业品注释显示巴利原文
Kammavaggavaṇṇanā
482 在业品中,四种业的差别已于止蕴篇中说明。虽然已经说过,但此处的‘业之决断’若从头解说,更能清楚明了,因此我们将从头宣说应说的内容。‘四种’一词,是业的计数与分类之语。‘业’则指所划分的业。白众羯磨,是指净化界内僧团、取得应受欲者之欲后,依和合僧团的认可,通过三次宣告而应作的业。白一羯磨,是指依上述方式,依和合僧团的认可,通过一次白而应作的业。白二甘马,是指依上述方式,依和合僧团的认可,通过一次白与一次甘马语——也就是以白二的一次甘马语而应作的业。白四甘马,是指依上述方式,依和合僧团的认可,通过一次白与三次甘马语——也就是以白四的三次甘马语而应作的业。显示巴利原文
482. Kammavagge catunnaṃ kammānaṃ nānākaraṇaṃ samathakkhandhake vuttameva. Kiñcāpi vuttaṃ, atha kho ayaṃ kammavinicchayo nāma ādito paṭṭhāya vuccamāno pākaṭo hoti, tasmā ādito paṭṭhāyevettha vattabbaṃ vadissāma. Cattārīti kammānaṃ gaṇanaparicchedavacanametaṃ. Kammānīti paricchinnakammanidassanaṃ. Apalokanakammaṃ nāma sīmaṭṭhakasaṅghaṃ sodhetvā chandārahānaṃ chandaṃ āharitvā samaggassa saṅghassa anumatiyā tikkhattuṃ sāvetvā kattabbaṃ kammaṃ. Ñattikammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā kattabbaṃ kammaṃ. Ñattidutiyakammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā ekāya ca anussāvanāyāti evaṃ ñattidutiyāya anussāvanāya kattabbaṃ kammaṃ. Ñatticatutthakammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā tīhi ca anussāvanāhīti evaṃ ñatticatutthāhi tīhi anussāvanāhi kattabbaṃ kammaṃ.
其中,白众羯磨唯应以白众方式而作,不应以白一羯磨等其余方式而作。白一羯磨亦唯应以立一次白的方式而作,不应以白众羯磨等其余方式而作。而白二甘马,则既有可通过白众而作的情况,亦有不可作的情况。显示巴利原文
Tattha apalokanakammaṃ apaloketvāva kātabbaṃ, ñattikammādivasena na kātabbaṃ. Ñattikammampi ekaṃ ñattiṃ ṭhapetvāva kātabbaṃ, apalokanakammādivasena na kātabbaṃ. Ñattidutiyakammaṃ pana apaloketvā kātabbampi atthi, akātabbampi atthi.
其中,结界、解界、施咖提那、舍咖提那、小屋基地指示、精舍基地指示——此六种为重业,不应以白众的方式而作,唯应以宣告白二甘马语的方式而作。其余十三种认可,如分配卧坐具、分配亡者衣等认可,皆为轻业。这些轻业,可通过白众的方式而作,但绝不应以白一羯磨或白四甘马的方式而作。若以白四甘马而作,则更为坚固,因此有人说可以这样作。然而,若如此作则会造成业的混杂,故不应作,此为禁止之义。但若出现缺字、缺句或恶语的情况,为了清净该业,可以反复宣说。这是对不可动摇之业的坚固化,而在可动摇之业中,它便成为业而存在。显示巴利原文
Tattha sīmāsammuti, sīmāsamūhananaṃ, kathinadānaṃ, kathinuddhāro, kuṭivatthudesanā, vihāravatthudesanāti imāni cha kammāni garukāni apaloketvā kātuṃ na vaṭṭanti, ñattidutiyakammavācaṃ sāvetvāva kātabbāni. Avasesā terasa sammutiyo senāsanaggāhakamatakacīvaradānādisammutiyo cāti etāni lahukakammāni apaloketvāpi kātuṃ vaṭṭanti, ñattikamma-ñatticatutthakammavasena pana na kātabbameva. Ñatticatutthakammavasena kayiramānaṃ daḷhataraṃ hoti, tasmā kātabbanti ekacce vadanti. Evaṃ pana sati kammasaṅkaro hoti, tasmā na kātabbanti paṭikkhittameva. Sace pana akkharaparihīnaṃ vā padaparihīnaṃ vā duruttapadaṃ vā hoti , tassa sodhanatthaṃ punappunaṃ vattuṃ vaṭṭati. Idaṃ akuppakammassa daḷhīkammaṃ hoti, kuppakamme kammaṃ hutvā tiṭṭhati.
白四甘马应仅由一次白与三次甘马语之宣告而作,不应以白众羯磨等方式而作。以五种方式而失败,即依五种原因而失败。显示巴利原文
Ñatticatutthakammaṃ ñattiñca tisso ca kammavācāyo sāvetvāva kātabbaṃ, apalokanakammādivasena na kātabbaṃ. Pañcahākārehi vipajjantīti pañcahi kāraṇehi vipajjanti.
483 应现前而作的业,若非现前而作,则成事失、非法业。此处,有应现前而作的业,有应非现前而作的业。其中,应非现前而作的业即是:由使者授具足戒、覆钵、解钵、对疯癫比丘的疯癫认可、对有学家族的学族认可、对阐那比丘的梵罚、对提婆达多的宣告、对示现不可信事的比丘由比丘尼僧团所作不可礼敬业——共有八种。这一切,皆应依各处所说之法而了知。此八种业,即使非现前而作,也是善作、不可动摇的。显示巴利原文
483.Sammukhākaraṇīyaṃ kammaṃ asammukhā karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammanti ettha atthi kammaṃ sammukhākaraṇīyaṃ; atthi asammukhākaraṇīyaṃ; tattha asammukhākaraṇīyaṃ nāma dūtenupasampadā, pattanikkujjanaṃ, pattukkujjanaṃ, ummattakassa bhikkhuno ummattakasammuti, sekkhānaṃ kulānaṃ sekkhasammuti, channassa bhikkhuno brahmadaṇḍo, devadattassa pakāsanīyakammaṃ, appasādanīyaṃ dassentassa bhikkhuno bhikkhunisaṅghena kātabbaṃ avandanīyakammanti aṭṭhavidhaṃ hoti, taṃ sabbaṃ tattha tattha vuttanayeneva veditabbaṃ. Idaṃ aṭṭhavidhampi kammaṃ asammukhā kataṃ sukataṃ hoti akuppaṃ.
其余一切业唯应现前而作——即僧现前、法现前、律现前、人现前,须依此四种现前律而作。如此而作者,即为善作。若不如此而作,则因缺少此名为现前律之事,而成为事失。因此说:“应现前而作的业,若非现前而作,即是事失、非法业。”显示巴利原文
Sesāni sabbakammāni sammukhā eva kātabbāni – saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatāti imaṃ catubbidhaṃ sammukhāvinayaṃ upanetvāva kātabbāni. Evaṃ katāni hi sukatāni honti. Evaṃ akatāni panetāni imaṃ sammukhāvinayasaṅkhātaṃ vatthuṃ vinā katattā vatthuvipannāni nāma honti. Tena vuttaṃ – ‘‘sammukhākaraṇīyaṃ kammaṃ asammukhā karoti, vatthuvipannaṃ adhammakamma’’nti.
在“应询问而作”等情形中,询问等行为本身就是“事”;由于缺少此事而作,故应知它们也是“事失”。不过,此处仅是解释字面含义而已。“应询问而作,却未询问而作”,是指应当通过询问、举罪、忆念而作,却未询问、未举罪、未忆念而作。“应依承认而作,却未依承认而作”,是指应当依对方所给予的承认而作,却对未承认者或胡言乱语者以强力而作。应受忆念律者,如漏尽的达跋摩罗子长老;应受不痴律者,如疯癫的嘎嘎比丘;应受苦切业者,如犯重罪的优波离比丘。这一原理遍于一切。显示巴利原文
Paṭipucchākaraṇīyādīsupi paṭipucchādikaraṇameva vatthu, taṃ vatthuṃ vinā katattā tesampi vatthuvipannatā veditabbā. Idaṃ panettha vacanatthamattaṃ. Paṭipucchā karaṇīyaṃ appaṭipucchā karotīti pucchitvā codetvā sāretvā kātabbaṃ apucchitvā acodetvā asāretvā karoti. Paṭiññāya karaṇīyaṃappaṭiññāya karotīti paṭiññaṃ āropetvā yathādinnāya paṭiññāya kātabbaṃ appaṭiññāya karontassa vippalapantassa balakkārena karoti. Sativinayārahassāti dabbamallaputtattherasadisassa khīṇāsavassa. Amūḷhavinayārahassāti gaggabhikkhusadisassa ummattakassa. Tassapāpiyasikakammārahassāti upavāḷabhikkhusadisassa ussannapāpassa. Esa nayo sabbattha.
“在非布萨日行布萨”,即指在非布萨日进行布萨。所谓布萨日,是指除迦提月外,其余十一个月中僧团分裂后的和合日,以及如前所述的十四日与十五日。除去这三种布萨日,若在其他日子行布萨,即称为在非布萨日行布萨。凡因钵、衣等事,以微细原因生起争论而中止布萨或自恣,当该诤事被决断后,若以为“我们已和合”而于中间举行和合布萨,则不得行;若行,则名为在非布萨日行布萨。显示巴利原文
Anuposatheuposathaṃ karotīti anuposathadivase uposathaṃ karoti. Uposathadivaso nāma ṭhapetvā kattikamāsaṃ avasesesu ekādasasu māsesu bhinnassa saṅghassa sāmaggidivaso ca yathāvuttacātuddasapannarasā ca. Etaṃ tippakārampi uposathadivasaṃ ṭhapetvā aññasmiṃ divase uposathaṃ karonto anuposathe uposathaṃ karoti nāma. Yatra hi pattacīvarādīnaṃ atthāya appamattakena kāraṇena vivadantā uposathaṃ vā pavāraṇaṃ vā ṭhapenti, tattha tasmiṃ adhikaraṇe vinicchite ‘‘samaggā jātāmhā’’ti antarā sāmaggiuposathaṃ kātuṃ na labhanti, karontehi anuposathe uposatho kato nāma hoti.
“于非自恣日自恣”,即指在非自恣日进行自恣。自恣日是指:在一个迦提月内,僧团分裂后的和合日、推迟后所定的日子,以及两个满月日。除去这四种自恣日,若在其他日子进行自恣,便称为于非自恣日自恣。在此,即使为了平息微小争论,也不应举行和合自恣;若举行,则成为于非自恣日所作的自恣。再者,若为未满二十岁者、或曾犯终极罪者、或十一种非器人中的任何一种授具足戒,其事相有失,即成非法羯磨。如此,羯磨因事相而有过失。显示巴利原文
Apavāraṇāya pavāretīti apavāraṇādivase pavāreti; pavāraṇādivaso nāma ekasmiṃ kattikamāse bhinnassa saṅghassa sāmaggidivaso ca paccukkaḍḍhitvā ṭhapitadivaso ca dve ca puṇṇamāsiyo. Evaṃ catubbidhampi pavāraṇādivasaṃ ṭhapetvā aññasmiṃ divase pavārento apavāraṇāya pavāreti nāma. Idhāpi appamattakassa vivādassa vūpasame sāmaggipavāraṇaṃ kātuṃ na labhanti, karontehi apavāraṇāya pavāraṇā katā hoti. Apica ūnavīsativassaṃ vā antimavatthuṃ ajjhāpannapubbaṃ vā ekādasasu vā abhabbapuggalesu aññataraṃ upasampādentassapi vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ hoti. Evaṃ vatthuto kammāni vipajjanti.
484 “不触及事”是指在白文出现过失时,未能触及事项:即对为其举行具足戒等羯磨的对象,不触及、不称其名。应说:“尊者僧团,请听我说,这位法护是具寿佛护的求具足戒者”,却说:“尊者僧团,请听我说,具寿佛护的求具足戒者”;如此即是不触及事。显示巴利原文
484. Ñattito vipattiyaṃ pana vatthuṃ na parāmasatīti yassa upasampadādikammaṃ karoti, taṃ na parāmasati, tassa nāmaṃ na gaṇhāti. ‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito āyasmato buddharakkhitassa upasampadāpekkho’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me bhante saṅgho, āyasmato buddharakkhitassa upasampadāpekkho’’ti vadati; evaṃ vatthuṃ na parāmasati.
