6. 卧坐具犍度
6. Senāsanakkhandhakaṃ
允许精舍之论
Vihārānujānanakathā
294在《卧坐具犍度》中——“未被制定”即“未被允许”。“精舍”是指除半圆屋等之外的其余住处。半圆屋即金翅鸟形弯曲之屋。宫殿即长形殿堂。楼阁即建于上方虚空层的有顶殿舍,亦即宫殿。窟即砖窟、石窟、木窟、土窟。“已来、未来之四方僧众”指已来和未来、在四方无碍游行的僧众。
294. Senāsanakkhandhake – apaññattaṃ hotīti ananuññātaṃ hoti. Vihāro nāma aḍḍhayogādimuttako avasesāvāso. Aḍḍhayogoti supaṇṇavaṅkagehaṃ. Pāsādoti dīghapāsādo. Hammiyanti upariākāsatale patiṭṭhitakūṭāgāro pāsādoyeva. Guhāti iṭṭhakāguhā silāguhā dāruguhā paṃsuguhā. Āgatānāgatassa cātuddisassa saṅghassāti āgatassa ca anāgatassa ca catūsu disāsu appaṭihatacārassa cātuddisassa saṅghassa.
295在随喜偈中——“寒冷、炎热”是依季节差异而说。“在寒季与雨中”此处,“寒季”指触风,“雨中”指直下的云雨。所有这些皆应与“能遮挡”一句相连。
295. Anumodanagāthāsu – sītaṃ uṇhanti utuvisabhāgavasena vuttaṃ. Sisire cāpi vuṭṭhiyoti ettha sisiroti samphusitakavāto vuccati. Vuṭṭhiyoti ujukameghavuṭṭhiyo eva. Etāni sabbāni paṭihantīti imināva padena yojetabbāni.
“被遮挡”即被精舍遮挡。“为隐蔽”即为了隐蔽。“为安乐”即因无寒冷等危难而安住于乐。“为禅修与观照”此二词应与“为安乐”一句相连。这即是说:精舍布施是为安乐,何等安乐?即禅修与观照的安乐,为此目的。或者也可与后句相连:为禅修与观照而布施精舍;此处,布施精舍者心想“他们将在此禅修、观照”,这种对僧众的精舍布施被佛陀赞为最上。即如所说:“凡施与住处者,彼即施与一切。”
Paṭihaññatīti vihārena paṭihaññati. Leṇatthanti nilīyanatthaṃ. Sukhatthanti sītādiparissayābhāvena sukhavihāratthaṃ. Jhāyituñca vipassitunti idampi padadvayaṃ ‘‘sukhatthañcā’’ti imināva padena yojetabbaṃ. Idañhi vuttaṃ hoti – sukhatthañca vihāradānaṃ, katamaṃ sukhatthaṃ? Jhāyituṃ vipassituñca yaṃ sukhaṃ, tadatthaṃ. Atha vā parapadenapi yojetabbaṃ – jhāyituñca vipassituñca vihāradānaṃ; idha jhāyissanti vipassissantīti dadato vihāradānaṃ saṅghassa aggaṃ buddhena vaṇṇitaṃ. Vuttañhetaṃ – ‘‘so ca sabbadado hoti, yo dadāti upassaya’’nti (saṃ. ni. 1.42).
因为被赞为最上,所以有“是故贤智者”这一偈。“应令多闻者住此”:此处应使教理多闻者与证悟多闻者安住于精舍。“及他们之食物”:即适合他们的食物、饮料、衣物以及床、椅等卧具和坐具,这一切应施与那些正直、无谄曲心的人。“应施与”:即应当安置。应以净信心、不毁坏信心而行布施;对这些具足净信心者,他们为其说法……乃至证得无漏般涅槃。
Yasmā ca aggaṃ vaṇṇitaṃ , ‘‘tasmā hi paṇḍito poso’’ti gāthā. Vāsayettha bahussuteti ettha vihāre pariyattibahussute ca paṭivedhabahussute ca vāseyya. Tesaṃ annañcāti yaṃ tesaṃ anucchavikaṃ annañca pānañca vatthāni ca mañcapīṭhādisenāsanāni ca, taṃ sabbaṃ tesu ujubhūtesu akuṭilacittesu. Dadeyyāti nidaheyya. Tañca kho vippasannena cetasā na cittappasādaṃ virādhetvā, evaṃ vippasannacittassa hi te tassa dhammaṃ desenti…pe… parinibbāti anāsavoti.
296296. 拉绳孔、拉绳:在此,拉绳即使是以豹尾制成,也是允许的;没有不允许的。三钥即三把钥匙。机关、钥匙:凡是所知的机关,以及开启它的钥匙,都可以制作。栏楯窗:即类似于塔庙栏楯的窗。网窗:即以网制成的窗。杆窗:即柱窗。轮擦:在此允许绑制布足擦,这就是它的意思。窗褥:允许依照窗的大小制成褥并绑上,这是其义。粪:即粪块。竹片床:即藤床;用竹篾或藤篾编织而成。
296.Āviñchanacchiddaṃ āviñchanarajjunti ettha rajju nāma sacepi dīpinaṅguṭṭhena katā hoti, vaṭṭatiyeva; na kāci na vaṭṭati. Tīṇi tāḷānīti tisso kuñcikāyo. Yantakaṃ sūcikanti ettha yaṃ yaṃ jānāti taṃ taṃ yantakaṃ, tassa vivaraṇasūcikañca kātuṃ vaṭṭati. Vedikāvātapānaṃ nāma cetiye vedikāsadisaṃ. Jālavātapānaṃ nāma jālakabaddhaṃ. Salākavātapānaṃ nāma thambhakavātapānaṃ. Cakkalikanti ettha coḷakapādapuñchanaṃ bandhituṃ anujānāmīti attho. Vātapānabhisīti vātapānappamāṇena bhisiṃ katvā bandhituṃ anujānāmīti attho. Miḍḍhinti miḍḍhakaṃ. Bidalamañcakanti vettamañcaṃ; veḷuvilīvehi vā vītaṃ.
297297. 靠背椅是指四方形座。高座也是靠背椅,由此可知,仅有一边的长形座、足高八指是允许的;而四方形的靠背椅即使超过尺寸,也允许使用,应当了知。七支床:于三边做靠背而制成的床,这种床超过尺寸也是允许的。吉祥凳:即藤制的凳子。小凳:即绑布的凳子。羊足凳:于木板上安装足,做成如同食盘的凳子。余甘子圈凳:以余甘子形状组合而成的多足凳。这些是巴利圣典中所列的凳子。然而,凡是木制的凳子都允许使用,这是此处的决断。拂尘:用优尸罗草、或文阇草、或灯心草制成。
297.Āsandikoti caturassapīṭhaṃ vuccati. Uccakampi āsandikanti vacanato ekatobhāgena dīghapīṭhameva hi aṭṭhaṅgulapādakaṃ vaṭṭati, caturassaāsandiko pana pamāṇātikkantopi vaṭṭatīti veditabbo. Sattaṅgo nāma tīsu disāsu apassayaṃ katvā katamañco, ayampi pamāṇātikkanto vaṭṭati. Bhaddapīṭhanti vettamayaṃ pīṭhaṃ vuccati. Pīṭhikāti pilotikābaddhapīṭhameva. Eḷakapādapīṭhaṃ nāma dārupaṭṭikāya upari pāde ṭhapetvā bhojanaphalakaṃ viya katapīṭhaṃ vuccati. Āmalakavaṭṭikapīṭhaṃ nāma āmalakākārena yojitaṃ bahupādakapīṭhaṃ. Imāni tāva pāḷiyaṃ āgatapīṭhāni. Dārumayaṃ pana sabbaṃ pīṭhaṃ vaṭṭatīti ayamettha vinicchayo. Kocchanti usiramayaṃ vā muñjapabbajamayaṃ vā.
“床脚垫最高八指”,此处是以人的标准指为八指。地毡,是指铺在经过处理的地面上、用以保护皮肤的敷设物。树绵,指木棉树等任何树木的绵絮。藤绵,指乳藤等任何藤蔓的绵絮。草绵,指茅草等任何草类的绵絮,乃至甘蔗茎等的绵絮。这三种已包含一切生物类别。因为除树、藤、草类外,再无其他生物类别,所以任何生物类的绵絮,在枕头中允许使用;但若用于褥垫,则这一切皆称为不净绵。不仅这些绵絮在枕头中允许使用,天鹅、孔雀等一切鸟类的羽毛,以及狮子等一切四足兽的毛,也允许使用。而胡荽子花、茉莉花等任何花,则不允许使用。纯的香叶不允许使用,但混合者允许使用。褥垫允许有五种,羊毛等绵絮也可使用。
Aṭṭhaṅgulaparamaṃ mañcapaṭipādakanti ettha manussānaṃ pamāṇaṅgulameva aṭṭhaṅgulaṃ. Cimilikā nāma parikammakatāya bhūmiyā chavisaṃrakkhaṇatthāya attharaṇaṃ vuccati. Rukkhatūlanti simbalirukkhādīnaṃ yesaṃ kesañci rukkhānaṃ tūlaṃ. Latātūlanti khīravalliādīnaṃ yāsaṃ kāsañci vallīnaṃ tūlaṃ. Poṭakitūlanti poṭakitiṇādīnaṃ yesaṃ kesañci tiṇajātikānaṃ antamaso ucchunaḷādīnampi tūlaṃ. Etehi tīhi sabbabhūtagāmā saṅgahitā honti. Rukkhavallitiṇajātiyo hi muñcitvā añño bhūtagāmo nāma natthi, tasmā yassa kassaci bhūtagāmassa tūlaṃ bimbohane vaṭṭati, bhisiṃ pana pāpuṇitvā sabbampetaṃ akappiyatūlanti vuccati. Na kevalañca bimbohane etaṃ tūlameva, haṃsamorādīnaṃ sabbasakuṇānaṃ sīhādīnaṃ sabbacatuppadānañca lomampi vaṭṭati. Piyaṅgupupphabakuḷapupphādi pana yaṃkiñci pupphaṃ na vaṭṭati. Tamālapattaṃ suddhameva na vaṭṭati, missakaṃ pana vaṭṭati. Bhisīnaṃ anuññātaṃ pañcavidhaṃ uṇṇāditūlampi vaṭṭati.
“半身量”是指半身尺寸的卧具,从腰部以上至头部垫用。所谓“头部尺寸”:其宽度,在双耳之间量取,为一搩手又四指;中间部分为一拳。长度则为一搩手半或两搩手,这是《库伦提》中所说。此为头部尺寸的最高界限,超过此则不允许,低于此则允许。无病者只允许使用头枕和脚枕两种。病者则允许铺设枕头,再覆以垫褥而卧。普沙提婆长老说:“凡是五种被允许的如法绵,用来做成的大枕头也是允许的。”持律者优波提舍长老则说:“若心想‘我要做枕头’,无论放入如法绵或不如法绵,制作时只要符合尺寸即可。”
Addhakāyikānīti upaḍḍhakāyappamāṇāni, yesu kaṭito paṭṭhāya yāva sīsaṃ upadahanti. Sīsappamāṇaṃ nāma yassa vitthārato tīsu kaṇṇesu dvinnaṃ kaṇṇānaṃ antaraṃ minīyamānaṃ vidatthi ceva caturaṅgulañca hoti, majjhaṭṭhānaṃ muṭṭhiratanaṃ hoti. Dīghato pana diyaḍḍharatanaṃ vā dviratanaṃ vāti kurundiyaṃ vuttaṃ. Ayaṃ sīsappamāṇassa ukkaṭṭhaparicchedo. Ito uddhaṃ na vaṭṭati, heṭṭhā pana vaṭṭati. Agilānassa sīsupadhānañca pādupadhānañcāti dvayameva vaṭṭati . Gilānassa bimbohanāni santharitvā upari paccattharaṇaṃ katvā nipajjitumpi vaṭṭati. ‘‘Yāni pana bhisīnaṃ anuññātāni pañca kappiyatūlāni, tehi bimbohanaṃ mahantampi vaṭṭatī’’ti phussadevatthero āha. Vinayadharaupatissatthero pana ‘‘bimbohanaṃ karissāmī’ti kappiyatūlaṃ vā akappiyatūlaṃ vā pakkhipitvā karontassa pamāṇameva vaṭṭatī’’ti āha.
“五种褥垫”是指用羊毛等五种绵填充的褥垫。这是根据绵的种类来计数的。其中,所谓“羊毛”,并非仅指山羊的毛,除了人毛之外,任何如法或不如法的肉类众生、鸟类和四足动物的毛,在此都归入“羊毛”的范畴。因此,用六种衣或六种随顺衣中的任何一种做成褥套,将所有这些毛填入而制成褥垫,是允许的。即使不填入山羊的毛,仅将毛毯四折或五折填入而制成的,也算作羊毛褥垫。
Pañca bhisiyoti pañcahi uṇṇādīhi pūritabhisiyo. Tūlagaṇanāya hi etāsaṃ gaṇanā vuttā. Tattha uṇṇaggahaṇena na kevalaṃ eḷakalomameva gahitaṃ, ṭhapetvā manussalomaṃ yaṃkiñci kappiyākappiyamaṃsajātīnaṃ pakkhicatuppadānaṃ lomaṃ, sabbaṃ idha uṇṇaggahaṇeneva gahitaṃ. Tasmā channaṃ cīvarānaṃ channaṃ anulomacīvarānañca aññatarena bhisicchaviṃ katvā taṃ sabbaṃ pakkhipitvā bhisiṃ kātuṃ vaṭṭati. Eḷakalomāni pana apakkhipitvā kambalameva catugguṇaṃ vā pañcaguṇaṃ vā pakkhipitvā katāpi uṇṇabhisisaṅkhyameva gacchati.
布褥垫等,应知:凡搜集新布或旧布,充填于其中而制成者,为布褥垫;凡充填任何树皮纤维而制成者,为树皮纤维褥垫;凡充填任何草而制成者,为草褥垫;除纯多摩罗叶外,凡充填任何叶子而制成者,为叶褥垫。多摩罗叶只能与其他叶子混合,纯用则不允许。褥垫无尺寸限定。床褥垫、座褥垫、地敷褥垫、经行褥垫、擦脚褥垫等,应观其合宜,随宜定其尺寸。此五种绵等材料既可用于褥垫,如《库伦提》所说“亦可用于枕头”,故用枕而得成立。
Coḷabhisiādīsu yaṃkiñci navacoḷaṃ vā purāṇacoḷaṃ vā saṃharitvā vā anto pakkhipitvā vā katā coḷabhisi, yaṃkiñci vākaṃ pakkhipitvā katā vākabhisi, yaṃkiñci tiṇaṃ pakkhipitvā katā tiṇabhisi, aññatra suddhatamālapattaṃ yaṃkiñci paṇṇaṃ pakkhipitvā katā paṇṇabhisīti veditabbā. Tamālapattaṃ pana aññena missameva vaṭṭati, suddhaṃ na vaṭṭati. Bhisiyā pamāṇaniyamo natthi, mañcabhisi pīṭhabhisi bhūmattharaṇabhisi caṅkamanabhisi pādapuñchanabhisīti etāsaṃ anurūpato sallakkhetvā attano rucivasena pamāṇaṃ kātabbaṃ. Yaṃ panetaṃ uṇṇādipañcavidhatūlampi bhisiyaṃ vaṭṭati, taṃ ‘‘masūrakepi vaṭṭatī’’ti kurundiyaṃ vuttaṃ. Etena masūrakaṃ paribhuñjituṃ vaṭṭatīti siddhaṃ hoti.
“床褥垫铺于座”:指将床褥垫铺在座上;为铺设而持行,此是合宜。“不衬底布”:指下面不垫衬布。“点染”:指用染料或姜黄在上作点状装饰。“条纹工艺”:指在褥套上施作条纹工艺。“手条纹”:指五指宽的条纹。
Mañcabhisiṃ pīṭhe santharantīti mañcabhisiṃ pīṭhe attharanti; attharaṇatthāya harantīti yujjati. Ullokaṃ akaritvāti heṭṭhā cimilikaṃ adatvā. Phositunti rajanena vā haliddiyā vā upari phusitāni dātuṃ. Bhattikammanti bhisicchaviyā upari bhattikammaṃ. Hatthabhattinti pañcaṅgulibhattiṃ.
298298.“甘蔗渣”:指树胶或粘液。“粉团”:指粉泥团。“麸泥”:指混有麸的泥。“芥子粉”:指芥子粉末。“蜡油”:指融化的蜜蜡。“变得过厚”:指成为点滴状而滞留。“应除去”:指应擦拭。“蚯蚓粪泥”:指蚯蚓粪之泥。“苦涩汁”:指余甘子、诃子的苦涩汁液。
298.Ikkāsanti rukkhaniyyāsaṃ vā silesaṃ vā. Piṭṭhamaddanti piṭṭhakhaliṃ. Kuṇḍakamattikanti kuṇḍakamissakamattikaṃ. Sāsapakuṭṭanti sāsapapiṭṭhaṃ. Sitthatelakanti vilīnamadhusitthakaṃ. Accussannaṃ hotīti bindu bindu hutvā tiṭṭhati. Paccuddharitunti puñchituṃ. Gaṇḍumattikanti gaṇḍuppādagūthamattikaṃ. Kasāvanti āmalakaharītakānaṃ kasāvaṃ.
299“诸比丘,不应作令人生喜好的图像”——在此,不仅男女之形,乃至畜生之形,甚至蚯蚓之形,比丘自己也不应作,也不得令他人“你去作”,说“居士,你去作守门者”也不允许。然而,能令人生信或与厌离相关的本生故事、布施等事迹,则可让他人制作。花鬘工艺等,则可自己制作。
299.Na bhikkhave paṭibhānacittanti ettha na kevalaṃ itthipurisarūpameva, tiracchānarūpampi antamaso gaṇḍuppādarūpampi bhikkhuno sayaṃ kātuṃ vā ‘‘karohī’’ti vattuṃ vā na vaṭṭati, ‘‘upāsaka dvārapālaṃ karohī’’ti vattumpi na labbhati. Jātakapakaraṇaasadisadānādīni pana pasādanīyāni nibbidāpaṭisaṃyuttāni vā vatthūni parehi kārāpetuṃ labbhati. Mālākammādīni sayampi kātuṃ labbhati.
300“阿拉迦曼达”指单一场地、人群聚集之处。这里所说的“三种房室”:所谓“轿室”即方形室;所谓“管室”即宽度为长度的两倍或三倍的长形室;所谓“楼阁室”即露台上的尖顶阁楼室或平顶室。
300.Aḷakamandāti ekaṅgaṇā manussābhikiṇṇā. Tayo gabbheti ettha sivikāgabbhoti caturassagabbho. Nāḷikāgabbhoti vitthārato diguṇatiguṇāyāmo dīghagabbho. Hammiyagabbhoti ākāsatale kūṭāgāragabbho vā muṇḍacchadanagabbho vā.
“污迹足”是指凿穿树木,于其中钉入桩而制成,意即:允许将这种可移动的墙柱竖立于地,以支撑破旧的墙脚。“防护篱笆”指为防雨而设的篱笆。“湿灰泥”指用牛犊粪与灰共同混合揉捏而成的泥。
Kalaṅkapādakanti rukkhaṃ vijjhitvā tattha khāṇuke ākoṭetvā kataṃ, taṃ āharimaṃ bhittipādaṃ jiṇṇakuṭṭapādassa upatthambhanatthaṃ bhūmiyaṃ patiṭṭhāpetuṃ anujānāmīti attho. Parittāṇakiṭikanti vassaparittāṇatthaṃ kiṭikaṃ. Uddasudhanti vacchakagomayena ceva chārikāya ca saddhiṃ madditamattikaṃ.
“阿林多”指前廊。“帕迦那”指进出时踩踏之处,即从精舍门口两侧伸出墙外所建部分的名称,亦称作“帕迦那”。“帕库塔”指环绕内室中央的回廊,也有读作“帕库塔”的。“奥萨拉卡”指在无前廊的精舍上,架设竹子、伸出小椽而做成的带顶前廊。
Āḷindo nāma pamukhaṃ vuccati. Paghanaṃ nāma yaṃ nikkhamantā ca pavisantā ca pādehi hananti, tassa vihāradvāre ubhato kuṭṭaṃ nīharitvā katapadesassetaṃ adhivacanaṃ, ‘‘paghāna’’ntipi vuccati. Pakuṭṭanti majjhe gabbhassa samantā pariyāgāro vuccati. ‘‘Pakuṭa’’ntipi pāṭho. Osārakanti anāḷindake vihāre vaṃsaṃ datvā tato daṇḍake osāretvā katachadanapamukhaṃ. Saṃsāraṇakiṭiko nāma cakkalayutto kiṭiko.
301“饮水器”指供饮用者饮水的容器。勺与碗是配合饮水器使用的。
301.Pānīyabhājananti pivantānaṃ pānīyadānabhājanaṃ. Uḷuṅko ca thālakañca pānīyasaṅkhassa anulomāni.
