482 在业品里,四种业的差别已经在止犍度中讲过了。虽然已经讲过,但这里所说的“业之决断”,如果从一开始就讲,会显得更清楚明白,所以我们从头开始,把该讲的内容讲一讲。“四种”这个说法,是对业的数目和分类的表述。“诸业”则是指出所划分的各种业。白众甘马,是指先净化界内的僧团,取得应受欲者的欲,然后依和合僧团的认可,经过三次宣告而应当作的业。白一甘马,是指按上面说的方式,依和合僧团的认可,通过一次白而应当作的业。白二甘马,是指按上面说的方式,依和合僧团的认可,通过一次白和一次甘马语——也就是以白二的一次甘马语而应当作的业。白四甘马,是指按上面说的方式,依和合僧团的认可,通过一次白和三次甘马语——也就是以白四的三次甘马语而应当作的业。巴利
482. Kammavagge catunnaṃ kammānaṃ nānākaraṇaṃ samathakkhandhake vuttameva. Kiñcāpi vuttaṃ, atha kho ayaṃ kammavinicchayo nāma ādito paṭṭhāya vuccamāno pākaṭo hoti, tasmā ādito paṭṭhāyevettha vattabbaṃ vadissāma. Cattārīti kammānaṃ gaṇanaparicchedavacanametaṃ. Kammānīti paricchinnakammanidassanaṃ. Apalokanakammaṃ nāma sīmaṭṭhakasaṅghaṃ sodhetvā chandārahānaṃ chandaṃ āharitvā samaggassa saṅghassa anumatiyā tikkhattuṃ sāvetvā kattabbaṃ kammaṃ. Ñattikammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā kattabbaṃ kammaṃ. Ñattidutiyakammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā ekāya ca anussāvanāyāti evaṃ ñattidutiyāya anussāvanāya kattabbaṃ kammaṃ. Ñatticatutthakammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā tīhi ca anussāvanāhīti evaṃ ñatticatutthāhi tīhi anussāvanāhi kattabbaṃ kammaṃ.
在这里,白众甘马只能通过白众的方式来做,不能用白一甘马等其他方式来做。白一甘马也只能通过立一次白的方式来做,不能用白众甘马等其他方式来做。而白二甘马,则既有可以先白众再做的情况,也有不能先白众再做的情况。巴利
Tattha apalokanakammaṃ apaloketvāva kātabbaṃ, ñattikammādivasena na kātabbaṃ. Ñattikammampi ekaṃ ñattiṃ ṭhapetvāva kātabbaṃ, apalokanakammādivasena na kātabbaṃ. Ñattidutiyakammaṃ pana apaloketvā kātabbampi atthi, akātabbampi atthi.
在这其中,结界、解除结界、施迦絺那衣、舍迦絺那衣、指定小屋地基、指定精舍地基——这六种业属于重业,不能先向僧众告白之后再作,必须宣告白二甘马语之后才能作。其余十三种认可,比如分配卧坐具的认可、分配亡者衣物的认可等,这些属于轻业,即使先向僧众告白之后再作也可以,但绝不能用白一甘马或白四甘马的方式来做。有人认为,用白四甘马的方式来做会更加坚固,所以应该那样做。但这样一来会造成甘马混杂,因此不应那样做,这是被明确禁止的。不过,如果出现缺字、缺句或语句说错的情况,为了修正它,可以反复重说。这是对不可动摇之业的加固,而在可动摇之业中,它则成为业而留存。巴利
Tattha sīmāsammuti, sīmāsamūhananaṃ, kathinadānaṃ, kathinuddhāro, kuṭivatthudesanā, vihāravatthudesanāti imāni cha kammāni garukāni apaloketvā kātuṃ na vaṭṭanti, ñattidutiyakammavācaṃ sāvetvāva kātabbāni. Avasesā terasa sammutiyo senāsanaggāhakamatakacīvaradānādisammutiyo cāti etāni lahukakammāni apaloketvāpi kātuṃ vaṭṭanti, ñattikamma-ñatticatutthakammavasena pana na kātabbameva. Ñatticatutthakammavasena kayiramānaṃ daḷhataraṃ hoti, tasmā kātabbanti ekacce vadanti. Evaṃ pana sati kammasaṅkaro hoti, tasmā na kātabbanti paṭikkhittameva. Sace pana akkharaparihīnaṃ vā padaparihīnaṃ vā duruttapadaṃ vā hoti , tassa sodhanatthaṃ punappunaṃ vattuṃ vaṭṭati. Idaṃ akuppakammassa daḷhīkammaṃ hoti, kuppakamme kammaṃ hutvā tiṭṭhati.
白四甘马必须只通过宣告一次白和三次甘马语来完成,不能以白众甘马等方式来做。以五种方式失败,也就是因为五种原因而失败。巴利
Ñatticatutthakammaṃ ñattiñca tisso ca kammavācāyo sāvetvāva kātabbaṃ, apalokanakammādivasena na kātabbaṃ. Pañcahākārehi vipajjantīti pañcahi kāraṇehi vipajjanti.
483 应现前而作的业,他非现前而作,就成事失、非法甘马。这里,有应现前而作的业,也有应非现前而作的业。其中,应非现前而作的业就是:由使者授达上、覆钵、解钵、对疯癫比丘的疯癫认可、对有学家族的学族认可、对恰那比丘的梵罚、对提婆达多的宣告、对示现不可信事的比丘由比丘尼僧团所作不可礼敬业——共有八种。这一切都应依照各处所说的方式来了知。这八种业,即使非现前而作,也是善作、不可动摇的。巴利
483.Sammukhākaraṇīyaṃ kammaṃ asammukhā karoti, vatthuvipannaṃ adhammakammanti ettha atthi kammaṃ sammukhākaraṇīyaṃ; atthi asammukhākaraṇīyaṃ; tattha asammukhākaraṇīyaṃ nāma dūtenupasampadā, pattanikkujjanaṃ, pattukkujjanaṃ, ummattakassa bhikkhuno ummattakasammuti, sekkhānaṃ kulānaṃ sekkhasammuti, channassa bhikkhuno brahmadaṇḍo, devadattassa pakāsanīyakammaṃ, appasādanīyaṃ dassentassa bhikkhuno bhikkhunisaṅghena kātabbaṃ avandanīyakammanti aṭṭhavidhaṃ hoti, taṃ sabbaṃ tattha tattha vuttanayeneva veditabbaṃ. Idaṃ aṭṭhavidhampi kammaṃ asammukhā kataṃ sukataṃ hoti akuppaṃ.
其余一切甘马都必须当面进行,也就是要有僧团在场、法在场、律在场、人在场,要依据这四种“现前毗尼”来做。这样做,才算做得好。如果不这样做,就因为缺少了这称为“现前毗尼”的条件,而成为“事失”。因此说:“应当当面做的甘马,却不当面做,就是事失、非法甘马。”巴利
Sesāni sabbakammāni sammukhā eva kātabbāni – saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatāti imaṃ catubbidhaṃ sammukhāvinayaṃ upanetvāva kātabbāni. Evaṃ katāni hi sukatāni honti. Evaṃ akatāni panetāni imaṃ sammukhāvinayasaṅkhātaṃ vatthuṃ vinā katattā vatthuvipannāni nāma honti. Tena vuttaṃ – ‘‘sammukhākaraṇīyaṃ kammaṃ asammukhā karoti, vatthuvipannaṃ adhammakamma’’nti.
在“应询问而作”等情形里,询问等做法本身就是“事”;因为离开这个事而去做,所以要知道那些也有“事失”。这里只是解释字面上的意思。“应询问而作,却不询问就作”,意思是本该先问、先举罪、先提醒,让对方想起来,他却不问、不举罪、不提醒就做了。“应依承认而作,却不依承认就作”,意思是本该先让对方承认,再按照他已经给出的承认来处理,他却在对方还没承认、还在胡言乱语时,就强行去做。应受忆念毗尼的人,就像漏尽的达跋摩罗子长老那样;应受不痴毗尼的人,就像疯癫的嘎嘎比丘那样;应受苦切甘马的人,就像犯重罪的伍巴瓦喇比丘那样。这个道理在一切情形中都适用。巴利
Paṭipucchākaraṇīyādīsupi paṭipucchādikaraṇameva vatthu, taṃ vatthuṃ vinā katattā tesampi vatthuvipannatā veditabbā. Idaṃ panettha vacanatthamattaṃ. Paṭipucchā karaṇīyaṃ appaṭipucchā karotīti pucchitvā codetvā sāretvā kātabbaṃ apucchitvā acodetvā asāretvā karoti. Paṭiññāya karaṇīyaṃappaṭiññāya karotīti paṭiññaṃ āropetvā yathādinnāya paṭiññāya kātabbaṃ appaṭiññāya karontassa vippalapantassa balakkārena karoti. Sativinayārahassāti dabbamallaputtattherasadisassa khīṇāsavassa. Amūḷhavinayārahassāti gaggabhikkhusadisassa ummattakassa. Tassapāpiyasikakammārahassāti upavāḷabhikkhusadisassa ussannapāpassa. Esa nayo sabbattha.
在非伍波萨他日做伍波萨他,意思是在不是伍波萨他日的日子做伍波萨他。所谓伍波萨他日,是指除了迦提月以外,其余十一个月里僧团分裂后重新和合的那一天,以及前面说过的十四日和十五日。除了这三种伍波萨他日之外,在其他日子做伍波萨他,就叫在非伍波萨他日做伍波萨他。比如为了钵、衣等事,因为一点小事争吵起来,于是中止伍波萨他或自恣;等那个争执处理完了,如果以为“我们已经和合了”,就中途举行和合伍波萨他,那是不允许的;如果做了,就叫在非伍波萨他日做了伍波萨他。巴利
Anuposatheuposathaṃ karotīti anuposathadivase uposathaṃ karoti. Uposathadivaso nāma ṭhapetvā kattikamāsaṃ avasesesu ekādasasu māsesu bhinnassa saṅghassa sāmaggidivaso ca yathāvuttacātuddasapannarasā ca. Etaṃ tippakārampi uposathadivasaṃ ṭhapetvā aññasmiṃ divase uposathaṃ karonto anuposathe uposathaṃ karoti nāma. Yatra hi pattacīvarādīnaṃ atthāya appamattakena kāraṇena vivadantā uposathaṃ vā pavāraṇaṃ vā ṭhapenti, tattha tasmiṃ adhikaraṇe vinicchite ‘‘samaggā jātāmhā’’ti antarā sāmaggiuposathaṃ kātuṃ na labhanti, karontehi anuposathe uposatho kato nāma hoti.
“在非自恣日自恣”,意思是在非自恣日举行自恣。所谓自恣日,是指迦提月里僧团分裂后重新和合的那一天、推迟后另定的那一天,以及两个满月日。除了这四种自恣日之外,在其他日子举行自恣,就叫作“在非自恣日自恣”。在这里,即使只是为了平息一点小小的争论,也不允许举行和合自恣;如果举行了,那就成了在非自恣日举行的自恣。另外,如果给未满二十岁的人、曾经犯过极重罪的人,或者十一种不堪受具足戒的人当中的任何一种授具足戒,这件事本身就存在事相上的缺陷,成为非法甘马。这样,甘马就因为事相方面的缺陷而失败。巴利
Apavāraṇāya pavāretīti apavāraṇādivase pavāreti; pavāraṇādivaso nāma ekasmiṃ kattikamāse bhinnassa saṅghassa sāmaggidivaso ca paccukkaḍḍhitvā ṭhapitadivaso ca dve ca puṇṇamāsiyo. Evaṃ catubbidhampi pavāraṇādivasaṃ ṭhapetvā aññasmiṃ divase pavārento apavāraṇāya pavāreti nāma. Idhāpi appamattakassa vivādassa vūpasame sāmaggipavāraṇaṃ kātuṃ na labhanti, karontehi apavāraṇāya pavāraṇā katā hoti. Apica ūnavīsativassaṃ vā antimavatthuṃ ajjhāpannapubbaṃ vā ekādasasu vā abhabbapuggalesu aññataraṃ upasampādentassapi vatthuvipannaṃ adhammakammaṃ hoti. Evaṃ vatthuto kammāni vipajjanti.