“不触及僧团”是指不称僧团之名。应说:“尊者僧团,请听我说,这位法护”,却说:“尊者,请听我说,这位法护”;如此即是不触及僧团。显示巴利原文
Saṅghaṃ na parāmasatīti saṅghassa nāmaṃ na gaṇhāti. ‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me bhante, ayaṃ dhammarakkhito’’ti vadati; evaṃ saṅghaṃ na parāmasati.
“不触及其人”是指对求具足戒者的戒师,不触及、不称其名。应说:“尊者僧团,请听我说,这位法护是具寿佛护的求具足戒者”,却说:“尊者僧团,请听我说,这位法护是求具足戒者”;如此即是不触及其人。显示巴利原文
Puggalaṃ na parāmasatīti yo upasampadāpekkhassa upajjhāyo, taṃ na parāmasati, tassa nāmaṃ na gaṇhāti. ‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito āyasmato buddharakkhitassa upasampadāpekkho’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me, bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito upasampadāpekkho’’ti vadati; evaṃ puggalaṃ na parāmasati.
“不触及白文”是指完全不触及白文。在白二甘马中,略去白文,仅以甘马语宣说两次;在白四甘马中,同样略去白文,仅以甘马语宣说四次。如此,便是不触及白文。显示巴利原文
Ñattiṃ na parāmasatīti sabbena sabbaṃ ñattiṃ na parāmasati. Ñattidutiyakamme ñattiṃ aṭṭhapetvā dvikkhattuṃ kammavācāya eva anussāvanakammaṃ karoti. Ñatticatutthakammepi ñattiṃ aṭṭhapetvā catukkhattuṃ kammavācāya eva anussāvanakammaṃ karoti; evaṃ ñattiṃ na parāmasati.
“后置白文”是指先以甘马语宣说,然后说“这是白文”,又说“僧团认可,故默然,我如是持守”;这就是后置白文。以这五种方式,羯磨因白文而有过失。显示巴利原文
Pacchā vā ñattiṃ ṭhapetīti paṭhamaṃ kammavācāya anussāvanakammaṃ katvā ‘‘esā ñattī’’ti vatvā ‘‘khamati saṅghassa tasmā tuṇhī evametaṃ dhārayāmī’’ti vadati; evaṃ pacchā ñattiṃ ṭhapeti. Iti imehi pañcahākārehi ñattito kammāni vipajjanti.
485 485. 关于宣说上的过失,事等(事、僧团、人等)应如前所述的方式了知。而不触及的情况如下:在第一次宣说“尊者僧团,请听我说”时,若在第二、第三次宣说中说“我第二次说此事,我第三次说此事,尊者僧团,请听我说”,或原本应说“这位法护是具寿佛护的求具足戒者”,却说“尊者僧团,请听我说,具寿佛护的”,这称为不触及事。原本应说“尊者僧团,请听我说,这位法护”,却说“尊者,请听我说,这位法护”,这称为不触及僧团。原本应说“尊者僧团,请听我说,这位法护是具寿佛护的”,却说“尊者僧团,请听我说,这位法护是求具足戒者”,这称为不触及其人。显示巴利原文
485. Anussāvanato vipattiyaṃ pana vatthuādīni vuttanayeneva veditabbāni. Evaṃ pana nesaṃ aparāmasanaṃ hoti – ‘‘suṇātu me bhante saṅgho’’ti paṭhamānussāvane ‘‘dutiyampi etamatthaṃ vadāmi, tatiyampi etamatthaṃ vadāmi, suṇātu me bhante saṅgho’’ti dutiyatatiyānussāvanāsu vā ‘‘ayaṃ dhammarakkhito āyasmato buddharakkhitassa upasampadāpekkho’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me bhante saṅgho, āyasmato buddharakkhitassā’’ti vadanto vatthuṃ na parāmasati nāma. ‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me bhante, ayaṃ dhammarakkhito’’ti vadanto saṅghaṃ na parāmasati nāma. ‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito āyasmato buddharakkhitassā’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito upasampadāpekkho’’ti vadanto puggalaṃ na parāmasati nāma.
“省略宣说”指完全不宣说甘马语。在白二甘马中,仅将白文安立两次;在白四甘马中,仅将白文安立四次——如此便是省略宣说。如果于白二甘马中,安立一次白文后,在宣说甘马语时漏失一字或说错一句,这也属于省略宣说。于白四甘马中,安立一次白文后,只宣说一遍或两遍甘马语,或漏失字句、说错,也应知是省略宣说。显示巴利原文
Sāvanaṃ hāpetīti sabbena sabbaṃ kammavācāya anussāvanaṃ na karoti, ñattidutiyakamme dvikkhattuṃ ñattimeva ṭhapeti, ñatticatutthakamme catukkhattuṃ ñattimeva ṭhapeti; evaṃ anussāvanaṃ hāpeti . Yopi ñattidutiyakamme ekaṃ ñattiṃ ṭhapetvā ekaṃ kammavācaṃ anussāvento akkharaṃ vā chaḍḍeti, padaṃ vā duruttaṃ karoti, ayampi anussāvanaṃ hāpetiyeva. Ñatticatutthakamme pana ekaṃ ñattiṃ ṭhapetvā sakimeva vā dvikkhattuṃ vā kammavācāya anussāvanaṃ karontopi akkharaṃ vā padaṃ vā chaḍḍentopi duruttaṃ karontopi anussāvanaṃ hāpetiyevāti veditabbo.
“说错”在此的判定如下:若在应说某字时,却说成另一字,即称为说错。因此,比丘在作甘马语时,应善加注意此——显示巴利原文
Duruttaṃ karotīti ettha pana ayaṃ vinicchayo – yo hi aññasmiṃ akkhare vattabbe aññaṃ vadati, ayaṃ duruttaṃ karoti nāma. Tasmā kammavācaṃ karontena bhikkhunā yvāyaṃ –
轻音与重音、长音与短音、重音与轻音,以及随韵;
结合、分立、开散,依十种文字智而有其差别。
显示巴利原文 ‘‘Sithilaṃ dhanitañca dīgharassaṃ, garukaṃ lahukañca niggahitaṃ; Sambandhaṃ vavatthitaṃ vimuttaṃ, dasadhā byañjanabuddhiyā pabhedo’’ti.
上述所说,应当善加辨析。在此,“轻音”指五类辅音中的第一音与第三音。“重音”即这五类中的第二音与第四音。“长音”是指以长时间发出的ā等音。“短音”是指以其一半时间发出的a等音。“重音”即是长音本身;或者,如具寿佛护长老不予认可的那样,使其与后随辅音结合而发出。“轻音”即是短音本身;或者,如具寿佛护长老认可的那样,使其不与后随辅音结合而发出。“随韵”指闭口、不释放,以不开口的方式带鼻音所发出的音。“结合”指与后词连读,发音如“tuṇhissā”或“tuṇhassā”。“分立”指不与后词连接,断开发音如“tuṇhī assā”或“tuṇha assā”。“开散”指不闭口、释放,以开口的方式不带鼻音所发出的音。显示巴利原文
Vutto, ayaṃ suṭṭhu upalakkhetabbo. Ettha hi ‘‘sithilaṃ’’ nāma pañcasu vaggesu paṭhamatatiyaṃ. ‘‘Dhanitaṃ’’ nāma tesveva dutiyacatutthaṃ. ‘‘Dīgha’’nti dīghena kālena vattabbaṃ ākārādi. ‘‘Rassa’’nti tato upaḍḍhakālena vattabbaṃ akārādi. ‘‘Garuka’’nti dīghameva. Yaṃ vā āyasmato buddharakkhitattherassa yassa nakkhamatīti evaṃ saṃyogaparaṃ katvā vuccati. ‘‘Lahuka’’nti rassameva. Yaṃ vā āyasmato buddharakkhitatherassa yassa na khamatīti evaṃ asaṃyogaparaṃ katvā vuccati. ‘‘Niggahita’’nti yaṃ karaṇāni niggahetvā avissajjetvā avivaṭena mukhena sānunāsikaṃ katvā vattabbaṃ. ‘‘Sambandha’’nti yaṃ parapadena sambandhitvā ‘‘tuṇhissā’’ti vā ‘‘tuṇhassā’’ti vā vuccati. ‘‘Vavatthita’’nti yaṃ parapadena asambandhaṃ katvā vicchinditvā ‘‘tuṇhī assā’’ti vā ‘‘tuṇha assā’’ti vā vuccati. ‘‘Vimutta’’nti yaṃ karaṇāni aniggahetvā vissajjetvā vivaṭena mukhena anunāsikaṃ akatvā vuccati.
此处,当说“suṇātu me”时,将ta音变为tha音而说成“suṇāthu me”,这称为“将轻音作重音”。同样,当说“pattakallaṃ, esā ñattī”时,说成“patthakallaṃ, esā ñatthī”等语,也属此类。当说“bhante saṅgho”时,将bha音、gha音变为ba音、ga音而说成“bante saṅgo”,这称为“将重音作轻音”。然而,当应开口说“suṇātu me”时,却闭口加鼻音说成“suṇaṃtu me”;或当说“esā ñattī”时,说成“esaṃ ñattī”,这称为“将开口音作鼻化音”。当应闭口加鼻音说“pattakallaṃ”时,却开口不鼻化而说成“pattakallā”,这称为“将鼻化音作开口音”。显示巴利原文
Tattha ‘‘suṇātu me’’ti vattabbe ta-kārassa tha-kāraṃ katvā ‘‘suṇāthu me’’ti vacanaṃ sithilassa dhanitakaraṇaṃ nāma. Tathā ‘‘pattakallaṃ, esā ñattī’’ti vattabbe ‘‘patthakallaṃ, esā ñatthī’’tiādivacanañca. ‘‘Bhante saṅgho’’ti vattabbe bha-kāra gha-kārānaṃ ba-kāra ga-kāre katvā ‘‘bante saṅgo’’ti vacanaṃ dhanitassa sithilakaraṇaṃ nāma. ‘‘Suṇātu me’’ti vivaṭena mukhena vattabbe pana ‘‘suṇaṃtu me’’ti vā ‘‘esā ñattī’’ti vattabbe ‘‘esaṃ ñattī’’ti vā avivaṭena mukhena anunāsikaṃ katvā vacanaṃ vimuttassa niggahitavacanaṃ nāma. ‘‘Pattakalla’’nti avivaṭena mukhena anunāsikaṃ katvā vattabbe ‘‘pattakallā’’ti vivaṭena mukhena anunāsikaṃ akatvā vacanaṃ niggahitassa vimuttavacanaṃ nāma.
在应发松音时却发了紧音,在应发紧音时却发了松音,在应发开口音时却发了鼻化音,在应发鼻化音时却发了开口音——甘马语中的这四种音,会毁坏羯磨。因为在应说某音时说成另一音,即称为说错、作恶说。至于长、短等其余六种音,若于长音处说长音,于短音处说短音,如此在相应之处说相应的音,随顺传承、不坏传统而作羯磨,则是可以的。然而,如果在应说长音时说成短音,或在应说短音时说成长音;同样,在应说重音时说成轻音,或在应说轻音时说成重音;或者在应说连声时说成分声,在应说分声时说成连声——即便这样去说,羯磨也不会坏,因为这六种音并不坏羯磨。显示巴利原文
Iti sithile kattabbe dhanitaṃ, dhanite kattabbe sithilaṃ, vimutte kattabbe niggahitaṃ, niggahite kattabbe vimuttanti imāni cattāri byañjanāni antokammavācāya kammaṃ dūsenti. Evaṃ vadanto hi aññasmiṃ akkhare vattabbe aññaṃ vadati, duruttaṃ karotīti vuccati. Itaresu pana dīgharassādīsu chasu byañjanesu dīghaṭṭhāne dīghameva, rassaṭṭhāne ca rassamevāti evaṃ yathāṭhāne taṃ tadeva akkharaṃ bhāsantena anukkamāgataṃ paveṇiṃ avināsentena kammavācā kātabbā. Sace pana evaṃ akatvā dīghe vattabbe rassaṃ, rasse vā vattabbe dīghaṃ vadati; tathā garuke vattabbe lahukaṃ, lahuke vā vattabbe garukaṃ vadati; sambandhe vā pana vattabbe vavatthitaṃ, vavatthite vā vattabbe sambandhaṃ vadati; evaṃ vuttepi kammavācā na kuppati. Imāni hi cha byañjanāni kammaṃ na kopenti.