303“阿佩斯”指将桩子插入长木,并以带刺枝条捆绑而成的门闩。“帕利迦”指如同村门那样装有轮子的门闩。
303.Apesīti dīghadārumhi khāṇuke pavesetvā kaṇṭakasākhāhi vinandhitvā kataṃ dvārathakanakaṃ. Palighoti gāmadvāresu viya cakkayuttaṃ dvārathakanakaṃ.
305305. 由母骡所驾的车为母骡车。“佩戴宝珠耳环”意为佩戴着宝珠耳环。
305. Assatarīhi yuttā rathā assatarīrathā. Āmuttamaṇikuṇḍalāti āmuttamaṇikuṇḍalāni.
“般涅槃”者,由烦恼的般涅槃而般涅槃。“清凉”者,由无烦恼热恼而清凉。“无依”者,由无烦恼之依而称为无依。
Parinibbutoti kilesaparinibbānena parinibbuto. Sītibhūtoti kilesātapābhāvena sītibhūto. Nirūpadhīti kilesupadhiabhāvena nirūpadhīti vuccati.
“断除一切渴爱”者,谓断除对色等境界或一切有中的希求。“调伏心中烦恼”者,谓除去心中的烦恼热恼。“衰老”是指衰败。
Sabbā āsattiyo chetvāti rūpādīsu vā visayesu sabbabhavesu vā patthanāyo chinditvā. Hadaye daranti citte kilesadarathaṃ vinetvā. Veyyāyikanti vayakaraṇaṃ vuccati.
307“应受持之语”意为众人认为他的话应当被接受、应当被听取。“在园林中建造”指富有者以自己的财物建造;那些财物微薄或没有财物的人,他便给予财物。如此,他布施了十万迦哈波那及等值十万的物资,在四十五由旬的道路上,每一由旬建造一所精舍,随后前往舍卫城。
307.Ādeyyavācoti tassa vacanaṃ bahū janā ādiyitabbaṃ sotabbaṃ maññantīti attho. Ārāme akaṃsūti ye sadhanā, te attano dhanena akaṃsu. Ye mandadhanā ceva adhanā ca, tesaṃ dhanaṃ adāsi. Iti so satasahassakahāpaṇe satasahassagghanakañca bhaṇḍaṃ datvā pañcacattālīsayojanike addhāne yojane yojane vihārapatiṭṭhānaṃ katvā sāvatthiṃ agamāsi.
“铺设千万之毯”指以千万迦哈波那换取千万迦哈波那后加以铺设。他量取那里树木或池塘的围栏尺寸,在另一处铺设后布施。就这样,他十八千万的宝藏耗尽。
Koṭisantharaṃsantharāpesīti kahāpaṇakoṭiyā kahāpaṇakoṭiṃ paṭipādetvā santhari. Ye tattha rukkhā vā pokkharaṇiyo vā tesaṃ parikkhepappamāṇaṃ gahetvā aññasmiṃ ṭhāne santharitvā adāsi. Evamassa aṭṭhārasakoṭikaṃ nidhānaṃ parikkhayaṃ agamāsi.
“王子心想”指见到居士虽如此布施大量财富,面容却依旧清净明朗,于是生起此念。“建造门楼”指建造七层的门楼殿堂。
Kumārassaetadahosīti gahapatino evaṃ bahudhanaṃ cajantassāpi mukhassa vippasannākāraṃ disvā etaṃ ahosi. Koṭṭhakaṃ māpesīti sattabhūmikaṃ dvārakoṭṭhakapāsādaṃ māpesi.
那时,给孤独居士在祇园建造了精舍……并建造了讲堂等。他又以十八千万在八迦梨沙量的土地上建造了这些精舍等。在毗婆尸世尊时,富楼那须弥陀居士以金砖铺设,购买了一由旬土地,建造精舍;在尸弃世尊时,吉祥增居士以金杖铺设,购买了三伽浮陀土地;在毗舍浮世尊时,安稳居士以金犁铺设,购买了半由旬土地;在拘留孙世尊时,不动居士以金象足迹铺设,购买了一伽浮陀土地;在拘那含世尊时,优伽居士以金砖铺设,购买了半伽浮陀土地;在迦叶世尊时,善吉祥居士以金龟壳铺设,购买了二十乌沙巴土地;在我们的世尊时,须达多居士以迦哈波那铺设,购买了八迦梨沙土地,建造精舍。如此,福德逐渐衰减,故确实应对一切福德离欲,应当解脱。
Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati jetavane vihāre kārāpesi…pe… maṇḍape kārāpesīti aparāhipi aṭṭhārasahi koṭīhi ete vihārādayo kārāpesi aṭṭhakarīsappamāṇāya bhūmiyā. Vipassissa hi bhagavato punabbasumitto gahapati yojanappamāṇaṃ bhūmiṃ suvaṇṇiṭṭhakāsantharena kiṇitvā vihāraṃ kārāpesi. Sikhissa pana sirivaḍḍho gahapati tigāvutappamāṇaṃ suvaṇṇayaṭṭhisantharena, vessabhussa sotthijo gahapati aḍḍhayojanappamāṇaṃ suvaṇṇaphālasantharena, kakusandhassa pana accuto gahapati gāvutappamāṇaṃ suvaṇṇahatthipadasantharena, koṇāgamanassa uggo gahapati aḍḍhagāvutappamāṇaṃ suvaṇṇiṭṭhakāsantharena, kassapassa sumaṅgalo gahapati vīsatiusabhappamāṇaṃ suvaṇṇakacchapasantharena, amhākaṃ bhagavato sudatto gahapati aṭṭhakarīsappamāṇaṃ bhūmiṃ kahāpaṇasantharena kiṇitvā vihāraṃ kārāpesīti; evaṃ anupubbena parihāyanti sampattiyoti alameva sabbasampattīsu virajjituṃ alaṃ vimuccitunti.
308“破裂”指破裂之处。“绽开”指绽开之处。“将修复”指将恢复原状。然而,受命承担新工程的比丘,不应自己拿着斧、凿、锄等工具去做,应知所作与未作。
308.Khaṇḍanti bhinnokāso. Phullanti phalitokāso. Paṭisaṅkharissatīti pākatikaṃ karissati. Laddhanavakammena pana bhikkhunā vāsipharasunikhādanādīni gahetvā sayaṃ na kātabbaṃ, katākataṃ jānitabbaṃ.
310“从后从后而行”是指:据传,长老在照顾病人、摄受年老体弱者时,总是走在最后。这是他的惯例,因此说“从后从后而行”。“最上座”指长老的座位。“最上水”指供养水。“最上食”指僧团长老的食。“置于腿间”指置于(座床的)四足之间。
310.Piṭṭhito piṭṭhito gantvāti thero kira gilāne paṭijagganto jiṇṇe vuḍḍhe saṅgaṇhanto sabbapacchato āgacchati. Idamassa cārittaṃ. Tena vuttaṃ – ‘‘piṭṭhito piṭṭhito gantvā’’ti. Aggāsananti therāsanaṃ. Aggodakanti dakkhiṇodakaṃ. Aggapiṇḍanti saṅghattherapiṇḍaṃ. Antarā satthīnaṃ karitvāti catunnaṃ pādānaṃ antare karitvā.
315“建立”意为:他舍弃了十八千万(金钱)而后建立(寺院)。如此,他总共舍弃了五十四千万。
315.Patiṭṭhāpesīti aṭṭhārasakoṭipariccāgaṃ katvā patiṭṭhāpesi. Evaṃ sabbāpi catupaṇṇāsakoṭiyo pariccaji.
阻止座位等之论
Āsanappaṭibāhanādikathā
316“尚未完成进食者”是指在村落中、僧园内或林野间,任何地方正在进食的比丘。在其未结束进食时,不应被令起身。后来者应在村落中取了食物便离去。若人们或比丘们说“请进”,他应说:“我若进入,比丘们将会起身。”若被说:“来吧,尊者,这里有座位”,则应进入。若无人作声,他应前往食堂,不宜靠得太近,于适当处站立。待出现空位并有人招呼“请进”时,方可进入。若他应得的座位上坐着尚未进食的比丘,则可令其起身。然而,在饮用粥或咀嚼硬食等时,只要有人还在喝或吃,即便另一人到来之时他空着手坐着,也不应令其起身。因为他正是尚未完成进食者。
316.Vippakatabhojanoti antaraghare vā vihāre vā araññe vā yattha katthaci bhuñjamāno bhikkhu aniṭṭhite bhojane na vuṭṭhāpetabbo. Antaraghare pacchā āgatena bhikkhaṃ gahetvā gantabbaṃ. Sace manussā vā bhikkhū vā ‘‘pavisathā’’ti vadanti, ‘‘mayi pavisante bhikkhū uṭṭhahissantī’’ti vattabbaṃ. ‘‘Etha, bhante, āsanaṃ atthī’’ti vuttena pana pavisitabbaṃ. Sace koci kiñci na vadati, āsanasālaṃ gantvā atisamīpaṃ agantvā sabhāgaṭṭhāne ṭhātabbaṃ. Okāse kate ‘‘pavisathā’’ti vuttena pana pavisitabbaṃ. Sace pana yaṃ āsanaṃ tassa pāpuṇāti, tattha abhuñjanto bhikkhu nisinno hoti, taṃ uṭṭhāpetuṃ vaṭṭati. Yāgukhajjakādīsu pana yaṃkiñci pivitvā vā khāditvā vā yāva añño āgacchati, tāva nisinnaṃ rittahatthampi vuṭṭhāpetuṃ na vaṭṭati. Vippakatabhojanoyeva hi so hoti.
“若令起”:即使违越了戒条,也照样令其起身。“而且已受请”:若被他令起身的那位比丘也是已受请者,则可对他这样说:“你去取水来。”因为这是唯一可以命令年长比丘的情形。若他连水也不去取,便可指示应由较新学比丘所做的事,例如说:“好好收拾饭粒。”等等。
Sace vuṭṭhāpetīti sace āpattiṃ atikkamitvāpi vuṭṭhāpetiyeva. Pavārito ca hotīti yaṃ so vuṭṭhāpeti, ayañca bhikkhu pavārito ca hoti, tena vattabbo – ‘‘gaccha udakaṃ āharāhī’’ti. Vuḍḍhatarañhi bhikkhuṃ āṇāpetuṃ idameva ekaṃ ṭhānanti. Sace so udakampi na āharati, tato yañca navakatarena kattabbaṃ, taṃ dassento ‘‘sādhukaṃ sitthānī’’tiādimāha.
所谓“适合病人的卧具”,在此,若有比丘因咳嗽、痔疮、腹泻等疾病而卧病,应为其放置痰盂、便盆等物。若是麻风病患者,会染污住处;对于这样的人,应于下方殿堂、叶屋等处,在一边安排一处住处。如果住在此处不会染污住处,也应给予最好的卧具。凡是进行涂油、饮药、泻药、灌鼻等任何一种治疗者,全都是病人,也应观察后给予合适的住处。“以微小的借口”是指以轻微头痛等为理由。“计算比丘”是指了知精舍中“有这么多比丘”的限定。
Gilānassa patirūpaṃ seyyanti ettha yo kāsabhagandarātisārādīhi gilāno hoti, kheḷamallakavaccakapālādīni ṭhapetabbāni honti. Kuṭṭhi vā hoti, senāsanaṃ dūseti; evarūpassa heṭṭhāpāsādapaṇṇasālādīsu aññataraṃ ekamantaṃ senāsanaṃ dātabbaṃ. Yasmiṃ vasante senāsanaṃ na dussati, tassa varaseyyāpi dātabbāva. Yopi sinehapānavirecananatthukammādīsu yaṃkiñci bhesajjaṃ karoti, sabbo so gilānoyeva, tassāpi sallakkhetvā patirūpaṃ senāsanaṃ dātabbaṃ . Lesakappenāti appakena sīsābādhādimattena. Bhikkhūgaṇetvāti ‘‘ettakā nāma bhikkhū’’ti vihāre bhikkhūnaṃ paricchedaṃ ñatvā.
执取住处之论
Senāsanaggāhakathā
318“卧处”是指床位处。“以卧处为界”即依卧处划分,意为在入雨安居日宣告时间后,允许每位比丘取得一处卧处。“以卧处为界而取得”即依卧处划分而被分配。“卧处超出”指床位处有多余。此法同样适用于精舍等处。所谓“再分”,是指再额外给予一部分。因为在比丘极少的情况下,每位比丘应分得两到三处院落。不可勉强给予,即不应在对方不情愿时给予。其中,若在入雨安居日已取得再分部分,后来者不可因自己不满意而要求给予该再分部分。然而,若取得者出于自愿,将该再分部分或最初部分给予,则是可以的。
318.Seyyāti mañcaṭṭhānāni vuccanti. Seyyaggenāti seyyāparicchedena, vassūpanāyikadivase kālaṃ ghosetvā ekamañcaṭṭhānaṃ ekassa bhikkhuno gāhetuṃ anujānāmīti attho. Seyyaggena gāhentāti seyyāparicchedena gāhiyamānā. Seyyā ussārayiṃsūti mañcaṭṭhānāni atirekāni ahesuṃ. Vihāraggādīsupi eseva nayo. Anubhāganti puna aparampi bhāgaṃ dātuṃ. Atimandesu hi bhikkhūsu ekekassa bhikkhuno dve tīṇi pariveṇāni dātabbāni. Na akāmā dātabboti anicchāya na dātabbo. Tattha vassūpanāyikadivase gahite anubhāge pacchā āgatānaṃ na attano aruciyā so anubhāgo dātabbo. Sace pana yena gahito, so ca attano ruciyā taṃ anubhāgaṃ vā paṭhamabhāgaṃ vā deti, vaṭṭati.
“站在界外者”是指站在近行界之外者。然而,即使在近行界内,但站在远处者,也仍然可以取得。“取得坐卧处”是指在入雨安居日取得。所谓“一切时皆排斥”,是指在四个月过后,即使在非雨安居时也排斥。在三种坐卧处取得中,最初与最后这两种取得是固定的。
Nissīme ṭhitassāti upacārasīmato bahi ṭhitassa. Anto upacārasīmāya pana dūre ṭhitassāpi labbhatiyeva. Senāsanaṃ gahetvāti vassūpanāyikadivase gahetvā. Sabbakālaṃ paṭibāhantīti catumāsaccayena utukālepi paṭibāhanti. Tīsu senāsanaggāhesu purimako ca pacchimako cāti ime dve gāhā thāvarā.
关于间雨安居处,有如下判定:有一座寺院,其中有一处坐卧处,能带来大利益。该坐卧处的主人恭敬地以一切资具供养入雨安居的比丘,并于邀请接受后,在比丘离开时布施诸多沙门资具。大长老们从远方而来,在入雨安居日取得该处,安住其中,雨安居结束,取得利益后便离去。常住比丘们心想:‘此处的利益,我们都得不到,总是由外来大长老们获得。那就让他们自己来照料吧!’即便该处衰败破损,也不去照看。世尊为了使该处得以照料,说道:‘在自恣结束后,为来年的雨安居,应取得间雨安居处。’
Antarāmuttake ayaṃ vinicchayo – ekasmiṃ vihāre mahālābhasenāsanaṃ hoti. Senāsanasāmikā vassūpagataṃ bhikkhuṃ sabbapaccayehi sakkaccaṃ upaṭṭhahitvā pavāretvā gamanakāle bahuṃ samaṇaparikkhāraṃ denti. Mahātherā dūratopi āgantvā vassūpanāyikadivase taṃ gahetvā phāsuṃ vasitvā vutthavassā lābhaṃ gaṇhitvā pakkamanti. Āvāsikā ‘‘mayaṃ etthuppannaṃ lābhaṃ na labhāma, niccaṃ āgantukamahātherāva labhanti, teyeva naṃ āgantvā paṭijaggissantī’’ti palujjantampi na olokenti. Bhagavā tassa paṭijagganatthaṃ ‘‘aparajjugatāya pavāraṇāya āyatiṃ vassāvāsatthāya antarāmuttako gāhetabbo’’ti āha.
在分配该处时,应对僧伽长老说:‘尊者,请接受这间雨安居坐卧处。’若他接受,即应给予;若不接受,则依此方法,从下座长老起,谁接受便给予谁,乃至沙弥也应给予。该坐卧处应由接受者在八个月内负责照料。屋顶、墙壁、地面,若有任何破损或开裂,都要修葺完全。白天在此诵经、提问等度过,夜晚于彼处居住,也是允许的。夜晚在院落居住,白天于彼度过,也是允许的。日夜都在彼居住,也是允许的。在非雨安居时到来的上座们不应被排斥。然而,到了入雨安居日,若僧伽长老说:‘请将这坐卧处给我’,则不可给予。应说:‘尊者,此间雨安居处已由一位比丘取得,并照料了八个月’,故不应给予。该处即由已照料八个月的比丘所取得。
Taṃ gāhentena saṅghatthero vattabbo – ‘‘bhante antarāmuttakasenāsanaṃ gaṇhathā’’ti. Sace gaṇhāti, dātabbaṃ; no ce eteneva upāyena anutheraṃ ādiṃ katvā yo gaṇhāti, tassa antamaso sāmaṇerassāpi dātabbaṃ. Tena taṃ senāsanaṃ aṭṭhamāse paṭijaggitabbaṃ. Chadanabhittibhūmīsu yaṃ kiñci khaṇḍaṃ vā phullaṃ vā hoti, taṃ sabbaṃ paṭisaṅkharitabbaṃ. Uddesaparipucchādīhi divasaṃ khepetvā rattiṃ tattha vasitumpi vaṭṭati. Rattiṃ pariveṇe vasitvā tattha divasaṃ khepetumpi vaṭṭati. Rattindivaṃ tattheva vasitumpi vaṭṭati. Utukāle āgatānaṃ vuḍḍhānaṃ na paṭibāhitabbaṃ. Vassūpanāyikadivase pana sampatte sace saṅghatthero ‘‘mayhaṃ idaṃ senāsanaṃ dethā’’ti vadati, na labhati. ‘‘Bhante, idaṃ antarāmuttakaṃ gahetvā aṭṭhamāse ekena bhikkhunā paṭijaggita’’nti vatvā na dātabbaṃ. Aṭṭhamāse paṭijaggakabhikkhusseva gahitaṃ hoti.
然而,若某坐卧处在一年中两次被施予资具,每六个月一次,则该间雨安居处不应取得。若三次被施予,每四个月一次;或四次被施予,每三个月一次,则该间雨安居处也不应取得。因为仅凭资具的施予,该处便能得到照料。若某处在一年中唯有一次施予大量资具,则此间雨安居处应当取得。以上是律典中关于入雨安居日坐卧处取得的判定,至此。
Yasmiṃ pana senāsane ekasaṃvacchare dvikkhattuṃ paccaye denti chamāsaccayena chamāsaccayena, taṃ antarāmuttakaṃ na gāhetabbaṃ. Yasmiṃ vā tikkhattuṃ denti catumāsaccayena catumāsaccayena, yasmiṃ vā catukkhattuṃ denti temāsaccayena temāsaccayena, taṃ antarāmuttakaṃ na gāhetabbaṃ. Paccayeneva hi taṃ paṭijagganaṃ labhissati. Yasmiṃ pana ekasaṃvacchare sakideva bahupaccaye denti, etaṃ antarāmuttakaṃ gāhetabbanti. Ayaṃ tāva antovasse vassūpanāyikadivasena pāḷiyaṃ āgatasenāsanaggāhakathā.
然而,这种卧具的分配有两种:非雨安居时与雨安居时。其中,在非雨安居时,有些外来比丘在食前到来,有些在食后、初夜、中夜或后夜到来。无论何时到来,当时就应请比丘们起身,分配卧具。没有所谓非时。然而,分配卧具者应当明智,应保留一两处床位。若在非时有一两位长老前来,应对他们说:‘尊者,如果一开始就请人起身,所有比丘都会不安。请你们就住在我们的住处吧。’
Ayaṃ pana senāsanaggāho nāma duvidho hoti – utukāle ca vassāvāse ca. Tattha utukāle tāva keci āgantukā bhikkhū purebhattaṃ āgacchanti, keci pacchābhattaṃ paṭhamayāmaṃ vā majjhimayāmaṃ vā pacchimayāmaṃ vā ye yadā āgacchanti, tesaṃ tadāva bhikkhū uṭṭhāpetvā senāsanaṃ dātabbaṃ. Akālo nāma natthi. Senāsanapaññāpakena pana paṇḍitena bhavitabbaṃ, ekaṃ vā dve vā mañcaṭṭhānāni ṭhapetabbāni. Sace vikāle eko vā dve vā therā āgacchanti, te vattabbā – ‘‘bhante, ādito paṭṭhāya vuṭṭhāpiyamāne sabbepi bhikkhū ubbhaṇḍikā bhavissanti, tumhe amhākaṃ vasanaṭṭhāneyeva vasathā’’ti.