484 在白文方面出现过失时,不提及对象本人:也就是对那个人授予达上等甘马时,不提及他本人,不称他的名字。本应说“尊者僧团,请听我说,这位丹玛·拉奇达是具寿佛护的求达上者”,却说“尊者僧团,请听我说,具寿佛护的求达上者”;这样就是不提及对象本人。巴利
484. Ñattito vipattiyaṃ pana vatthuṃ na parāmasatīti yassa upasampadādikammaṃ karoti, taṃ na parāmasati, tassa nāmaṃ na gaṇhāti. ‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito āyasmato buddharakkhitassa upasampadāpekkho’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me bhante saṅgho, āyasmato buddharakkhitassa upasampadāpekkho’’ti vadati; evaṃ vatthuṃ na parāmasati.
不触及僧团,就是不说出僧团的名号。本来应该说:“尊者僧团,请听我说,这位是丹玛·拉奇达”,却说成:“尊者,请听我说,这位是丹玛·拉奇达”;这样就是不触及僧团。巴利
Saṅghaṃ na parāmasatīti saṅghassa nāmaṃ na gaṇhāti. ‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me bhante, ayaṃ dhammarakkhito’’ti vadati; evaṃ saṅghaṃ na parāmasati.
不点名那个人,意思是:对求受达上者的戒师,不提他,不称他的名字。本来应该说“尊者僧团,请听!这位丹玛·拉奇达是具寿佛护的求受达上者”,却说成“尊者僧团,请听!这位丹玛·拉奇达是求受达上者”。这样就是不点名那个人。巴利
Puggalaṃ na parāmasatīti yo upasampadāpekkhassa upajjhāyo, taṃ na parāmasati, tassa nāmaṃ na gaṇhāti. ‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito āyasmato buddharakkhitassa upasampadāpekkho’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me, bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito upasampadāpekkho’’ti vadati; evaṃ puggalaṃ na parāmasati.
不触及白文,是指完全不用白文。在白二甘马中,省掉白文,只靠甘马语宣告两次来完成;在白四甘马中,也省掉白文,只靠甘马语宣告四次来完成。这样就是不触及白文。巴利
Ñattiṃ na parāmasatīti sabbena sabbaṃ ñattiṃ na parāmasati. Ñattidutiyakamme ñattiṃ aṭṭhapetvā dvikkhattuṃ kammavācāya eva anussāvanakammaṃ karoti. Ñatticatutthakammepi ñattiṃ aṭṭhapetvā catukkhattuṃ kammavācāya eva anussāvanakammaṃ karoti; evaṃ ñattiṃ na parāmasati.
后置公告是指:先用甘马语完成宣说,然后说“这是公告”,再说“僧团认可,因此默然,我如此受持”;这样就是后置公告。以这五种方式,甘马因公告而失败。巴利
Pacchā vā ñattiṃ ṭhapetīti paṭhamaṃ kammavācāya anussāvanakammaṃ katvā ‘‘esā ñattī’’ti vatvā ‘‘khamati saṅghassa tasmā tuṇhī evametaṃ dhārayāmī’’ti vadati; evaṃ pacchā ñattiṃ ṭhapeti. Iti imehi pañcahākārehi ñattito kammāni vipajjanti.
485 485. 关于宣说方面的过失,事等各项则应依照前面所说的方式来了知。而他们不触及(事、僧团、人)的情况是这样的:在第一次宣说“尊者僧团,请听我说”时,如果在第二、第三次宣说中说“我第二次说此事,我第三次说此事,尊者僧团,请听我说”,或者本来应该说“这位丹玛·拉奇达是具寿佛护的求达上者”,却说成“尊者僧团,请听我说,具寿佛护的”,这就叫做不触及事。本来应该说“尊者僧团,请听我说,这位丹玛·拉奇达”,却说成“尊者,请听我说,这位丹玛·拉奇达”,这就叫做不触及僧团。本来应该说“尊者僧团,请听我说,这位丹玛·拉奇达是具寿佛护的”,却说成“尊者僧团,请听我说,这位丹玛·拉奇达是求达上者”,这就叫做不触及人。巴利
485. Anussāvanato vipattiyaṃ pana vatthuādīni vuttanayeneva veditabbāni. Evaṃ pana nesaṃ aparāmasanaṃ hoti – ‘‘suṇātu me bhante saṅgho’’ti paṭhamānussāvane ‘‘dutiyampi etamatthaṃ vadāmi, tatiyampi etamatthaṃ vadāmi, suṇātu me bhante saṅgho’’ti dutiyatatiyānussāvanāsu vā ‘‘ayaṃ dhammarakkhito āyasmato buddharakkhitassa upasampadāpekkho’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me bhante saṅgho, āyasmato buddharakkhitassā’’ti vadanto vatthuṃ na parāmasati nāma. ‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me bhante, ayaṃ dhammarakkhito’’ti vadanto saṅghaṃ na parāmasati nāma. ‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito āyasmato buddharakkhitassā’’ti vattabbe ‘‘suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ dhammarakkhito upasampadāpekkho’’ti vadanto puggalaṃ na parāmasati nāma.
“省略宣说”是指:完全不用甘马语来宣说。在白二甘马中,只把白文念两遍;在白四甘马中,只把白文念四遍——这样就是省略宣说。如果在白二甘马中,念了一遍白文之后,在宣说甘马语时漏掉一个字或说错一个词,这也同样是省略宣说。在白四甘马中,念了一遍白文之后,只宣说一遍或两遍甘马语,或者漏掉字词、说错,也应当知道这就是省略宣说。巴利
Sāvanaṃ hāpetīti sabbena sabbaṃ kammavācāya anussāvanaṃ na karoti, ñattidutiyakamme dvikkhattuṃ ñattimeva ṭhapeti, ñatticatutthakamme catukkhattuṃ ñattimeva ṭhapeti; evaṃ anussāvanaṃ hāpeti . Yopi ñattidutiyakamme ekaṃ ñattiṃ ṭhapetvā ekaṃ kammavācaṃ anussāvento akkharaṃ vā chaḍḍeti, padaṃ vā duruttaṃ karoti, ayampi anussāvanaṃ hāpetiyeva. Ñatticatutthakamme pana ekaṃ ñattiṃ ṭhapetvā sakimeva vā dvikkhattuṃ vā kammavācāya anussāvanaṃ karontopi akkharaṃ vā padaṃ vā chaḍḍentopi duruttaṃ karontopi anussāvanaṃ hāpetiyevāti veditabbo.
说错话是指:本来该说某个词,却说成了另一个词,这就叫说错话。所以,比丘在念诵甘马语时,对于下面这个——巴利
Duruttaṃ karotīti ettha pana ayaṃ vinicchayo – yo hi aññasmiṃ akkhare vattabbe aññaṃ vadati, ayaṃ duruttaṃ karoti nāma. Tasmā kammavācaṃ karontena bhikkhunā yvāyaṃ –
“ 松弛音和紧张音、长音和短音、重音和轻音,以及抑音;
结合、确定、解脱,以文字智所作的十种区分。”巴利
‘‘Sithilaṃ dhanitañca dīgharassaṃ, garukaṃ lahukañca niggahitaṃ; Sambandhaṃ vavatthitaṃ vimuttaṃ, dasadhā byañjanabuddhiyā pabhedo’’ti.
以上已经讲完了,这一点应当好好辨认清楚。这里,“松弛音”是指五类辅音中的第一和第三。“紧送音”是指这五类中的第二和第四。“长音”是指用长时间发出的ā等音。“短音”是指用其一半时间发出的a等音。“重音”就是长音本身;或者,对于具寿佛护长老来说,若他不认可,则把它与后随辅音结合后来发音。“轻音”就是短音本身;或者,对于具寿佛护长老来说,若他不认可,则让它不与后随辅音结合后来发音。“随韵”是指闭住发音器官、不放开,以不张开的嘴带鼻音发出的音。“结合”是指与后一个词连起来,说成“tuṇhissā”或“tuṇhassā”。“分立”是指不与后一个词连接,断开来说成“tuṇhī assā”或“tuṇha assā”。“开散”是指不闭住发音器官、放开,以张开的嘴不带鼻音发出的音。巴利
Vutto, ayaṃ suṭṭhu upalakkhetabbo. Ettha hi ‘‘sithilaṃ’’ nāma pañcasu vaggesu paṭhamatatiyaṃ. ‘‘Dhanitaṃ’’ nāma tesveva dutiyacatutthaṃ. ‘‘Dīgha’’nti dīghena kālena vattabbaṃ ākārādi. ‘‘Rassa’’nti tato upaḍḍhakālena vattabbaṃ akārādi. ‘‘Garuka’’nti dīghameva. Yaṃ vā āyasmato buddharakkhitattherassa yassa nakkhamatīti evaṃ saṃyogaparaṃ katvā vuccati. ‘‘Lahuka’’nti rassameva. Yaṃ vā āyasmato buddharakkhitatherassa yassa na khamatīti evaṃ asaṃyogaparaṃ katvā vuccati. ‘‘Niggahita’’nti yaṃ karaṇāni niggahetvā avissajjetvā avivaṭena mukhena sānunāsikaṃ katvā vattabbaṃ. ‘‘Sambandha’’nti yaṃ parapadena sambandhitvā ‘‘tuṇhissā’’ti vā ‘‘tuṇhassā’’ti vā vuccati. ‘‘Vavatthita’’nti yaṃ parapadena asambandhaṃ katvā vicchinditvā ‘‘tuṇhī assā’’ti vā ‘‘tuṇha assā’’ti vā vuccati. ‘‘Vimutta’’nti yaṃ karaṇāni aniggahetvā vissajjetvā vivaṭena mukhena anunāsikaṃ akatvā vuccati.
在这里,本来应该说“suṇātu me”,却把 ta 音变成 tha 音,说成“suṇāthu me”,这就叫把松音变成紧音。同样,本来应该说“pattakallaṃ, esā ñattī”,却说成“patthakallaṃ, esā ñatthī”等等,也属于这一类。本来应该说“bhante saṅgho”,却把 bha 音和 gha 音变成 ba 音和 ga 音,说成“bante saṅgo”,这就叫把紧音变成松音。本来应该张开口说“suṇātu me”,却闭着口带鼻音说成“suṇaṃtu me”;或者本来应该说“esā ñattī”,却说成“esaṃ ñattī”,这就叫把开口音变成鼻化音。本来应该闭着口带鼻音说“pattakallaṃ”,却张开口、不带鼻音说成“pattakallā”,这就叫把鼻化音变成开口音。巴利
Tattha ‘‘suṇātu me’’ti vattabbe ta-kārassa tha-kāraṃ katvā ‘‘suṇāthu me’’ti vacanaṃ sithilassa dhanitakaraṇaṃ nāma. Tathā ‘‘pattakallaṃ, esā ñattī’’ti vattabbe ‘‘patthakallaṃ, esā ñatthī’’tiādivacanañca. ‘‘Bhante saṅgho’’ti vattabbe bha-kāra gha-kārānaṃ ba-kāra ga-kāre katvā ‘‘bante saṅgo’’ti vacanaṃ dhanitassa sithilakaraṇaṃ nāma. ‘‘Suṇātu me’’ti vivaṭena mukhena vattabbe pana ‘‘suṇaṃtu me’’ti vā ‘‘esā ñattī’’ti vattabbe ‘‘esaṃ ñattī’’ti vā avivaṭena mukhena anunāsikaṃ katvā vacanaṃ vimuttassa niggahitavacanaṃ nāma. ‘‘Pattakalla’’nti avivaṭena mukhena anunāsikaṃ katvā vattabbe ‘‘pattakallā’’ti vivaṭena mukhena anunāsikaṃ akatvā vacanaṃ niggahitassa vimuttavacanaṃ nāma.