诸经师说:“da音变为ta音,ta音变为da音,ca音变为ja音,ja音变为ca音,ya音变为ka音,ka音变为ya音;因此,在应发da音等处发ta等音,并无妨碍。”但这一说法若用于甘马语则不可。所以,持律者不可将da音作ta音……乃至不可将ka音作ya音。应当依律藏净治语音,避免十种音中所说的过失而作羯磨。否则,便称为减损听闻。显示巴利原文
Yaṃ pana suttantikattherā ‘‘da-kāro ta-kāramāpajjati, ta-kāro da-kāramāpajjati, ca-kāro ja-kāramāpajjati, ja-kāro ca-kāramāpajjati, ya-kāro ka-kāramāpajjati, ka-kāro ya-kāramāpajjati; tasmā da-kārādīsu vattabbesu ta-kārādivacanaṃ na virujjhatī’’ti vadanti, taṃ kammavācaṃ patvā na vaṭṭati. Tasmā vinayadharena neva da-kāro ta-kāro kātabbo…pe… na ka-kāro ya-kāro. Yathāpāḷiyā niruttiṃ sodhetvā dasavidhāya byañjananiruttiyā vuttadose pariharantena kammavācā kātabbā. Itarathā hi sāvanaṃ hāpeti nāma.
“或在非时诵”是指:在不应诵的时间、不适合的场合,不先提出动议,便先行白羯磨,之后才提出动议。以此五种方式,由于白诵的过失,诸羯磨便告失败。显示巴利原文
Akāle vā sāvetīti sāvanāya akāle anokāse ñattiṃ aṭṭhapetvā paṭhamaṃyeva anussāvanakammaṃ katvā pacchā ñattiṃ ṭhapeti. Iti imehi pañcahākārehi anussāvanato kammāni vipajjanti.
486 关于界的缺失:极小界,是指不能容纳二十一位比丘的界。《库伦达》中说:“在那里,二十一位比丘不能坐下。”因此,凡属此类的界,纵已被认定,也如同未被认定,等同村田界,于中所作羯磨皆失坏。此理也适用于其余诸界。此外,极大界,指认定时仅以毫厘之差超过三由旬的界。断标界,指标相不连贯的界。先诵东方标相,依次诵完南方、西方、北方标相后,再回诵东方先前所诵标相而确立,如此则为不断标界;若依次诵至北方标相后便于彼处确立,则为断标界。另一种断标界,指以无标相之物作为中间标相而予以认定者,如以树皮树、树桩、土堆、沙堆等其中之一作为中间标相。影标界,指以山影等任何一种影相作为标相而予以认定的界。无标界,指完全不诵任何标相而予以认定的界。显示巴利原文
486. Sīmato vipattiyaṃ pana atikhuddakasīmā nāma yā ekavīsati bhikkhū na gaṇhāti. Kurundiyaṃ pana ‘‘yattha ekavīsati bhikkhū nisīdituṃ na sakkontī’’ti vuttaṃ. Tasmā yā evarūpā sīmā, ayaṃ sammatāpi asammatā, gāmakhettasadisāva hoti, tattha kataṃ kammaṃ kuppati. Esa nayo sesasīmāsupi. Ettha pana atimahatī nāma yā kesaggamattenāpi tiyojanaṃ atikkāmetvā sammatā hoti. Khaṇḍanimittā nāma aghaṭitanimittā vuccati. Puratthimāya disāya nimittaṃ kittetvā anukkameneva dakkhiṇāya pacchimāya uttarāya disāya kittetvā puna puratthimāya disāya pubbakittitaṃ nimittaṃ paṭikittetvāva ṭhapetuṃ vaṭṭati; evaṃ akhaṇḍanimittā hoti. Sace pana anukkamena āharitvā uttarāya disāya nimittaṃ kittetvā tattheva ṭhapeti, khaṇḍanimittā hoti. Aparāpi khaṇḍanimittā nāma yā animittupagaṃ tacasārarukkhaṃ vā khāṇukaṃ vā paṃsupuñjavālikāpuñjānaṃ vā aññataraṃ antarā ekaṃ nimittaṃ katvā sammatā hoti. Chāyānimittā nāma yā pabbatacchāyādīnaṃ yaṃkiñci chāyaṃ nimittaṃ katvā sammatā hoti. Animittā nāma yā sabbena sabbaṃ nimittāni akittetvā sammatā hoti.
“立于界外认定界”,是指诵标相后,站在标相之外而认定。“于河流、海洋、自然湖中认定界”,是指在这些河流等处所认定之界,即使如此被认定,依“诸比丘,一切河流非界,一切海洋非界,一切自然湖非界”(《大品》147)之语,仍属未被认定。“以界接界”,指以自己的界接他人的界。“以界覆界”,指以自己的界覆盖他人的界。其中,如何为接与覆,一切已于《布萨犍度》中说。如此,这十一种界皆非界,等同村田界,坐于其中所作羯磨皆坏。因此说:“以此十一种方式,就界而言,诸羯磨失坏。”显示巴利原文
Bahisīme ṭhito sīmaṃ sammannati nāma nimittāni kittetvā nimittānaṃ bahi ṭhito sammannati. Nadiyā samudde jātassare sīmaṃ sammannatīti etesu nadiādīsu yaṃ sammannati, sā evaṃ sammatāpi ‘‘sabbā, bhikkhave, nadī asīmā, sabbo samuddo asīmo, sabbo jātassaro asīmo’’ti (mahāva. 147) vacanato asammatāva hoti. Sīmāya sīmaṃ sambhindatīti attano sīmāya paresaṃ sīmaṃ sambhindati. Ajjhottharatīti attano sīmāya paresaṃ sīmaṃ ajjhottharati. Tattha yathā sambhedo ca ajjhottharaṇañca hoti, taṃ sabbaṃ uposathakkhandhake vuttameva. Iti imā ekādasapi sīmā asīmā gāmakhettasadisā eva, tāsu nisīditvā kataṃ kammaṃ kuppati. Tena vuttaṃ ‘‘imehi ekādasahi ākārehi sīmato kammāni vipajjantī’’ti.
487-488 然而,关于僧众中羯磨的缺失,并无任何不明之处。即便其中应说明“羯磨成就者”与“应送欲者”的特征,这些在后面也以“四位本性比丘是羯磨成就者”等理则说过了。其中,“本性比丘是羯磨成就者”的意思是:在四人僧羯磨中,四位本性比丘——即未被举罪、未被驱摈、戒行清净的四位比丘——是羯磨的成就者、适合者、相应者、主人。没有他们,该羯磨便不能举行,他们的欲与清净也不需送来。其余比丘纵使多达千人,只要是共住者,便全是应送欲者。无论他们送了欲与清净后前来或不前来,羯磨皆得成立。然而,若僧团对某人行别住等羯磨,那人既非羯磨成就者,也非应送欲者。再者,因为僧团是以那个人为对象而举行羯磨,所以称他为“羯磨的对象”。其余羯磨中,也是这个道理。显示巴利原文
487-488. Parisato kammavipattiyaṃ pana kiñci anuttānaṃ nāma natthi. Yampi tattha kammappattachandārahalakkhaṇaṃ vattabbaṃ siyā, tampi parato ‘‘cattāro bhikkhū pakatattā kammappattā’’tiādinā nayena vuttameva. Tattha pakatattā kammappattāti catuvaggakaraṇe kamme cattāro pakatattā anukkhittā anissāritā parisuddhasīlā cattāro bhikkhū kammappattā kammassa arahā anucchavikā sāmino. Na tehi vinā taṃ kammaṃ kayirati, na tesaṃ chando vā pārisuddhi vā eti. Avasesā pana sacepi sahassamattā honti, sace samānasaṃvāsakā, sabbe chandārahāva honti. Chandapārisuddhiṃ datvā āgacchantu vā mā vā, kammaṃ pana tiṭṭhati. Yassa pana saṅgho parivāsādikammaṃ karoti, so neva kammappatto, nāpi chandāraho. Apica yasmā taṃ puggalaṃ vatthuṃ katvā saṅgho kammaṃ karoti, tasmā ‘‘kammāraho’’ti vuccati. Sesakammesupi eseva nayo.
489 再者,“再有四种羯磨”等开示,是为了说明黄门等人不能成为事由。此处的其余内容显而易见。显示巴利原文
489. Puna cattāri kammānītiādiko nayo paṇḍakādīnaṃ avatthubhāvadassanatthaṃ vutto. Sesamettha uttānameva.
白二甘马论显示巴利原文
Apalokanakammakathā
495-496 今为说明这些羯磨的分类,说:“白二甘马有几种情况?”等。其中,“白二甘马有五种情况:接纳、驱摈、剃罚、梵罚,以及羯磨相本身这第五种。”此处先说“接纳”后说“驱摈”,是为文句通顺;实则先有驱摈,后有接纳。其中,对荆棘沙弥所作的驱逐摈罚,应知为“驱摈”。因此,现今若有沙弥诽谤佛、法、僧,宣扬“非净为净”,持有邪见,具足边执见,则应三次劝阻,令他舍此邪执。若不舍弃,应集合僧团,劝言:“舍此见!”若仍然不舍,应由一位有能力的比丘作白二甘马后,将他驱摈。而羯磨应这样作:显示巴利原文
495-496. Idāni tesaṃ kammānaṃ pabhedadassanatthaṃ ‘‘apalokanakammaṃ kati ṭhānāni gacchatī’’tiādimāha. Tattha ‘‘apalokanakammaṃ pañca ṭhānāni gacchati – osāraṇaṃ, nissāraṇaṃ, bhaṇḍukammaṃ, brahmadaṇḍaṃ, kammalakkhaṇaññeva pañcama’’nti ettha ‘‘osāraṇaṃ nissāraṇa’’nti padasiliṭṭhatāyetaṃ vuttaṃ. Paṭhamaṃ pana nissāraṇā hoti, pacchā osāraṇā. Tattha yā kaṇṭakasāmaṇerassa daṇḍakammanāsanā, sā ‘‘nissāraṇā’’ti veditabbā. Tasmā etarahi sacepi sāmaṇero buddhassa vā dhammassa vā saṅghassa vā avaṇṇaṃ bhaṇati, ‘‘akappiyaṃ kappiya’’nti dīpeti, micchādiṭṭhiko hoti antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato, so yāvatatiyaṃ nivāretvā taṃ laddhiṃ nissajjāpetabbo. No ce vissajjeti, saṅghaṃ sannipātetvā ‘‘vissajjehī’’ti vattabbo. No ce vissajjeti, byattena bhikkhunā apalokanakammaṃ katvā nissāretabbo. Evañca pana kammaṃ kātabbaṃ –
“尊者,我请问僧团:这位名为某某的沙弥,诽谤佛、法、僧,持有邪见;其他沙弥可得与比丘同宿两夜三夜的权利,为令他失去此权利而作驱摈,若僧团认可此事。第二次……第三次,尊者,我请问僧团:这位名为某某的沙弥,诽谤佛……若僧团认可此事。”之后对他宣告:“你走吧,灭亡吧!”显示巴利原文
‘‘Saṅghaṃ, bhante, pucchāmi – ‘ayaṃ itthannāmo sāmaṇero buddhassa dhammassa saṅghassa avaṇṇavādī micchādiṭṭhiko, yaṃ aññe sāmaṇerā labhanti, dirattatirattaṃ bhikkhūhi saddhiṃ sahaseyyaṃ, tassa alābhāya nissāraṇā ruccati saṅghassā’ti. Dutiyampi… tatiyampi, bhante, saṅghaṃ pucchāmi – ‘ayaṃ itthannāmo sāmaṇero buddhassa…pe… ruccati saṅghassā’ti cara pire vinassā’’ti.