然而,当众多比丘到来时,应让他们起身,按顺序分配。如果各个别院都充足,就分配到各别院。那里的火堂、长堂、广场、花堂等,全都归属于该别院。如此仍然不足时,应以楼阁的上层来分配。楼阁不足时,应以房间的上层来分配。房间不足时,应以床位的上等来分配。床位不足时,应以卧具处来分配。卧具处不足时,应以一个凳子的位置来分配。但不应只取比丘站立的那点空间,因为那不算卧具。如果凳子位置也不足,则应取一个卧具处或一个凳子位置,轮流让三人使用,说:‘尊者,请休息。’因为在寒冷时节,不可能整夜待在露天。大长老休息初夜分后,应出来对第二位长老说:‘贤友,请进这里。’如果大长老睡得很沉,不知时间,则应咳嗽、敲门后说:‘尊者,时间到了,寒冷正在侵袭。’他应出来让出位置,不可不让。第二位长老休息中夜分后,也应按前述方式让给另一位。若睡得很沉,也应按所说方式叫醒。如此,一夜之间,一个卧具处应供三人使用。然而,在赡部洲,有些比丘认为‘所谓坐卧处,无论是卧具处还是凳子位置,对某些人合适,对某些人不合适’,因此无论是否有客僧到来,都
Bahūsu pana āgatesu vuṭṭhāpetvā paṭipāṭiyā dātabbaṃ. Sace ekekaṃ pariveṇaṃ pahoti, ekekaṃ pariveṇaṃ dātabbaṃ. Tattha aggisāladīghasālamaṇḍalamālādayo sabbepi tasseva pāpuṇanti . Evaṃ appahonte pāsādaggena dātabbaṃ. Pāsādesu appahontesu ovarakaggena dātabbaṃ. Ovarakesu appahontesu seyyaggena dātabbaṃ. Seyyaggesu appahontesu mañcaṭṭhānena dātabbaṃ. Mañcaṭṭhāne appahonte ekapīṭhakaṭṭhānavasena dātabbaṃ. Bhikkhuno pana ṭhitokāsamattaṃ na gāhetabbaṃ. Etañhi senāsanaṃ nāma na hoti. Pīṭhakaṭṭhāne pana appahonte ekaṃ mañcaṭṭhānaṃ vā pīṭhakaṭṭhānaṃ vā vārena vārena gahetvā ‘‘bhante, vissamathā’’ti tiṇṇaṃ janānaṃ dātabbaṃ, na hi sakkā sītasamaye sabbarattiṃ ajjhokāse vasituṃ. Mahātherena paṭhamayāmaṃ vissamitvā nikkhamitvā dutiyattherassa vattabbaṃ – ‘‘āvuso, idha pavisāhī’’ti. Sace mahāthero niddāgaruko hoti, kālaṃ na jānāti, ukkāsitvā dvāraṃ ākoṭetvā ‘‘bhante, kālo jāto, sītaṃ anudahatī’’ti vattabbaṃ. Tena nikkhamitvā okāso dātabbo, adātuṃ na labhati. Dutiyattherenapi majjhimayāmaṃ vissamitvā purimanayeneva itarassa dātabbaṃ. Niddāgaruko vuttanayeneva vuṭṭhāpetabbo. Evaṃ ekarattiṃ ekamañcaṭṭhānaṃ tiṇṇaṃ dātabbaṃ. Jambudīpe pana ekacce bhikkhū ‘‘senāsanaṃ nāma mañcaṭṭhānaṃ vā pīṭhaṭṭhānaṃ vā kiñcideva kassaci sappāyaṃ hoti, kassaci asappāya’’nti āgantukā hontu vā mā vā, devasikaṃ senāsanaṃ gāhenti. Ayaṃ utukāle senāsanaggāho nāma.
然而,在雨季安居中,有客僧的义务,也有常住僧的义务。首先,客僧如果希望离开自己的住处到别处居住,不应在入雨安居当天才前往那里。因为那里的住处可能拥挤,或者托钵乞食可能不顺利,由此他便无法安乐而住。因此,应在‘大约一个月后就是入雨安居’的时候进入那座寺院。在那里住上大约一个月,如果是为了学法,便观察能否成就学法;如果是为了业处,便观察业处是否适宜;如果是为了资具,便观察资具是否充足。如此,他将在雨安居期间安乐而住。
Vassāvāse pana atthi āgantukavattaṃ, atthi āvāsikavattaṃ, āgantukena tāva sakaṭṭhānaṃ muñcitvā aññattha gantvā vasitukāmena vassūpanāyikadivasameva tattha na gantabbaṃ. Vasanaṭṭhānaṃ vā hi tatra sambādhaṃ bhaveyya, bhikkhācāro vā na sampajjeyya, tena na phāsuṃ vihareyya. Tasmā ‘‘idāni māsamattena vassūpanāyikā bhavissatī’’ti taṃ vihāraṃ pavisitabbaṃ. Tattha māsamattaṃ vasanto sace uddesatthiko uddesasampattiṃ sallakkhetvā, sace kammaṭṭhāniko kammaṭṭhānasappāyataṃ sallakkhetvā, sace paccayatthiko paccayalābhaṃ sallakkhetvā antovasse sukhaṃ vasissati.
从自己的住处前往彼处时,不应惊扰乞食的村庄,也不应对那里的人说:“依你们而住,却没有筹签食、粥、硬食等,也没有雨安居的供养。这是佛塔的资具,这是布萨堂的资具,请收下这钥匙和针,这就是你们的寺院。”而应整理好坐卧处,收好木器与陶器,履行出行义务后再离去。如此出行时,也不应让沙弥们扛着衣钵包裹,拿着油筒、伞盖和杖等,自己撑着伞,在村口招摇而过;应隐蔽地行走于林野小道。若无林野小道,不应践踏草木而行;而应履行出行义务,断除寻思,以清净心依出行法而行。然而,如果所经道路会路过村口,人们看见他带着随从行走,便跑来说“如同我们的长老一般”,问:“尊者,您带着所有资具要去哪里?”若其中有人这样说:“如今正是入雨安居的时节,比丘们会前往那些在雨安居期间能获得固定乞食和衣物遮护的地方。”人们听后便说:“尊者,这个村子的人也能供养饮食和衣服,请不要去别处。”然后叫来朋友和官员,一起商议,在寺院里设立固定的义务、筹签食等以及雨安居的供养,请求说:“尊者,请就住在这里。”这一切都可以接受。因为这一切都是如法且无过失的。《库伦达疏》中说。
Sakaṭṭhānato ca tattha gacchantena na gocaragāmo ghaṭṭetabbo, na tattha manussā vattabbā – ‘‘tumhe nissāya salākabhattādīni vā yāgukhajjakādīni vā vassāvāsikaṃ vā natthi, ayaṃ cetiyassa parikkhāro, ayaṃ uposathāgārassa, idaṃ tāḷañceva sūci ca sampaṭicchatha tumhākaṃ vihāra’’nti. Senāsanaṃ pana jaggitvā dārubhaṇḍamattikābhaṇḍāni paṭisāmetvā gamiyavattaṃ pūretvā gantabbaṃ. Evaṃ gacchantenāpi daharehi pattacīvarabhaṇḍikāyo ukkhipāpetvā telanāḷikattaradaṇḍādīni gāhāpetvā chattaṃ paggayha attānaṃ dassentena gāmadvāreneva na gantabbaṃ, paṭicchannena aṭavimaggena gantabbaṃ. Aṭavimagge asati gumbādīni maddantena na gantabbaṃ, gamiyavattaṃ pana pūretvā vitakkaṃ chinditvā suddhacittena gamanavatteneva gantabbaṃ. Sace pana gāmadvārena maggo hoti, gacchantañca naṃ saparivāraṃ disvā manussā ‘‘amhākaṃ thero viyā’’ti upadhāvitvā ‘‘kuhiṃ, bhante, sabbaparikkhāre gahetvā gacchathā’’ti vadanti, tesu ce eko evaṃ vadati – ‘‘vassūpanāyikakālo nāmāyaṃ, yattha antovasse nibaddhabhikkhācāro bhaṇḍapaṭicchādanañca labbhati, tattha bhikkhū gacchantī’’ti. Tassa ce sutvā te manussā ‘‘bhante, imasmimpi gāme jano bhuñjati ceva nivāseti ca, mā aññattha gacchathā’’ti vatvā mittāmacce pakkosāpetvā sabbe sammantayitvā vihāre nibaddhavattañca salākabhattādīni ca vassāvāsikañca paṭṭhapetvā ‘‘idheva bhante vasathā’’ti yācanti, sabbaṃ sādituṃ vaṭṭati. Sabbañhetaṃ kappiyañceva anavajjañca. Kurundiyaṃ pana ‘‘‘kuhiṃ gacchathā’ti vutte ‘asukaṭṭhāna’nti vatvā, ‘kasmā tattha gacchathā’ti vutte ‘kāraṇaṃ ācikkhitabba’’’nti vuttaṃ. Ubhayampi panettha suddhacittattāva anavajjaṃ. Idaṃ āgantukavattaṃ nāma.
以下则是常住僧的义务:常住僧应提前修缮寺院。应修补破损和裂缝,涂好地面。夜间住处、日间住处、厕所、小便处、精勤堂、寺院道路——这一切都应整理妥当。塔上的涂灰工作、抹灰围墙的涂油、床和凳的整理——这一切也都应做好,心想:‘愿那些欲住雨安居的人来后,能安乐居住,从事学诵、遍问、业处用功等。’做好这些准备工作后,从阿沙荼月白分第五日起,应询问雨安居供养。应向谁询问?向那些通常给予的人询问。但不应向过去未曾给予的人询问。为何要询问?因为人们有时给予,有时因饥荒等困难而不给予。若在那时不询问便分配雨安居供养,那些不给的人将使已接受分配的比丘失去所得。因此,应先询问再分配。询问时应说:‘你们分配雨安居供养的时间临近了。’如果他们这样说:‘尊者,今年我们为饥荒等困难所迫,无法给予。’或说:‘我们将比以往少给一些。’或说:‘如今棉花易得,我们将比以往多给。’则应观察情况,以适当的方式,为诸比丘在各处坐卧处分配雨安居供养。
Idaṃ pana āvāsikavattaṃ – paṭikacceva hi āvāsikehi vihāro jaggitabbo. Khaṇḍaphullapaṭisaṅkharaṇaparibhaṇḍāni kātabbāni. Rattiṭṭhānadivāṭṭhānavaccakuṭipassāvaṭṭhānāni padhānagharavihāramaggoti imāni sabbāni paṭijaggitabbāni, cetiye sudhākammaṃ muddavedikāya telamakkhanaṃ mañcapīṭhapaṭijaggananti idampi sabbaṃ kātabbaṃ – ‘‘vassaṃ vasitukāmā āgantvā uddesaparipucchākammaṭṭhānānuyogādīni karontā sukhaṃ vasissantī’’ti. Kataparikammehi āsāḷhījuṇhapañcamito paṭṭhāya vassāvāsikaṃ pucchitabbaṃ. Kattha pucchitabbaṃ? Yato pakatiyā labbhati. Yehi pana na dinnapubbaṃ, te pucchituṃ na vaṭṭati. Kasmā pucchitabbaṃ? Kadāci hi manussā denti, kadāci dubbhikkhādīhi upaddutā na denti. Tattha ye na dassanti, te apucchitvā vassāvāsike gāhite gāhitabhikkhūnaṃ lābhantarāyo hoti, tasmā pucchitvāva gāhetabbaṃ, pucchantena ‘‘tumhākaṃ vassāvāsikaggāhakakālo upakaṭṭho’’ti vattabbaṃ. Sace vadanti ‘‘bhante, imaṃ saṃvaccharaṃ chātakādīhi upaddutamha, na sakkoma dātu’’nti vā ‘‘yaṃ mayaṃ pubbe dema, tato ūnataraṃ dassāmā’’ti vā ‘‘idāni kappāso sulabho, yaṃ pubbe dema, tato bahutaraṃ dassāmā’’ti vā vadanti, taṃ sallakkhetvā tadanurūpena nayena tesaṃ tesaṃ senāsane bhikkhūnaṃ vassāvāsikaṃ gāhetabbaṃ.
若人们说:‘谁得到我们的雨安居供养,他就应提供三个月的饮用水,应修整寺院道路,应修整塔院和菩提树院,应在菩提树下浇水。’谁得到那份供养,就应告知他。若某个村庄在距离一由旬或二由旬之外,那里的人家将物品寄存后,确实将雨安居供养品给予了寺院,那么即使未询问那些人家,比丘在那些人的住所履行义务而居住后,也应接受雨安居供养。然而,若一位粪扫衣比丘住在那些人的住所,他们见到他来了便说:‘我们把您的雨安居供养给您。’他应将此事告知僧团。若那些人家不愿给予僧团,说:‘我们只给你。’应告诉那位相应的比丘:‘履行义务后接受吧。’但这对粪扫衣比丘是不允许的。因此,对于信施之物,应询问施主人们。
Sace manussā vadanti – ‘‘yassa amhākaṃ vassāvāsikaṃ pāpuṇāti, so temāsaṃ pānīyaṃ upaṭṭhāpetu, vihāramaggaṃ jaggatu, cetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇāni jaggatu, bodhirukkhe udakaṃ āsiñcatū’’ti, yassa taṃ pāpuṇāti, tassa ācikkhitabbaṃ. Yo pana gāmo paṭikkamma yojanadviyojanantare hoti, tatra ce kulāni upanikkhepaṃ ṭhapetvā vihāre vassāvāsikaṃ dentiyeva, tāni kulāni apucchitvāpi tesaṃ senāsane vattaṃ katvā vasantassa vassāvāsikaṃ gāhetabbaṃ. Sace pana tesaṃ senāsane paṃsukūliko vasati, āgatañca taṃ disvā ‘‘tumhākaṃ vassāvāsikaṃ demā’’ti vadanti, tena saṅghassa ācikkhitabbaṃ. Sace tāni kulāni saṅghassa dātuṃ na icchanti, ‘‘tumhākaṃyeva demā’’ti vadanti, sabhāgo bhikkhu ‘‘vattaṃ katvā gaṇhāhī’’ti vattabbo. Paṃsukūlikassa panetaṃ na vaṭṭati, iti saddhādeyye dāyakamanussā pucchitabbā.
倘若由此事产生了物品,则应询问净人。应当如何询问?应问:「贤友,会有僧团的资具覆盖物吗?」如果他们回答:「会有,尊者,我们将给每人九肘长的衣布,请接受雨安居供养」,便应接受。如果他们又说:「衣布没有,但有资具,请接受,尊者」,即便只有资具,也完全可以接受。因为净人将「请以此作净」的资具交到手中之后,凡属应时之物,一切都被允许使用。
Tatruppāde pana kappiyakārakā pucchitabbā. Kathaṃ pucchitabbā? ‘‘Kiṃ, āvuso, saṅghassa bhaṇḍapaṭicchādanaṃ bhavissatī’’ti. Sace vadanti – ‘‘bhavissati, bhante, ekekassa navahatthaṃ sāṭakaṃ dassāma, vassāvāsikaṃ gāhethā’’ti, gāhetabbaṃ. Sacepi vadanti – ‘‘sāṭakaṃ natthi; vatthu pana atthi, gāhetha, bhante’’ti, vatthumhi santepi gāhetuṃ vaṭṭatiyeva. Kappiyakārakānañhi hatthe ‘‘kappiyabhaṇḍaṃ paribhuñjathā’’ti dinnavatthuto yaṃ yaṃ kappaṃ, taṃ taṃ sabbaṃ paribhuñjituṃ anuññātaṃ.
然而在此处,凡是因托钵食或因病缘资具而指定布施的物品,负责将其转为衣资的比丘们,为令僧团妥善,应作白二甘马后再转为衣资。为住所而指定布施的物品,属于重物;如果纯粹是以衣资的名义或以四资具的名义布施,负责转为衣资者则无需作白二甘马。若要作白二甘马,应以个人名义作,不应以僧团名义作。以金银或生谷的形式,不得作白二甘马;以净物、衣布、米等形式,则可以。应当这样作:「现今食物丰足,乞食易得,而比丘们缺少衣布,将这些份额的米转为比丘们的衣布,是否可行?」或是:「病缘资具易得,或并无病者,将这些份额的米转为比丘们的衣布,是否可行?」
Yaṃ panettha piṇḍapātatthāya gilānapaccayatthāya vā uddissa dinnaṃ, taṃ cīvare upanāmentehi saṅghasuṭṭhutāya apaloketvā upanāmetabbaṃ. Senāsanatthāya uddissa dinnaṃ garubhaṇḍaṃ hoti, cīvaravaseneva catupaccayavasena vā dinnaṃ cīvare upanāmentānaṃ apalokanakammakiccaṃ natthi, apalokanakammaṃ karontehi ca puggalavaseneva kātabbaṃ, saṅghavasena na kātabbaṃ. Jātarūparajatavasenāpi āmakadhaññavasena vā apalokanakammaṃ na vaṭṭati. Kappiyabhaṇḍavasena cīvarataṇḍulādivaseneva ca vaṭṭati. Taṃ pana evaṃ kattabbaṃ – ‘‘idāni subhikkhaṃ sulabhapiṇḍaṃ, bhikkhū cīvarena kilamanti, ettakaṃ nāma taṇḍulabhāgaṃ bhikkhūnaṃ cīvaraṃ kātuṃ ruccatī’’ti. ‘‘Gilānapaccayo sulabho gilāno vā natthi, ettakaṃ nāma taṇḍulabhāgaṃ bhikkhūnaṃ cīvaraṃ kātuṃ ruccatī’’ti.
如此确定衣资之后,到了分配住所之时,僧团敲钟集会后,应选任一位住所分配者。选任时,按规定应选任两人。这样,新学比丘将为较年长者分配,年长比丘也将为新学比丘分配。然而,在大寺院中,如大寺那样的广大住处,则应选任三或四人。而在《库伦达疏》中则说:「选任八人或十六人也可以。」他们的选任,通过甘马语或白二甘马进行,都是可以的。
Evaṃ cīvarapaccayaṃ sallakkhetvā senāsanassa kāle ghosite sannipatite saṅghe senāsanaggāhako sammannitabbo. Sammannantena ca dve sammannitabbāti vuttaṃ. Evañhi navako vuḍḍhatarassa, vuḍḍho ca navakassa gāhessati. Mahante pana mahāvihārasadise vihāre tayo cattāro janā sammannitabbā. Kurundiyaṃ pana ‘‘aṭṭhapi soḷasapi jane sammannituṃ vaṭṭatī’’ti vuttaṃ. Tesaṃ sammuti kammavācāyapi apalokanenapi vaṭṭatiyeva.
被选任的比丘应当检查住处。塔庙、菩提堂、集会堂、扫帚库、薪柴库、厕所、砖瓦堂、木工堂、门楼、饮水亭、道路、池塘——这些并非住处。精舍、半覆屋、殿堂、楼阁、石窟、凉亭、树下、竹林——这些才是住处,应予以分配。分配时应依照此处所说的方法:“先清点比丘人数;清点人数后,再计算床位。”若有两种衣资,即僧团的与信施的,比丘们想先接受哪一种,便先分配那种;在它确立之时起,再分配另一种。
Tehi sammatehi bhikkhūhi senāsanaṃ sallakkhetabbaṃ, cetiyagharaṃ bodhigharaṃ āsanagharaṃ sammuñjaniaṭṭo dāruaṭṭo vaccakuṭi iṭṭhakasālā vaḍḍhakisālā dvārakoṭṭhako pānīyamāḷo maggo pokkharaṇīti etāni hi asenāsanāni, vihāro aḍḍhayogo pāsādo hammiyaṃ guhā maṇḍapo rukkhamūlaṃ veḷugumboti imāni senāsanāni, tāni gāhetabbāni. Gāhentena ca ‘‘paṭhamaṃ bhikkhū gaṇetuṃ, bhikkhū gaṇetvā seyyā gaṇetu’’nti ettha vuttanayena gāhetabbāni. Sace saṅghiko ca saddhādeyyo cāti dve cīvarapaccayā honti, tesu yaṃ bhikkhū paṭhamaṃ gaṇhituṃ icchanti, taṃ gāhetvā tassa ṭhitikato paṭṭhāya itaro gāhetabbo.
但是,如果比丘人数不足,而按区域分配住处时,某区域获得丰厚的供养,得到十件或十二件衣,大善见长老说:“应将它们分开,放入其他未获供养的住处,也分配给其他比丘。”然而,大莲华长老说:“不应这样做。因为人们是为了守护自己的住处而供养资具,因此其他比丘应进入那里。”如果有尊者反对说:“贤友,不要这样分配,应遵循世尊的教导。世尊曾说过:‘比丘们,我允许按区域分配。’”那么,不应因他反对就停止,而应说服他:“尊者,比丘众多,资具稀少,应当作饶益之行。”然后再进行分配。
Sace pana bhikkhūnaṃ appatāya pariveṇaggena senāsane gāhiyamāne ekaṃ pariveṇaṃ mahālābhaṃ hoti, dasa vā dvādasa vā cīvarāni labhanti, taṃ vijaṭetvā aññesu alābhakesu āvāsesu pakkhipitvā aññesampi bhikkhūnaṃ gāhetabbanti mahāsumatthero āha. Mahāpadumatthero panāha – ‘‘na evaṃ kātabbaṃ, manussā hi attano āvāsajagganatthāya paccayaṃ denti, tasmā aññehi bhikkhūhi tattha pavisitabba’’nti. Sace panettha mahāthero paṭikkosati – ‘‘māvuso, evaṃ gāhetha, bhagavato anusiṭṭhiṃ karotha, vuttañhetaṃ bhagavatā – ‘anujānāmi, bhikkhave, pariveṇaggena gāhetu’’’nti tassa paṭikkosanāya aṭṭhatvā ‘‘bhante bhikkhū bahū, paccayo mando, saṅgahaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ti taṃ saññāpetvā gāhetabbameva.