在应当发松音的地方发了紧音,在应当发紧音的地方发了松音,在应当发开口音的地方发了鼻化音,在应当发鼻化音的地方发了开口音——甘马语中这四种音会破坏甘马。因为这样说的人,在应当说某个音时说了另一个音,就被称为说错了、说坏了。至于长音、短音等其余六种音,在长音的位置上就发长音,在短音的位置上就发短音,这样在各自该发的位置上发出相应的音,顺着传承下来、不破坏传统,就可以作甘马。但如果没这样做,在应当发长音时发了短音,或在应当发短音时发了长音;同样,在应当发重音时发了轻音,或在应当发轻音时发了重音;或者在应当连声时发了分声,在应当分声时发了连声——即使这样说了,甘马也不会失效。因为这六种音不会破坏甘马。巴利
Iti sithile kattabbe dhanitaṃ, dhanite kattabbe sithilaṃ, vimutte kattabbe niggahitaṃ, niggahite kattabbe vimuttanti imāni cattāri byañjanāni antokammavācāya kammaṃ dūsenti. Evaṃ vadanto hi aññasmiṃ akkhare vattabbe aññaṃ vadati, duruttaṃ karotīti vuccati. Itaresu pana dīgharassādīsu chasu byañjanesu dīghaṭṭhāne dīghameva, rassaṭṭhāne ca rassamevāti evaṃ yathāṭhāne taṃ tadeva akkharaṃ bhāsantena anukkamāgataṃ paveṇiṃ avināsentena kammavācā kātabbā. Sace pana evaṃ akatvā dīghe vattabbe rassaṃ, rasse vā vattabbe dīghaṃ vadati; tathā garuke vattabbe lahukaṃ, lahuke vā vattabbe garukaṃ vadati; sambandhe vā pana vattabbe vavatthitaṃ, vavatthite vā vattabbe sambandhaṃ vadati; evaṃ vuttepi kammavācā na kuppati. Imāni hi cha byañjanāni kammaṃ na kopenti.
有些经师说:“da 音会变成 ta 音,ta 音会变成 da 音,ca 音会变成 ja 音,ja 音会变成 ca 音,ya 音会变成 ka 音,ka 音会变成 ya 音;所以在该念 da 等音的地方念成 ta 等音,并不相违。”但这种说法一旦用在甘马语上就不成立。因此,持律者不该把 da 音念成 ta 音……乃至不该把 ka 音念成 ya 音。应当依照律藏净除发音,避开十种音声过失中所说的那些问题,然后才作甘马。否则,就叫作减损听闻。巴利
Yaṃ pana suttantikattherā ‘‘da-kāro ta-kāramāpajjati, ta-kāro da-kāramāpajjati, ca-kāro ja-kāramāpajjati, ja-kāro ca-kāramāpajjati, ya-kāro ka-kāramāpajjati, ka-kāro ya-kāramāpajjati; tasmā da-kārādīsu vattabbesu ta-kārādivacanaṃ na virujjhatī’’ti vadanti, taṃ kammavācaṃ patvā na vaṭṭati. Tasmā vinayadharena neva da-kāro ta-kāro kātabbo…pe… na ka-kāro ya-kāro. Yathāpāḷiyā niruttiṃ sodhetvā dasavidhāya byañjananiruttiyā vuttadose pariharantena kammavācā kātabbā. Itarathā hi sāvanaṃ hāpeti nāma.
“或在非时告知”是指:在还不该告知、时机不对的时候,不先提出动议,而是先做了白诵甘马,之后才提出动议。这样一来,因为以这五种方式做白诵,甘马就失败了。巴利
Akāle vā sāvetīti sāvanāya akāle anokāse ñattiṃ aṭṭhapetvā paṭhamaṃyeva anussāvanakammaṃ katvā pacchā ñattiṃ ṭhapeti. Iti imehi pañcahākārehi anussāvanato kammāni vipajjanti.
486 486. 关于结界的过失,所谓“极小界”,是指容不下二十一位比丘的界。《库伦德》中说:“那里二十一位比丘坐不下。”所以,凡是这样的界,即使已经被认定,也等于没被认定,跟村田的界一样,在那里做的甘马会失效。这个道理也适用于其余各种界。这里所谓“极大界”,是指认定时哪怕只超出三由旬一毫厘的界。所谓“断标界”,是指标相不连贯的界。先念东方标相,依次念完南方、西方、北方标相后,必须再回头念一遍东方先前念过的标相才算确立,这样才是“不断标界”。如果依次念到北方标相后就在那里停下确立,那就是“断标界”。还有另一种“断标界”,是指把一个不能作标相的东西当作中间的标相来认定,比如一棵剥了皮的树、一个树桩、一堆土或一堆沙等,取其中任何一个作中间标相。所谓“影标界”,是指以山影等任何一种影子作标相来认定的界。所谓“无标界”,是指完全不给任何标相就认定的界。巴利
486. Sīmato vipattiyaṃ pana atikhuddakasīmā nāma yā ekavīsati bhikkhū na gaṇhāti. Kurundiyaṃ pana ‘‘yattha ekavīsati bhikkhū nisīdituṃ na sakkontī’’ti vuttaṃ. Tasmā yā evarūpā sīmā, ayaṃ sammatāpi asammatā, gāmakhettasadisāva hoti, tattha kataṃ kammaṃ kuppati. Esa nayo sesasīmāsupi. Ettha pana atimahatī nāma yā kesaggamattenāpi tiyojanaṃ atikkāmetvā sammatā hoti. Khaṇḍanimittā nāma aghaṭitanimittā vuccati. Puratthimāya disāya nimittaṃ kittetvā anukkameneva dakkhiṇāya pacchimāya uttarāya disāya kittetvā puna puratthimāya disāya pubbakittitaṃ nimittaṃ paṭikittetvāva ṭhapetuṃ vaṭṭati; evaṃ akhaṇḍanimittā hoti. Sace pana anukkamena āharitvā uttarāya disāya nimittaṃ kittetvā tattheva ṭhapeti, khaṇḍanimittā hoti. Aparāpi khaṇḍanimittā nāma yā animittupagaṃ tacasārarukkhaṃ vā khāṇukaṃ vā paṃsupuñjavālikāpuñjānaṃ vā aññataraṃ antarā ekaṃ nimittaṃ katvā sammatā hoti. Chāyānimittā nāma yā pabbatacchāyādīnaṃ yaṃkiñci chāyaṃ nimittaṃ katvā sammatā hoti. Animittā nāma yā sabbena sabbaṃ nimittāni akittetvā sammatā hoti.
站在界外认定界,是指念诵了标相之后,站在标相外面来认定。在河流、大海、天然湖里认定界,是指在河流等这些地方所认定的界,即使这样被认定了,按照“诸比丘,一切河流非界,一切大海非界,一切天然湖非界”(《大品》147)的说法,它仍然等于没有被认定。以界接界,是指用自己的界去接别人的界。以界覆盖,是指用自己的界去覆盖别人的界。其中,接和覆盖具体是怎样的,这些都已经在《伍波萨他犍度》里讲过了。这样一来,这十一种界全都不是界,跟村田界一样,坐在里面做的甘马都会失效。所以说:“以这十一种方式,就界而言,诸甘马失坏。”巴利
Bahisīme ṭhito sīmaṃ sammannati nāma nimittāni kittetvā nimittānaṃ bahi ṭhito sammannati. Nadiyā samudde jātassare sīmaṃ sammannatīti etesu nadiādīsu yaṃ sammannati, sā evaṃ sammatāpi ‘‘sabbā, bhikkhave, nadī asīmā, sabbo samuddo asīmo, sabbo jātassaro asīmo’’ti (mahāva. 147) vacanato asammatāva hoti. Sīmāya sīmaṃ sambhindatīti attano sīmāya paresaṃ sīmaṃ sambhindati. Ajjhottharatīti attano sīmāya paresaṃ sīmaṃ ajjhottharati. Tattha yathā sambhedo ca ajjhottharaṇañca hoti, taṃ sabbaṃ uposathakkhandhake vuttameva. Iti imā ekādasapi sīmā asīmā gāmakhettasadisā eva, tāsu nisīditvā kataṃ kammaṃ kuppati. Tena vuttaṃ ‘‘imehi ekādasahi ākārehi sīmato kammāni vipajjantī’’ti.
487-488 关于僧团中甘马失坏的情况,其实没有任何不清楚的地方。即使在这里应当说明“业成就者”和“应送欲者”的特征,这些在后面也已经用“四位清净比丘是业成就者”这样的方式讲过了。其中,“清净比丘是业成就者”的意思是:在需要四位比丘完成的甘马中,四位清净比丘——没有被举罪、没有被驱摈、戒行清净——就是业成就者,是适合的、相应的、做主的。没有他们,这个甘马就做不成,也不需要他们送欲和清净。其余比丘即使有一千个,只要是共住者,全都应该送欲。他们送了欲和清净之后来也好、不来也好,甘马照样成立。但是,如果僧团对某人做别住等甘马,那个人既不是业成就者,也不应该送欲。而且,因为僧团是以那个人为对象来做甘马的,所以称他为“甘马的对象”。其他甘马也是同样的道理。巴利
487-488. Parisato kammavipattiyaṃ pana kiñci anuttānaṃ nāma natthi. Yampi tattha kammappattachandārahalakkhaṇaṃ vattabbaṃ siyā, tampi parato ‘‘cattāro bhikkhū pakatattā kammappattā’’tiādinā nayena vuttameva. Tattha pakatattā kammappattāti catuvaggakaraṇe kamme cattāro pakatattā anukkhittā anissāritā parisuddhasīlā cattāro bhikkhū kammappattā kammassa arahā anucchavikā sāmino. Na tehi vinā taṃ kammaṃ kayirati, na tesaṃ chando vā pārisuddhi vā eti. Avasesā pana sacepi sahassamattā honti, sace samānasaṃvāsakā, sabbe chandārahāva honti. Chandapārisuddhiṃ datvā āgacchantu vā mā vā, kammaṃ pana tiṭṭhati. Yassa pana saṅgho parivāsādikammaṃ karoti, so neva kammappatto, nāpi chandāraho. Apica yasmā taṃ puggalaṃ vatthuṃ katvā saṅgho kammaṃ karoti, tasmā ‘‘kammāraho’’ti vuccati. Sesakammesupi eseva nayo.