日后,他若请求原谅,说道:‘尊者,我因愚痴、无知、不幸,做了那样的事。我向僧团忏悔。’如此请求至第三次后,便应以白二甘马令其归回。归回的方式如下:应在僧团中,由一位具能的比丘,征得僧团同意后,如此宣告:显示巴利原文
So aparena samayena ‘‘ahaṃ, bhante, bālatāya aññāṇatāya alakkhikatāya evaṃ akāsiṃ, svāhaṃ saṅghaṃ khamāpemī’’ti khamāpento yāvatatiyaṃ yācāpetvā apalokanakammeneva osāretabbo . Evaṃ pana osāretabbo, saṅghamajjhe byattena bhikkhunā saṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
‘尊者,我请问僧团:这位名为某某的沙弥,过去曾诽谤佛、法、僧,持有邪见。为使其不得享有其他沙弥所得与比丘共住二夜三夜的权利,他被驱摈。而今,他变得调柔、谦逊,入于惭耻之法,安住于惭与愧之中,已受治罚,已发露己过。僧团是否同意,允许这位沙弥回归,给予其身和合与语和合,如同以往?’显示巴利原文
‘‘Saṅghaṃ, bhante, pucchāmi – ayaṃ itthannāmo sāmaṇero buddhassa dhammassa saṅghassa avaṇṇavādī micchādiṭṭhiko, yaṃ aññe sāmaṇerā labhanti, bhikkhūhi saddhiṃ dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ, tassa alābhāya nissārito, svāyaṃ idāni sorato nivātavutti lajjidhammaṃ okkanto hirottappe patiṭṭhito katadaṇḍakammo accayaṃ deseti, imassa sāmaṇerassa yathā pure kāyasambhogasāmaggidānaṃ ruccati saṅghassā’’ti.
如此说三次。以此白二甘马,便包含了接纳与驱摈两种情形。剃罚之法,已在《大品》注释中阐明。梵罚之法,则在《五百结集品》中说示。而且,此法并非仅为阐那而制。若有其余比丘饶舌多嘴,以粗恶之语触恼、讥嘲、轻蔑诸比丘而住者,此法亦应施予。施予的方式如下:应在僧团中,由一位具能的比丘,征得僧团同意后,如此宣告:显示巴利原文
Evaṃ tikkhattuṃ vattabbaṃ. Evaṃ apalokanakammaṃ osāraṇañca nissāraṇañca gacchati. Bhaṇḍukammaṃ mahākhandhakavaṇṇanāyaṃ vuttameva. Brahmadaṇḍo pañcasatikakkhandhake vuttoyeva. Na kevalaṃ panesa channasseva paññatto, yo aññopi bhikkhu mukharo hoti, bhikkhū duruttavacanehi ghaṭṭento khuṃsento vambhento viharati, tassapi dātabbo. Evañca pana dātabbo, saṅghamajjhe byattena bhikkhunā saṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
“尊者,某位比丘饶舌多口,以粗恶之语恼乱诸比丘而住。他随心所欲,想说什么便说什么。比丘众不应与该比丘交谈,不应教诫他,不应教导他。尊者,我请问僧团:‘给予某位比丘梵罚,僧团是否同意?’第二次我问,第三次我问:‘尊者,给予某位比丘梵罚,僧团是否同意?’显示巴利原文
‘‘Bhante, itthannāmo bhikkhu mukharo, bhikkhū duruttavacanehi ghaṭṭento viharati. So bhikkhu yaṃ iccheyya, taṃ vadeyya. Bhikkhūhi itthannāmo bhikkhu neva vattabbo, na ovaditabbo, na anusāsitabbo. Saṅghaṃ, bhante, pucchāmi – ‘itthannāmassa bhikkhuno brahmadaṇḍassa dānaṃ, ruccati saṅghassā’ti. Dutiyampi pucchāmi, tatiyampi pucchāmi – ‘itthannāmassa, bhante, bhikkhuno brahmadaṇḍassa dānaṃ, ruccati saṅghassā’’’ti.
日后,若他如法而行,并请求原谅,应为其解除梵罚。解除之法,应由一位贤能的比丘在僧团中宣告:显示巴利原文
Tassa aparena samayena sammā vattitvā khamāpentassa brahmadaṇḍo paṭippassambhetabbo. Evañca pana paṭippassambhetabbo, byattena bhikkhunā saṅghamajjhe sāvetabbaṃ –
“尊者,比丘僧团曾给予某比丘梵罚。如今该比丘温和柔顺、谦卑自处,具足惭愧法,安住于惭与愧之中,如理作意后,为未来防护而住持。尊者,我请问僧团:‘解除该比丘的梵罚,僧团是否同意?’显示巴利原文
‘‘Bhante, bhikkhusaṅgho asukassa bhikkhuno brahmadaṇḍaṃ adāsi, so bhikkhu sorato nivātavutti lajjidhammaṃ okkanto hirottappe patiṭṭhito, paṭisaṅkhā āyatiṃ saṃvare tiṭṭhati, saṅghaṃ, bhante, pucchāmi, tassa bhikkhuno brahmadaṇḍassa paṭippassaddhi, ruccati saṅghassā’’ti.
如此三说之后,应以白二甘马解除梵罚。显示巴利原文
Evaṃ yāvatatiyaṃ vatvā apalokanakammeneva brahmadaṇḍo paṭippassambhetabboti.
第五种即是业相。世尊在比丘尼犍度中这样说:“那时,六群比丘用泥团水洒向比丘尼,心想‘或许她们会因此对我们生起爱慕’;他们袒露身体给比丘尼们看,袒露大腿给比丘尼们看,袒露会阴部给比丘尼们看;他们对比丘尼们说挑逗的话语,与比丘尼们相伴共处,心想‘或许她们会因此对我们生起爱慕’。针对这些事,世尊为那些比丘制定了恶作罪后,说道:‘比丘们,我允许对那位比丘作羯磨。’接着,比丘尼们心想:‘应当作什么羯磨呢?’她们将此事禀告世尊。世尊说:‘比丘们,那位比丘应由比丘尼僧团作不可礼敬羯磨。’”如此,不可礼敬羯磨得到开许。正是这不可礼敬羯磨成为第五种,也是此白二甘马的所依。因为对于它而言,业本身就是相,而不是接纳等;因此称为“业相”。它的作法已在那里宣说。此外,为了详尽显示其解除方式,我们在此一并说明:征得在比丘尼住处聚集的比丘尼僧团同意后,应由一位聪慧的比丘尼如此宣告:显示巴利原文
Kammalakkhaṇaññeva pañcamanti yaṃ taṃ bhagavatā bhikkhunikkhandhake ‘‘tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuniyo kaddamodakena osiñcanti, ‘appeva nāma amhesu sārajjeyyu’nti, kāyaṃ vivaritvā bhikkhunīnaṃ dassenti , ūruṃ vivaritvā bhikkhunīnaṃ dassenti, aṅgajātaṃ vivaritvā bhikkhunīnaṃ dassenti, bhikkhuniyo obhāsenti, bhikkhunīhi saddhiṃ sampayojenti, ‘appeva nāma amhesu sārajjeyyu’nti. Imesu vatthūsu tesaṃ bhikkhūnaṃ dukkaṭaṃ paññapetvā ‘anujānāmi bhikkhave tassa bhikkhuno daṇḍakammaṃ kātu’nti. Atha kho bhikkhunīnaṃ etadahosi – ‘kiṃ nu kho daṇḍakammaṃ kātabba’nti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – ‘avandiyo so bhikkhave bhikkhu bhikkhunisaṅghena kātabbo’’’ti evaṃ avandiyakammaṃ anuññātaṃ, taṃ kammalakkhaṇaññeva pañcamaṃ imassa apalokanakammassa ṭhānaṃ hoti. Tassa hi kammaññeva lakkhaṇaṃ, na osāraṇādīni; tasmā ‘‘kammalakkhaṇa’’nti vuccati. Tassa karaṇaṃ tattheva vuttaṃ. Apica naṃ paṭippassaddhiyā saddhiṃ vitthārato dassetuṃ idhāpi vadāma, bhikkhunupassaye sannipatitassa bhikkhunisaṅghassa anumatiyā byattāya bhikkhuniyā sāvetabbaṃ –
“圣尼们,某甲尊者对比丘尼们示现了不庄严的行为,对此尊者作不可礼敬,你们同意吗?我询问比丘尼僧团。第二次……第三次我询问比丘尼僧团。”显示巴利原文
‘‘Ayye asuko nāma ayyo bhikkhunīnaṃ apāsādikaṃ dasseti, etassa ayyassa avandiyakaraṇaṃ ruccatīti bhikkhunisaṅghaṃ pucchāmi, dutiyampi… tatiyampi bhikkhunisaṅghaṃ pucchāmī’’ti.
如此宣告三次后,应通过白二甘马施作不可礼敬羯磨。显示巴利原文
Evaṃ tikkhattuṃ sāvetvā apalokanakammena avandiyakammaṃ kātabbaṃ.
从那时起,那位比丘便不应受比丘尼们礼敬。若被施作不可礼敬羯磨后,他生起惭耻、如法而行,就应由他向比丘尼们请求原谅。请求原谅时,不应前往比丘尼住处,而应留在自己的寺院,前往僧团、僧组或一位比丘处,蹲坐合掌后说:“尊者,我已反省,今后安住防护,不再示现不庄严的行为,愿比丘尼僧团原谅我。”此后,由该僧团或僧组派遣一位比丘,或由一位比丘亲自前往,对比丘尼们说:“这位比丘已反省,安住防护,发露过失,请求比丘尼僧团原谅,愿比丘尼僧团将他作为可礼敬者。”他即成为可礼敬者。应当这样作:在比丘尼住处聚集的比丘尼僧团同意后,由一位聪慧的比丘尼宣告:显示巴利原文
Tato paṭṭhāya so bhikkhu bhikkhunīhi na vanditabbo. Sace avandiyamāno hirottappaṃ paccupaṭṭhapetvā sammā vattati, tena bhikkhuniyo khamāpetabbā. Khamāpentena bhikkhunupassayaṃ agantvā vihāreyeva saṅghaṃ vā gaṇaṃ vā ekaṃ bhikkhuṃ vā upasaṅkamitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā ‘‘ahaṃ bhante paṭisaṅkhā āyatiṃ saṃvare tiṭṭhāmi, na puna apāsādikaṃ dassessāmi, bhikkhunisaṅgho mayhaṃ khamatū’’ti khamāpetabbaṃ. Tena saṅghena vā gaṇena vā ekaṃ bhikkhuṃ pesetvā ekabhikkhunā vā sayameva gantvā bhikkhuniyo vattabbā – ‘‘ayaṃ bhikkhu paṭisaṅkhā āyatiṃ saṃvare ṭhito, iminā accayaṃ desetvā bhikkhunisaṅgho khamāpito, bhikkhunisaṅgho imaṃ vandiyaṃ karotū’’ti. So vandiyo kātabbo. Evañca pana kātabbo, bhikkhunupassaye sannipatitassa bhikkhunisaṅghassa anumatiyā byattāya bhikkhuniyā sāvetabbaṃ –
“圣尼们,这位某甲圣者因对比丘尼们示现不庄严的行为,被比丘尼僧团作了不可礼敬。他已进入惭耻法,反省后今后安住于防护,发露过失,请求比丘尼僧团原谅。对于这位圣者作可礼敬,你们同意吗?我询问比丘尼僧团。”显示巴利原文
‘‘Ayaṃ ayye asuko nāma ayyo bhikkhunīnaṃ apāsādikaṃ dassetīti bhikkhunisaṅghena avandiyo kato, so lajjidhammaṃ okkamitvā paṭisaṅkhā āyatiṃ saṃvare ṭhito accayaṃ desetvā bhikkhunisaṅghaṃ khamāpesi, tassa ayyassa vandiyakaraṇaṃ ruccatīti bhikkhunisaṅghaṃ pucchāmī’’ti –
应说三次。如此,即以白二甘马而成为可礼敬者。显示巴利原文
Tikkhattuṃ vattabbaṃ evaṃ apalokanakammeneva vandiyo kātabbo.