被选任负责分配的比丘,应前往大长老处,这样说:“尊者,轮到您接受住处了,请接受这些资具,请持有。”如果大长老问:“贤友,某家的资具与某住处,是否轮到我?”回答:“是的,尊者,请您接受。”大长老说:“我接受,贤友。”这样便算接受。如果在说完“尊者,您已接受了吗?”之后,长老回答“我已接受”,或在说完“尊者,您将接受吗?”之后,长老回答“我将接受”,大善见长老说:“这不算接受。”但大莲华长老说:“无论是过去、未来还是现在的言语,此处只以心生执取为准则,因此这样就算已经接受了。”
Gāhentena ca sammatena bhikkhunā mahātherassa santikaṃ gantvā evaṃ vattabbaṃ – ‘‘bhante, tumhākaṃ senāsanaṃ pāpuṇāti, gaṇhatha paccayaṃ dhārethā’’ti. ‘‘Asukakulassa paccayo asukasenāsanañca mayhaṃ pāpuṇāti, āvuso’’ti, ‘‘pāpuṇāti, bhante, gaṇhatha na’’nti, ‘‘gaṇhāmi, āvuso’’ti, gahitaṃ hoti. Sace pana ‘‘gahitaṃ vo, bhante’’ti vutte ‘‘gahitaṃ me’’ti vā ‘‘gaṇhissatha, bhante’’ti vutte ‘‘gaṇhissāmī’’ti vā vadati, ‘‘agahitaṃ hotī’’ti mahāsumatthero āha. Mahāpadumatthero panāha – ‘‘atītānāgatavacanaṃ vā hotu, vattamānavacanaṃ vā, satuppādamattaālayakaraṇamattameva cettha pamāṇaṃ, tasmā gahitameva hotī’’ti.
即使那位粪扫衣比丘接受了住所后又放弃了资具,这位比丘也不应被安排到其他住处。应当在同一院落内,于火堂、长厅或树下,让另一位比丘使用。粪扫衣比丘以“我要住”的心态照料住所,另一位则以“我接受资具”的心态照料;由此两种因缘,住所将得到更好的维护。但在《大筏》中这样说:“当粪扫衣比丘为居住而接受住所时,掌理住所分配者应说:‘尊者,这里有资具,该如何处理?’他应回答:‘让下面的人另作安排。’如果他不发一言便住下,且于雨安居结束时,人们将衣布放在他脚边作供养,这是可以的。若人们说‘我们供养雨安居衣’,那么这属于在那个住所度过雨安居的比丘们。”至于没有住所而单纯供养资具的情况,可将资具分配给非雨安居的住所。
Yopi paṃsukūliko bhikkhu senāsanaṃ gahetvā paccayaṃ vissajjeti, ayampi na aññasmiṃ āvāse pakkhipitabbo. Tasmiṃyeva pariveṇe aggisālāya vā dīghasālāya vā rukkhamūle vā aññassa gāhetuṃ vaṭṭati. Paṃsukūliko ‘‘vasāmī’’ti senāsanaṃ jaggissati, itaro ‘‘paccayaṃ gaṇhāmī’’ti, evaṃ dvīhi kāraṇehi senāsanaṃ sujaggitataraṃ bhavissati. Mahāpaccariyaṃ pana vuttaṃ – ‘‘paṃsukūlike vāsatthāya senāsanaṃ gaṇhante senāsanaggāhāpakena vattabbaṃ – ‘bhante, idha paccayo atthi, so kiṃ kātabbo’ti. Tena ‘heṭṭhā aññaṃ gāhāpehī’ti vattabbo. Sace pana kiñci avatvāva vasati, vutthavassassa ca pādamūle ṭhapetvā sāṭakaṃ denti, vaṭṭati. Atha vassāvāsikaṃ demāti vadanti, tasmiṃ senāsane vassaṃvutthabhikkhūnaṃ pāpuṇātī’’ti. Yesaṃ pana senāsanaṃ natthi; kevalaṃ paccayameva denti, tesaṃ paccayaṃ avassāvāsike senāsane gāhetuṃ vaṭṭati.
人们建塔后,安排雨安居资具的供养。塔不属于住所,应在它附近的树下或凉亭,将资具系挂后令人接受。那位比丘应当照料此塔。菩提树、菩提树屋、座堂、扫帚、木柴、木柴棚、厕所、门楼、饮水台、齿木台等,也遵循同样的原则。然而,食堂即是住所,因此可以划分后让一人或多人使用。这一切在《大筏》中有详细说明。
Manussā thūpaṃ katvā vassāvāsikaṃ gāhāpenti, thūpo nāma asenāsanaṃ, tassa samīpe rukkhe vā maṇḍape vā upanibandhitvā gāhāpetabbaṃ. Tena bhikkhunā cetiyaṃ paṭijaggitabbaṃ. Bodhirukkhabodhigharaāsanagharasammuñjaniaṭṭadāruaṭṭavaccakuṭidvārakoṭṭhakapānīyamāḷakadantakaṭṭhamāḷakesupi eseva nayo. Bhojanasālā pana senāsanameva, tasmā taṃ ekassa vā bahūnaṃ vā paricchinditvā gāhetuṃ vaṭṭatīti sabbamidaṃ vitthārena mahāpaccariyaṃ vuttaṃ.
掌理住所分配者应从初一黎明开始,直至下一个黎明未破晓之前进行分配,这便是住所分配的时间范围。如果清晨刚分配好住所,便有另一位游方思维的比丘前来请住所,应告诉他:‘尊者,住所已被占用,僧团已入雨安居,寺院环境宜人,您可以在树下等任何您喜欢的地方居住。’入雨安居的比丘们完成入雨安居的固定义务后,应对那些入雨安居的比丘们说:‘请绑扎扫帚。’如果竹竿和签条易于获得,每人应绑扎五六把手持扫帚,或两三把长柄扫帚。如果难以获得,则应绑扎两三把手持扫帚和一把长柄扫帚。沙弥们每人应准备五支火把。居住处应涂上赭石色的边框。
Senāsanaggāhāpakena pana pāṭipadaaruṇato paṭṭhāya yāva puna aruṇaṃ na bhijjati tāva gāhetabbaṃ, idañhi senāsanaggāhassa khettaṃ. Sace pātova gāhite senāsane añño vitakkacāriko bhikkhu āgantvā senāsanaṃ yācati, ‘‘gahitaṃ, bhante, senāsanaṃ, vassūpagato saṅgho, ramaṇīyo vihāro, rukkhamūlādīsu yattha icchatha tattha vasathā’’ti vattabbo. Vassūpagatehi antovasse nibaddhavattaṃ ṭhapetvā vassūpagatā bhikkhū ‘‘sammuñjaniyo bandhathā’’ti vattabbā. Sulabhā ce daṇḍakā ceva salākāyo ca honti, ekekena cha pañca muṭṭhisammuñjaniyo, dve tisso yaṭṭhisammuñjaniyo vā bandhitabbā. Dullabhā ce honti, dve tisso muṭṭhisammuñjaniyo ekā yaṭṭhisammuñjanī bandhitabbā. Sāmaṇerehi pañca pañca ukkā koṭṭetabbā. Vasanaṭṭhāne kasāvaparibhaṇḍaṃ kātabbaṃ.
在履行义务时,不应作如是非法规定:“不应教授,不应令人教授,不应诵习,不应度人出家,不应授具足戒,不应给与依止,不应听法,因为这一切皆是障碍。我们应当远离障碍,只修习沙门法。”也不应作此规定:“所有人都应受持十三头陀支,不铺设床座,以站立与经行度过时间,受持禁语戒;即便因七日事外出者,也得分取僧物。”而应如是行持:所谓教理之法,能稳固三种正法;是故应恭敬教授、令人教授、进行诵读。居于精舍者不应互相干扰,应坐在寺院内教授、令人教授、诵读,圆满举行听法。度人出家时,应审察后方度;应审察后方授具足戒;应审察后方给与依止。因为即使一位善男子得以出家与受具足戒,也能稳固整个教法。应随己力受持尽可能多的头陀支。雨安居期间,应于初夜、后夜彻夜不放逸,精进发起。古昔诸大长老亦皆断除一切障碍,于雨安居中履行独处之义务。应知量而谈论,可谈论十种事、十不净、十随念、三十八所缘等论题。应履行对客比丘的义务;对于因七日事外出的比丘,在告知后可给与物品。应执行如此之义务。
Vattaṃ karontehi pana ‘‘na uddisitabbaṃ, na uddisāpetabbaṃ, na sajjhāyo kātabbo, na pabbājetabbaṃ, na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na dhammasavanaṃ kātabbaṃ, sabbeva hi ete papañcā. Nippapañcā hutvā samaṇadhammameva karissāmā’’ti vā ‘‘sabbe terasa dhutaṅgāni samādiyantu, seyyaṃ akappetvā ṭhānacaṅkamehi vītināmentu, mūgabbataṃ gaṇhantu, sattāhakaraṇīyena gatāpi bhājanīyabhaṇḍaṃ labhantū’’ti vā evarūpaṃ adhammikavattaṃ na kātabbaṃ. Evaṃ pana kātabbaṃ – pariyattidhammo nāma tividhampi saddhammaṃ patiṭṭhāpeti; tasmā sakkaccaṃ uddisatha, uddisāpetha, sajjhāyaṃ karotha, padhānaghare vasantānaṃ saṅghaṭṭanaṃ akatvā antovihāre nisīditvā uddisatha, uddisāpetha, sajjhāyaṃ karotha, dhammasavanaṃ samiddhaṃ karotha, pabbājentā sodhetvā pabbājetha, sodhetvā upasampādetha, sodhetvā nissayaṃ detha, ekopi hi kulaputto pabbajjaṃ upasampadañca labhitvā sakalasāsanaṃ patiṭṭhāpeti, attano thāmena yattakāni sakkotha tattakāni dhutaṅgāni samādiyatha. Antovassaṃ nāmetaṃ sakaladivasaṃ rattiyā ca paṭhamapacchimayāmesu appamattehi bhavitabbaṃ, vīriyaṃ ārabhitabbaṃ. Porāṇakamahātherāpi sabbapalibodhe chinditvā antovasse ekacārikavattaṃ pūrayiṃsu, bhasse mattaṃ jānitvā dasavatthukakathaṃ dasaasubhadasānussatiaṭṭhatiṃsārammaṇakathañca kātuṃ vaṭṭati, āgantukānaṃ vattaṃ kātuṃ sattāhakaraṇīyena gatānaṃ apaloketvā dātuṃ vaṭṭatīti evarūpaṃ vattaṃ kātabbaṃ.
此外,应当教诫比丘们:“莫说争论、离间、粗恶之语;应当每日省察戒律,不失四重保护,多修如理作意而住。”应告知嚼齿木的义务。礼敬塔或菩提树,或以香花供养,或把钵放入钵袋时,不宜说话。应告知乞食的义务:“于村落中,不应与在家人谈论与资具相关或不适宜的话题;应守护根门,应圆满履行犍度义务及应当学的义务。”如是,应当给予诸多导向解脱的教诫。
Apica bhikkhū ovaditabbā – ‘‘viggāhikapisuṇapharusavacanāni mā vadatha, divase divase sīlāni āvajjentā caturārakkhaṃ ahāpentā manasikārabahulā viharathā’’ti. Dantakaṭṭhakhādanavattaṃ ācikkhitabbaṃ, cetiyaṃ vā bodhiṃ vā vandantena gandhamālaṃ vā pūjentena pattaṃ vā thavikāya pakkhipantena na kathetabbaṃ, bhikkhācāravattaṃ ācikkhitabbaṃ – ‘‘antogāme manussehi saddhiṃ paccayasaññuttakathā vā visabhāgakathā vā na kathetabbā, rakkhitindriyehi bhavitabbaṃ, khandhakavattañca sekhiyavattañca pūretabba’’nti evarūpā bahukāpi niyyānikakathā ācikkhitabbāti.
在最后入雨安居日,若鸣钟集众后,有人拿来十拃长的布料供养雨安居衣:若客比丘是僧团长老,则应给予他;若是新学比丘,则应有一位比丘被选任后,对僧团长老说:“尊者,若您愿意,可放弃先前那份,接受这块布料。”若他不放弃,则不应给与;若他放弃所得而接受,则可给与。以此方法,从第二长老依次而下,直至客比丘的席次时,便给予他。倘若最初入雨安居者获得二、三、四或五块布料,应依此方法让他们逐一放弃所得,直至与客比丘所得持平。当客比丘获得相等份额后,剩余之份应给予长老座。当现前利养出现时,可制立规约,以固定分配的方式进行分发。
Pacchimavassūpanāyikadivase pana sace kālaṃ ghosetvā sannipatite saṅghe koci dasahatthaṃ vatthaṃ āharitvā vassāvāsikaṃ deti, āgantuko sace bhikkhu saṅghatthero hoti, tassa dātabbaṃ. Navako ce hoti, sammatena bhikkhunā saṅghatthero vattabbo – ‘‘sace bhante icchatha, paṭhamabhāgaṃ muñcitvā idaṃ vatthaṃ gaṇhathā’’ti, amuñcantassa na dātabbaṃ. Sace pana pubbe gāhitaṃ muñcitvā gaṇhāti, dātabbaṃ. Etenevupāyena dutiyattherato paṭṭhāya parivattetvā pattaṭṭhāne āgantukassa dātabbaṃ. Sace paṭhamavassūpagatā dve tīṇi cattāri pañca vā vatthāni alatthuṃ, laddhaṃ laddhaṃ etenevupāyena vissajjāpetvā yāva āgantukassa samakaṃ hoti, tāva dātabbaṃ. Tena pana samake laddhe avasiṭṭho anubhāgo therāsane dātabbo. Paccuppanne lābhe sati ṭhitikāya gāhetuṃ katikaṃ kātuṃ vaṭṭati.
倘若发生饥馑,在两种前雨安居中已入雨安居的比丘们因乞食而疲惫,便说:“贤友们,我们住在这里全都疲惫不堪,我们来分成两组吧。凡是有亲属邀请住处的人,就到那里去住,待自恣时回来领取自己应得的雨安居衣。”他们之中,那些在彼处居住后于自恣时返回的人,应征得同意后方可给予雨安居衣,因为即便他们接受了,也并非雨安居衣的所有者;即便常住比丘们抱怨,亦不能不给。然而《库伦提》中说:“应当制定公约:‘我们这里的粥食不够所有人分配,你们到同分之处居住后再回来,将得到你们应得的雨安居衣。’若有一人反对,那是善为反对;若无人反对,公约便善为成立。此后,对那些在彼处居住后返回的人,应征得同意后给予;在征得同意之时,不得加以反对。”又说:“如果在已入雨安居的比丘中,有些人的雨安居衣尚未到手,比丘们制定公约:‘我们同意把破雨安居者的雨安居衣和现前产生的雨安居衣给予这些人。’如此制定公约后,那些衣便如同已被他们领取一般,此后产生的都应给予他们。”
Sace dubbhikkhaṃ hoti, dvīsupi vassūpanāyikāsu vassūpagatā bhikkhū bhikkhāya kilamantā ‘‘āvuso, idha vasantā sabbeva kilamāma, sādhu vata dvebhāgā homa, yesaṃ ñātipavāritaṭṭhānāni atthi, te tattha vasitvā pavāraṇāya āgantvā attano pattaṃ vassāvāsikaṃ gaṇhantū’’ti vadanti, tesu ye tattha vasitvā pavāraṇāya āgacchanti, tesaṃ apaloketvā vassāvāsikaṃ dātabbaṃ. Sādiyantāpi hi te neva vassāvāsikassa sāmino, khīyantāpi ca āvāsikā neva adātuṃ labhanti. Kurundiyaṃ pana vuttaṃ – ‘‘katikavattaṃ kātabbaṃ – ‘sabbesaṃ no idha yāgubhattaṃ nappahoti, sabhāgaṭṭhāne vasitvā āgacchatha, tumhākaṃ pattaṃ vassāvāsikaṃ labhissathā’ti. Tañce eko paṭibāhati, supaṭibāhitaṃ; no ce paṭibāhati, katikā sukatā. Pacchā tesaṃ tattha vasitvā āgatānaṃ apaloketvā dātabbaṃ, apalokanakāle paṭibāhituṃ na labbhatī’’ti. Punapi vuttaṃ – ‘‘sace vassūpagatesu ekaccānaṃ vassāvāsike apāpuṇante bhikkhū katikaṃ karonti – ‘chinnavassānaṃ vassāvāsikañca idāni uppajjanakavassāvāsikañca imesaṃ dātuṃ ruccatī’ti evaṃ katikāya katāya gāhitasadisameva hoti, uppannuppannaṃ tesameva dātabba’’nti.
若他备办了三个月的饮用水,清扫了寺院道路、塔院与菩提树院,并为菩提树浇了水,那么即使他离去或还俗,也依然得到雨安居衣。因为他的义务已经完成。然而,若是僧团的雨安居衣,通过征求同意的羯磨而领取的,即使在雨安居期间还俗,也仍然得到;但若是以资具为条件而领取的,则不能得到,这是诸师所说。
Temāsaṃ pānīyaṃ upaṭṭhāpetvā vihāramaggacetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇāni jaggitvā bodhirukkhe udakaṃ siñcitvā pakkantopi vibbhantopi vassāvāsikaṃ labhatiyeva. Bhatiniviṭṭhañhi tena kataṃ. Saṅghikaṃ pana apalokanakammaṃ katvā gāhitaṃ antovasse vibbhantopi labhateva. Paccayavasena gāhitaṃ pana na labhatīti vadanti.
如果有一位已出雨安居、准备远行的比丘,从常住比丘手中取过某件如法物品,并交代:“在某家中有我应得的雨安居衣,请你们去领取。”随后在他所去之处还俗,那么那件雨安居衣便归僧团所有。然而,如果他是当着施主们的面,亲自交代对方接受之后才离去,他就能得到。如果人们说:“我们将此雨安居衣给予在我们住所中过雨安居的比丘。”那么,被指定的那位比丘就是衣主。但如果出于对住所主人的喜爱,其子女等拿来许多衣物,说:“我们供养我们的住所。”那么,在那里入雨安居的比丘只应得一件衣,其余归僧团所有,应按雨安居衣的分配规则分发;没有分配规则的话,则从长老座开始分发。若是出于对在住所中入雨安居的比丘生起净信,而拿来许多衣物说“我们供养住所”,也作同样处理。但如果人们把衣放在脚边说:“我们供养这位比丘。”则归该比丘所有。
Sace vutthavasso disaṃgamiko bhikkhu āvāsikassa hatthato kiñcideva kappiyabhaṇḍaṃ gahetvā ‘‘asukakule mayhaṃ vassāvāsikaṃ pattaṃ, taṃ gaṇhathā’’ti vatvā gataṭṭhāne vibbhamati, vassāvāsikaṃ saṅghikaṃ hoti. Sace pana manusse sammukhā sampaṭicchāpetvā gacchati, labhati. ‘‘Idaṃ vassāvāsikaṃ amhākaṃ senāsane vutthabhikkhuno demā’’ti vutte, yassa gāhitaṃ tasseva hoti. Sace pana senāsanasāmikassa piyakamyatāya puttadhītādayo bahūni vatthāni āharitvā ‘‘amhākaṃ senāsane demā’’ti denti, tattha vassūpagatassa ekameva vatthaṃ dātabbaṃ, sesāni saṅghikāni honti, vassāvāsikaṭṭhitikāya gāhetabbāni. Ṭhitikāya asati therāsanato paṭṭhāya gāhetabbāni. Senāsane vassūpagataṃ bhikkhuṃ nissāya uppannena cittappasādena bahūni vatthāni āharitvā ‘‘senāsanassa demā’’ti dinnesupi eseva nayo. Sace pana pādamūle ṭhapetvā ‘‘etassa bhikkhuno demā’’ti vadanti, tasseva honti.
在一户人家中有两件雨安居衣:第一份已由沙弥领取,第二份留在长老座上。此人送来一件十肘衣和一件八肘衣,说道:‘请将雨安居衣给予应得的比丘们。’经过挑选后,应将上好的那份给予沙弥,次等的给予长老座。然而,若是他将两件衣都带回家中,供养饮食后,亲手放在脚边,那么哪件衣被给了谁,那件衣便归谁所有。
Ekassa gehe dve vassāvāsikāni – paṭhamabhāgo sāmaṇerassa gāhito hoti, dutiyo therāsane. So ekaṃ dasahatthaṃ, ekaṃ aṭṭhahatthaṃ sāṭakaṃ peseti ‘‘vassāvāsikaṃ pattabhikkhūnaṃ dethā’’ti vicinitvā varabhāgaṃ sāmaṇerassa datvā anubhāgo therāsane dātabbo. Sace pana ubhopi gharaṃ netvā bhojetvā sayameva pādamūle ṭhapeti, yaṃ yassa dinnaṃ, tadeva tassa hoti.