489 再者,像“有四种业”这样的分类,是为了说明黄门等不能作为甘马的对象。这里剩下的内容都很清楚。巴利
489. Puna cattāri kammānītiādiko nayo paṇḍakādīnaṃ avatthubhāvadassanatthaṃ vutto. Sesamettha uttānameva.
注视甘马论巴利
Apalokanakammakathā
495-496 现在为了说明这些甘马的分类,说了“宣告甘马有几种情况”等。其中,“宣告甘马有五种情况:恢复、驱摈、剃罚、梵罚,以及甘马相本身这第五种。”这里先说“恢复”后说“驱摈”,是为了文句顺畅。但实际上是先驱摈,后恢复。其中,对荆棘沙弥所作的驱逐处罚,应理解为“驱摈”。因此,现在如果有沙弥诽谤佛、法、僧,把“不许可的”说成“许可的”,持有邪见,具备边执见,就应当再三劝阻,让他舍弃这种执见。如果不舍弃,就应集合僧团,对他说“舍弃它”。如果仍然不舍弃,就应由一位有能力的比丘作宣告甘马后,将他驱摈。而甘马应当这样作:巴利
495-496. Idāni tesaṃ kammānaṃ pabhedadassanatthaṃ ‘‘apalokanakammaṃ kati ṭhānāni gacchatī’’tiādimāha. Tattha ‘‘apalokanakammaṃ pañca ṭhānāni gacchati – osāraṇaṃ, nissāraṇaṃ, bhaṇḍukammaṃ, brahmadaṇḍaṃ, kammalakkhaṇaññeva pañcama’’nti ettha ‘‘osāraṇaṃ nissāraṇa’’nti padasiliṭṭhatāyetaṃ vuttaṃ. Paṭhamaṃ pana nissāraṇā hoti, pacchā osāraṇā. Tattha yā kaṇṭakasāmaṇerassa daṇḍakammanāsanā, sā ‘‘nissāraṇā’’ti veditabbā. Tasmā etarahi sacepi sāmaṇero buddhassa vā dhammassa vā saṅghassa vā avaṇṇaṃ bhaṇati, ‘‘akappiyaṃ kappiya’’nti dīpeti, micchādiṭṭhiko hoti antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato, so yāvatatiyaṃ nivāretvā taṃ laddhiṃ nissajjāpetabbo. No ce vissajjeti, saṅghaṃ sannipātetvā ‘‘vissajjehī’’ti vattabbo. No ce vissajjeti, byattena bhikkhunā apalokanakammaṃ katvā nissāretabbo. Evañca pana kammaṃ kātabbaṃ –
尊者,我请问僧团:这位名叫某某的沙弥,诽谤佛、法、僧,持有邪见。其他沙弥能获得与比丘同宿两夜三夜的待遇,若僧团认可,就让他失去这个待遇,把他驱摈出去。第二遍……第三遍,尊者,我请问僧团:这位名叫某某的沙弥,诽谤佛……若僧团认可,就把他驱摈出去。然后对他说:走吧,你这堕落的东西!巴利
‘‘Saṅghaṃ, bhante, pucchāmi – ‘ayaṃ itthannāmo sāmaṇero buddhassa dhammassa saṅghassa avaṇṇavādī micchādiṭṭhiko, yaṃ aññe sāmaṇerā labhanti, dirattatirattaṃ bhikkhūhi saddhiṃ sahaseyyaṃ, tassa alābhāya nissāraṇā ruccati saṅghassā’ti. Dutiyampi… tatiyampi, bhante, saṅghaṃ pucchāmi – ‘ayaṃ itthannāmo sāmaṇero buddhassa…pe… ruccati saṅghassā’ti cara pire vinassā’’ti.
后来,他在某个时候请求原谅说:“尊者,我因为愚痴、无知、没有福气,才做了那样的事。我向僧团请求原谅。”这样请求到第三次之后,就应当通过宣告甘马让他回归。让他回归的方式是这样的:应当在僧团中间,由一位有能力的比丘,得到僧团同意后,这样宣告:巴利
So aparena samayena ‘‘ahaṃ, bhante, bālatāya aññāṇatāya alakkhikatāya evaṃ akāsiṃ, svāhaṃ saṅghaṃ khamāpemī’’ti khamāpento yāvatatiyaṃ yācāpetvā apalokanakammeneva osāretabbo . Evaṃ pana osāretabbo, saṅghamajjhe byattena bhikkhunā saṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
尊者,我向僧团请问:这位名叫某某的沙弥,曾经诽谤佛、法、僧,持有邪见。为了让他得不到其他沙弥所能得到的与比丘共住两夜三夜的待遇,他被驱摈了。而现在他已经变得调柔、谦逊,进入了知惭有愧的状态,安住在惭与愧之中,已作了处罚之事,正在发露自己的过失。僧团是否同意,让这位沙弥像从前一样,获得与僧团身和合的待遇?巴利
‘‘Saṅghaṃ, bhante, pucchāmi – ayaṃ itthannāmo sāmaṇero buddhassa dhammassa saṅghassa avaṇṇavādī micchādiṭṭhiko, yaṃ aññe sāmaṇerā labhanti, bhikkhūhi saddhiṃ dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ, tassa alābhāya nissārito, svāyaṃ idāni sorato nivātavutti lajjidhammaṃ okkanto hirottappe patiṭṭhito katadaṇḍakammo accayaṃ deseti, imassa sāmaṇerassa yathā pure kāyasambhogasāmaggidānaṃ ruccati saṅghassā’’ti.
要这样说三遍。这样,宣告甘马就适用于接纳和驱摈两种情况。剃罚的做法,在《大品》的注释中已经讲过。梵罚的做法,在《五百结集品》中也已经讲过。而且这个处罚不只是为恰那一个人制定的。如果还有其他比丘爱多嘴,用粗恶的话去刺激、嘲弄、轻蔑其他比丘而住,对他也要施予这个处罚。施予的方式是这样的:在僧团中间,由一位能干的比丘,得到僧团同意后,应当这样宣告:巴利
Evaṃ tikkhattuṃ vattabbaṃ. Evaṃ apalokanakammaṃ osāraṇañca nissāraṇañca gacchati. Bhaṇḍukammaṃ mahākhandhakavaṇṇanāyaṃ vuttameva. Brahmadaṇḍo pañcasatikakkhandhake vuttoyeva. Na kevalaṃ panesa channasseva paññatto, yo aññopi bhikkhu mukharo hoti, bhikkhū duruttavacanehi ghaṭṭento khuṃsento vambhento viharati, tassapi dātabbo. Evañca pana dātabbo, saṅghamajjhe byattena bhikkhunā saṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
尊者,有位叫某某名字的比丘爱多嘴,用难听的话去刺激别的比丘,就这样过日子。那个比丘想说什么就说什么。比丘们不该跟这位某某比丘说话,不该劝告他,不该教导他。尊者,我请问僧团:给这位某某比丘施加梵罚,僧团同意吗?我第二次问,我第三次问:尊者,给这位某某比丘施加梵罚,僧团同意吗?巴利
‘‘Bhante, itthannāmo bhikkhu mukharo, bhikkhū duruttavacanehi ghaṭṭento viharati. So bhikkhu yaṃ iccheyya, taṃ vadeyya. Bhikkhūhi itthannāmo bhikkhu neva vattabbo, na ovaditabbo, na anusāsitabbo. Saṅghaṃ, bhante, pucchāmi – ‘itthannāmassa bhikkhuno brahmadaṇḍassa dānaṃ, ruccati saṅghassā’ti. Dutiyampi pucchāmi, tatiyampi pucchāmi – ‘itthannāmassa, bhante, bhikkhuno brahmadaṇḍassa dānaṃ, ruccati saṅghassā’’’ti.
后来,如果他按照规矩行事,并请求原谅,就该为他解除梵罚。解除的方式是这样的:应当由一位善巧的比丘在僧团中间宣布——巴利
Tassa aparena samayena sammā vattitvā khamāpentassa brahmadaṇḍo paṭippassambhetabbo. Evañca pana paṭippassambhetabbo, byattena bhikkhunā saṅghamajjhe sāvetabbaṃ –
尊者,僧团曾对某位比丘施予梵杖。那位比丘如今恭顺、平静,已进入惭愧之法,安立在惭与愧中,经反省守护未来。尊者,我请问僧团:解除那位比丘的梵杖,僧团是否同意?巴利
‘‘Bhante, bhikkhusaṅgho asukassa bhikkhuno brahmadaṇḍaṃ adāsi, so bhikkhu sorato nivātavutti lajjidhammaṃ okkanto hirottappe patiṭṭhito, paṭisaṅkhā āyatiṃ saṃvare tiṭṭhati, saṅghaṃ, bhante, pucchāmi, tassa bhikkhuno brahmadaṇḍassa paṭippassaddhi, ruccati saṅghassā’’ti.
这样说了三次之后,只通过宣告甘马就可以解除梵罚。巴利
Evaṃ yāvatatiyaṃ vatvā apalokanakammeneva brahmadaṇḍo paṭippassambhetabboti.
这第五项其实就是“业相”。世尊在《比丘尼犍度》里讲过这样一件事:当时,六群比丘用泥浆水洒比丘尼们,心里想“也许她们会因此对我们生起贪染”;他们露出身体给比丘尼们看,露出大腿给比丘尼们看,露出生殖器给比丘尼们看;他们挑逗比丘尼们,和比丘尼们纠缠在一起,心里想“也许她们会因此对我们生起贪染”。针对这些情况,世尊为那些比丘制定了恶作罪,然后说:“比丘们,我允许对那位比丘作处罚甘马。”于是比丘尼们心想:“该作什么甘马呢?”她们把这件事禀告世尊。世尊说:“比丘们,那位比丘应当由比丘尼僧团作不可礼敬甘马。”不可礼敬甘马就是这样被开许的。这个不可礼敬甘马就是第五项,是这种告白甘马的所依。因为对它来说,甘马本身就是它的相,而不是出罪等程序,所以叫“业相”。它的具体做法在那里已经说过。另外,为了连同解除方式一起详细说明,我们在这里也讲一下:在比丘尼住处集合的比丘尼僧团同意后,应由一位善巧的比丘尼宣告:巴利
Kammalakkhaṇaññeva pañcamanti yaṃ taṃ bhagavatā bhikkhunikkhandhake ‘‘tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuniyo kaddamodakena osiñcanti, ‘appeva nāma amhesu sārajjeyyu’nti, kāyaṃ vivaritvā bhikkhunīnaṃ dassenti , ūruṃ vivaritvā bhikkhunīnaṃ dassenti, aṅgajātaṃ vivaritvā bhikkhunīnaṃ dassenti, bhikkhuniyo obhāsenti, bhikkhunīhi saddhiṃ sampayojenti, ‘appeva nāma amhesu sārajjeyyu’nti. Imesu vatthūsu tesaṃ bhikkhūnaṃ dukkaṭaṃ paññapetvā ‘anujānāmi bhikkhave tassa bhikkhuno daṇḍakammaṃ kātu’nti. Atha kho bhikkhunīnaṃ etadahosi – ‘kiṃ nu kho daṇḍakammaṃ kātabba’nti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – ‘avandiyo so bhikkhave bhikkhu bhikkhunisaṅghena kātabbo’’’ti evaṃ avandiyakammaṃ anuññātaṃ, taṃ kammalakkhaṇaññeva pañcamaṃ imassa apalokanakammassa ṭhānaṃ hoti. Tassa hi kammaññeva lakkhaṇaṃ, na osāraṇādīni; tasmā ‘‘kammalakkhaṇa’’nti vuccati. Tassa karaṇaṃ tattheva vuttaṃ. Apica naṃ paṭippassaddhiyā saddhiṃ vitthārato dassetuṃ idhāpi vadāma, bhikkhunupassaye sannipatitassa bhikkhunisaṅghassa anumatiyā byattāya bhikkhuniyā sāvetabbaṃ –
“各位尊者,某某尊者对比丘尼们做出不庄重的行为,我询问比丘尼僧团:是否同意对这位尊者作不可礼敬甘马?第二……第三,我询问比丘尼僧团。”巴利
‘‘Ayye asuko nāma ayyo bhikkhunīnaṃ apāsādikaṃ dasseti, etassa ayyassa avandiyakaraṇaṃ ruccatīti bhikkhunisaṅghaṃ pucchāmi, dutiyampi… tatiyampi bhikkhunisaṅghaṃ pucchāmī’’ti.
这样宣告三遍之后,应当通过白甘马(表决宣告)来作不可礼敬甘马。巴利
Evaṃ tikkhattuṃ sāvetvā apalokanakammena avandiyakammaṃ kātabbaṃ.