此外,这里还有超越巴利圣典的业相判定。所谓业相,原是以比丘尼僧团为根本而制定的,但比丘僧团也同样可得。比丘僧团在筹处、施食处、配食处、布萨堂中所作的白二甘马,也就是业相。对于断衣、旧衣、失衣者,应集合僧团,由一位贤能比丘令其顶礼三次,作白二甘马后,可施与衣。然而,若是正在做衣的比丘,由负责分发小物者,依房舍犍度注释中所说针等种类,即使不白告亦可给予。在给予这些物品时,他本人即是主事者;若超过此量而给予,则应白告后给予,因超出量时僧团为所有者。病药也应按该处所说的方法,由他本人给予。若有人欲求更多,则应白告后给予。对于体弱者、行动不便者、乞食路径断绝者,或重病者,在大寺院中,从彼处所得中,每日给予一升或半升米,即便一日给予五升或十升米,也应作白二甘马后给予。对于持戒的比丘,从彼处所得中,可偿还债务的障碍;对于多闻、承担僧团事务的比丘,无需安排的房舍也可给予;对于执行僧团事务的净人等的饭食酬劳,也可通过白二甘马给予。显示巴利原文
Ayaṃ panettha pāḷimuttakopi kammalakkhaṇavinicchayo. Idañhi kammalakkhaṇaṃ nāma bhikkhunisaṅghamūlakaṃ paññattaṃ, bhikkhusaṅghassāpi panetaṃ labbhatiyeva. Yañhi bhikkhusaṅgho salākaggayāgaggabhattaggauposathaggesu apalokanakammaṃ karoti, etampi kammalakkhaṇameva. Acchinnacīvarajiṇṇacīvaranaṭṭhacīvarānañhi saṅghaṃ sannipātetvā byattena bhikkhunā yāvatatiyaṃ sāvetvā apalokanakammaṃ katvā cīvaraṃ dātuṃ vaṭṭati. Appamattakavissajjakena pana cīvaraṃ karontassa senāsanakkhandhakavaṇṇanāyaṃ vuttappabhedāni sūciādīni anapaloketvāpi dātabbāni. Tesaṃ dāne soyeva issaro, tato atirekaṃ dentena apaloketvā dātabbaṃ. Tato hi atirekadāne saṅgho sāmī. Gilānabhesajjampi tattha vuttappakāraṃ sayameva dātabbaṃ. Atirekaṃ icchantassa apaloketvā dātabbaṃ. Yopi ca dubbalo vā chinniriyāpatho vā pacchinnabhikkhācārapatho vā mahāgilāno, tassa mahāvāsesu tatruppādato devasikaṃ nāḷi vā upaḍḍhanāḷi vā ekadivasaṃyeva vā pañca vā dasa vā taṇḍulanāḷiyo dentena apalokanakammaṃ katvāva dātabbā. Pesalassa bhikkhuno tatruppādato iṇapalibodhampi bahussutassa saṅghabhāranitthārakassa bhikkhuno anuṭṭhāpanīyasenāsanampi saṅghakiccaṃ karontānaṃ kappiyakārakādīnaṃ bhattavetanampi apalokanakammena dātuṃ vaṭṭati.
以四资具的名义,从所指定而给予的所得中,可让人照管僧团的住处。然而,为了止息“这位比丘以主宰者姿态行事”的议论,在筹处等或中间集会中,应询问僧团后再让人照管。为了衣和钵食的目的,从特别指定而给予的所得中,也应白告后让人照管住处。不白告亦可照管。但为了止息由此生起的议论:“这位比丘真能干,竟用为衣和钵食而给予的所得来让人照管住处”,则应作白二甘马后再让人照管。显示巴利原文
Catupaccayavasena dinnatatruppādato saṅghikaṃ āvāsaṃ jaggāpetuṃ vaṭṭati. ‘‘Ayaṃ bhikkhu issaravatāya vicāretī’’ti kathāpacchindanatthaṃ pana salākaggādīsu vā antarasannipāte vā saṅghaṃ pucchitvāva jaggāpetabbo. Cīvarapiṇḍapātatthāya odissadinnatatruppādatopi apaloketvā āvāso jaggāpetabbo. Anapaloketvāpi vaṭṭati. ‘‘Sūro vatāyaṃ bhikkhu cīvarapiṇḍapātatthāya dinnato āvāsaṃ jaggāpetī’’ti evaṃ uppannakathāpacchedanatthaṃ pana apalokanakammameva katvā jaggāpetabbo.
在塔庙建造伞盖、围栏、菩提树屋或座屋时,无论是新建、修复破损,还是进行粉刷工作,都可以劝请众人来共同完成。如果没有工人,则应从塔庙的寄存财物中出资办理。若寄存财物也不足,则应先行告白羯磨,再从该处产生的收入中出资办理;僧团财物也是如此。因为以僧团财物行告白后,可用于塔庙事务。但即使行告白后,也不可以塔庙财物用于僧团事务。不过,暂时借用后归还,则是允许的。显示巴利原文
Cetiye chattaṃ vā vedikaṃ vā bodhigharaṃ vā āsanagharaṃ vā akataṃ vā karontena jiṇṇaṃ vā paṭisaṅkharontena sudhākammaṃ vā karontena manusse samādapetvā kātuṃ vaṭṭati. Sace kārako natthi, cetiyassa upanikkhepato kāretabbaṃ. Upanikkhepepi asati apalokanakammaṃ katvā tatruppādato kāretabbaṃ, saṅghikenapi. Saṅghikena hi apaloketvā cetiyakiccaṃ kātuṃ vaṭṭati. Cetiyassa santakena apaloketvāpi saṅghikakiccaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Tāvakālikaṃ pana gahetvā pākatikaṃ kātuṃ vaṭṭati.
然而,那些在塔庙从事粉刷等工作的人,如果从托钵所得或从僧团所得不足以维持生计,可以取用塔庙财物中维持生计所需的部分来受用,并履行义务;但不应以“我们在履行职责”为由,用鱼、肉等作僧团供食。那些在寺院中种植、由僧团执受的果树,若得到照料,其果实可以敲钟分配受用,对此不需行告白羯磨。但若未被执受,则应行告白羯磨。此告白羯磨也可以在分配筹码处、施食处或供食处等集会时进行,而在布萨堂进行则最为适宜。因为在布萨堂,即使未到场的比丘也会送来欲清净,所以那里是最为清净的。显示巴利原文
Cetiye sudhākammādīni karontehi pana bhikkhācārato vā saṅghato vā yāpanamattaṃ alabhantehi cetiyasantakato yāpanamattaṃ gahetvā paribhuñjantehi vattaṃ kātuṃ vaṭṭati, ‘‘vattaṃ karomā’’ti macchamaṃsādīhi saṅghabhattaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Ye vihāre ropitā phalarukkhā saṅghena pariggahitā honti, jagganakammaṃ labhanti, yesaṃ phalāni ghaṇṭiṃ paharitvā bhājetvā paribhuñjanti, tesu apalokanakammaṃ na kātabbaṃ. Ye pana apariggahitā, tesu apalokanakammaṃ kātabbaṃ. Taṃ pana salākaggayāgaggabhattaggaantarasannipātesupi kātuṃ vaṭṭati, uposathagge pana vaṭṭatiyeva. Tattha hi anāgatānampi chandapārisuddhi āhariyati, tasmā taṃ suvisodhitaṃ hoti.
而且应当这样做:由一位有能力的比丘,在比丘僧团的同意下,这样宣告——显示巴利原文
Evañca pana kātabbaṃ, byattena bhikkhunā bhikkhusaṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
诸尊者,凡此寺院界内所属僧团的根、皮、叶、芽、花、果、可嚼食等物,是否皆可任由往来比丘随意受用?我以此请问僧团。如是应问三次。显示巴利原文
‘‘Bhante, yaṃ imasmiṃ vihāre antosīmāya saṅghasantakaṃ mūlatacapattaaṅkurapupphaphalakhādanīyādi atthi, taṃ sabbaṃ āgatāgatānaṃ bhikkhūnaṃ yathāsukhaṃ paribhuñjituṃ ruccatīti saṅghaṃ pucchāmī’’ti tikkhattuṃ pucchitabbaṃ.
由四或五位比丘所作的决定,即属善作。若寺院中住有两三人,他们共坐所作的决定,便如同僧团所作。若寺院仅有一位比丘,这位比丘在布萨日完成前行与预备事后,安坐所作的规定,亦如同僧团所作。显示巴利原文
Catūhi pañcahi bhikkhūhi kataṃ sukatameva. Yasmiṃ vihāre dve tayo janā vasanti, tehi nisīditvā katampi saṅghena katasadisameva. Yasmiṃ pana vihāre eko bhikkhu hoti, tena bhikkhunā uposathadivase pubbakaraṇapubbakiccaṃ katvā nisinnena katampi katikavattaṃ saṅghena katasadisameva hoti.
然而,制作者也可依果期而作,可加限定——如四个月、六个月或一年,或不加限定,两者皆可。若已限定,则于所限期内受用后,须再作制定。若未限定,只要树木还在即可。纵使以那些树木的种子另植他树,他树亦同此规定。显示巴利原文
Karontena pana phalavārena kātumpi cattāro māse cha māse ekasaṃvaccharanti evaṃ paricchinditvāpi aparicchinditvāpi kātuṃ vaṭṭati. Paricchinne yathāparicchedaṃ paribhuñjitvā puna kātabbaṃ. Aparicchinne yāva rukkhā dharanti tāva vaṭṭatiyeva. Yepi tesaṃ rukkhānaṃ bījehi aññe rukkhā ropitā honti, tesampi sā eva katikā.
如果种植在其他寺院,则种植所在的该寺院僧团即为所有者。即使从别处取来种子,后来种植在前一寺院,那些树也应另作规定。规定制定后,若树木位于个人处所,则可随意受用果实等。但若在此处将各处空间围起来,建成精舍并加以照料,那些树木便属于那些比丘的个人处所。其他人不得受用,他们应将果实的十分之一给予僧团后,方可受用。若有人在寺院中央用树枝围护一棵树,也依此方法处理。显示巴利原文
Sace pana aññasmiṃ vihāre ropitā honti, tesaṃ yattha ropitā, tasmiṃyeva vihāre saṅgho sāmī. Yepi aññato bījāni āharitvā purimavihāre pacchā ropitā, tesu aññā katikā kātabbā. Katikāya katāya puggalikaṭṭhāne tiṭṭhanti, yathāsukhaṃ phalādīni paribhuñjituṃ vaṭṭati. Sace panettha taṃ taṃ okāsaṃ parikkhipitvā pariveṇāni katvā jagganti, tesaṃ bhikkhūnaṃ puggalikaṭṭhāne tiṭṭhanti. Aññe paribhuñjituṃ na labhanti, tehi pana saṅghassa dasabhāgaṃ datvā paribhuñjitabbāni. Yopi majjhevihāre rukkhaṃ sākhāhi parivāretvā rakkhati, tassāpi eseva nayo.
当一位可敬的比丘来到古寺时,人们听闻‘长老来了’,便拿来各种果实。若该处往昔曾有一位通达一切教法的多闻比丘住持,应想:‘此处必定制定了长远的规定’,而无迟疑地受用。寺中的果实,即使对于常行托钵的比丘也属许可,并不违犯头陀支。沙弥们给各自的戒师与依止师供奉许多果实,其他比丘未能得到而发出抱怨,这也仅仅是抱怨而已。显示巴利原文
Porāṇavihāraṃ gatassa sambhāvanīyabhikkhuno ‘‘thero āgato’’ti phalāphalaṃ āharanti, sace tattha mūle sabbapariyattidharo bahussutabhikkhu vihāsi, ‘‘addhā ettha dīghā katikā katā bhavissatī’’ti nikkukkuccena paribhuñjitabbaṃ. Vihāre phalāphalaṃ piṇḍapātikānampi vaṭṭati, dhutaṅgaṃ na kopeti. Sāmaṇerā attano ācariyupajjhāyānaṃ bahūni phalāni denti, aññe bhikkhū alabhantā khiyyanti, khiyyanamattameva cetaṃ hoti.
