
‘‘Tattha katamaṃ adhikaraṇaṃ no kiccaṃ? Vivādādhikaraṇaṃ, anuvādādhikaraṇaṃ, āpattādhikaraṇaṃ – idaṃ adhikaraṇaṃ no kiccaṃ.
这其中,什么既是诤事又是事务?事务的诤事既是诤事也是事务。巴利
‘‘Tattha katamaṃ adhikaraṇañceva kiccañca? Kiccādhikaraṇaṃ adhikaraṇañceva kiccañca.
1 2 3