从那以后,这位比丘就不该再接受比丘尼们的礼敬。如果他被作了不可礼敬之后,生起惭愧心,如法而行,他就应当向比丘尼们请求原谅。请求原谅时,他不该去比丘尼的住处,而应留在自己的寺院里,去找僧团、一个僧团小组或一位比丘,蹲跪合掌说:“尊者,我已经反省过了,今后我会守护好自己,不再做出不庄重的行为,请比丘尼僧团原谅我。”然后,由那个僧团、僧团小组派一位比丘去,或者那位比丘自己去,对比丘尼们说:“这位比丘已经反省过了,今后安住于守护,他发露了自己的过失,请求比丘尼僧团原谅,请比丘尼僧团把他当作可礼敬的人。”这样他就应该被当作可礼敬的人。具体应该这样做:在比丘尼的住处,等比丘尼僧团聚集后,得到她们的同意,由一位聪明能干的比丘尼来宣告:巴利
Tato paṭṭhāya so bhikkhu bhikkhunīhi na vanditabbo. Sace avandiyamāno hirottappaṃ paccupaṭṭhapetvā sammā vattati, tena bhikkhuniyo khamāpetabbā. Khamāpentena bhikkhunupassayaṃ agantvā vihāreyeva saṅghaṃ vā gaṇaṃ vā ekaṃ bhikkhuṃ vā upasaṅkamitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā ‘‘ahaṃ bhante paṭisaṅkhā āyatiṃ saṃvare tiṭṭhāmi, na puna apāsādikaṃ dassessāmi, bhikkhunisaṅgho mayhaṃ khamatū’’ti khamāpetabbaṃ. Tena saṅghena vā gaṇena vā ekaṃ bhikkhuṃ pesetvā ekabhikkhunā vā sayameva gantvā bhikkhuniyo vattabbā – ‘‘ayaṃ bhikkhu paṭisaṅkhā āyatiṃ saṃvare ṭhito, iminā accayaṃ desetvā bhikkhunisaṅgho khamāpito, bhikkhunisaṅgho imaṃ vandiyaṃ karotū’’ti. So vandiyo kātabbo. Evañca pana kātabbo, bhikkhunupassaye sannipatitassa bhikkhunisaṅghassa anumatiyā byattāya bhikkhuniyā sāvetabbaṃ –
“尊者,这位名叫某甲的尊者对比丘尼们示现了不庄严的行为,因此被比丘尼僧团判为不可礼敬。他生起了惭愧,反省之后,今后安住于防护,发露了自己的过失,并请求比丘尼僧团原谅。对于这位尊者,将他恢复为可礼敬者,你们同意吗?我在此询问比丘尼僧团。”巴利
‘‘Ayaṃ ayye asuko nāma ayyo bhikkhunīnaṃ apāsādikaṃ dassetīti bhikkhunisaṅghena avandiyo kato, so lajjidhammaṃ okkamitvā paṭisaṅkhā āyatiṃ saṃvare ṭhito accayaṃ desetvā bhikkhunisaṅghaṃ khamāpesi, tassa ayyassa vandiyakaraṇaṃ ruccatīti bhikkhunisaṅghaṃ pucchāmī’’ti –
应当说三遍。就这样,以白告甘马的方式,他应当被礼敬。巴利
Tikkhattuṃ vattabbaṃ evaṃ apalokanakammeneva vandiyo kātabbo.
另外,这里还有一种不属于巴利圣典的业相判定。这个业相本来是以比丘尼僧团为根本而制定的,但比丘僧团也同样适用。比丘僧团在筹处、施食处、配食处、伍波萨他堂做告白甘马,这也是业相。对于衣被抢走、衣破旧、衣丢失的人,应该集合僧团,由一位能干的比丘禀告三次,做告白甘马后,才可以给衣。不过,负责分发小件物品的人给做衣的比丘针等物品时,按照房舍犍度注释里说的那些种类,即使不禀告也可以给。给这些物品时,他本人就是做主的人;如果给得超过这个范围,就要先禀告再给,因为超出部分归僧团所有。病药也按照那里说的方式,由他本人直接给。如果有人想要更多,就要先禀告再给。对于体弱者、行动不便者、乞食途径断绝者或重病者,在大寺院里,从该处所得中,每天给一升或半升米,即使一天给五升或十升米,也要做告白甘马后再给。对于品行端正的比丘,从该处所得中,可以用来偿还债务;对于多闻、能承担僧团事务的比丘,不可移动的坐卧具也可以给;对于为僧团办事的净人等,饭食酬劳也可以通过告白甘马来给。巴利
Ayaṃ panettha pāḷimuttakopi kammalakkhaṇavinicchayo. Idañhi kammalakkhaṇaṃ nāma bhikkhunisaṅghamūlakaṃ paññattaṃ, bhikkhusaṅghassāpi panetaṃ labbhatiyeva. Yañhi bhikkhusaṅgho salākaggayāgaggabhattaggauposathaggesu apalokanakammaṃ karoti, etampi kammalakkhaṇameva. Acchinnacīvarajiṇṇacīvaranaṭṭhacīvarānañhi saṅghaṃ sannipātetvā byattena bhikkhunā yāvatatiyaṃ sāvetvā apalokanakammaṃ katvā cīvaraṃ dātuṃ vaṭṭati. Appamattakavissajjakena pana cīvaraṃ karontassa senāsanakkhandhakavaṇṇanāyaṃ vuttappabhedāni sūciādīni anapaloketvāpi dātabbāni. Tesaṃ dāne soyeva issaro, tato atirekaṃ dentena apaloketvā dātabbaṃ. Tato hi atirekadāne saṅgho sāmī. Gilānabhesajjampi tattha vuttappakāraṃ sayameva dātabbaṃ. Atirekaṃ icchantassa apaloketvā dātabbaṃ. Yopi ca dubbalo vā chinniriyāpatho vā pacchinnabhikkhācārapatho vā mahāgilāno, tassa mahāvāsesu tatruppādato devasikaṃ nāḷi vā upaḍḍhanāḷi vā ekadivasaṃyeva vā pañca vā dasa vā taṇḍulanāḷiyo dentena apalokanakammaṃ katvāva dātabbā. Pesalassa bhikkhuno tatruppādato iṇapalibodhampi bahussutassa saṅghabhāranitthārakassa bhikkhuno anuṭṭhāpanīyasenāsanampi saṅghakiccaṃ karontānaṃ kappiyakārakādīnaṃ bhattavetanampi apalokanakammena dātuṃ vaṭṭati.
按照四种资具的来源,可以把僧团的住处交给别人看管。但是,为了堵住“这个比丘凭着自己的权势在办事”这种议论,在筹子集会等场合或者中途聚会时,必须先问过僧团,才能让人看管。为了衣和钵食的目的,从专门指定而布施所得的物品中,先告白之后,就可以让人看管住处。不告白也可以。不过,为了截断这种生起的议论——“这位比丘真厉害,竟然用为衣和钵食而布施所得的东西来让人看管住处”——那就应该先作告白甘马,然后再让人看管。巴利
Catupaccayavasena dinnatatruppādato saṅghikaṃ āvāsaṃ jaggāpetuṃ vaṭṭati. ‘‘Ayaṃ bhikkhu issaravatāya vicāretī’’ti kathāpacchindanatthaṃ pana salākaggādīsu vā antarasannipāte vā saṅghaṃ pucchitvāva jaggāpetabbo. Cīvarapiṇḍapātatthāya odissadinnatatruppādatopi apaloketvā āvāso jaggāpetabbo. Anapaloketvāpi vaṭṭati. ‘‘Sūro vatāyaṃ bhikkhu cīvarapiṇḍapātatthāya dinnato āvāsaṃ jaggāpetī’’ti evaṃ uppannakathāpacchedanatthaṃ pana apalokanakammameva katvā jaggāpetabbo.
在塔庙那里,无论是做伞盖、围栏、菩提树屋或座堂,还是新建,或是修复破损的,或是做粉刷工作,都可以劝请人们来做。如果没有能做的人,就应该从塔庙的寄存物中拿出来做。如果连寄存物也没有,那就先做告白甘马,再从那里产生的收入中拿出来做,僧团的东西也一样。因为用僧团的东西,先告白之后,是可以用来做塔庙的事务的。但用塔庙的东西,即使先告白,也不可以用来做僧团的事务。不过,暂时借用之后再还回去,是可以的。巴利
Cetiye chattaṃ vā vedikaṃ vā bodhigharaṃ vā āsanagharaṃ vā akataṃ vā karontena jiṇṇaṃ vā paṭisaṅkharontena sudhākammaṃ vā karontena manusse samādapetvā kātuṃ vaṭṭati. Sace kārako natthi, cetiyassa upanikkhepato kāretabbaṃ. Upanikkhepepi asati apalokanakammaṃ katvā tatruppādato kāretabbaṃ, saṅghikenapi. Saṅghikena hi apaloketvā cetiyakiccaṃ kātuṃ vaṭṭati. Cetiyassa santakena apaloketvāpi saṅghikakiccaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Tāvakālikaṃ pana gahetvā pākatikaṃ kātuṃ vaṭṭati.
不过,如果有人在塔庙做粉刷等工作,而从托钵所得或僧团所得中拿不到仅够维持生活的份量,那么他们可以从塔庙的财物中取用仅够维持生活的份量来受用,这样做是应当的。但不能打着“我们在履行义务”的旗号,用鱼、肉等来做僧团供食。那些在精舍里种下、已被僧团摄受的果树,如果有人照料,敲钟分配果实给大家受用,对这类果树不应做告白甘马。但那些未被摄受的,就应当做告白甘马。这种告白甘马也可以在发筹集会、施食集会、供食集会等场合做,而在伍波萨他堂做则最为适宜。因为在伍波萨他堂,即使没到场的比丘也会送来欲清净,所以那里是最清净的。巴利
Cetiye sudhākammādīni karontehi pana bhikkhācārato vā saṅghato vā yāpanamattaṃ alabhantehi cetiyasantakato yāpanamattaṃ gahetvā paribhuñjantehi vattaṃ kātuṃ vaṭṭati, ‘‘vattaṃ karomā’’ti macchamaṃsādīhi saṅghabhattaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Ye vihāre ropitā phalarukkhā saṅghena pariggahitā honti, jagganakammaṃ labhanti, yesaṃ phalāni ghaṇṭiṃ paharitvā bhājetvā paribhuñjanti, tesu apalokanakammaṃ na kātabbaṃ. Ye pana apariggahitā, tesu apalokanakammaṃ kātabbaṃ. Taṃ pana salākaggayāgaggabhattaggaantarasannipātesupi kātuṃ vaṭṭati, uposathagge pana vaṭṭatiyeva. Tattha hi anāgatānampi chandapārisuddhi āhariyati, tasmā taṃ suvisodhitaṃ hoti.
应当这样做:一位能干的比丘,在僧团同意之后,应当这样宣告——巴利
Evañca pana kātabbaṃ, byattena bhikkhunā bhikkhusaṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
尊者,在这个精舍的界内,属于僧团的根、皮、叶、芽、花、果、可嚼食之物等,这一切是否可以让每一位前来的比丘随自己心意受用?我以此请问僧团。应当这样问三遍。巴利
‘‘Bhante, yaṃ imasmiṃ vihāre antosīmāya saṅghasantakaṃ mūlatacapattaaṅkurapupphaphalakhādanīyādi atthi, taṃ sabbaṃ āgatāgatānaṃ bhikkhūnaṃ yathāsukhaṃ paribhuñjituṃ ruccatīti saṅghaṃ pucchāmī’’ti tikkhattuṃ pucchitabbaṃ.