然而,若遇到饥荒,即便倚靠一棵面包果树,六十人亦能维生。在那样的时候,为了摄受众人,应将果实分配后食用,这是如法合宜的做法。只要规定尚未废止,他们如此食用便是安稳的。那么,规定何时废止呢?当和合僧团集会并宣布:‘从今以后,可分配后食用’时。若在仅有一位比丘住持的寺院,即使由他一人宣布,此前的规定也即告废止。规定废止后,若沙弥们既不从树上打下果实,也不从地上拾取给比丘们,反而用脚踢踩落果而行,则应罚取十分之一,乃至罚取一半果实作为惩戒。他们必定会因贪图罚物而主动拿来呈献。待再次丰足之后,若净人们前来以树枝围护等方式保护树木,则不应再施行对沙弥们的惩罚,而应如法分配受用。显示巴利原文
Sace pana dubbhikkhaṃ hoti, ekaṃ panasarukkhaṃ nissāya saṭṭhipi janā jīvanti, tādise kāle sabbesaṃ saṅgahakaraṇatthāya bhājetvā khāditabbaṃ, ayaṃ sāmīci. Yāva pana katikavattaṃ na paṭippassambhati, tāva tehi khāyitaṃ sukhāyitameva. Kadā pana katikavattaṃ paṭippassambhati? Yadā samaggo saṅgho sannipatitvā ‘‘ito paṭṭhāya bhājetvā khādantū’’ti sāveti. Ekabhikkhuke pana vihāre ekena sāvitepi purimakatikā paṭippassambhatiyeva. Sace paṭippassaddhāya katikāya sāmaṇerā neva rukkhato pātenti, na bhūmito gahetvā bhikkhūnaṃ denti, patitaphalāni pādehi paharantā vicaranti, tesaṃ dasabhāgato paṭṭhāya yāva upaḍḍhaphalabhāgena phātikammaṃ kātabbaṃ. Addhā phātikammalobhena āharitvā dassanti. Puna subhikkhe jāte kappiyakārakesu āgantvā sākhāparivārādīni katvā rukkhe rakkhantesu sāmaṇerānaṃ phātikammaṃ na dātabbaṃ, bhājetvā paribhuñjitabbaṃ.
“寺院中有果物”之说,附近村庄的人们为了病人、孕妇等的利益前来,乞求道:“请给一个椰子,请给一个芒果,请给一个菠萝蜜。”这是应给还是不应给?应给。若不给,他们会心生忧恼。然而,给予之时,应集合僧团,三问宣告后,行告白羯磨方可给予;或者,制定下规定后存放。而且应当这样作:由一位有能力的比丘,在僧团同意下宣布——显示巴利原文
‘‘Vihāre phalāphalaṃ atthī’’ti sāmantagāmehi manussā gilānānaṃ vā gabbhinīnaṃ vā atthāya āgantvā ‘‘ekaṃ nāḷikeraṃ detha, ambaṃ detha, labujaṃ dethā’’ti yācanti, dātabbaṃ na dātabbanti? Dātabbaṃ. Adīyamāne hi te domanassikā honti, dentena pana saṅghaṃ sannipātetvā yāvatatiyaṃ sāvetvā apalokanakammaṃ katvāva dātabbaṃ, katikavattaṃ vā katvā ṭhapetabbaṃ, evañca pana kātabbaṃ, byattena bhikkhunā saṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
“附近村庄的人们前来,为病人等的利益乞求果实,准许他们取两个椰子、两个棕榈果、两个菠萝蜜、五个芒果、五串香蕉而不加制止,准许他们从某某树及某某树上取果实而不加制止——比丘僧团同意如此。”应当如此说三次。显示巴利原文
‘‘Sāmantagāmehi manussā āgantvā gilānādīnaṃ atthāya phalāphalaṃ yācanti, dve nāḷikerāni, dve tālaphalāni, dve panasāni, pañca ambāni, pañca kadaliphalāni gaṇhantānaṃ anivāraṇaṃ, asukarukkhato ca asukarukkhato ca phalaṃ gaṇhantānaṃ anivāraṇaṃ ruccati bhikkhusaṅghassā’’ti tikkhattuṃ vattabbaṃ.
从此以后,不应再以病人等的名义说“请收下”,而应告知规定:“对于依照这些分类取用椰子等物者,以及从此树或彼树取果实者,已作不制止。”即使在观察之后,也不应说“这棵是甜果芒果树,请从此处取”。在分果之时,对于来者,若已得到许可,应给予一半的份额;若未得许可,应征询后再行给予。显示巴利原文
Tato paṭṭhāya gilānādīnaṃ nāmaṃ gahetvā yācantā ‘‘gaṇhathā’’ti na vattabbā, vattaṃ pana ācikkhitabbaṃ – ‘‘nāḷikerādīni iminā nāma paricchedena gaṇhantānaṃ asukarukkhato ca asukarukkhato ca phalaṃ gaṇhantānaṃ anivāraṇaṃ kata’’nti. Anuvicaritvā pana ‘‘ayaṃ madhuraphalo ambo, ito gaṇhathā’’tipi na vattabbā. Phalabhājanakāle pana āgatānaṃ sammatena upaḍḍhabhāgo dātabbo, asammatena apaloketvā dātabbaṃ.
若有旅资耗尽者、即将启程的商队主或其他有势力者前来乞求,应先征询同意后方可给予。若他们强行取食,不应阻止。因为那人若愤怒,可能会砍伐树木,或作出其他损害。若有人来到个人精舍,为病人向村中乞求,则应告诉他说:“这是我们为树荫等利益所种植的,如果有,你们自然知道。”然而,如果果树确实果实累累,且用刺篱围绕,他们依果季前来取食,则应不抱期望地给予。对强行夺取者不应阻止,理由如前所说。显示巴利原文
Khīṇaparibbayo vā maggagamiyasatthavāho vā añño vā issaro āgantvā yācati, apaloketvāva dātabbaṃ. Balakkārena gahetvā khādanto na vāretabbo. Kuddho hi so rukkhepi chindeyya, aññampi anatthaṃ kareyya. Puggalikapariveṇaṃ āgantvā gilānassa gāmena yācanto ‘‘amhehi chāyādīnaṃ atthāya ropitaṃ, sace atthi, tumhe jānāthā’’ti vattabbo. Yadi pana phalabharitāva rukkhā honti, kaṇṭake bandhitvā phalavārena khādanti, apaccāsīsantena hutvā dātabbaṃ. Balakkārena gaṇhanto na vāretabbo, pubbe vuttamevettha kāraṇaṃ.
僧团拥有果园,却得不到照料。若有人依职责而照料,该园仍属僧团。若僧团将此事托付某位有能力的比丘,说:“善男子,请照料后施与”,他若依职责照料,此园也仍属僧团。然而,若有人期望增加收成,则可以三分之一或一半的份额作为增产的酬劳。若此人说“工作繁重”,不愿以此份额劳作,则可说:“全部归你所有,你给出大约十份的根株份额后,请照料。”但因属重物,不得以断根的方式给予。他给出根株份额后,享用了果实,或建造未建的住所,或照料已建住所之后,将果园交给依止者,那些依止者也须给根株份额。然而,当比丘们自己能照料时,便不应将果园交给这些人照料;他们正在照料时不应阻止,仅在不再照料时才可阻止。应说:“你们已经享用了很多,现在请不要再照料了,比丘僧团将自己照料。”显示巴利原文
Saṅghassa phalārāmo hoti, paṭijagganaṃ na labhati, sace taṃ koci vattasīsena jaggati, saṅghasseva hoti. Athāpi kassaci paṭibalassa bhikkhuno ‘‘imaṃ sappurisa jaggitvā dehī’’ti saṅgho bhāraṃ karoti, so ce vattasīsena jaggati, evampi saṅghasseva hoti. Phātikammaṃ paccāsīsantassa pana tatiyabhāgena vā upaḍḍhabhāgena vā phātikammaṃ kātabbaṃ. ‘‘Bhāriyaṃ kamma’’nti vatvā ettakena anicchanto pana sabbaṃ taveva santakaṃ katvā ‘‘mūlabhāgaṃ dasabhāgamattaṃ datvā jaggāhī’’tipi vattabbo. Garubhaṇḍattā pana mūlacchejjavasena na dātabbaṃ. So mūlabhāgaṃ datvā khādanto akatāvāsaṃ vā katvā katāvāsaṃ vā jaggitvā nissitakānaṃ ārāmaṃ niyyādeti, tehipi mūlabhāgo dātabbova. Yadā pana bhikkhū sayaṃ jaggituṃ pahonti, atha tesaṃ jaggituñca na dātabbaṃ, jaggitakāle ca na vāretabbā, jagganakāleyeva vāretabbā. ‘‘Bahuṃ tumhehi khāyitaṃ, idāni mā jaggittha, bhikkhusaṅghoyeva jaggissatī’’ti vattabbaṃ.
如果既无人依职责照料,也无人以增产方式照料,僧团自身又无力照料,此时有人未经告知便自行照料,使果园增产并期望回报,则应以征询的方式,在增产之后给予酬劳。如此,这一切都只是羯磨的相状。征询羯磨涵盖这五种情形。显示巴利原文
Sace pana neva vattasīsena jagganto atthi, na phātikammena, na saṅgho jaggituṃ pahoti, eko anāpucchitvāva jaggitvā phātikammaṃ vaḍḍhetvā paccāsīsati, apalokanakammena phātikammaṃ vaḍḍhetvā dātabbaṃ. Iti imaṃ sabbampi kammalakkhaṇameva hoti. Apalokanakammaṃ imāni pañca ṭhānāni gacchati.
在单白羯磨的分位中:“请僧团听我说,某甲是某甲具寿的求具足戒者,他已由我教导。若僧团认为时机适当,某甲应来”,应对他说“你来”。如此,对求具足戒者的召入,即名为召入。显示巴利原文
Ñattikammaṭṭhānabhede pana ‘‘suṇātu me bhante saṅgho, itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho, anusiṭṭho so mayā. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo āgaccheyyāti, āgacchāhīti vattabbo’’ti evaṃ upasampadāpekkhassa osāraṇā osāraṇā nāma.
“请具寿们听我说,这位某甲比丘是说法者,对此,他既不通达经,也不通达经分别,不善察义理,却以文句的表相遮蔽义理。若具寿们认为时机适当,我们令某甲比丘退出后,其余者可平息此诤事。”如此,在增上裁决中,对说法比丘的驱出,即名为驱出。显示巴利原文
‘‘Suṇantu me āyasmantā, ayaṃ itthannāmo bhikkhu dhammakathiko imassa neva suttaṃ āgacchati, no suttavibhaṅgo, so atthaṃ asallakkhetvā byañjanacchāyāya atthaṃ paṭibāhati. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, itthannāmaṃ bhikkhuṃ vuṭṭhāpetvā avasesā imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasameyyāmā’’ti evaṃ ubbāhikāvinicchaye dhammakathikassa bhikkhuno nissāraṇā nissāraṇā nāma.
“请僧团听我说,今日是十五布萨日。若僧团认为时机适当,僧团应当行布萨。”如此,依布萨业而设立的动议,即名为布萨。显示巴利原文
‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ajjuposatho pannaraso. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho uposathaṃ kareyyā’’ti evaṃ uposathakammavasena ṭhapitā ñatti uposatho nāma.
尊者僧团请听:今日是十五自恣日。若僧团时机适当,僧团应行自恣。如此,依自恣羯磨而设立的动议,即名自恣。显示巴利原文
‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ajja pavāraṇā pannarasī. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho pavāreyyā’’ti evaṃ pavāraṇākammavasena ṭhapitā ñatti pavāraṇā nāma.
“尊者僧团请听:某甲是某甲具寿的求受具足戒者。若僧团时机适当,我当教导某甲。”“若僧团时机适当,某甲当教导某甲。”“若僧团时机适当,我当问某甲关于障碍法。”“若僧团时机适当,某甲当问某甲关于障碍法。”“若僧团时机适当,我当问某甲关于律。”“若僧团时机适当,某甲当问某甲关于律。”“若僧团时机适当,我被某甲问律后当解答。”“若僧团时机适当,某甲被某甲问律后当解答。”如此,为指定自己或他人而设立的动议,即名指定。显示巴利原文
‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmaṃ anusāseyya’’nti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo itthannāmaṃ anusāseyyā’’ti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmaṃ antarāyike dhamme puccheyya’’nti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo itthannāmaṃ antarāyike dhamme puccheyyā’’ti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmaṃ vinayaṃ puccheyya’’nti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo itthannāmaṃ vinayaṃ puccheyyā’’ti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmena vinayaṃ puṭṭho vissajjeyya’’nti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo itthannāmena vinayaṃ puṭṭho vissajjeyyā’’ti evaṃ attānaṃ vā paraṃ vā sammannituṃ ṭhapitā ñatti sammuti nāma.
“尊者僧团请听:此衣是某甲比丘的应舍物,已舍予僧团。若僧团时机适当,僧团应将此衣给予某甲比丘。”“若诸具寿时机适当,诸具寿应将此衣给予某甲比丘。”如此,对已舍的衣、钵等所作的给予,即名给予。显示巴利原文
‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, idaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyaṃ saṅghassa nissaṭṭhaṃ. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyā’’ti. ‘‘Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, āyasmantā imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyu’’nti evaṃ nissaṭṭhacīvarapattādīnaṃ dānaṃ dānaṃ nāma.