以下则是出自《大筏》的说法:‘在一户人家中,雨安居衣应归属于年幼沙弥。若有人问:“我们的雨安居衣应给谁?”不应说“给沙弥”,而应说:“布施之时你自会知道。”到了布施日,应派一位大长老前去取来。如果应得雨安居衣的人还了俗或已命终,人们若问:“我们的雨安居衣应给谁?”应如实告诉。若他们说:“我们给你们。”则归该比丘所有;若他们给予僧团或别众,则归僧团或别众所有。如果入雨安居的比丘们全都是常行粪扫衣者,那么送来的雨安居衣应当做成住处所需器物后存放,或者做成枕头等物品。’这是常住比丘应尽的职责。
Ito paraṃ mahāpaccariyaṃ āgatanayo hoti – ‘‘ekassa ghare daharasāmaṇerassa vassāvāsikaṃ pāpuṇāti, so ce pucchati – ‘amhākaṃ vassāvāsikaṃ kassa patta’nti, ‘sāmaṇerassā’ti avatvā ‘dānakāle jānissasī’ti vatvā dānadivase ekaṃ mahātheraṃ pesetvā nīharāpetabbaṃ. Sace yassa vassāvāsikaṃ pattaṃ, so vibbhamati vā kālaṃ vā karoti, manussā ce pucchanti – ‘kassa amhākaṃ vassāvāsikaṃ patta’nti, tesaṃ yathābhūtaṃ ācikkhitabbaṃ. Sace te vadanti – ‘tumhākaṃ demā’ti, tassa bhikkhuno pāpuṇāti. Atha saṅghassa vā gaṇassa vā denti, saṅghassa vā gaṇassa vā pāpuṇāti. Sace vassūpagatā suddhapaṃsukūlikāyeva honti, ānetvā dinnaṃ vassāvāsikaṃ senāsanaparikkhāraṃ vā katvā ṭhapetabbaṃ, bimbohanādīni vā kātabbānī’’ti. Idaṃ nevāsikavattaṃ.
伍波难德事论
Upanandavatthukathā
319在乌巴难达事中:‘愚人,你在那里所取的,在这里已舍弃;你在这里所取的,在那里已舍弃。’其含义是:你在那里所取的住处,在你取此住处的同时,便已在彼处舍弃。而当你说‘贤友,我如今在此处舍弃’时,那个住处在那里也同时舍弃了。如此一来,你便在两边都落空了。
319. Upanandavatthusmiṃ – tattha tayā moghapurisa gahitaṃ idha muttaṃ, idha tayā gahitaṃ tatra muttanti ettha ayamattho – yaṃ tayā tattha senāsanaṃ gahitaṃ, taṃ te gaṇhanteneva idha muttaṃ hoti. ‘‘Idha dānāhaṃ, āvuso, muñcāmī’’ti vadantena pana taṃ tatrāpi muttaṃ. Evaṃ tvaṃ ubhayattha paribāhiroti.
对此,抉择如下:由执取令执取止息,由执取令意愿止息,由意愿令执取止息,由意愿令意愿止息。如何如此?在此,有人在入雨安居日,先在某一寺院取用住处,之后前往邻近寺院,又于彼处执取住处。他的后一次执取便令前一次执取止息。另有一人,仅作‘我将在此居住’的意愿后,前往邻近寺院,并在那里执取住处。他的这一执取便令先前的意愿止息。又有一人,或已取住处,或已作‘我将在此居住’的意愿,之后前往邻近寺院,生起‘我现在就在此居住’的意愿。如此,或以意愿令执取止息,或以意愿令意愿止息。在一切情况下,均以后一次执取或后一次意愿为准。然而,若有人已取一座寺院住处后,说‘我将在另一座寺院居住’而离去,当越过界内区域时,其住处之执取便告止息。但若他心想:‘那里若舒适,我便住下;若不舒适,便回来’,如此前往,见不舒适后返回,则是允许的。
Ayaṃ panettha vinicchayo – gahaṇena gahaṇaṃ paṭippassambhati, gahaṇena ālayo paṭippassambhati, ālayena gahaṇaṃ paṭippassambhati, ālayena ālayo paṭippassambhati. Kathaṃ? Idhekacco vassūpanāyikadivase ekasmiṃ vihāre senāsanaṃ gahetvā sāmantavihāraṃ gantvā tatrāpi gaṇhāti, tassa iminā gahaṇena purimaṃ gahaṇaṃ paṭippassambhati. Aparo ‘‘idha vasissāmī’’ti ālayamattaṃ katvā sāmantavihāraṃ gantvā tattha senāsanaṃ gaṇhāti, tassa iminā gahaṇena purimo ālayo paṭippassambhati. Eko ‘‘idha vasissāmī’’ti senāsanaṃ vā gahetvā ālayaṃ vā katvā sāmantavihāraṃ gantvā ‘‘idheva dāni vasissāmī’’ti ālayaṃ karoti, iccassa ālayena vā gahaṇaṃ ālayena vā ālayo paṭippassambhati, sabbattha pacchime gahaṇe vā ālaye vā tiṭṭhati. Yo pana ‘‘ekasmiṃ vihāre senāsanaṃ gahetvā aññasmiṃ vihāre vasissāmī’’ti gacchati, tassa upacārasīmātikkame senāsanaggāho paṭippassambhati. Yadi pana ‘‘tattha phāsu bhavissati, vasissāmi; no ce, āgamissāmī’’ti gantvā aphāsubhāvaṃ ñatvā paccāgacchati, vaṭṭati.
320“三年间隔者”:此处,所谓三年间隔者,是指比两年更长或更短者。至于比一年更长或更短者,或是同年者,则无需再作说明。以上所有人,皆可两人组成一对,在同一床座上或同一椅子上坐下。凡足以容纳三人的座位,无论可移动还是固定,即使在木板条上,与未受具足戒者同坐,也是许可的。
320.Tivassantarenāti ettha tivassantaro nāma yo dvīhi vassehi mahantataro vā daharataro vā hoti. Yo pana ekena vassena mahantataro vā daharataro vā hoti, yo vā samānavasso, tattha vattabbameva natthi. Ime sabbe ekasmiṃ mañce vā pīṭhe vā dve dve hutvā nisīdituṃ labhanti. Yaṃ tiṇṇaṃ pahoti, taṃ saṃhārimaṃ vā hotu asaṃhārimaṃ vā, tathārūpe api phalakakhaṇḍe anupasampannenāpi saddhiṃ nisīdituṃ vaṭṭati.
“象牙柱”:即安放在象额上的柱子;据说因如此制作而得名。“一切殿堂受用物”:诸如以金、银等种种彩绘的门扇、床座、椅子、扇子,以及金银所制的饮水壶、饮水杯等,凡任何精工制作的物品,均许可使用。若有人说:“我们布施殿堂的奴婢、田地、牛马”,则无需另行接受;当殿堂被接受时,这些便同时被接受。毛毯等物,无论是在僧团精舍还是个人精舍,铺在床座上使用,都是不许可的。但在法座上,如在家居士铺设的方式,则是许可的;然而,在彼处躺卧,则不许。
Hatthinakhakanti hatthikumbhe patiṭṭhitaṃ; evaṃ katassa kiretaṃ nāmaṃ. Sabbaṃ pāsādaparibhoganti suvaṇṇarajatādivicitrāni kavāṭāni mañcapīṭhāni tālavaṇṭāni suvaṇṇarajatamayapānīyaghaṭapānīyasarāvāni yaṃkiñci cittakammakataṃ, sabbaṃ vaṭṭati. ‘‘Pāsādassa dāsidāsaṃ khettavatthuṃ gomahiṃsaṃ demā’’ti vadanti, pāṭekkaṃ gahaṇakiccaṃ natthi, pāsāde paṭiggahite paṭiggahitameva hoti. Gonakādīni saṅghikavihāre vā puggalikavihāre vā mañcapīṭhakesu attharitvā paribhuñjituṃ na vaṭṭanti. Dhammāsane pana gihivikaṭanihārena labbhanti, tatrāpi nipajjituṃ na vaṭṭati.
不可转让物事论
Avissajjiyavatthukathā
321“这些五种”:约略来说有五种,若就具体形态而言则有众多。此处,园,指花园或果园。园地,指为建那些园而划定的场地,或是那些园毁坏后的故址。精舍,泛指殿堂等一切坐卧处。精舍地,即其所在处所。床,指摩娑罗迦床、绑带床、曲脚床、可拆卸脚床这四种先前说过的床中的任何一种。椅,指摩娑罗迦椅等四种椅中的任何一种。褥,指羊毛褥等五种褥中的任何一种。枕,指如前所述种类之枕中的任何一种。铁锅,指用黑铁或赤铜等任何金属制成的锅。铁壶等,亦当如是类推。但在此处,壶,是指水瓶。瓦器,指罐。锅,即是锅。斧等与蔓草等之中,没有难解的名称。如是——
321.Pañcimānīti rāsivasena pañca, sarūpavasena panetāni bahūni honti. Tattha ārāmo nāma pupphārāmo vā phalārāmo vā. Ārāmavatthu nāma tesaṃyeva ārāmānaṃ atthāya paricchinditvā ṭhapitokāso; tesu vā ārāmesu vinaṭṭhesu tesaṃ porāṇakabhūmibhāgo. Vihāro nāma yaṃkiñci pāsādādisenāsanaṃ. Vihāravatthu nāma tassa patiṭṭhānokāso. Mañco nāma – masārako, bundikābaddho, kuḷīrapādako āhaccapādakoti imesaṃ pubbe vuttānaṃ catunnaṃ mañcānaṃ aññataro . Pīṭhaṃ nāma masārakādīnaṃyeva catunnaṃ pīṭhānaṃ aññataraṃ. Bhisi nāma uṇṇabhisiādīnaṃ pañcannaṃ aññatarā. Bimbohanaṃ nāma vuttappakārānaṃ bimbohanānaṃ aññataraṃ. Lohakumbhī nāma kāḷalohena vā tambalohena vā yena kenaci lohena katā kumbhī. Lohabhāṇakādīsupi eseva nayo. Ettha pana bhāṇakanti arañjaro vuccati. Vārakoti ghaṭo. Kaṭāhaṃ kaṭāhameva. Vāsiādīsu valliādīsu ca duviññeyyaṃ nāma natthi. Evaṃ –
二法摄为第一类,三法摄为第二类,四法摄为第三类,
九分摄为第四类,八分摄为第五类。
如此,以五种品类,五眼清净者——
导师开示了二十五种重物。
Dvisaṅgahāni dve honti, tatiyaṃ catusaṅgahaṃ; Catutthaṃ navakoṭṭhāsaṃ, pañcamaṃ aṭṭhabhedanaṃ. Iti pañcahi rāsīhi, pañcanimmalalocano; Pañcavīsavidhaṃ nātho, garubhaṇḍaṃ pakāsayi.
于此有抉择之说:所有这些重物,依此处而言皆不可分;在枳吒山的事缘中,则称为“不可分物”。然而《附随》中则说:
Tatrāyaṃ vinicchayakathā – idañhi sabbampi garubhaṇḍaṃ idha avissajjiyaṃ, kīṭāgirivatthusmiṃ ‘‘avebhaṅgiya’’nti vuttaṃ. Parivāre pana –
“此五者不可转让、不可分割,乃大仙所说;
若以交换方式转让而受用者,无犯。”
‘‘Avissajjiyaṃ avebhaṅgiyaṃ, pañca vuttā mahesinā; Vissajjentassa paribhuñjantassa anāpatti, Pañhā mesā kusalehi cintitā’’ti. (pari. 479) –
此义已引。因此,应知此处的意趣是:若以根本断绝的方式,则不可转让、不可分与;但若以交换的方式而转让与受用,则无犯。
Āgataṃ. Tasmā mūlacchejjavasena avissajjiyaṃ avebhaṅgiyañca parivattanavasena pana vissajjentassa paribhuñjantassa ca anāpattīti evamettha adhippāyo veditabbo.
于此,依次第而论——首先,这五种重物不可为衣、食、药所需而移作他用。固定物与固定物、重物与重物之间可以交换。然而,对于固定物,诸如田地、宅地、池塘、水渠之类,比丘僧团不可分配、不可接受、不可认可,唯由净人分配而得的净物方为许可。至于园与园、园与园地、精舍与精舍、精舍地与精舍地——这四种之间可以互相交换。
Tatrāyaṃ anupubbikathā – idaṃ tāva pañcavidhampi cīvarapiṇḍapātabhesajjatthāya upanetuṃ na vaṭṭati. Thāvarena ca thāvaraṃ garubhaṇḍena ca garubhaṇḍaṃ parivattetuṃ vaṭṭati. Thāvare pana khettaṃ vatthu taḷākaṃ mātikāti evarūpaṃ bhikkhusaṅghassa vicāretuṃ vā sampaṭicchituṃ vā adhivāsetuṃ vā na vaṭṭati, kappiyakārakeheva vicāritato kappiyabhaṇḍaṃ vaṭṭati. Ārāmena pana ārāmaṃ ārāmavatthuṃ vihāraṃ vihāravatthunti imāni cattāri parivattetuṃ vaṭṭati.
此处说明交换的方法——僧团有一处椰子园位于远处,净人们又吃掉很多果实。纵使没被吃掉,从那里支付车费后也只能运来少许。而另有一些住在该园附近村庄的人,他们在精舍附近有园,这些人来到僧团处,提出以自己的园交换那座园。僧团应以白二甘马进行:「僧团是否同意?」然后接受。即使比丘们有千棵树,而人们有五百棵,也不应说「你们的园较小」。因为尽管这个园较小,但它能比另一个园提供更多的收入。即使提供的收入一样多,也因能在想用时随时受用而应接受。然而,如果人们的树更多,则应说:「你们的树不是更多吗?」若他们说:「让多余的部分成为我们的功德,我们将其布施给僧团。」如此告知后,可以接受。若比丘们的树结果实,而人们的树尚未结果:虽然尚未结果,但不久就会结果,所以应当接受。若人们的树结果实,而比丘们的树尚未结果,则应说:「你们的树不是结果实了吗?」若他们给予说:「请受用,尊者,这将成为我们的功德。」如此告知后,可以接受。如此,是以园交换园。依此方法,园地、精舍、精舍地也应以园来交换。以或大或小的园地,可以交换园、园地、精舍、精舍地。
Tatrāyaṃ parivattananayo – saṅghassa nāḷikerārāmo dūre hoti, kappiyakārakā vā bahutaraṃ khādanti. Yampi na khādanti, tato sakaṭavetanaṃ datvā appameva haranti. Aññesaṃ pana tassa ārāmassa avidūragāmavāsīnaṃ manussānaṃ vihārassa samīpe ārāmo hoti, te saṅghaṃ upasaṅkamitvā sakena ārāmena taṃ ārāmaṃ yācanti, saṅghena ‘‘ruccati saṅghassā’’ti apaloketvā sampaṭicchitabbo. Sacepi bhikkhūnaṃ rukkhasahassaṃ hoti, manussānaṃ pañca satāni, ‘‘tumhākaṃ ārāmo khuddako’’ti na vattabbaṃ. Kiñcāpi hi ayaṃ khuddako, atha kho itarato bahutaraṃ āyaṃ deti. Sacepi samakameva deti; evampi icchiticchitakkhaṇe paribhuñjituṃ sakkāti gahetabbameva. Sace pana manussānaṃ bahutarā rukkhā honti, ‘‘nanu tumhākaṃ bahutarā rukkhā’’ti vattabbaṃ. Sace ‘‘atirekaṃ amhākaṃ puññaṃ hotu, saṅghassa demā’’ti vadanti, jānāpetvā sampaṭicchituṃ vaṭṭati. Bhikkhūnaṃ rukkhā phaladhārino, manussānaṃ rukkhā na tāva phalaṃ gaṇhanti, kiñcāpi na gaṇhanti, na cirena gaṇhissantīti sampaṭicchitabbameva. Manussānaṃ rukkhā phaladhārino, bhikkhūnaṃ na tāva phalaṃ gaṇhanti, ‘‘nanu tumhākaṃ rukkhā phaladhārino’’ti vattabbaṃ. Sace ‘‘gaṇhatha, bhante, amhākaṃ puññaṃ bhavissatī’’ti denti, jānāpetvā sampaṭicchituṃ vaṭṭati; evaṃ ārāmena ārāmo parivattetabbo. Eteneva nayena ārāmavatthupi vihāropi vihāravatthupi ārāmena parivattetabbaṃ. Ārāmavatthunā ca mahantena vā khuddakena vā ārāmaārāmavatthu vihāravihāravatthūni .
如何以住处交换住处?如果僧团在村内有一处房屋,而居士们在寺院中间有一座殿堂,二者价值相等,居士们以殿堂请求换取那房屋,可以接受。如果比丘的房屋价值更高,当对方说“我们的房屋价值更高”时,比丘说:“虽然价值更高,但不适合出家人,出家人无法在那里居住,而此处合适,请拿去用。”这样说也可以接受。如果居士的房屋价值更高,则应说:“你们的房屋不是价值更高吗?”当对方说:“尊者,无妨,愿这成为我们的功德,请拿去用。”这样说时,可以接受。应当这样以住处交换住处。依此方法,也应以住处交换寺院地,以寺院交换寺院地,以住处交换寺院地。以价值较高或较低的寺院地,可交换寺院、寺院地、寺院、寺院地。以上为以不动产交换不动产的方法。
Kathaṃ vihārena vihāro parivattetabbo? Saṅghassa antogāme gehaṃ hoti, manussānaṃ vihāramajjhe pāsādo, ubhopi agghena samakā, sace manussā tena pāsādena taṃ gehaṃ yācanti, sampaṭicchituṃ vaṭṭati. Bhikkhūnaṃ ce mahagghataraṃ gehaṃ hoti, ‘‘mahagghataraṃ amhākaṃ geha’’nti vutte ‘‘kiñcāpi mahagghataraṃ, pabbajitānaṃ asāruppaṃ, na sakkā tattha pabbajitehi vasituṃ, idaṃ pana sāruppaṃ gaṇhathā’’ti vadanti; evampi sampaṭicchituṃ vaṭṭati. Sace pana manussānaṃ mahagghaṃ hoti, ‘‘nanu tumhākaṃ gehaṃ mahaggha’’nti vattabbaṃ. ‘‘Hotu, bhante, amhākaṃ puññaṃ bhavissati, gaṇhathā’’ti vutte pana sampaṭicchituṃ vaṭṭati. Evaṃ vihārena vihāro parivattetabbo. Eteneva nayena vihāravatthupi ārāmopi ārāmavatthupi vihārena parivattetabbaṃ. Vihāravatthunā ca mahagghena vā appagghena vā vihāravihāravatthuārāmaārāmavatthūni. Evaṃ tāva thāvarena thāvaraparivattanaṃ veditabbaṃ.
在以重物交换重物时:床和凳,无论大小,乃至仅四指高的床脚,甚至村童在沙堆游戏中制作的,从赠予僧团之时起,即成为重物。即使国王、大臣等一次性赠送百张、千张床,凡是如法的床皆应接受;接受后,应按戒腊顺序,以“请作为僧团共用物使用”的方式分给,不应以个人所属的方式给予。多余的床可安置于库房等处,也可用于放置钵与衣。在界外,以“我们供养僧团”名义赠予的床,应放在僧团长老的住处。若那里床已很多,则此床无特定用途;若某住处有需要,则应以“请作为僧团共用物使用”的方式给予。以价值百钱、千钱乃至十万钱的高价床,可换得百张其他的床,应当交换后取用。不仅床可以换床,寺院、寺院地、住处、住处地、凳、褥、枕等皆可交换。凳、褥、枕的交换亦同此理。其中,如法与不如法的判断如前所述。不如法者不应使用,如法者应作为僧团共用物使用。不如法或高价如法之物,应交换后取得前述物品。然而,没有不属于重物的褥和枕。
Garubhaṇḍena garubhaṇḍaparivattane pana mañcapīṭhaṃ mahantaṃ vā hotu khuddakaṃ vā, antamaso caturaṅgulapādakaṃ vā gāmadārakehi paṃsvāgārakesu kīḷantehi katampi saṅghassa dinnakālato paṭṭhāya garubhaṇḍaṃ hoti. Sacepi rājarājamahāmattādayo ekappahāreneva mañcasataṃ vā mañcasahassaṃ vā denti, sabbe kappiyamañcā sampaṭicchitabbā, sampaṭicchitvā vuḍḍhapaṭipāṭiyā ‘‘saṅghikaparibhogena paribhuñjathā’’ti dātabbā, puggalikavasena na dātabbā. Atirekamañce bhaṇḍāgārādīsu paññapetvā pattacīvaraṃ nikkhipitumpi vaṭṭati. Bahisīmāya ‘‘saṅghassa demā’’ti dinnamañco saṅghattherassa vasanaṭṭhāne dātabbo. Tattha ce bahū mañcā honti, mañcena kammaṃ natthi; yassa vasanaṭṭhāne kammaṃ atthi, tattha ‘‘saṅghikaparibhogena paribhuñjathā’’ti dātabbo. Mahagghena satagghanakena vā sahassagghanakena vā satasahassagghanakena vā mañcena aññaṃ mañcasataṃ labhati, parivattetvā gahetabbaṃ. Na kevalaṃ mañcena mañcoyeva, ārāmaārāmavatthuvihāravihāravatthupīṭhabhisibimbohanānipi parivattetuṃ vaṭṭanti. Esa nayo pīṭhabhisibimbohanesupi. Etesu hi kappiyākapyiyaṃ vuttanayameva. Tattha akappiyaṃ na paribhuñjitabbaṃ, kappiyaṃ saṅghikaparibhogena paribhuñjitabbaṃ. Akappiyaṃ vā mahagghaṃ kappiyaṃ vā parivattetvā vuttavatthūni gahetabbāni. Agarubhaṇḍupagaṃ pana bhisibimbohanaṃ nāma natthi.