由四五位比丘共同作出的决定,就是如法作成的。如果一座精舍里住着两三个人,他们坐在一起作出的决定,也等同于僧团作出的决定。如果一座精舍里只有一位比丘,这位比丘在伍波萨他日做完前行和预备事项后,坐下来作出的规定,也同样等同于僧团作出的决定。巴利
Catūhi pañcahi bhikkhūhi kataṃ sukatameva. Yasmiṃ vihāre dve tayo janā vasanti, tehi nisīditvā katampi saṅghena katasadisameva. Yasmiṃ pana vihāre eko bhikkhu hoti, tena bhikkhunā uposathadivase pubbakaraṇapubbakiccaṃ katvā nisinnena katampi katikavattaṃ saṅghena katasadisameva hoti.
如果是制作的人,也可以按照果实成熟轮次来定时间,就算限定为四个月、六个月或一年,或者不限定,都可以做。如果已经限定了,就在限定的期限内受用,然后再重新做。如果没有限定,只要树还在,就可以一直受用。即使用那些树的种子另外种了别的树,那些树也同样适用这个约定。巴利
Karontena pana phalavārena kātumpi cattāro māse cha māse ekasaṃvaccharanti evaṃ paricchinditvāpi aparicchinditvāpi kātuṃ vaṭṭati. Paricchinne yathāparicchedaṃ paribhuñjitvā puna kātabbaṃ. Aparicchinne yāva rukkhā dharanti tāva vaṭṭatiyeva. Yepi tesaṃ rukkhānaṃ bījehi aññe rukkhā ropitā honti, tesampi sā eva katikā.
如果是在别的精舍里种的,那么僧团就是那些树所种之处那座精舍的主人。即使是从别处拿来种子、后来种在前一座精舍里的,对那些树也要另立约定。约定立好之后,它们就处于个人所有地。可以随自己的方便享用果实等。但如果在这里把各自的地块围起来,建成僧房并加以看护,那些树就属于那些比丘的个人所有地。其他人不能享用,他们必须把十分之一交给僧团之后才能享用。如果有人在精舍中央用树枝把一棵树围起来守护,也按同样的办法处理。巴利
Sace pana aññasmiṃ vihāre ropitā honti, tesaṃ yattha ropitā, tasmiṃyeva vihāre saṅgho sāmī. Yepi aññato bījāni āharitvā purimavihāre pacchā ropitā, tesu aññā katikā kātabbā. Katikāya katāya puggalikaṭṭhāne tiṭṭhanti, yathāsukhaṃ phalādīni paribhuñjituṃ vaṭṭati. Sace panettha taṃ taṃ okāsaṃ parikkhipitvā pariveṇāni katvā jagganti, tesaṃ bhikkhūnaṃ puggalikaṭṭhāne tiṭṭhanti. Aññe paribhuñjituṃ na labhanti, tehi pana saṅghassa dasabhāgaṃ datvā paribhuñjitabbāni. Yopi majjhevihāre rukkhaṃ sākhāhi parivāretvā rakkhati, tassāpi eseva nayo.
一位受人尊敬的长老来到古寺时,人们一听说“长老来了”,就纷纷拿来各种水果。如果那寺院最初曾住过一位精通全部教法的多闻比丘,就可以想“这里肯定早就定下了长久的规矩”,然后放心地享用,不用犹豫。在寺院里,水果对于常行托钵的比丘也是允许的,不算违犯头陀支。沙弥们会拿很多水果送给自己的戒师和依止师,其他比丘得不到就抱怨,而这也不过是抱怨罢了。巴利
Porāṇavihāraṃ gatassa sambhāvanīyabhikkhuno ‘‘thero āgato’’ti phalāphalaṃ āharanti, sace tattha mūle sabbapariyattidharo bahussutabhikkhu vihāsi, ‘‘addhā ettha dīghā katikā katā bhavissatī’’ti nikkukkuccena paribhuñjitabbaṃ. Vihāre phalāphalaṃ piṇḍapātikānampi vaṭṭati, dhutaṅgaṃ na kopeti. Sāmaṇerā attano ācariyupajjhāyānaṃ bahūni phalāni denti, aññe bhikkhū alabhantā khiyyanti, khiyyanamattameva cetaṃ hoti.
如果遇到饥荒,靠一棵面包果树也能养活六十个人。在那种时候,为了摄受所有人,应该把果实分配后再吃,这才是合宜的做法。只要共同约定还没有废止,他们这样吃就是安稳的。那么共同约定什么时候废止呢?当和合的僧团集会,宣布“从今以后,分配后再吃”的时候。如果寺院里只有一位比丘,即使只由他一人宣布,之前的约定也照样废止。如果约定废止后,沙弥们既不从树上摘果实,也不从地上捡起来送给比丘们,反而用脚踢踩掉落的果实走来走去,那就应该从他们的所得中,从十分之一开始,乃至以一半果实作为增益报酬。他们肯定会因为贪图增益报酬而主动拿来献上。等到再次丰收时,净人们前来用树枝围护等方式保护树木,就不应该再给沙弥们增益报酬,而应该分配后受用。巴利
Sace pana dubbhikkhaṃ hoti, ekaṃ panasarukkhaṃ nissāya saṭṭhipi janā jīvanti, tādise kāle sabbesaṃ saṅgahakaraṇatthāya bhājetvā khāditabbaṃ, ayaṃ sāmīci. Yāva pana katikavattaṃ na paṭippassambhati, tāva tehi khāyitaṃ sukhāyitameva. Kadā pana katikavattaṃ paṭippassambhati? Yadā samaggo saṅgho sannipatitvā ‘‘ito paṭṭhāya bhājetvā khādantū’’ti sāveti. Ekabhikkhuke pana vihāre ekena sāvitepi purimakatikā paṭippassambhatiyeva. Sace paṭippassaddhāya katikāya sāmaṇerā neva rukkhato pātenti, na bhūmito gahetvā bhikkhūnaṃ denti, patitaphalāni pādehi paharantā vicaranti, tesaṃ dasabhāgato paṭṭhāya yāva upaḍḍhaphalabhāgena phātikammaṃ kātabbaṃ. Addhā phātikammalobhena āharitvā dassanti. Puna subhikkhe jāte kappiyakārakesu āgantvā sākhāparivārādīni katvā rukkhe rakkhantesu sāmaṇerānaṃ phātikammaṃ na dātabbaṃ, bhājetvā paribhuñjitabbaṃ.
“精舍里有各种水果。”附近村庄的人为了病人或孕妇,会前来乞求:“请给一个椰子,请给一个芒果,请给一个菠萝蜜。”这该给还是不该给?该给。因为如果不给,他们就会心生忧恼。但给的时候,必须先集合僧团,三次宣告,做了告白甘马之后才能给;或者先制定好规约再存放。而且应当这样做:由一位有能力的比丘,在僧团同意下宣告——巴利
‘‘Vihāre phalāphalaṃ atthī’’ti sāmantagāmehi manussā gilānānaṃ vā gabbhinīnaṃ vā atthāya āgantvā ‘‘ekaṃ nāḷikeraṃ detha, ambaṃ detha, labujaṃ dethā’’ti yācanti, dātabbaṃ na dātabbanti? Dātabbaṃ. Adīyamāne hi te domanassikā honti, dentena pana saṅghaṃ sannipātetvā yāvatatiyaṃ sāvetvā apalokanakammaṃ katvāva dātabbaṃ, katikavattaṃ vā katvā ṭhapetabbaṃ, evañca pana kātabbaṃ, byattena bhikkhunā saṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
附近村庄的人来了以后,为了病人等,会乞求各种水果。他们拿两个椰子、两个棕榈果、两个菠萝蜜、五个芒果、五个香蕉时,不应阻拦;从这棵树或那棵树摘果子时,也不应阻拦——比丘僧团对此表示同意。这话应当说三遍。巴利
‘‘Sāmantagāmehi manussā āgantvā gilānādīnaṃ atthāya phalāphalaṃ yācanti, dve nāḷikerāni, dve tālaphalāni, dve panasāni, pañca ambāni, pañca kadaliphalāni gaṇhantānaṃ anivāraṇaṃ, asukarukkhato ca asukarukkhato ca phalaṃ gaṇhantānaṃ anivāraṇaṃ ruccati bhikkhusaṅghassā’’ti tikkhattuṃ vattabbaṃ.
从那以后,如果有人以病人等的名义来乞求,不应当说“请收下”,而应当说明规定:“按照这个界限取用椰子等物的人,以及从某棵树、某棵树取果实的人,都没有被禁止。”但也不应当在巡视之后说“这棵是甜果芒果树,从这里取吧”。分果实的时候,若由已受指定分发者分发,则给来者一半份额;若由未受指定分发者分发,则应先征询同意后再给。巴利
Tato paṭṭhāya gilānādīnaṃ nāmaṃ gahetvā yācantā ‘‘gaṇhathā’’ti na vattabbā, vattaṃ pana ācikkhitabbaṃ – ‘‘nāḷikerādīni iminā nāma paricchedena gaṇhantānaṃ asukarukkhato ca asukarukkhato ca phalaṃ gaṇhantānaṃ anivāraṇaṃ kata’’nti. Anuvicaritvā pana ‘‘ayaṃ madhuraphalo ambo, ito gaṇhathā’’tipi na vattabbā. Phalabhājanakāle pana āgatānaṃ sammatena upaḍḍhabhāgo dātabbo, asammatena apaloketvā dātabbaṃ.
如果旅费已尽的人、即将启程的商队主,或其他有势力的人前来乞求,那就应该先征得同意再给。如果他们强行拿走吃了,不应该阻止。因为一个愤怒的人,可能会砍树,也可能做出别的坏事。如果有人来到个人的精舍,为病人向村里乞讨,就应该对他说:“这是我们为了树荫等好处而种下的,如果有,你们自己知道。”但如果树上确实结满了果实,他们用荆棘围起来,按果季来吃,那就应该不抱期待地给。对强行拿取的人不应阻止,理由和前面说的一样。巴利
Khīṇaparibbayo vā maggagamiyasatthavāho vā añño vā issaro āgantvā yācati, apaloketvāva dātabbaṃ. Balakkārena gahetvā khādanto na vāretabbo. Kuddho hi so rukkhepi chindeyya, aññampi anatthaṃ kareyya. Puggalikapariveṇaṃ āgantvā gilānassa gāmena yācanto ‘‘amhehi chāyādīnaṃ atthāya ropitaṃ, sace atthi, tumhe jānāthā’’ti vattabbo. Yadi pana phalabharitāva rukkhā honti, kaṇṭake bandhitvā phalavārena khādanti, apaccāsīsantena hutvā dātabbaṃ. Balakkārena gaṇhanto na vāretabbo, pubbe vuttamevettha kāraṇaṃ.