“请僧团听我说:此某甲比丘忆念罪、发露罪、显明罪、说罪。若僧团时机合适,我应当接受某甲比丘的罪。”“若具寿们时机合适,我应当接受某甲比丘的罪。”然后应对他说:“你看见了吗?”“是的,我看见了。”“今后应当防护。”如此接受罪,即名为接受。显示巴利原文
‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ itthannāmo bhikkhu āpattiṃ sarati, vivarati, uttāniṃ karoti, deseti. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmassa bhikkhuno āpattiṃ paṭiggaṇheyyanti. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmassa bhikkhuno āpattiṃ paṭiggaṇheyya’’nti. Tena vattabbo ‘‘passasī’’ti. ‘‘Āma passāmī’’ti. Āyatiṃ saṃvareyyāsīti evaṃ āpattipaṭiggaho paṭiggaho nāma.
“尊者们,请听我说。若尊者们觉得时机合适,我们现在就举行布萨、诵巴帝摩卡,在雨季结束时举行自恣。”诸比丘,如果那些制造争吵、制造口角、制造纷争、制造是非、在僧团中制造诤事的比丘们,在那个雨季期间继续住下来,那么一位能干、有能力的常住比丘应向常住比丘们告知:“尊者们,请听我说。若尊者们觉得时机合适,我们现在就举行布萨、诵巴帝摩卡,在月明时分举行自恣。”如此自恣提前,即名为提前。显示巴利原文
‘‘Suṇantu me, āyasmantā āvāsikā. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, idāni uposathaṃ kareyyāma, pātimokkhaṃ uddiseyyāma, āgame kāḷe pavāreyyāmā’’ti. Te ce, bhikkhave, bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā taṃ kāḷaṃ anuvaseyyuṃ, āvāsikena bhikkhunā byattena paṭibalena āvāsikā bhikkhū ñāpetabbā – ‘‘suṇantu me, āyasmantā āvāsikā. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, idāni uposathaṃ kareyyāma, pātimokkhaṃ uddiseyyāma, āgame juṇhe pavāreyyāmā’’ti evaṃ katā pavāraṇāpaccukkaḍḍhanā paccukkaḍḍhanā nāma.
所有人都应聚集到一处。聚集后,应由一位能干、有能力的比丘告知僧团:“尊者们,请僧团听我说:我们这些陷入争吵、口角、纷争而住者,已多行非沙门行,多出越轨言语。若我们因这些罪过相互追究,那诤事可能因此严重、激化,导致分裂。若僧团觉得时机合适,僧团应以覆草法平息这件诤事——重罪除外,与在家人相关者除外。”如此以覆草灭诤法处理后,最初的全体总摄白,即名为业相。显示巴利原文
Sabbeheva ekajjhaṃ sannipatitabbaṃ, sannipatitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo – ‘‘suṇātu me, bhante, saṅgho amhākaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ viharataṃ bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Sace mayaṃ imāhi āpattīhi aññamaññaṃ kāressāma, siyāpi taṃ adhikaraṇaṃ kakkhaḷattāya vāḷattāya bhedāya saṃvatteyya. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho imaṃ adhikaraṇaṃ tiṇavatthārakena vūpasameyya ṭhapetvā thullavajjaṃ, ṭhapetvā gihipaṭisayutta’’nti evaṃ tiṇavatthārakasamathena katvā sabbapaṭhamā sabbasaṅgāhikañatti kammalakkhaṇaṃ nāma.
同样,之后在每一方各作一项,共为两个白。如此,纳入、逐出……乃至业相本身即为第九种——如前述分类,白二业遍行于这九种处所。显示巴利原文
Tathā tato parā ekekasmiṃ pakkhe ekekaṃ katvā dve ñattiyo iti yathāvuttappabhedaṃ osāraṇaṃ nissāraṇaṃ…pe… kammalakkhaṇaññeva navamanti ñattikammaṃ imāni nava ṭhānāni gacchati.
然而,在白二业处的分类中,应知依《犍度》所说:因对瓦达离车族覆钵而施行的逐出,以及因对该人开钵而施行的纳入。显示巴利原文
Ñattidutiyakammaṭṭhānabhede pana vaḍḍhassa licchavino pattanikkujjanavasena khandhake vuttā nissāraṇā. Tasseva pattukkujjanavasena vuttā osāraṇā ca veditabbā.
应知认可:结界认可、三衣不离宿认可、敷具认可、差遣食事人认可、差遣分房人认可、差遣库房管理人认可、差遣受衣人认可、差遣分衣人认可、差遣分粥人认可、差遣分果人认可、差遣分嚼食人认可、差遣杂务人认可、差遣分浴衣人认可、差遣分钵人认可、差遣守园人认可、差遣沙弥人认可——依这些认可而了知认可。应知施与:依咖提那衣的施与、亡者衣的施与而了知施与。显示巴利原文
Sīmāsammuti ticīvarena avippavāsasammuti, santhatasammuti, bhattuddesaka-senāsanaggāhāpaka-bhaṇḍāgārika-cīvarapaṭiggāhaka-cīvarabhājaka-yāgubhājakaphalabhājaka-khajjabhājaka-appamattakavissajjaka-sāṭiyaggāhāpaka-pattaggāhāpaka-ārāmikapesakasāmaṇerapesakasammutīti etāsaṃ sammutīnaṃ vasena sammuti veditabbā. Kathinacīvaradānamatakacīvaradānavasena dānaṃ veditabbaṃ.
应知撤销,依咖提那撤销而了知。应知指示,依小屋地基、精舍地基的指示而了知。然而,在覆草灭诤法中,除去“全体总摄白”以及每一方各一个白、共三个白之外,又说每一方一个、另一方一个,如此两个白二甘马语。应知业相,即依这些了知。如是,白二业遍行于此七处。显示巴利原文
Kathinuddhāravasena uddhāro veditabbo. Kuṭivatthuvihāravatthudesanāvasena desanā veditabbā. Yā pana tiṇavatthārakasamathe sabbasaṅgāhikañattiñca ekekasmiṃ pakkhe ekekaṃ ñattiñcāti tisso ñattiyo ṭhapetvā puna ekasmiṃ pakkhe ekā, ekasmiṃ pakkhe ekāti dve ñattidutiyakammavācā vuttā, tāsaṃ vasena kammalakkhaṇaṃ veditabbaṃ . Iti ñattidutiyakammaṃ imāni satta ṭhānāni gacchati.
至于白四业处的分类:应知逐出,依呵责业等七种业而了知;应知纳入,依那些业的解除而了知。应知认可,依教诫比丘尼认可而了知。应知施与,依别住施与、行施与而了知。应知折伏,依牵引回本处业而了知。应知劝告,依“随顺被举者八种,阿利咤、旃陀迦利等乃至三谏”这十一种劝告而了知。应知业相,依具足戒业、出罪业而了知。如是,白四业遍行于此七处。显示巴利原文
Ñatticatutthakammaṭṭhānabhede pana tajjanīyakammādīnaṃ sattannaṃ kammānaṃ vasena nissāraṇā, tesaṃyeva ca kammānaṃ paṭippassambhanavasena osāraṇā veditabbā. Bhikkhunovādakasammutivasena sammuti veditabbā. Parivāsadānamānattadānavasena dānaṃ veditabbaṃ. Mūlāyapaṭikassanakammavasena niggaho veditabbo. ‘‘Ukkhittānuvattikā aṭṭha, yāvatatiyakā ariṭṭho caṇḍakāḷī ca ime te yāvatatiyakā’’ti imāsaṃ ekādasannaṃ samanubhāsanānaṃ vasena samanubhāsanā veditabbā. Upasampadākammaabbhānakammavasena pana kammalakkhaṇaṃ veditabbaṃ. Iti ñatticatutthakammaṃ imāni satta ṭhānāni gacchati.
497 497. 在说明了业、业失败,以及无失败之业在处所分类上的通行之后,现在为显示执行那些业的僧团界定,又说“在四众所作业”等。其含义应依“众中业失败”的解释中所说的方法来理解。显示巴利原文
497. Iti kammāni ca kammavipattiñca vipattivirahitānaṃ kammānaṃ ṭhānapabhedagamanañca dassetvā idāni tesaṃ kammānaṃ kārakassa saṅghassa paricchedaṃ dassento puna ‘‘catuvaggakaraṇe kamme’’tiādimāha. Tassattho parisato kammavipattivaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabboti.
义利因由品等注释显示巴利原文
Atthavasavaggādivaṇṇanā
498 现在,为了显示那些作为诸业之事的学处在其制定中的利益,而开始“出于两种目的”等。其中,“为了防护现世的怨仇”,即是为了防护、遮止杀生等五种现世的怨仇。“为了对治来世的怨仇”,即是为了对治、断除、令那些称为苦报的来世怨仇不再生起。“为了防护现世的过患”,即是为了防护那五种怨仇。“来世的过患”是指那些苦报。在此,苦报因应被避免而称为过患。“现世的怖畏”是指呵责、讥嫌、呵责业等,以及停止布萨与自恣、恶名恶称之业,这些称为现世的怖畏,为了防护这些。而来世的怖畏就是苦报,为了对治这些。“现世的不善”,即是为了防护五怨、十不善业道等所摄的不善。而苦报因不堪忍之义,称为来世的不善,为了对治这些。“为了悲悯在家众”,即是为了守护在家人的信心而悲悯。“为了断绝恶欲者之党”,即是为了破坏恶欲人的结党,而制定了别众食学处。其余各处都是明显的。此处若有应说的,一切皆已在前面的第一波罗夷解释中宣说。显示巴利原文
498. Idāni yāni tāni tesaṃ kammānaṃ vatthubhūtāni sikkhāpadāni, tesaṃ paññattiyaṃ ānisaṃsaṃ dassetuṃ ‘‘dve atthavase paṭiccā’’tiādi āraddhaṃ. Tattha diṭṭhadhammikānaṃ verānaṃ saṃvarāyāti pāṇātipātādīnaṃ pañcannaṃ diṭṭhadhammikaverānaṃ saṃvaratthāya pidahanatthāya. Samparāyikānaṃ verānaṃ paṭighātāyāti vipākadukkhasaṅkhātānaṃ samparāyikaverānaṃ paṭighātatthāya, samucchedanatthāya anuppajjanatthāya. Diṭṭhadhammikānaṃ vajjānaṃ saṃvarāyāti tesaṃyeva pañcannaṃ verānaṃ saṃvaratthāya. Samparāyikānaṃ vajjānanti tesaṃyeva vipākadukkhānaṃ. Vipākadukkhāneva hi idha vajjanīyabhāvato vajjānīti vuttāni. Diṭṭhadhammikānaṃ bhayānanti garahā upavādo tajjanīyādīni kammāni uposathapavāraṇānaṃ ṭhapanaṃ akittipakāsanīyakammanti etāni diṭṭhadhammikabhayāni nāma, etesaṃ saṃvaratthāya. Samparāyikabhayāni pana vipākadukkhāniyeva , tesaṃ paṭighātatthāya. Diṭṭhadhammikānaṃ akusalānanti pañcaveradasaakusalakammapathappabhedānaṃ akusalānaṃ saṃvaratthāya. Vipākadukkhāneva pana akkhamaṭṭhena samparāyikaakusalānīti vuccanti, tesaṃ paṭighātatthāya. Gihīnaṃ anukampāyāti agārikānaṃ saddhārakkhaṇavasena anukampanatthāya. Pāpicchānaṃ pakkhupacchedāyāti pāpicchapuggalānaṃ gaṇabandhabhedanatthāya gaṇabhojanasikkhāpadaṃ paññattaṃ. Sesaṃ sabbattha uttānameva. Yañhettha vattabbaṃ siyā, taṃ sabbaṃ paṭhamapārājikavaṇṇanāyameva vuttanti.