铁水壶、铁水罐、铁锅,这三者无论大小,乃至仅能盛一捧水的,都属重物。但铁滤网,无论以黑铁、红铜、熟铁、青铜中任何一种制成,在锡兰岛,容量在一足量以下者可分配。所谓足量,约合摩揭陀量器五那利,超过此量者即为重物。以上为巴利圣典中所说的铁制器皿。
Lohakumbhī lohabhāṇakaṃ lohakaṭāhanti imāni tīṇi mahantāni vā hontu khuddakāni vā antamaso pasatamattaudakagaṇhanakānipi garubhaṇḍāniyeva. Lohavārako pana kāḷalohatambalohavaṭṭalohakaṃsalohānaṃ yena kenaci kato sīhaḷadīpe pādagaṇhanako bhājetabbo. Pādo ca nāma magadhanāḷiyā pañcanāḷimattaṃ gaṇhāti, tato adhikagaṇhanako garubhaṇḍaṃ. Imāni tāva pāḷiyaṃ āgatāni lohabhājanāni.
在巴利圣典中未提及的,诸如水壶、接水器、汤勺、长柄勺、小勺、碟、盘、盒、炭火盆、烟勺等,无论大小,皆为重物。钵、铁盘、铜盘,这些则是可分配物。青铜、熟铁等所制的器皿变体,可用于僧团共用物,或作为在家人物品使用,不得作为个人所有物使用。即使是供养给僧团的青铜等器皿,亦不可作为个人所有物。据《大护持》所说:“应以在家人物品的方式使用。”
Pāḷiyaṃ pana anāgatānipi bhiṅgārapaṭiggahauḷuṅkadabbikaṭacchupātitaṭṭakasarakasamuggaaṅgārakapalladhūmakaṭacchuādīni khuddakāni vā mahantāni vā sabbāni garubhaṇḍāni. Patto, ayathālakaṃ, tambalohathālakanti imāni pana bhājanīyāni. Kaṃsalohavaṭṭalohabhājanavikati saṅghikaparibhogena vā gihivikaṭā vā vaṭṭati, puggalikaparibhogena na vaṭṭati. Kaṃsalohādibhājanaṃ saṅghassa dinnampi hi pārihāriyaṃ na vaṭṭati. ‘‘Gihivikaṭanihāreneva paribhuñjitabba’’nti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ.
然而,除器皿变体之外,其他如法的金属物品——如眼药盒、眼药棒、耳垢勺、针、叶针、小刀、小钳、小工具、锥子、钥匙、门闩、剪刀、钻孔器、鼻药管、矛、铁锤、铁砧、铁球、铁块、铁轮,以及其他各种金属制品,皆为可分配物。但烟囱、犁头、灯柱、灯盘、悬挂灯、人像、动物像等,以及用于墙壁、屋顶、门扇等的其他金属物,乃至铁钉,所有这些金属物品皆为重物。纵使自己获得,也不可保留并以个人所有物方式使用,只能以僧团共用物方式或作为在家人物品使用。锡制品亦同此理。以乳石制成的盘、碗等,皆为重物。
Ṭhapetvā pana bhājanavikatiṃ aññasmimpi kappiyalohabhaṇḍe – añjanī, añjanisalākā, kaṇṇamalaharaṇī, sūci, paṇṇasūci, khuddako, pipphalako, khuddakaṃ, ārakaṇṭakaṃ, kuñcikā, tāḷaṃ, kattarayaṭṭhi vedhako, natthudānaṃ, bhindivālo, lohakūṭo, lohakuṭṭi, lohaguḷo, lohapiṇḍi, lohacakkalikaṃ, aññampi vippakatalohabhaṇḍaṃ bhājanīyaṃ. Dhūmanettaphāladīparukkhadīpakapallakaolambakadīpaitthipurisatiracchānagatarūpakāni pana aññāni vā bhitticchadanakavāṭādīsu upanetabbāni, antamaso lohakhilakaṃ upādāya sabbāni lohabhaṇḍāni garubhaṇḍāniyeva honti, attanā laddhānipi pariharitvā puggalikaparibhogena na paribhuñjitabbāni, saṅghikaparibhogena vā gihivikaṭāni vā vaṭṭanti. Tipubhaṇḍepi eseva nayo. Khīrapāsāṇamayāni taṭṭakasarakādīni garubhaṇḍāniyeva.
然而,陶罐若用作油瓶,或容量超过一“足量”,即为重物。金、银、铜、水晶等制成的器皿,即使作为在家人物品也不可使用,更不用说以僧团共用物或个人所有物方式使用。然而,在坐卧具的使用中,不论可接触或不可接触的物品,一切皆可使用。
Ghaṭako pana telabhājanaṃ vā pādagaṇhanakato atirekameva garubhaṇḍaṃ. Suvaṇṇarajatahārakūṭajātiphalikabhājanāni gihivikaṭānipi na vaṭṭanti, pageva saṅghikaparibhogena vā puggalikaparibhogena vā. Senāsanaparibhoge pana āmāsampi anāmāsampi sabbaṃ vaṭṭati.
在斧头等工具中,凡是装好柄后,仅能用来砍削柄木或甘蔗皮,而无法从事其他大活计的斧头,属于可分配物。比这更大的、以任何方式制成的斧头,都是重物。至于刀,乃至医师用来刺静脉的刀,也是重物。小斧头的判定与刀相同。但如果制成武器的形类,则不可触摸。锄头,乃至仅四指宽的,也是重物。凿子——无论是方口、槽口、弯曲或直的,乃至用来钻扫帚柄孔的——只要装了柄,就是重物。而仅用于挖扫帚柄孔的,若未装柄,只有刃部,能够放入袋中携带,则属于可分配物。钻子也归入凿子一类。若有在家人将斧头等工具布施给寺院,而他们的房屋遭火灾或被贼偷盗,他们前来请求:‘尊者,请将工具还给我们,我们好恢复原状’,便应归还。如果他们自己带来,不应阻止;即使不带来,也不应催促。
Vāsiādīsu yāya vāsiyā ṭhapetvā daṇḍakaṭṭhacchedanaṃ vā ucchutacchanaṃ vā aññaṃ mahākammaṃ kātuṃ na sakkā, ayaṃ bhājanīyā. Tato mahattarī yena kenaci ākārena katā vāsi garubhaṇḍameva. Pharasu pana antamaso vejjānaṃ sirāvedhanapharasupi garubhaṇḍameva. Kuṭhāriyaṃ pharasusadiso eva vinicchayo. Yā pana āvudhasaṅkhepena katā, ayaṃ anāmāsā. Kudālo antamaso caturaṅgulamattopi garubhaṇḍameva. Nikhādanaṃ caturassamukhaṃ vā hotu doṇimukhaṃ vā vaṅkaṃ vā ujukaṃ vā, antamaso sammuñjanidaṇḍakavedhanampi daṇḍabaddhaṃ ce, garubhaṇḍameva. Sammuñjanidaṇḍakhaṇanakaṃ pana adaṇḍakaṃ phalamattameva, yaṃ sakkā sipāṭikāya pakkhipitvā pariharituṃ, taṃ bhājanīyaṃ. Sikharampi nikhādaneneva saṅgahitaṃ. Yehi manussehi vihāre vāsiādīni dinnāni honti, te ca ghare daḍḍhe vā corehi vā vilutte ‘‘detha no, bhante, upakaraṇe, puna pākatike karissāmā’’ti vadanti, dātabbā. Sace āharanti , na vāretabbā; anāharantāpi na codetabbā.
铁匠、铜匠、金匠、管匠、珠宝匠、补锅匠所用的砧、锤、钳、秤等一切金属器具,从布施给僧团之时起,即为重物。锡匠、金匠、皮匠的器具,也是如此。不过有一处差别:锡匠器具中的切锡刀,金匠器具中的切金刀,皮匠器具中加工皮革所用的穿孔小刀——这些属于可分配物。在理发匠、裁缝匠的器具中,除了大剪刀、大钳子、大熨斗之外,其余都是可分配物。大剪刀等是重物。
Kammārataṭṭakāracundakāranaḷakāramaṇikārapattabandhakānaṃ adhikaraṇimuṭṭhikasaṇḍāsatulādīni sabbāni lohamayaupakaraṇāni saṅghe dinnakālato paṭṭhāya garubhaṇḍāni. Tipukoṭṭakasuvaṇṇakāracammakāraupakaraṇesupi eseva nayo. Ayaṃ pana viseso – tipukoṭṭakaupakaraṇesupi tipucchedanasatthakaṃ, suvaṇṇakāraupakaraṇesu suvaṇṇacchedanasatthakaṃ, cammakāraupakaraṇesu kataparikammacammachiddanakaṃ khuddakasatthakanti imāni bhājanīyabhaṇḍāni. Nahāpitatunnakāraupakaraṇesupi ṭhapetvā mahākattariṃ mahāsaṇḍāsaṃ mahāpipphalakañca sabbaṃ bhājanīyaṃ. Mahākattariādīni garubhaṇḍāni.
在藤蔓等之中,凡是竹藤等任何藤蔓,长约半臂,若布施给僧团或在当地自生,且被守护保管,即为重物。这些藤蔓若在僧团工程和塔庙工程完成后还有剩余,也可用于个人所需。若未被守护,则不是重物。无论是以线、麻、树皮、椰子壳纤维还是皮革制成的绳索或系带,以及用树皮和椰子壳纤维搓成的单股或双股绳,从布施给僧团之时起,即是重物。未搓成绳而直接布施的线、麻、树皮、椰子壳纤维,则是可分配物。若有人布施了这些绳索、系带等物,他们因自己需要而前来取用时,不应阻止。
Valliādīsu vettavalliādikā yā kāci aḍḍhabāhuppamāṇā valli saṅghassa dinnā vā tatthajātakā vā rakkhitagopitā garubhaṇḍaṃ hoti, sā saṅghakamme ca cetiyakamme ca kate sace atirekā hoti, puggalikakammepi upanetuṃ vaṭṭati; arakkhitā pana garubhaṇḍameva na hoti. Suttamakacivākanāḷikerahīracammamayā rajjukā vā yottāni vā vāke ca nāḷikerahīre ca vaṭṭetvā katā ekavaṭṭā vā dvivaṭṭā vā saṅghassa dinnakālato paṭṭhāya garubhaṇḍaṃ. Suttaṃ pana avaṭṭetvā dinnaṃ makacivākanāḷikerahīrā ca bhājanīyā. Yehi panetāni rajjukayottādīni dinnāni honti, te attano karaṇīyena harantā na vāretabbā.
任何竹子,即使小如八指长的针筒,若布施给僧团或生于当地,并受到守护保管,即为重物。僧团工程与塔庙工程完毕后,若有剩余,也可给予个人使用。然而,足油筒、手杖、鞋拔、伞柄、伞骨,在此属于可分配物。房屋被烧毁者前来取用时,不应阻止。若欲取用被守护保管的竹子,应以等值或超值的固定物,乃至以等值的增益物作补偿后方可取用。若不补偿而取用,则仅可就地使用;离去时,应将其放置于僧团住所。若不慎取走,应差人送还;若已去往他方,应放置于所至寺院的僧团住所。
Yo koci antamaso aṭṭhaṅgulasūcidaṇḍamattopi veḷu saṅghassa dinno vā tatthajātako vā rakkhitagopito garubhaṇḍaṃ, sopi saṅghakamme ca cetiyakamme ca kate atireko puggalikakamme dātuṃ vaṭṭati. Pādagaṇhanakatelanāḷi pana kattarayaṭṭhi, upāhanadaṇḍako, chattadaṇḍo, chattasalākāti idamettha bhājanīyabhaṇḍaṃ. Daḍḍhagehamanussā gaṇhitvā gacchantā na vāretabbā. Rakkhitagopitaṃ veḷuṃ gaṇhantena samakaṃ vā atirekaṃ vā thāvaraṃ antamaso taṃagghanakampi phātikammaṃ katvā gahetabbo . Phātikammaṃ akatvā gaṇhantena tattheva vaḷañjetabbo , gamanakāle saṅghikāvāse ṭhapetvā gantabbaṃ. Asatiyā gahetvā gatena pahiṇitvā dātabbo. Desantaraṃ gatena sampattavihāre saṅghikāvāse ṭhapetabbo.
“草”,是指除文阇草与灯芯草外的一切草。在无草之地,人们用树叶覆盖,因此树叶也归入草类。如是,文阇草等中任何一把量的草,以及多罗叶等中任何一片叶,若布施给僧团,或生于当地,或在寺外僧团草地上所生,受到守护保管的,即为重物。僧团工程与塔庙工程完成后,若有剩余,也可给予个人使用。房屋被烧毁者取用时,不应阻止。乃至八指长的空白多罗叶书卷,也是重物。
Tiṇanti muñjaṃ pabbajañca ṭhapetvā avasesaṃ yaṃkiñci tiṇaṃ. Yattha pana tiṇaṃ natthi, tattha paṇṇehi chādenti; tasmā paṇṇampi tiṇeneva saṅgahitaṃ. Iti muñjādīsu yaṃkiñci muṭṭhippamāṇampi tiṇaṃ tālapaṇṇādīsu ca ekaṃ paṇṇampi saṅghassa dinnaṃ vā tatthajātakaṃ vā bahārāme saṅghassa tiṇavatthuto jātatiṇaṃ vā rakkhitagopitaṃ garubhaṇḍaṃ hoti, tampi saṅghakamme ca cetiyakamme ca kate atirekaṃ puggalikakamme dātuṃ vaṭṭati. Daḍḍhagehamanussā gahetvā gacchantā na vāretabbā. Aṭṭhaṅgulappamāṇopi rittapotthako garubhaṇḍameva.
泥土,无论是天然泥土、五色土、石灰,还是石膏、红垩、赭石等任何一类,若从难得之地运来布施,或生于当地,受守护保管,即使仅有成熟多罗果大小的一块,也是重物。僧团工程与塔庙工程完成后,若有剩余,也可给予个人使用。但雄黄、朱砂、绿矾、雌黄、锑粉,则是可分配物。
Mattikā pakatimattikā vā hotu pañcavaṇṇā vā sudhā vā sajjurasakaṅguṭṭhasilesādīsu vā yaṃkiñci, dullabhaṭṭhāne ānetvā vā dinnaṃ tatthajātakaṃ vā rakkhitagopitaṃ tālaphalapakkamattaṃ garubhaṇḍaṃ hoti. Tampi saṅghakamme ca cetiyakamme ca niṭṭhite atirekaṃ puggalikakamme dātuṃ vaṭṭati. Hiṅguhiṅgulakaharitālamanosilañjanāni pana bhājanīyabhaṇḍāni.
木制品中,任何木制器具,乃至仅如八指长针筒大小,若在木材难得之处施与僧团,或为当地所生,并经护藏保管,此即重物——如是《库伦达注》所说。而《大注疏》则将一切木、竹、皮革、石等制品均归入木制品,从“那时,僧团生起一张椅子”一句展开,判定了木制品的范围。
Dārubhaṇḍe yo koci aṭṭhaṅgulasūcidaṇḍamattopi dārubhaṇḍako dārudullabhaṭṭhāne saṅghassa dinno vā tatthajātako vā rakkhitagopito, ayaṃ garubhaṇḍaṃ hotīti kurundiyaṃ vuttaṃ. Mahāaṭṭhakathāyaṃ pana sabbampi dāruveḷucammapāsāṇādivikatiṃ dārubhaṇḍena saṅgaṇhitvā ‘‘tena kho pana samayena saṅghassa āsandiko uppanno hotī’’ti ito paṭṭhāya dārubhaṇḍavinicchayo vutto.
此处略说其义:椅子、七支床、吉祥凳、小凳、羊脚凳、余甘子圆凳、平板、床板、草垫——凡此种种,不论大小,只要施与僧团,皆是重物。在这里,草垫也包括了芭蕉叶等制成的垫子。蒙虎皮的、围以猛兽图像的、镶以宝石的床板,也是重物。
Tatrāyaṃ atthuddhāro, āsandiko, sattaṅgo, bhaddapīṭhaṃ, pīṭhikā, eḷakapādakapīṭhaṃ, āmalakavaṭṭakapīṭhaṃ, phalakaṃ, kocchaṃ, palālapīṭhakanti imesu tāva yaṃkiñci khuddakaṃ vā hotu mahantaṃ vā, saṅghassa dinnaṃ garubhaṇḍaṃ hoti. Palālapīṭhena cettha kadalipattādipīṭhānipi saṅgahitāni. Byagghacammaonaddhampi vāḷarūpaparikkhittaṃ, ratanaparisibbitaṃ, kocchakaṃ garubhaṇḍameva.
弯曲木板、长木板、洗衣板、捣衣板、捣衣槌、切牙签砧、棍槌、砧板、染槽、接水器,木制、牙制或竹制的有脚或无脚匣、箱,不逾足握之量的小容器,水槽、水锅、瓢、勺、饮水杯、饮水壶——这些物品中,任何施与僧团者皆是重物。而螺贝则为可分配物,木制水葫芦亦然。
Vaṅkaphalakaṃ, dīghaphalakaṃ, cīvaradhovanaphalakaṃ, ghaṭṭanaphalakaṃ, ghaṭṭanamuggaro, dantakaṭṭhacchedanagaṇṭhikā, daṇḍamuggaro, ambaṇaṃ, rajanadoṇi, udakapaṭicchako, dārumayo vā dantamayo vā veḷumayo vā sapādakopi apādakopi samuggo, mañjūsā, pādagaṇhanakato atirekappamāṇo karaṇḍo, udakadoṇi, udakakaṭāhaṃ, uḷuṅko, kaṭacchu, pānīyasarāvaṃ, pānīyasaṅkhoti etesupi yaṃkiñci saṅghe dinnaṃ garubhaṇḍaṃ. Saṅkhathālakaṃ pana bhājanīyaṃ, tathā dārumayo udakatumbo.
足垫圈——无论木制还是布、叶等所成——皆属重物。托盘、钵盖、扇子、团扇、篮、篓、杖扫帚、手扫帚:凡此种种,无论大小,凡由木、竹、叶、皮革等任何材料制成者,皆为重物。
Pādakathalikamaṇḍalaṃ dārumayaṃ vā hotu coḷapaṇṇādimayaṃ vā sabbaṃ garubhaṇḍaṃ. Ādhārako pattapidhānaṃ, tālavaṇṭaṃ, bījanī, caṅkoṭakaṃ, pacchi, yaṭṭhisammuñjanī muṭṭhisammuñjanīti etesupi yaṃkiñci khuddakaṃ vā mahantaṃ vā dāruveḷupaṇṇacammādīsu yena kenaci kataṃ garubhaṇḍameva.
柱、梁、梯板等,不论木制或石制,凡属房屋构件者,任何床架,任何铺地物,任何非许用皮革——凡此施予僧团者,皆为重物。然可将其制成铺地物而用。羊皮则属于垫褥类,彼亦为重物。许用皮革为可分配物。在《库伦达》中说:‘一切如床大小的皮革皆是重物。’
Thambhatulāsopānaphalakādīsu dārumayaṃ vā pāsāṇamayaṃ vā yaṃkiñci gehasambhārarūpaṃ, yo koci kaṭasārako, yaṃkiñci bhūmattharaṇaṃ, yaṃkiñci akappiyacammaṃ, sabbaṃ saṅghe dinnaṃ garubhaṇḍaṃ, bhūmattharaṇaṃ kātuṃ vaṭṭati. Eḷakacammaṃ pana paccattharaṇagatikaṃ hoti, tampi garubhaṇḍameva. Kappiyacammāni bhājanīyāni. Kurundiyaṃ pana ‘‘sabbaṃ mañcappamāṇaṃ cammaṃ garubhaṇḍa’’nti vuttaṃ.