僧团的果园,没人得到照料。如果有人以尽责的方式照料,果园还是属于僧团。如果僧团把这件事交给某位有能力的比丘,说“善士,请你照料后交出来”,他若以尽责的方式照料,这样果园也还是属于僧团。但如果有人期望增产,就应当以三分之一或一半的份额作为增产的报酬。如果他说“这活儿太重”,不愿以这个份额来做,就可以说:“全部归你所有,你交出大约十分之一的根株份额,然后去照料。”但因为属于重物,不能以断根的方式给出。他交出根株份额后,一边享用果实,一边或建未建的住处,或照料已建的住处,之后把果园交给依止者,那些依止者也必须交出根株份额。然而,当比丘们自己能照料时,就不应交给这些人去照料;他们正在照料时不应阻止,只有在他们不再照料时才应阻止。应当说:“你们已经吃了很多,现在不要再照料了,比丘僧团会自己照料。”巴利
Saṅghassa phalārāmo hoti, paṭijagganaṃ na labhati, sace taṃ koci vattasīsena jaggati, saṅghasseva hoti. Athāpi kassaci paṭibalassa bhikkhuno ‘‘imaṃ sappurisa jaggitvā dehī’’ti saṅgho bhāraṃ karoti, so ce vattasīsena jaggati, evampi saṅghasseva hoti. Phātikammaṃ paccāsīsantassa pana tatiyabhāgena vā upaḍḍhabhāgena vā phātikammaṃ kātabbaṃ. ‘‘Bhāriyaṃ kamma’’nti vatvā ettakena anicchanto pana sabbaṃ taveva santakaṃ katvā ‘‘mūlabhāgaṃ dasabhāgamattaṃ datvā jaggāhī’’tipi vattabbo. Garubhaṇḍattā pana mūlacchejjavasena na dātabbaṃ. So mūlabhāgaṃ datvā khādanto akatāvāsaṃ vā katvā katāvāsaṃ vā jaggitvā nissitakānaṃ ārāmaṃ niyyādeti, tehipi mūlabhāgo dātabbova. Yadā pana bhikkhū sayaṃ jaggituṃ pahonti, atha tesaṃ jaggituñca na dātabbaṃ, jaggitakāle ca na vāretabbā, jagganakāleyeva vāretabbā. ‘‘Bahuṃ tumhehi khāyitaṃ, idāni mā jaggittha, bhikkhusaṅghoyeva jaggissatī’’ti vattabbaṃ.
如果既没有人以职责的名义来照看,也没有人以增产的方式来做,僧团自己也没有能力照看,这时有一个人没有事先告知就自己去照看,使果园增产,并期望得到回报,那就应该通过征询甘马,在增产之后给他报酬。这样一来,这全部也只是甘马的特征而已。征询甘马涵盖这五种情形。巴利
Sace pana neva vattasīsena jagganto atthi, na phātikammena, na saṅgho jaggituṃ pahoti, eko anāpucchitvāva jaggitvā phātikammaṃ vaḍḍhetvā paccāsīsati, apalokanakammena phātikammaṃ vaḍḍhetvā dātabbaṃ. Iti imaṃ sabbampi kammalakkhaṇameva hoti. Apalokanakammaṃ imāni pañca ṭhānāni gacchati.
在单白甘马这一类里,做法是这样的:先说“尊者,请僧团听我说,某甲是某甲尊者的求达上者,他已由我教诫。如果僧团觉得时机合适,某甲可以来”,然后对他说“你来”。像这样,对求达上者的召入,就叫作召入。巴利
Ñattikammaṭṭhānabhede pana ‘‘suṇātu me bhante saṅgho, itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho, anusiṭṭho so mayā. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo āgaccheyyāti, āgacchāhīti vattabbo’’ti evaṃ upasampadāpekkhassa osāraṇā osāraṇā nāma.
诸位具寿,请听我说:这位名叫某某的比丘是说法者,但他对经既不通达,对经分别也不通达,不能善加思择义理,反而以文句的表面遮蔽了义理。如果诸位具寿认为时机合适,我们让某某比丘退出之后,其余的人再来平息这件诤事。在断事裁决中,像这样把说法比丘驱摈出去,就叫作驱摈。巴利
‘‘Suṇantu me āyasmantā, ayaṃ itthannāmo bhikkhu dhammakathiko imassa neva suttaṃ āgacchati, no suttavibhaṅgo, so atthaṃ asallakkhetvā byañjanacchāyāya atthaṃ paṭibāhati. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, itthannāmaṃ bhikkhuṃ vuṭṭhāpetvā avasesā imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasameyyāmā’’ti evaṃ ubbāhikāvinicchaye dhammakathikassa bhikkhuno nissāraṇā nissāraṇā nāma.
“尊者,请僧团听我说:今天是十五日伍波萨他。如果僧团觉得时机合适,僧团就应当举行伍波萨他。”像这样,以伍波萨他甘马而提出的公告,就叫作伍波萨他。巴利
‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ajjuposatho pannaraso. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho uposathaṃ kareyyā’’ti evaṃ uposathakammavasena ṭhapitā ñatti uposatho nāma.
尊者,请僧团听我说:今天是十五日自恣日。如果僧团觉得时机合适,僧团就应当行自恣。这样,依自恣甘马而提出的公告,就叫作自恣。巴利
‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ajja pavāraṇā pannarasī. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho pavāreyyā’’ti evaṃ pavāraṇākammavasena ṭhapitā ñatti pavāraṇā nāma.
尊者僧团请听:某甲是某甲尊者的求受达上者。如果僧团觉得时机合适,我来教导某甲。如果僧团觉得时机合适,某甲来教导某甲。如果僧团觉得时机合适,我来问某甲关于障难法。如果僧团觉得时机合适,某甲来问某甲关于障难法。如果僧团觉得时机合适,我来问某甲关于律。如果僧团觉得时机合适,某甲来问某甲关于律。如果僧团觉得时机合适,我被某甲问律后应当回答。如果僧团觉得时机合适,某甲被某甲问律后应当回答。像这样,为了指定自己或他人而提出的动议,就叫作指定。巴利
‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmaṃ anusāseyya’’nti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo itthannāmaṃ anusāseyyā’’ti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmaṃ antarāyike dhamme puccheyya’’nti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo itthannāmaṃ antarāyike dhamme puccheyyā’’ti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmaṃ vinayaṃ puccheyya’’nti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo itthannāmaṃ vinayaṃ puccheyyā’’ti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmena vinayaṃ puṭṭho vissajjeyya’’nti. ‘‘Yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo itthannāmena vinayaṃ puṭṭho vissajjeyyā’’ti evaṃ attānaṃ vā paraṃ vā sammannituṃ ṭhapitā ñatti sammuti nāma.
尊者僧团请听我说:这件衣是某位比丘的应舍之物,已经舍给僧团。如果僧团觉得时机合适,僧团应当把这件衣给那位比丘。如果各位尊者觉得时机合适,各位尊者应当把这件衣给那位比丘。像这样,把已经舍掉的衣、钵等物给予出去,就叫作给予。巴利
‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, idaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyaṃ saṅghassa nissaṭṭhaṃ. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyā’’ti. ‘‘Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, āyasmantā imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyu’’nti evaṃ nissaṭṭhacīvarapattādīnaṃ dānaṃ dānaṃ nāma.
尊者,请僧团听我说:这位名叫某某的比丘,忆念起自己的罪,发露出来,坦白公开,并说了出来。如果僧团觉得时机合适,我就接受这位名叫某某的比丘的罪。如果各位尊者觉得时机合适,我就接受这位名叫某某的比丘的罪。然后应当对他说:你看见了吗?他答:是的,我看见了。今后应当守护好。像这样接受罪,就叫作接受。巴利
‘‘Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ itthannāmo bhikkhu āpattiṃ sarati, vivarati, uttāniṃ karoti, deseti. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmassa bhikkhuno āpattiṃ paṭiggaṇheyyanti. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmassa bhikkhuno āpattiṃ paṭiggaṇheyya’’nti. Tena vattabbo ‘‘passasī’’ti. ‘‘Āma passāmī’’ti. Āyatiṃ saṃvareyyāsīti evaṃ āpattipaṭiggaho paṭiggaho nāma.
尊者们,请听我说。如果各位尊者觉得时机合适,我们现在就举行伍波萨他、诵巴帝摩卡,当黑分(黑月)到来时举行自恣。诸比丘,如果那些制造争吵、制造口角、制造纷争、制造闲话、在僧团中制造诤事的比丘们,在那个黑分期间继续住下去,那么一位能干、有能力的常住比丘应当告知常住比丘们:尊者们,请听我说。如果各位尊者觉得时机合适,我们现在就举行伍波萨他、诵巴帝摩卡,当白分(白月)到来时举行自恣。这样把自恣推迟举行,就叫作推迟。巴利
‘‘Suṇantu me, āyasmantā āvāsikā. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, idāni uposathaṃ kareyyāma, pātimokkhaṃ uddiseyyāma, āgame kāḷe pavāreyyāmā’’ti. Te ce, bhikkhave, bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā taṃ kāḷaṃ anuvaseyyuṃ, āvāsikena bhikkhunā byattena paṭibalena āvāsikā bhikkhū ñāpetabbā – ‘‘suṇantu me, āyasmantā āvāsikā. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, idāni uposathaṃ kareyyāma, pātimokkhaṃ uddiseyyāma, āgame juṇhe pavāreyyāmā’’ti evaṃ katā pavāraṇāpaccukkaḍḍhanā paccukkaḍḍhanā nāma.
所有人都应当聚到一处。聚齐之后,应由一位能干、有能力的比丘向僧团禀告:“尊者们,请僧团听我说:我们这些人陷入争吵、口角、纷争而住,已经多次做出不合沙门身份的事,多次说出越轨的话。如果我们因为这些罪过互相追究,那这件诤事可能会因此变得严重、激烈,导致分裂。如果僧团觉得时机合适,僧团应当用草覆地法来平息这件诤事——粗重罪除外,与在家人相关的事除外。”这样以草覆地灭诤法处理之后,最初那个总摄一切的白,就叫作业相。巴利
Sabbeheva ekajjhaṃ sannipatitabbaṃ, sannipatitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo – ‘‘suṇātu me, bhante, saṅgho amhākaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ viharataṃ bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ. Sace mayaṃ imāhi āpattīhi aññamaññaṃ kāressāma, siyāpi taṃ adhikaraṇaṃ kakkhaḷattāya vāḷattāya bhedāya saṃvatteyya. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho imaṃ adhikaraṇaṃ tiṇavatthārakena vūpasameyya ṭhapetvā thullavajjaṃ, ṭhapetvā gihipaṭisayutta’’nti evaṃ tiṇavatthārakasamathena katvā sabbapaṭhamā sabbasaṅgāhikañatti kammalakkhaṇaṃ nāma.
同样,此后在每一方各算一项,做成两个白,这样按照前面所说的分类,纳入、逐出……乃至业相本身作为第九项,白甘马就归入这九种处所。巴利
Tathā tato parā ekekasmiṃ pakkhe ekekaṃ katvā dve ñattiyo iti yathāvuttappabhedaṃ osāraṇaṃ nissāraṇaṃ…pe… kammalakkhaṇaññeva navamanti ñattikammaṃ imāni nava ṭhānāni gacchati.
在白二业处的分类中,还应知道:依《犍度》所说,因对瓦达离车族覆钵而施行的驱摈;以及因对那人开钵而施行的恢复。巴利
Ñattidutiyakammaṭṭhānabhede pana vaḍḍhassa licchavino pattanikkujjanavasena khandhake vuttā nissāraṇā. Tasseva pattukkujjanavasena vuttā osāraṇā ca veditabbā.
认可应当从这些认可来理解:结界认可、三衣不离宿认可、敷具认可,以及差遣食事人、差遣分房人、差遣库藏管理者、差遣受衣人、差遣分衣人、差遣分粥人、差遣分果人、差遣分嚼食人、差遣杂物施与人、差遣分浴衣人、差遣分钵人、差遣为僧园服务的人、差遣为沙弥服务的人这些认可。布施应当从咖提那衣的布施和亡者衣的布施来理解。巴利
Sīmāsammuti ticīvarena avippavāsasammuti, santhatasammuti, bhattuddesaka-senāsanaggāhāpaka-bhaṇḍāgārika-cīvarapaṭiggāhaka-cīvarabhājaka-yāgubhājakaphalabhājaka-khajjabhājaka-appamattakavissajjaka-sāṭiyaggāhāpaka-pattaggāhāpaka-ārāmikapesakasāmaṇerapesakasammutīti etāsaṃ sammutīnaṃ vasena sammuti veditabbā. Kathinacīvaradānamatakacīvaradānavasena dānaṃ veditabbaṃ.