499 在巴帝摩卡等中,“巴帝摩卡的诵出”,比丘有五种,比丘尼有四种。在给予别住等中,“所制定的应接纳者”,是指为正在履行十八种或四十三种义务者所制定的应接纳。以何种羯磨而接纳,该羯磨即是所制定,这是其义。“所制定的应驱出者”,是指以何种羯磨将诤论者等驱出,该羯磨即是所制定,这是其义。显示巴利原文
499. Pātimokkhādīsu pātimokkhuddesoti bhikkhūnaṃ pañcavidho bhikkhunīnaṃ catubbidho. Parivāsadānādīsu osāraṇīyaṃ paññattanti aṭṭhārasasu vā tecattālīsāya vā vattesu vattamānassa osāraṇīyaṃ paññattaṃ. Yena kammena osārīyati, taṃ kammaṃ paññattanti attho. Nissāraṇīyaṃ paññattanti bhaṇḍanakārakādayo yena kammena nissārīyanti, taṃ kammaṃ paññattanti attho.
500 在“未制定”等中,“于未制定中所制定者”,是指除了拘留孙正自觉者、拘那含佛正自觉者和迦叶正自觉者之外,在此期间由某位佛陀未制定的学处,后来制定了,即称为“制定”。猕猴事等已决断的案例,在学处制定之后,称为“随制定”。其余各处皆清晰明了。显示巴利原文
500. Apaññattetiādīsu apaññatte paññattanti sattāpattikkhandhā kakusandhañca sammāsambuddhaṃ koṇāgamanañca kassapañca sammāsambuddhaṃ ṭhapetvā antarā kenaci apaññatte sikkhāpade paññattaṃ nāma. Makkaṭivatthuādivinītakathā sikkhāpade paññatte anupaññattaṃ nāma. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
501 为显示一切学处以每种方式摄为九种,故说“九种摄”等。其中,“事摄”即依事而摄。其余各处的词义,亦应如此了知。而此处的义趣是:因为没有任何学处是不依于事而制定的,所以一切学处皆以事所摄——应如此了知“事摄”。显示巴利原文
501. Idāni sabbasikkhāpadānaṃ ekekena ākārena navadhā saṅgahaṃ dassetuṃ ‘‘nava saṅgahā’’tiādimāha. Tattha vatthusaṅgahoti vatthunā saṅgaho. Evaṃ sesesupi padattho veditabbo. Ayaṃ panettha atthayojanā – yasmā hi ekasikkhāpadampi avatthusmiṃ paññattaṃ natthi, tasmā sabbāni vatthunā saṅgahitānīti evaṃ tāva vatthusaṅgaho veditabbo.
然而,由于两类犯聚摄在戒坏中,五类犯聚摄在行坏中,六条学处摄在活命坏中,故一切学处皆以坏所摄——应如此了知“坏摄”。显示巴利原文
Yasmā pana dve āpattikkhandhā sīlavipattiyā saṅgahitā, pañcāpattikkhandhā ācāravipattiyā, cha sikkhāpadāni ājīvavipattiyā saṅgahitāni, tasmā sabbānipi vipattiyā saṅgahitānīti evaṃ vipattisaṅgaho veditabbo.
然而,因为没有任何一条学处能脱离七种犯而存在,故一切学处皆以犯所摄——应如此了知“犯摄”。显示巴利原文
Yasmā pana sattahāpattīhi muttaṃ ekasikkhāpadampi natthi, tasmā sabbāni āpattiyā saṅgahitānīti evaṃ āpattisaṅgaho veditabbo.
一切学处皆于七座城市中制定,故为因缘所摄,应如此了知因缘摄。显示巴利原文
Sabbāni ca sattasu nagaresu paññattānīti nidānena saṅgahitānīti evaṃ nidānasaṅgaho veditabbo.
然而,因为即使在未曾出现犯过者时,连一条学处也不被制定,所以一切学处皆由人所摄,应如此了知人摄。显示巴利原文
Yasmā pana ekasikkhāpadampi ajjhācārikapuggale asati paññattaṃ natthi, tasmā sabbāni puggalena saṅgahitānīti evaṃ puggalasaṅgaho veditabbo.
然而,一切学处皆为五种犯聚与七种犯聚所摄;一切学处皆不离六种生起而生起,故为生起所摄。于四种诤事中,一切学处唯以犯诤事所摄。一切学处悉依七种止息而得止息,故为止息所摄。如此,于此应了知蕴、生起、诤事、止息之摄。余者如前所述。显示巴利原文
Sabbāni pana pañcahi ceva sattahi ca āpattikkhandhehi saṅgahitāni, sabbāni na vinā chahi samuṭṭhānehi samuṭṭhantīti samuṭṭhānena saṅgahitāni. Sabbāni ca catūsu adhikaraṇesu āpattādhikaraṇena saṅgahitāni. Sabbāni sattahi samathehi samathaṃ gacchantīti samathehi saṅgahitāni. Evamettha khandhasamuṭṭhānaadhikaraṇasamathasaṅgahāpi veditabbā. Sesaṃ pubbe vuttanayamevāti.
至此,概要如下——显示巴利原文
Ettāvatā ca –
导师已圆满宣说这依两部别、犍度、附随而开演的教法;
调伏应调伏者,胜者宣说此律藏。
显示巴利原文 Ubhato vibhaṅgakhandhaka-parivāravibhattidesanaṃ nātho; Vinayapiṭakaṃ vinento, veneyyaṃ yaṃ jino āha. Samadhikasattavīsati-sahassamattena tassa ganthena; Saṃvaṇṇanā samattā, samantapāsādikā nāma.
在此《善见》的善见性中——显示巴利原文
Tatridaṃ samantapāsādikāya samantapāsādikattasmiṃ –
由师承辗转相传故,由阐明因缘与事由之差别故;
由远离他宗故,及由自宗清净故。
为令文句清净,为阐明词义及巴利连接次第;
为决断学处,为显示分别理趣的种种差别;
正观者于此,不见任何不清净之处;
因此,智者当知此即《善见》。
由善巧调伏所应调伏者,此律藏注释得以流布;
这是悲悯世间的世间导师所宣说。
即《大注疏》与《大筏注》,
及《古伦迪注》,这三者皆为僧伽罗语注疏。
从名为佛友、声名远扬、
从通达律藏、具足睿智的长老前亲闻之后,
安住于大云林园的一处地界,
那正是以宏伟菩提树为庄严、属于大师的大寺。
在那南侧,有座殊胜的精勤堂,
为具足清净行仪戒的比丘僧团所安住。
他生于高贵家族,常为僧团侍者;
以不动摇的信心,净信三宝。
那位闻名的大聚落主,在那里建造了
那座以美妙围墙围绕、令人悦意的殿堂。
具足清凉树荫,池沼澄澈完备;
大聚落主居于那座殿堂之中。
具足净戒与正行,名为佛吉祥的长老
为谁而作此律藏注释,今已圆满完成。
护持着整个无灾无患的楞伽岛;
属于尸利伐娑王、具吉祥护持者。
在安隐的第二十年——胜利之年,这部义注开始编纂;
至第二十一年,圆满告成。
虽处家族与世间的灾厄之中,这部义注却安稳无患;
仅仅一年之中,便达究竟。
如是,一切世间与法相应之事业,皆速得究竟;
愿一切所行速得成就,无有灾祸。
为令正法久住,我造此注释;
以对正法的恭敬,及所积集的功德。
愿以此功德威力,一切众生;
愿成为法王正法味的奉行者。
愿正法久住,愿天适时降雨,愿人民长存;
愿天依正法施与丰足,愿君王守护大地。
显示巴利原文 Ācariyaparamparato, nidānavatthuppabhedadīpanato; Parasamayavivajjanato, sakasamayavisuddhito ceva. Byañjanaparisodhanato, padatthato pāḷiyojanakkamato; Sikkhāpadanicchayato, vibhaṅganayabhedadassanato. Sampassataṃ na dissati, kiñci apāsādikaṃ yato ettha; Viññūnamayaṃ tasmā, samantapāsādikātveva. Saṃvaṇṇanā pavattā, vinayassa vineyyadamanakusalena; Vuttassa lokanāthena, lokamanukampamānenāti. Mahāaṭṭhakathañceva , mahāpaccarimevaca; Kurundiñcāti tissopi, sīhaḷaṭṭhakathā imā. Buddhamittoti nāmena, vissutassa yasassino; Vinayaññussa dhīrassa, sutvā therassa santike. Mahāmeghavanuyyāne, bhūmibhāge patiṭṭhito; Mahāvihāro yo satthu, mahābodhivibhūsito. Yaṃ tassa dakkhiṇe bhāge, padhānagharamuttamaṃ; Sucicārittasīlena, bhikkhusaṅghena sevitaṃ. Uḷārakulasambhūto , saṅghupaṭṭhāyako sadā; Anākulāya saddhāya, pasanno ratanattaye. Mahānigamasāmīti , vissuto tattha kārayi; Cārupākārasañcitaṃ, yaṃ pāsādaṃ manoramaṃ. Sītacchāyatarūpetaṃ, sampannasalilāsayaṃ; Vasatā tatra pāsāde, mahānigamasāmino. Sucisīlasamācāraṃ, theraṃ buddhasirivhayaṃ; Yā uddisitvā āraddhā, iddhā vinayavaṇṇanā. Pālayantassa sakalaṃ, laṅkādīpaṃ nirabbudaṃ; Rañño sirinivāsassa, siripālayasassino. Samavīsatime kheme, jayasaṃvacchare ayaṃ; Āraddhā ekavīsamhi, sampatte pariniṭṭhitā. Upaddavā kule loke, nirupaddavato ayaṃ; Ekasaṃvacchareneva, yathā niṭṭhaṃ upāgatā. Evaṃ sabbassa lokassa, niṭṭhaṃ dhammūpasaṃhitā; Sīghaṃ gacchantu ārambhā, sabbepi nirupaddavā. Ciraṭṭhitatthaṃ dhammassa, karontena mayā imaṃ; Saddhammabahumānena, yañca puññaṃ samācitaṃ. Sabbassa ānubhāvena, tassa sabbepi pāṇino; Bhavantu dhammarājassa, saddhammarasasevino. Ciraṃ tiṭṭhatu saddhammo, kāle vassaṃ ciraṃ pajaṃ; Tappetu devo dhammena, rājā rakkhatu medininti.
这部名为《善见》的律藏注释,由觉音尊者——此乃诸师所敬称的名号——所造。他具足极清净的信、慧与精进,成就戒行、正命、正直、柔和等诸功德之聚集;他善于深入通达自宗与他宗的甚深义理,具备智慧与辩才;于三藏圣典及其分别,连同义注的导师教法中,他以无碍的智慧光明为威力,为大注释家。其音声由圆满根门所生之乐而发,辞语甜美、庄重、优雅,堪为得当与已说之论师中魁首、大诗人,以无碍解为眷属,具足六神通等种种功德,于上人法中善住其心。他是那些如灯明般照耀长老传承、住于大寺的诸长老传承中的庄严,其智慧广大清净。显示巴利原文
Paramavisuddhasaddhābuddhivīriyapaṭimaṇḍitena sīlācārajjavamaddavādiguṇasamudayasamuditena sakasamayasamayantaragahanajjhogāhaṇasamatthena paññāveyyattiyasamannāgatena tipiṭakapariyattippabhede sāṭṭhakathe satthusāsane appaṭihataññāṇappabhāvena mahāveyyākaraṇena karaṇasampattijanitasukhaviniggatamadhurodāravacanalāvaṇṇayuttena yuttamuttavādinā vādivarena mahākavinā pabhinnapaasambhidāparivāre chaḷabhiññādipabhedaguṇapaṭimaṇḍite uttarimanussadhamme suppatiṭṭhitabuddhīnaṃ theravaṃsappadīpānaṃ therānaṃ mahāvihāravāsīnaṃ vaṃsālaṅkārabhūtena vipulavisuddhabuddhinā buddhaghosoti garūhi gahitanāmadheyyena therena katā ayaṃ samantapāsādikā nāma vinayasaṃvaṇṇanā –
愿此注释常住于世,为诸寻求度脱世间者;
为善男子开显戒清净之道。
乃至‘佛陀’之名,对于心清净的彼圣者,
在世间,作为世间最上者、大仙,仍流布不息。
显示巴利原文 Tāva tiṭṭhatu lokasmiṃ, lokanittharaṇesinaṃ; Dassentī kulaputtānaṃ, nayaṃ sīlavisuddhiyā. Yāva buddhoti nāmampi, suddhacittassa tādino; Lokamhi lokajeṭṭhassa, pavattati mahesinoti.