臼、杵、簸箕、磨石、小磨石、石槽、石锅、织机风箱等一切织工用具,一切农具,一切有轮车辆,皆为重物。床脚、床横档、凳脚、凳横档,以及斧、凿等之柄——凡这些中,尚未完成刨削、未竣工者,为可分配物;而已刨削光滑者,则为重物。此外,允许的刀柄、伞柄与伞叶、剪刀、鞋、带燧木的钻火器、法槌,以及不超过一脚握持量的余甘子葫芦、余甘子罐、葫芦葫芦、葫芦罐、角葫芦:凡此一切,皆为可分配物;若大于此,则为重物。
Udukkhalaṃ, musalaṃ, suppaṃ, nisadaṃ, nisadapoto, pāsāṇadoṇi, pāsāṇakaṭāhaṃ, turivemabhastādi sabbaṃ pesakārādibhaṇḍaṃ, sabbaṃ kasibhaṇḍaṃ, sabbaṃ cakkayuttakayānaṃ garubhaṇḍameva. Mañcapādo , mañcaaṭanī, pīṭhapādo, pīṭhaaṭanī, vāsipharasuādīnaṃ daṇḍāti etesu yaṃkiñci vippakatatacchanakammaṃ aniṭṭhitameva bhājanīyaṃ, tacchitamaṭṭhaṃ pana garubhaṇḍaṃ hoti. Anuññātavāsiyā pana daṇḍo chattamuṭṭhipaṇṇaṃ kattarayaṭṭhi upāhanā araṇisahitaṃ dhammakaraṇo pādagaṇhanakato anatirittaṃ āmalakatumbaṃ āmalakaghaṭo lābukatumbaṃ lābughaṭo visāṇakatumbanti sabbametaṃ bhājanīyaṃ, tato mahantataraṃ garubhaṇḍaṃ.
象牙或任何角类,未经刨削而保持原状者,皆为可分配物;以此制成的床脚等物,判定与前述相同。纵使已经刨削完成,如朱砂盒、眼药盒、纽扣、针筒、眼药筒、眼药棒、擦水布,这一切也都属于可分配物。
Hatthidanto vā yaṃkiñci visāṇaṃ vā atacchitaṃ yathājātameva bhājanīyaṃ, tehi katamañcapādādīsu purimasadisoyeva vinicchayo. Tacchitaniṭṭhitopi hiṅgukaraṇḍako añjanakaraṇḍako gaṇṭhikā vidho añjanī añjanisalākā udakapuñchanīti idaṃ sabbaṃ bhājanīyameva.
于陶器中,一切为人所受用、使用的罐、瓮等陶工器皿,以及钵锅、炭锅、熏烟器、灯树、灯盏、砖、瓦、塔尖等,自施予僧团之时起即为重物。然而,未超过脚握持量尺寸的罐、钵、盘、金瓶等,于此则为可分配物。如同陶器,于金属器中,瓶等亦属可分配品类,这是此处的次第解说。
Mattikābhaṇḍe sabbaṃ manussānaṃ upabhogaparibhogaṃ ghaṭapiṭharādikulālabhājanaṃ pattakaṭāhaṃ aṅgārakaṭāhaṃ dhūmadānakaṃ dīparukkhako dīpakapallikā cayaniṭṭhakā chadaniṭṭhakā thūpikāti saṅghassa dinnakālato paṭṭhāya garubhaṇḍaṃ, pādagaṇhanakato anatirittappamāṇo pana ghaṭako pattaṃ thālakaṃ kañcanako kuṇḍikāti idamettha bhājanīyabhaṇḍaṃ. Yathā ca mattikābhaṇḍe; evaṃ lohabhaṇḍepi kuṇḍikā bhājanīyakoṭṭhāsameva bhajatīti ayamettha anupubbikathā.
新建工程授权论
Navakammadānakathā
323323.“仅以安装鸽笼架”,是说仅在门楣上方安设鸽笼架。“仅以涂抹围墙”,是说仅以涂抹牛粪围墙或树皮围墙。“烟熏时”,是指只要其火葬堆的烟还可看见,此住处即属于他;如是于烟熏时通过白二甘马将已完成的住处授予。“未完成”,指未完成到椽子尚未升上。若椽子已升上,则称为“已多作”,故从那以后不应再给予,他应令人劝化后再行建造。对于小住处,观察工程后给予六、五、四年:观察工程后,四肘住处给予四年,五肘给予五年,六肘给予六年。而半圆屋因是七、八肘,故此处说“七、八年”。若为九肘,亦应给予九年。对于大住处,十肘或十一肘的住处或殿堂,应给予十年或十一年。十二肘或更超出的,纵使如铜殿一般,也只应给予十二年,不应超过。
323.Bhaṇḍikāṭṭhapanamattenāti dvārabāhānaṃ upari kapotabhaṇḍikayojanamattena. Paribhaṇḍakaraṇamattenāti gomayaparibhaṇḍakasāvaparibhaṇḍakaraṇamattena. Dhūmakālikanti idaṃ yāvassa citakadhūmo na paññāyati, tāva ayaṃ vihāro etassevāti evaṃ dhūmakāle apaloketvā katapariyositaṃ vihāraṃ denti. Vippakatanti ettha vippakato nāma yāva gopānasiyo na ārohanti. Gopānasīsu pana āruḷhāsu bahukato nāma hoti, tasmā tato paṭṭhāya na dātabbo, kiñcideva samādapetvā kāressati. Khuddake vihāre kammaṃ oloketvā chappañcavassikanti kammaṃ oloketvā catuhatthavihāre catuvassikaṃ, pañcahatthe pañcavassikaṃ, chahatthe chavassikaṃ dātabbaṃ. Aḍḍhayogo pana yasmā sattaṭṭhahattho hoti, tasmā ettha ‘‘sattaṭṭhavassika’’nti vuttaṃ. Sace pana so navahattho hoti navavassikampi dātabbaṃ. Mahallake pana dasahatthe ekādasahatthe vihāre vā pāsāde vā dasavassikaṃ vā ekādasavassikaṃ vā dātabbaṃ. Dvādasahatthe pana tato adhike vā lohapāsādasadisepi dvādasavassikameva dātabbaṃ, na tato uttari.
负责新建工程的比丘于雨安居期间得用该住处,非安居期间则不得阻止他人。若该住处破旧,应告知住处所有者或其族中后人:‘你的住处即将毁坏,请修缮此住处。’若他无力修缮,比丘们应劝请其亲属或护持者后加以修缮。若他们亦不能,则应以僧团资具修缮。若仍无资具,可舍弃一处住处以修缮其余。即便舍弃多处而保留一处,也是可以的。
Navakammiko bhikkhu antovasse taṃ āvāsaṃ labhati, utukāle paṭibāhituṃ na labhati. Sace so āvāso jīrati, āvāsasāmikassa vā tassa vaṃse uppannassa vā kassaci kathetabbaṃ – ‘‘āvāso te nassati, jaggatha etaṃ āvāsa’’nti. Sace so na sakkoti, bhikkhūhi ñātī vā upaṭṭhāke vā samādapetvā jaggitabbo. Sace tepi na sakkonti, saṅghikena paccayena jaggitabbo. Tasmimpi asati ekaṃ āvāsaṃ vissajjetvā avasesā jaggitabbā. Bahū vissajjetvā ekaṃ saṇṭhāpetumpi vaṭṭatiyeva.
在饥荒时,比丘们离去后,所有住处都会毁坏。因此应舍弃一个、两个或三个住处,由享用粥、食、衣等资具的比丘们守护其余住处。然而《库伦提亚》中说:‘当僧团资具不足时,应对一位比丘说:“你取一处床座之地来守护。”若他想要更多,可给予三分之一或一半的份额,令他守护。若他不肯,说“这里只剩柱子,还有许多工作要做”,则应说:“你当作个人住处来守护吧;如此僧团也能获得存放物品之处和新来比丘的住处”,令他守护。如此守护者,在其在世时,该住处属于个人,死后则仍归于僧团。若他想给予弟子们,应观察其工作后,将三分之一或一半作为个人住处令他守护。这样他就能给予弟子们。若无守护者,则应以“舍弃一个住处”等方式令他守护。’
Dubbhikkhe bhikkhūsu pakkantesu sabbe āvāsā nassanti, tasmā ekaṃ vā dve vā tayo vā āvāse vissajjetvā tato yāgubhattacīvarādīni paribhuñjantehi sesāvāsā jaggitabbāyeva. Kurundiyaṃ pana vuttaṃ ‘‘saṅghike paccaye asati eko bhikkhu ‘tuyhaṃ ekaṃ mañcaṭṭhānaṃ gahetvā jaggāhī’ti vattabbo. Sace bahutaraṃ icchati, tibhāgaṃ vā upaḍḍhabhāgaṃ vā datvāpi jaggāpetabbaṃ. Atha ‘thambhamattamevettha avasiṭṭhaṃ, bahukammaṃ kātabba’nti na icchati, ‘tuyhaṃ puggalikameva katvā jagga; evampi hi saṅghassa bhaṇḍakaṭṭhapanaṭṭhānaṃ navakānañca vasanaṭṭhānaṃ labhissatī’ti jaggāpetabbo. Evaṃ jaggito pana tasmiṃ jīvante puggaliko hoti, mate saṅghikoyeva . Sace saddhivihārikānaṃ dātukāmo hoti, kammaṃ oloketvā tibhāgaṃ vā upaḍḍhaṃ vā puggalikaṃ katvā jaggāpetabbo. Evañhi saddhivihārikānaṃ dātuṃ labhati. Evaṃ jagganake pana asati ‘ekaṃ āvāsaṃ vissajjetvā’tiādinā nayena jaggāpetabbo’’ti.
而且,那里还说了另一件事:两位比丘取得僧团土地,经清理后建造僧团住所。先取得该地者为主人。若两人均建造个人住所,仍是先取得土地者为主人。若一人建造僧团住所,另一人建造个人住所,若尚有许多其他适合建造住所之地,则建造个人住所者不应被阻止。但若没有其他那样合适的地方,则应阻止他,只许建造僧团住所者建造。而他所做个人花费,应予补偿。若在已建成的住所或建住所处有能遮荫、结果实的树木,应征得同意后移除。若是个人所有,应询问主人;若主人不允,应在三次请求后说:“我们将给出与树木等值的代价”,然后移除。
Idampi ca aññaṃ tattheva vuttaṃ – dve bhikkhū saṅghikaṃ bhūmiṃ gahetvā sodhetvā saṅghikaṃ senāsanaṃ karonti. Yena sā bhūmi paṭhamaṃ gahitā, so sāmī. Ubhopi puggalikaṃ karonti, soyeva sāmī. So saṅghikaṃ karoti, itaro puggalikaṃ karoti, aññaṃ ce bahuṃ senāsanaṭṭhānaṃ atthi , puggalikaṃ karontopi na vāretabbo. Aññasmiṃ pana tādise paṭirūpe ṭhāne asati taṃ paṭibāhitvā saṅghikaṃ karonteneva kātabbaṃ. Yaṃ pana tassa tattha vayakammaṃ kataṃ, taṃ dātabbaṃ. Sace pana katāvāse vā āvāsakaraṇaṭṭhāne vā chāyūpagaphalūpagarukkhā honti, apaloketvā hāretabbā. Puggalikā ce honti, sāmikā āpucchitabbā; no ce denti, yāvatatiyaṃ āpucchitvā ‘‘rukkhaagghanakamūlaṃ dassāmā’’ti hāretabbā.
若有人不曾取用僧团哪怕一根藤蔓,仅凭自备的资具在僧团土地上建造个人住所,则此住所一半属僧团,一半属个人。若是楼阁,下层属僧团,上层属个人。若他想要下层,便得下层。若他上下层皆想要,则两边各得一半。若建造两处住所,则一处归僧团,一处归个人。若利用屋中现成的建材建造,则得三分之一份额。若在空地建造台基或门廊,外墙的一半属僧团,一半归他。若填平大片凹凸不平之地并开辟道路而建成住所,僧团对此住所不具所有权。
Yo pana saṅghikavallimattampi aggahetvā āharimena upakaraṇena saṅghikāya bhūmiyā puggalikavihāraṃ kāreti, upaḍḍhaṃ saṅghikaṃ hoti; upaḍḍhaṃ puggalikaṃ. Pāsādo ce hoti, heṭṭhāpāsādo saṅghiko; upari puggaliko. Sace so heṭṭhāpāsādaṃ icchati, tassa hoti. Atha heṭṭhā ca upari ca icchati, ubhayattha upaḍḍhaṃ labhati. Dve senāsanāni kāreti – ekaṃ saṅghikaṃ, ekaṃ puggalikaṃ. Sace vihāre uṭṭhitena dabbasambhārena kāreti, tatiyabhāgaṃ labhati. Sace akataṭṭhāne cayaṃ vā pamukhaṃ vā karoti, bahikuṭṭe upaḍḍhaṃ saṅghassa, upaḍḍhaṃ tassa. Atha mahantaṃ visamaṃ pūretvā apade padaṃ dassetvā kataṃ hoti, anissaro tattha saṅgho.
“一个优选住处”此处意为:在新建筑工程分配处,或依戒腊应得的住所中,他所希求的任何一处,我即开许为优选住处。
Ekaṃvaraseyyanti ettha navakammadānaṭṭhāne vā vassaggena pattaṭṭhāne vā yaṃ icchati, taṃ ekaṃ varaseyyaṃ anujānāmīti attho.
“安居结束后离去,住所仍属于他”是指:若他返回居住,在雨安居期间该住所仍归他所有;若他不再来,弟子等人亦不得占用。
Pariyosite pakkamati tassevetanti puna āgantvā vasantassa antovassaṃ tasseva taṃ; anāgacchantassa pana saddhivihārikādayo gahetuṃ na labhanti.
关于除非受用否则禁止等的论说
Aññatrapaṭibhogapaṭikkhepādikathā
324“不搬走”指的是不搬到别处去受用。“为保护故”指的是为了保护那里的床、椅等,我允许搬到别处。这就是它的含义。因此,若有人将其搬到别处,以僧团共用方式受用,那么如果丢失,就彻底丢失;如果损坏,就彻底损坏。如果该住所修复后物品仍然完好,则应恢复原状。如果以个人受用方式受用,那么丢失或损坏便成为债务,在该住所修复后必须赔偿。若从那里取走椽子等物,用于其他僧团的住所,则是如法使用;若用于个人住所,则须支付相应价值或恢复原状。从废弃住所取走床、椅等物时,若以偷盗心取,应按物品价值以发露举罪的方式处理;若心想“待此处再次成为住所时我便归还”而取走,并以僧团共用方式受用,那么如果丢失,就彻底丢失;如果损坏,就彻底损坏;如果物品完好,则应恢复原状。以个人受用方式受用者,如果丢失,则成为债务。同样地,门、窗等物,无论是用于僧团住所还是个人住所,都必须归还。
324.Nātiharantīti aññatra haritvā na paribhuñjanti. Guttatthāyāti yaṃ tattha mañcapīṭhādi, tassa guttatthāya, taṃ aññatra harituṃ anujānāmīti attho. Tasmā taṃ aññatra haritvā saṅghikaparibhogena paribhuñjantassa naṭṭhaṃ sunaṭṭhaṃ, jiṇṇaṃ sujiṇṇaṃ. Sace arogaṃ tasmiṃ vihāre paṭisaṅkhate puna pākatikaṃ kātabbaṃ. Puggalikaparibhogena paribhuñjato naṭṭhaṃ vā jiṇṇaṃ vā gīvā hoti, tasmiṃ paṭisaṅkhate dātabbameva. Sace tato gopānasiādīni gahetvā aññasmiṃ saṅghikāvāse yojenti, suyojitāni. Puggalikāvāse yojentehi pana mūlaṃ vā dātabbaṃ, paṭipākatikaṃ vā kātabbaṃ chaḍḍitavihārato mañcapīṭhādīni theyyacittena gaṇhanto uddhāreyeva bhaṇḍagghena kāretabbo. Puna āvāsikakāle dassāmīti gahetvā saṅghikaparibhogena paribhuñjantassa naṭṭhaṃ sunaṭṭhaṃ, jiṇṇaṃ sujiṇṇaṃ. Arogañce pākatikaṃ kātabbaṃ . Puggalikaparibhogena paribhuñjantassa naṭṭhaṃ gīvā hoti. Tato dvāravātapānādīni saṅghikāvāse vā puggalikāvāse vā yojitāni paṭidātabbāniyeva.
“为增长业故”的意思是为了增值的事业。此处的增长业,是指价值与床、椅等坐卧具相等或更高的坐卧具才为适当。
Phātikammatthāyāti vaḍḍhikammatthāya. Phātikammañcettha samakaṃ vā atirekaṃ vā agghanakaṃ mañcapīṭhādisenāsanameva vaṭṭati.
“轮状垫”是指用毯子等包裹而制成的轮状坐垫。“以湿脚”是指脚踩之处会留下水迹,这样的脚不应踩踏涂敷过的地面或坐卧具。如果仅仅显出水汽而没有水迹,则允许。至于擦脚布,即使是湿脚也可以踩踏。至于穿鞋者,即使是洗过的脚,也不得踩踏那些不应踩踏之处。
Cakkalikanti kambalādīhi veṭhetvā katacakkalikaṃ. Allehi pādehīti yehi akkantaṭṭhāne udakaṃ paññāyati, evarūpehi pādehi paribhaṇḍakatabhūmi vā senāsanaṃ vā na akkamitabbaṃ . Sace pana udakasinehamattameva paññāyati, na udakaṃ, vaṭṭati. Pādapuñchaniṃ pana allapādehipi akkamituṃ vaṭṭatiyeva. Saupāhanena dhotapādehi akkamitabbaṭṭhāneyeva na vaṭṭati.
“用布包裹”的意思是:在石灰地或经过涂敷的地面上,如果没有席子或垫子,应用布包裹双脚;若没有布,铺上树叶也可以。若什么也不铺就直接放下脚,则犯恶作。然而,如果那里的常住者即使不铺地面也照样放脚,不洗脚也照样使用,那么同样的使用方式也是允许的。
Coḷakena paliveṭhetunti sudhābhūmiyaṃ vā paribhaṇḍabhūmiyaṃ vā sace taṭṭikā vā kaṭasārako vā natthi, coḷakena pādā veṭhetabbā, tasmiṃ asati paṇṇampi attharituṃ vaṭṭati. Kiñci anattharitvā ṭhapentassa pana dukkaṭaṃ. Yadi pana tattha nevāsikā anatthatāyapi bhūmiyā ṭhapenti, adhotapādehipi vaḷañjenti, tatheva vaḷañjetuṃ vaṭṭati.
“比丘们,不应在已装饰的墙壁上”指的是白墙或彩绘墙。不仅是墙壁,门、窗、靠板、石柱与木柱,若不用衣物等先作遮盖,都不可倚靠。
Na bhikkhave parikammakatā bhittīti setabhitti vā cittakammakatā vā. Na kevalañca bhittimeva, dvārampi vātapānampi apassenaphalakampi pāsāṇatthambhampi rukkhatthambhampi cīvarena vā kenaci vā appaṭicchādetvā apassayituṃ na labbhatiyeva.
“Dhotapādakā”指已洗净脚的人,对于应以净脚踩踏之处若想躺卧,便生悔惧。“Dhotapādake”也是异读,指应以净脚踩踏之处。“Paccattharitvā”意为:必须先用自己的敷具铺在已作平整的地面、或地面上的坐卧具、或僧团的床与凳上,然后才可躺下。若在睡着时敷具皱缩,身体的任何部分触到床或凳,也犯。若涉及毛发,则按毛发数犯。对于以头为倚靠而卧者,也是同样的道理。然而,以手掌和脚底接触或踩踏,则是允许的。若在搬移床凳时身体被碰到,不犯。
Dhotapādakāti dhotapādakā hutvā dhotehi pādehi akkamitabbaṭṭhāne nipajjituṃ kukkuccāyanti. ‘‘Dhotapādake’’tipi pāṭho. Dhotehi pādehi akkamitabbaṭṭhānassetaṃ adhivacanaṃ . Paccattharitvāti paribhaṇḍakataṃ bhūmiṃ vā bhūmattharaṇasenāsanaṃ vā saṅghikamañcapīṭhaṃ vā attano santakena paccattharaṇena paccattharitvāva nipajjitabbaṃ. Sace niddāyatopi paccattharaṇe saṅkuṭite koci sarīrāvayavo mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā phusati, āpattiyeva. Lomesu pana lomagaṇanāya āpattiyeva. Paribhogasīsena apassayantassāpi eseva nayo. Hatthatalapādatalehi pana phusituṃ vā akkamituṃ vā vaṭṭati. Mañcapīṭhaṃ nīharantassa kāye paṭihaññati, anāpatti.