撤销应当依照咖提那撤销的方式来了知。开示应当依照小屋地基与精舍地基的开示方式来了知。不过,在草覆地止诤法中,除了“全体总摄白”以及每一方各一个白、共三个白之外,另外还宣说了两番白二甘马语:一方一番,另一方一番。应当依照这些来了知业相。如此,白二业涵盖这七个处所。巴利
Kathinuddhāravasena uddhāro veditabbo. Kuṭivatthuvihāravatthudesanāvasena desanā veditabbā. Yā pana tiṇavatthārakasamathe sabbasaṅgāhikañattiñca ekekasmiṃ pakkhe ekekaṃ ñattiñcāti tisso ñattiyo ṭhapetvā puna ekasmiṃ pakkhe ekā, ekasmiṃ pakkhe ekāti dve ñattidutiyakammavācā vuttā, tāsaṃ vasena kammalakkhaṇaṃ veditabbaṃ . Iti ñattidutiyakammaṃ imāni satta ṭhānāni gacchati.
关于白四甘马的分类,应当知道:依照呵责甘马等七种业来驱摈,又依照那些业的解除来恢复。应当知道认可,是依教诫比丘尼的认可。应当知道施与,是依别住施与和敬悦施与。应当知道折伏,是依牵引回本处甘马。应当知道劝告,是依“随顺被举者八种,以及阿利塔、参达咖离等乃至三谏”这十一种劝告。应当知道业相,是依达上甘马和出罪甘马。这样,白四甘马就涵盖了这七处。巴利
Ñatticatutthakammaṭṭhānabhede pana tajjanīyakammādīnaṃ sattannaṃ kammānaṃ vasena nissāraṇā, tesaṃyeva ca kammānaṃ paṭippassambhanavasena osāraṇā veditabbā. Bhikkhunovādakasammutivasena sammuti veditabbā. Parivāsadānamānattadānavasena dānaṃ veditabbaṃ. Mūlāyapaṭikassanakammavasena niggaho veditabbo. ‘‘Ukkhittānuvattikā aṭṭha, yāvatatiyakā ariṭṭho caṇḍakāḷī ca ime te yāvatatiyakā’’ti imāsaṃ ekādasannaṃ samanubhāsanānaṃ vasena samanubhāsanā veditabbā. Upasampadākammaabbhānakammavasena pana kammalakkhaṇaṃ veditabbaṃ. Iti ñatticatutthakammaṃ imāni satta ṭhānāni gacchati.
497 这样,在说明了业、业的失败,以及没有失败的那些业在处所分类上的通行之后,现在为了说明执行那些业的僧团如何界定,又说了“在四众所作业”等话。它的含义,应当完全按照在业失败的解释里所说的方式来理解。巴利
497. Iti kammāni ca kammavipattiñca vipattivirahitānaṃ kammānaṃ ṭhānapabhedagamanañca dassetvā idāni tesaṃ kammānaṃ kārakassa saṅghassa paricchedaṃ dassento puna ‘‘catuvaggakaraṇe kamme’’tiādimāha. Tassattho parisato kammavipattivaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabboti.
义利因由品等的注释巴利
Atthavasavaggādivaṇṇanā
498 现在,为了说明那些作为这些行为之依据的学处,在制定它们时有什么利益,所以接着开始说“出于两种目的”等等。其中,“为了防护现世的怨仇”,就是为了防护、遮止杀生等五种现世的怨仇。“为了对治来世的怨仇”,就是为了对治、断除、使那些称为苦报的来世怨仇不再生起。“为了防护现世的过患”,就是为了防护那五种怨仇。“来世的过患”,就是指那些苦报。因为苦报在这里应当被避免,所以称为过患。“现世的怖畏”,是指呵责、讥嫌、呵责甘马等行为,以及停止伍波萨他和自恣、恶名恶称的行为,这些就叫现世的怖畏,是为了防护这些。“来世的怖畏”就是苦报,是为了对治这些。“现世的不善”,就是为了防护五怨、十不善业道等所摄的不善。而苦报因为有不耐忍的意思,所以称为来世的不善,是为了对治这些。“为了悲悯在家众”,就是为了守护在家人的信心而悲悯。“为了断绝恶欲者之党”,就是为了破坏恶欲之人的结党,而制定了别众食学处。其余各处都很清楚。这里如果有应当说的,全部都已经在第一巴拉基格的解释中说过了。巴利
498. Idāni yāni tāni tesaṃ kammānaṃ vatthubhūtāni sikkhāpadāni, tesaṃ paññattiyaṃ ānisaṃsaṃ dassetuṃ ‘‘dve atthavase paṭiccā’’tiādi āraddhaṃ. Tattha diṭṭhadhammikānaṃ verānaṃ saṃvarāyāti pāṇātipātādīnaṃ pañcannaṃ diṭṭhadhammikaverānaṃ saṃvaratthāya pidahanatthāya. Samparāyikānaṃ verānaṃ paṭighātāyāti vipākadukkhasaṅkhātānaṃ samparāyikaverānaṃ paṭighātatthāya, samucchedanatthāya anuppajjanatthāya. Diṭṭhadhammikānaṃ vajjānaṃ saṃvarāyāti tesaṃyeva pañcannaṃ verānaṃ saṃvaratthāya. Samparāyikānaṃ vajjānanti tesaṃyeva vipākadukkhānaṃ. Vipākadukkhāneva hi idha vajjanīyabhāvato vajjānīti vuttāni. Diṭṭhadhammikānaṃ bhayānanti garahā upavādo tajjanīyādīni kammāni uposathapavāraṇānaṃ ṭhapanaṃ akittipakāsanīyakammanti etāni diṭṭhadhammikabhayāni nāma, etesaṃ saṃvaratthāya. Samparāyikabhayāni pana vipākadukkhāniyeva , tesaṃ paṭighātatthāya. Diṭṭhadhammikānaṃ akusalānanti pañcaveradasaakusalakammapathappabhedānaṃ akusalānaṃ saṃvaratthāya. Vipākadukkhāneva pana akkhamaṭṭhena samparāyikaakusalānīti vuccanti, tesaṃ paṭighātatthāya. Gihīnaṃ anukampāyāti agārikānaṃ saddhārakkhaṇavasena anukampanatthāya. Pāpicchānaṃ pakkhupacchedāyāti pāpicchapuggalānaṃ gaṇabandhabhedanatthāya gaṇabhojanasikkhāpadaṃ paññattaṃ. Sesaṃ sabbattha uttānameva. Yañhettha vattabbaṃ siyā, taṃ sabbaṃ paṭhamapārājikavaṇṇanāyameva vuttanti.
499 在巴帝摩卡等当中,所谓“巴帝摩卡的诵出”,比丘有五种,比丘尼有四种。在给予别住等当中,所谓“所制定的应接纳”,是指为正在履行十八种或四十三种义务的人所制定的应接纳。通过哪种甘马而被接纳,那种甘马就是所制定的,这是它的意思。所谓“所制定的应驱出”,是指通过哪种甘马将诤论者等人驱出,那种甘马就是所制定的,这是它的意思。巴利
499. Pātimokkhādīsu pātimokkhuddesoti bhikkhūnaṃ pañcavidho bhikkhunīnaṃ catubbidho. Parivāsadānādīsu osāraṇīyaṃ paññattanti aṭṭhārasasu vā tecattālīsāya vā vattesu vattamānassa osāraṇīyaṃ paññattaṃ. Yena kammena osārīyati, taṃ kammaṃ paññattanti attho. Nissāraṇīyaṃ paññattanti bhaṇḍanakārakādayo yena kammena nissārīyanti, taṃ kammaṃ paññattanti attho.
500 在“未制定”等说法中,“在未制定之处而制定”:除了咖咕桑特正自觉者、果纳嘎玛那正自觉者、迦叶正自觉者这三位以外,在中间这段时间里,由某位佛陀未曾制定的学处后来被制定出来,这就叫作“制定”。《猕猴事》等解释故事中,在学处已经制定之后又随行制定的,称为“随制定”。其余各处都清楚明了。巴利
500. Apaññattetiādīsu apaññatte paññattanti sattāpattikkhandhā kakusandhañca sammāsambuddhaṃ koṇāgamanañca kassapañca sammāsambuddhaṃ ṭhapetvā antarā kenaci apaññatte sikkhāpade paññattaṃ nāma. Makkaṭivatthuādivinītakathā sikkhāpade paññatte anupaññattaṃ nāma. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
501 现在,为了说明一切学处每一种方式各有九种分类,所以说了“九种分类”等话。其中,事分类就是依事来分类。其余各项的词义也应当这样理解。这里的义理是这样:因为没有任何一条学处是不依事而制定的,所以一切学处都被事所包含——应当这样理解事分类。巴利
501. Idāni sabbasikkhāpadānaṃ ekekena ākārena navadhā saṅgahaṃ dassetuṃ ‘‘nava saṅgahā’’tiādimāha. Tattha vatthusaṅgahoti vatthunā saṅgaho. Evaṃ sesesupi padattho veditabbo. Ayaṃ panettha atthayojanā – yasmā hi ekasikkhāpadampi avatthusmiṃ paññattaṃ natthi, tasmā sabbāni vatthunā saṅgahitānīti evaṃ tāva vatthusaṅgaho veditabbo.
因为两类犯聚被戒坏所包含,五类犯聚被行坏所包含,六条学处被活命坏所包含,所以一切坏都被坏所包含——应当这样理解“坏摄”。巴利
Yasmā pana dve āpattikkhandhā sīlavipattiyā saṅgahitā, pañcāpattikkhandhā ācāravipattiyā, cha sikkhāpadāni ājīvavipattiyā saṅgahitāni, tasmā sabbānipi vipattiyā saṅgahitānīti evaṃ vipattisaṅgaho veditabbo.
不过,由于没有任何一条学处能离开七种犯而存在,所以一切学处都被犯所涵盖——应当这样理解“犯摄”。巴利
Yasmā pana sattahāpattīhi muttaṃ ekasikkhāpadampi natthi, tasmā sabbāni āpattiyā saṅgahitānīti evaṃ āpattisaṅgaho veditabbo.
一切在七座城市里制定的,也被因缘所涵盖,应当这样理解因缘摄。巴利
Sabbāni ca sattasu nagaresu paññattānīti nidānena saṅgahitānīti evaṃ nidānasaṅgaho veditabbo.
因为只要还没有实际犯戒的人,就根本不会制定任何一条学处,所以一切学处都被“人”所涵盖,应当这样理解“人摄”。巴利
Yasmā pana ekasikkhāpadampi ajjhācārikapuggale asati paññattaṃ natthi, tasmā sabbāni puggalena saṅgahitānīti evaṃ puggalasaṅgaho veditabbo.
不过,所有学处都被五种犯聚和七种犯聚所涵盖;所有学处都不是离开六种生起而生起的,所以被生起所涵盖。所有学处又在四种诤事中,被犯诤事所涵盖。所有学处都通过七种止息而走向止息,所以被止息所涵盖。应当如此了知:在这里,它们也被蕴、生起、诤事、止息所涵盖。其余部分和前面所说的一样。巴利
Sabbāni pana pañcahi ceva sattahi ca āpattikkhandhehi saṅgahitāni, sabbāni na vinā chahi samuṭṭhānehi samuṭṭhantīti samuṭṭhānena saṅgahitāni. Sabbāni ca catūsu adhikaraṇesu āpattādhikaraṇena saṅgahitāni. Sabbāni sattahi samathehi samathaṃ gacchantīti samathehi saṅgahitāni. Evamettha khandhasamuṭṭhānaadhikaraṇasamathasaṅgahāpi veditabbā. Sesaṃ pubbe vuttanayamevāti.