关于准许僧团供食等的论说。
Saṅghabhattādianujānanakathā
325“不能作僧团食”:意为不能为整个僧团备办食物。在“指定食”等中,有人希望以“从僧团中指定一位、两位……乃至十位比丘,请供养他们”这样的指定方式,为所指定的比丘们供食。另有人希望同样地划定比丘、邀请之后,为他们供食。又有人希望以抽签方式,还有人希望以“半月食、布萨食、月首食”这样确定后,为一位、两位……乃至十位比丘供食。如是,这些供养便得到了“指定食”“邀请食”等名称。然而,因为他们虽然在饥馑时不能承办,但在丰饶时又能再为僧团供食,所以世尊将这些一并包括在内,说:“诸比丘,我允许僧团食、指定食……”等。
325.Nasakkonti saṅghabhattaṃ kātunti sakalassa saṅghassa bhattaṃ kātuṃ na sakkonti. Uddesabhattantiādīsu ‘‘ekaṃ vā dve vā…pe… dasa vā bhikkhū saṅghato uddisitvā dethā’’ti evaṃ uddesena laddhabhikkhūnaṃ bhattaṃ kātuṃ icchanti. Apare tatheva bhikkhū paricchinditvā nimantetvā tesaṃ bhattaṃ kātuṃ icchanti. Apare salākāyo chinditvā, apare pakkhikaṃ uposathikaṃ pāṭipadikanti evaṃ niyāmetvā, ekassa vā dvinnaṃ vā…pe… dasannaṃ vā bhikkhūnaṃ bhattaṃ kātuṃ icchanti. Iti etāni bhattāni uddesabhattaṃ nimantananti imaṃ vohāraṃ pattāni. Yasmā pana te sacepi dubbhikkhe na sakkonti, subhikkhe jāte pana puna saṅghabhattaṃ kātuṃ sakkhissanti, tasmā bhagavā tampi anto katvā ‘‘anujānāmi, bhikkhave, saṅghabhattaṃ uddesabhatta’’ntiādimāha.
其中,僧团食没有固定的座次,因此不应说:“我们这十天、十二天在用餐的人,现在从别处请比丘来吧。”也不应说:“前几日我们没有得到,现在你们替我们取那一份吧。”因为那份食物本就普施给所有前来的人。
Tattha saṅghabhatte ṭhitikā nāma natthi, tasmā ‘‘amhākaṃ ajja dasa dvādasa divasā bhuñjantānaṃ idāni aññato bhikkhū ānethā’’ti na evaṃ tattha vattabbaṃ. ‘‘Purimadivasesu amhehi na laddhaṃ, idāni taṃ amhākaṃ gāhethā’’ti evampi vattuṃ na labbhati. Tañhi āgatāgatānaṃ pāpuṇātiyeva.
指定供食的论说。
Uddesabhattakathā
在指定食等的受用中,有这样的规制:若国王或大臣从僧团指定后,派人传话说“请带如许数量的比丘来”,应先唱时,再询问固定的座次。如果已有固定座次,便从那时起按座次取食;如果没有,则从长老座开始依次而取。负责指定的人也不可越过常行乞食的比丘;不过,那些常行乞食者为了守护头陀支,会自行越过。如此取食时,若有懈怠的大长老后来才到,不应说:“尊者,正在为二十夏者取食,您的固定座次已经过了。”应当保留其固定座次,先为他们取食,之后再按固定座次取。若听说“某寺院生起许多指定食”,比丘们即使远在一由旬外的寺院也会前来;对已到达的比丘,应从其站立之处开始,依照座次取食。对尚未到达但已进入近行界者,如果其弟子等正在代取,也应为其取食。有人说,应为在近行界外站立的人取食,不应不作为。然而,若他们进入近行界后,便与界内者成为同一群体,或就在自寺门口、或就在寺院内,则此界可称为依众而增广的界,因此也应为取。即使已经分给了新到达的僧众,对后来者也应取食。但在第二部分,当长老座已升座时,若再有人来,则第一部分的原则不适用,应从第二部分开始依据戒腊取食。
Uddesabhattādīsu pana ayaṃ nayo – raññā vā rājamahāmattena vā saṅghato uddisitvā ‘‘ettake bhikkhū ānethā’’ti pahite kālaṃ ghosetvā ṭhitikā pucchitabbā. Sace atthi, tato paṭṭhāya gāhetabbaṃ; no ce, therāsanato paṭṭhāya gāhetabbaṃ. Uddesakena piṇḍapātikānampi na atikkāmetabbaṃ. Te pana dhutaṅgaṃ rakkhantā sayameva atikkamissanti; evaṃ gāhiyamāne alasajātikā mahātherā pacchā āgacchanti, ‘‘bhante, vīsativassānaṃ gāhiyati, tumhākaṃ ṭhitikā atikkantā’’ti na vattabbā, ṭhitikaṃ ṭhapetvā tesaṃ gāhetvā pacchā ṭhitikāya gāhetabbaṃ. ‘‘Asukavihāre bahuṃ uddesabhattaṃ uppanna’’nti sutvā yojanantarikavihāratopi bhikkhū āgacchanti, sampattasampattānaṃ ṭhitaṭṭhānato paṭṭhāya gāhetabbaṃ. Asampattānampi upacārasīmaṃ paviṭṭhānaṃ antevāsikādīsu gaṇhantesu gāhetabbameva. Bahiupacārasīmāya ṭhitānaṃ gāhethāti vadanti, na gāhetabbaṃ. Sace pana upacārasīmaṃ okkantehi ekābaddhā hutvā attano vihāradvāre vā antovihāreyeva vā honti, parisāvasena vaḍḍhitā nāma sīmā hoti, tasmā gāhetabbaṃ. Saṅghanavakassa dinnepi pacchā āgatānaṃ gāhetabbameva . Dutiyabhāge pana therāsanaṃ āruḷhe puna āgatānaṃ paṭhamabhāgo na pāpuṇāti, dutiyabhāgato vassaggena gāhetabbaṃ.
在一所寺院中,当划定一处食指定处之后,即便在方圆一伽浮他范围的近行界内任何地方被通知的指定食,也必须在该食指定处依位次取用。若有人派遣一位比丘传话说:“明日也请从僧团中指定十位比丘前来”,那位受派的比丘应将此事禀告食指定者。若当天忘记告知,次日清晨也应告知。若次日清晨又忘了,直到入村乞食时才想起,那么只要尚未越过近行界,就应按照食堂中本有的固定位次取食。即使比丘们已经越过近行界,只要他们与近行界内者形成同一群体,彼此不离开十二手距离而行,也应按原有的固定位次取食。然而,若比丘们并无那样的同一群体,则在近行界外想起之处,应设立新的固定位次而取用。在村内座堂想起者,应按座堂的固定位次取。无论在何处想起,都应当取用;若不取用,则是不允许的。因为这样的食物在第二天是得不到的。
Ekasmiṃ vihāre ekaṃ bhattuddesaṭṭhānaṃ paricchinditvā gāvutappamāṇāyapi upacārasīmāya yattha katthaci ārocitaṃ uddesabhattaṃ, tasmiṃyeva bhattuddesaṭṭhāne gāhetabbaṃ. Eko ekassa bhikkhuno pahiṇāti ‘‘svepi saṅghato uddisitvā dasa bhikkhū pahiṇathā’’ti, tena so attho bhattuddesakassa ārocetabbo. Sace taṃ divasaṃ pamussati, dutiyadivase pātova ārocetabbo. Atha pamussitvāva piṇḍāya pavisanto sarati, yāva upacārasīmaṃ nātikkamati, tāva yā bhojanasālāya pakatiṭṭhitikā, tassāyeva vasena gāhetabbaṃ. Sacepi upacārasīmaṃ atikkantā bhikkhū ca upacārasīmaṭṭhakehi ekābaddhā honti, aññamaññaṃ dvādasahatthantaraṃ avijahitvā gacchanti, pakatiṭṭhitikāya vasena gāhetabbaṃ. Bhikkhūnaṃ pana tādise ekābaddhe asati bahiupacārasīmāya yasmiṃ ṭhāne sarati, tattha navaṃ ṭhitikaṃ katvā gāhetabbaṃ. Antogāme āsanasālāya sarantena āsanasālāya ṭhitikāya gāhetabbaṃ. Yattha katthaci saritvā gāhetabbameva, agāhetuṃ na vaṭṭati. Na hi etaṃ dutiyadivase labbhatīti.
若有人看见比丘们正从自己的寺院前往其他寺院,便为此指定了指定食,那么只要这些比丘仍在内近行处,或与近行界内者如前所述形成同一群体,便应按照自己寺院的固定位次取食。若供养是为站在近行界外的比丘而作,当有人说“尊者,请从僧团中指定这几位比丘”时,应为已经到达的比丘取食。应当知道,在那里,依不离开十二手距离及同一群体的原则,即使是站在远处,也视同已经到达。如果他们前往某寺院,并在该处告知已经进入界内的人,则应按照该寺院的固定位次取食。即使有人在村门口、街道上、十字路口或房屋之间看见比丘们,并告知僧团进行指定,也应在各处为进入内近行处的人取食。
Sace sakavihārato aññaṃ vihāraṃ gacchante bhikkhū disvā koci uddesabhattaṃ uddisāpeti, yāva antoupacāre vā upacārasīmaṭṭhakehi saddhiṃ vuttanayena ekābaddhā vā honti, tāva sakavihāre ṭhitikāvaseneva gāhetabbaṃ. Bahiupacāre ṭhitānaṃ dinnaṃ pana ‘‘saṅghato bhante ettake nāma bhikkhū uddisathā’’ti vutte sampattānaṃ gāhetabbaṃ. Tattha dvādasahatthantaraṃ avijahitvā ekābaddhanayena dūre ṭhitāpi sampattāyevāti veditabbaṃ. Sace yaṃ vihāraṃ gacchanti, tattha paviṭṭhānaṃ ārocenti, tassa vihārassa ṭhitikāvasena gāhetabbaṃ. Sacepi gāmadvāre vā vīthiyaṃ vā catukke vā antaraghare vā bhikkhū disvā koci saṅghuddesaṃ āroceti, tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne antoupacāragatānaṃ gāhetabbaṃ.
此处的“住处范围”应依“一屋一范围、一屋多范围、多屋一范围、多屋多范围”这四种情形来理解。其中,若有一户人家的住宅只有一个出入口,且位于悬崖等自然界限之内,即称为“一屋一范围”。于该范围内产生的指定利得,即使是依乞食行仪而住在该范围内的所有人,也都能获得,这便称为“一屋一范围”。
Gharūpacāro cettha ‘‘ekaṃ gharaṃ ekūpacāraṃ, ekaṃ gharaṃ nānūpacāraṃ, nānāgharaṃ ekūpacāraṃ, nānāgharaṃ nānūpacāra’’nti imesaṃ vasena veditabbo. Tattha yaṃ ekakulassa gharaṃ ekavaḷañjaṃ hoti, taṃ suppapātaparicchedassa anto ekūpacāraṃ nāma. Tatthuppanno uddesalābho tasmiṃ upacāre bhikkhācāravattenapi ṭhitānaṃ sabbesaṃ pāpuṇāti, etaṃ ‘‘ekaṃ gharaṃ ekūpacāraṃ’’ nāma.
然而,若有一屋,为两位妻子安乐居住而在中间筑墙,并各自开设不同的门,于此处产生的指定利得,不能跨越墙壁到达另一侧,唯独归属于各自所在之处就坐的比丘,这称为“一屋多范围”。
Yaṃ pana ekaṃ gharaṃ dvinnaṃ bhariyānaṃ sukhavihāratthāya majjhe bhittiṃ uṭṭhāpetvā nānādvāravaḷañjaṃ kataṃ, tatthuppanno uddesalābho bhittiantarikassa na pāpuṇāti, tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne nisinnasseva pāpuṇāti, etaṃ ‘‘ekaṃ gharaṃ nānūpacāraṃ’’ nāma.
然而,若在一屋中,邀请众多比丘,从屋内开始将座位连成一片,乃至坐满邻家屋舍,于此产生的指定利得,则所有比丘皆可获得。又或者,多户人家的住处,中间不筑墙,仅以一门共同出入,其中也适用同样的道理。这称为“多屋一范围”。
Yasmiṃ pana ghare bahū bhikkhū nimantetvā antogehato paṭṭhāya ekābaddhe katvā paṭivissakagharānipi pūretvā nisīdāpenti, tatthuppanno uddesalābho sabbesaṃ pāpuṇāti. Yampi nānākulassa nivesanaṃ majjhe bhittiṃ akatvā ekadvāreneva vaḷañjanti, tatrāpi eseva nayo. Etaṃ ‘‘nānāgharaṃ ekūpacāraṃ’’ nāma.
然而,若在多个住处就坐的比丘们产生了指定利得,即便透过墙壁缝隙能望见其他比丘,该利得也仅归属于各自住处内就坐的比丘,这称为“多屋多范围”。
Yo pana nānānivesanesu nisinnānaṃ bhikkhūnaṃ uddesalābho uppajjati, kiñcāpi bhitticchiddena bhikkhū dissanti, tasmiṃ tasmiṃ nivesane nisinnānaṃyeva pāpuṇāti, etaṃ ‘‘nānāgharaṃ nānūpacāraṃ’’ nāma.
若人在村口、街道或广场等某处得到一份指定施食,当没有其他比丘时便自己取用,第二日在同一处又得到另一份施食时,则当他见到任何新学比丘或长老比丘,即应交给那位比丘。如果没有任何其他比丘,则自己取用并食用。
Yo pana gāmadvāravīthicatukkesu aññatarasmiṃ ṭhāne uddesabhattaṃ labhitvā aññasmiṃ bhikkhusmiṃ asati attanova pāpuṇāpetvā dutiyadivasepi tasmiṃyeva ṭhāne aññaṃ labhati, tena yaṃ aññaṃ navakaṃ vā vuḍḍhaṃ vā bhikkhuṃ passati, tassa gāhetabbaṃ. Sace koci natthi, attanova pāpetvā bhuñjitabbaṃ.
如果比丘们坐在座堂中等候进食时,有居士前来说:‘请给予僧团指定钵,请给予指定钵,请从僧团指定后给予钵,请给予僧团钵’,则应依规定取指定钵而给予。若说:‘请给予僧团指定比丘,请从僧团指定后给予比丘,请给予僧团比丘’,也同样依此处理。
Sace āsanasālāya nisīditvā kālaṃ paṭimānentesu bhikkhūsu koci āgantvā ‘‘saṅghuddesapattaṃ detha, uddesapattaṃ detha, saṅghato uddisitvā pattaṃ detha, saṅghikaṃ pattaṃ dethā’’ti vā vadati, uddesapattaṃ ṭhitikāya gāhetvā dātabbaṃ. ‘‘Saṅghuddesabhikkhuṃ detha, saṅghato uddisitvā bhikkhuṃ detha, saṅghikaṃ bhikkhuṃ dethā’’ti vuttepi eseva nayo.
然而,此处的指定者应是贤善、具惭、有慧之人。他应三次询问规定;若无人知道规定,则从长老座起次第取得。若有人说:‘我知道,这是戒腊十年所得’,则应问:‘贤友,有戒腊十年的比丘吗?’听到后,若多人前来说‘我们戒腊十年,我们戒腊十年’,不应说‘你获得,你获得’,而应说‘大家请安静’,然后按次第安排。安排之后,应问优婆塞:‘你们需要几位?’当优婆塞说‘尊者,需要这么多位比丘’时,不应说‘你获得,你获得’,而应询问所有新学比丘的戒腊、季节、日期部分与影长。若在询问影长时有更年长的比丘到来,即应给予他。若在问完影长并说了‘你获得’之后有更年长的比丘到来,则不能获得。因为即使坐着或打瞌睡,已取得的即是善取得,已错过的即是善错过。这即是名为可分配之物,只归属于在场者;在此,在场状态应以范围来界定。而座堂的内墙即是范围,站在其中者的利得即能获得。
Uddesako panettha pesalo lajjī medhāvī icchitabbo, tena tikkhattuṃ ṭhitikaṃ pucchitvā sace koci ṭhitikaṃ jānanto natthi, therāsanato gāhetabbaṃ. Sace pana ‘‘ahaṃ jānāmi, dasavassena laddha’’nti koci bhaṇati, ‘‘atthāvuso, dasavassā bhikkhū’’ti pucchitabbaṃ. Sace tassa sutvā ‘‘dasavassamha dasavassamhā’’ti bahū āgacchanti, ‘‘tuyhaṃ pāpuṇāti, tuyhaṃ pāpuṇātī’’ti avatvā ‘‘sabbe appasaddā hothā’’ti vatvā paṭipāṭiyā ṭhapetabbā. Ṭhapetvā ‘‘kati icchathā’’ti upāsako pucchitabbo. ‘‘Ettake nāma, bhante, bhikkhū’’ti vutte ‘‘tuyhaṃ pāpuṇāti, tuyhaṃ pāpuṇātī’’ti avatvā sabbanavakassa vassaggañca utu ca divasabhāgo ca chāyā ca pucchitabbā. Sace chāyāyapi pucchiyamānāya añño vuḍḍhataro āgacchati, tassa dātabbaṃ. Atha chāyaṃ pucchitvā ‘‘tuyhaṃ pāpuṇātī’’ti vutte vuḍḍhataro āgacchati, na labhati. Kathāpapañcena hi nisinnassāpi niddāyantassāpi gāhitaṃ suggāhitaṃ, atikkantaṃ suatikkantaṃ, bhājanīyabhaṇḍañhi nāmetaṃ sampattasseva pāpuṇāti, tattha sampattabhāvo upacārena paricchinditabbo. Āsanasālāya ca antoparikkhepo upacāro, tasmiṃ ṭhitassa lābho pāpuṇātīti.
有人从座堂取来八个指定钵,将七个盛满美味饮食,一个盛满清水,送到座堂。取钵来的人不说任何话,将钵放在比丘们手中便离去。谁得到什么,就归谁所有。但得到水的那位,即使过了规定的时间,也应放下水而另取一份指定施食。无论他后来得到的是粗食、妙食还是三衣资具,都归于他,这确实是他殊胜的功德。然而,因为水并非食物,所以他可以另得一份指定施食。
Koci āsanasālato aṭṭha uddesapatte āharāpetvā satta patte paṇītabhojanānaṃ ekaṃ udakassa pūretvā āsanasālāyaṃ pahiṇāti, gahetvā āgatā kiñci avatvā bhikkhūnaṃ hatthesu patiṭṭhāpetvā pakkamanti. Yena yaṃ laddhaṃ, tasseva taṃ hoti. Yena pana udakaṃ laddhaṃ, tassa atikkantampi ṭhitikaṃ ṭhapetvā aññaṃ uddesabhattaṃ gāhetabbaṃ. Tañca lūkhaṃ vā labhatu paṇītaṃ vā ticīvaraparivāraṃ vā, tassevetaṃ. Īdiso hissa puññaviseso. Udakaṃ pana yasmā āmisaṃ na hoti, tasmā aññaṃ uddesabhattaṃ labbhati.
但是,如果取钵来的人说:“尊者,据说请把这些全部分配后享用”,然后离去,那么所有人应当分配后享用,并饮用那钵水。若有人在僧团中指名说:“请给八位大长老,给中座,给新学,给戒腊圆满的沙弥,给中诵者等,给我的亲戚比丘”,则应说:“优婆塞,你虽这样说,但按规定他们得不到”,然后仅依规定给予。当幼小沙弥们得到指定施食时,如果施主家有吉庆,应说:“请送去给你们的戒师与依止师”。
Sace pana te gahetvā āgatā ‘‘idaṃ kira bhante sabbaṃ bhājetvā bhuñjathā’’ti vatvā gacchanti, sabbehi bhājetvā bhuñjitvā udakaṃ pātabbaṃ. Saṅghato uddisitvā ‘‘aṭṭha mahāthere detha, majjhime detha, navake detha, paripuṇṇavassasāmaṇere detha, majjhimabhāṇakādayo detha, mayhaṃ ñātibhikkhū dethā’’ti vadantassa pana ‘‘upāsaka, tvaṃ evaṃ vadasi, ṭhitikāya pana tesaṃ na pāpuṇātī’’ti vatvā ṭhitikāvaseneva dātabbā. Daharasāmaṇerehi pana uddesabhattesu laddhesu sace dāyakānaṃ ghare maṅgalaṃ hoti, ‘‘tumhākaṃ ācariyupajjhāye pesethā’’ti vattabbaṃ.
而在一处指定施食中,若第一部分归属沙弥们,随后的部分归属大长老们,那么沙弥们不能因为“我们拿到了第一部分”便走到前面,必须依序而行。若从僧团中指定后说“请你们来”时,即使有人说“你以后也会知道我的好处,但规定就是如此进行”,也应仅依规定取得。若说“请为僧团指定钵”后,钵尚未被取走时,有人擅自取走任何人的钵盛满食物送来,这份送来的食物也应仅依规定取得。
Yasmiṃ pana uddesabhatte paṭhamabhāgo sāmaṇerānaṃ pāpuṇāti, anubhāgo mahātherānaṃ, na tattha sāmaṇerā ‘‘mayaṃ paṭhamabhāgaṃ labhimhā’’ti purato gantuṃ labhanti, yathāpaṭipāṭiyā eva gantabbaṃ. ‘‘Saṅghato uddisitvā ‘tumhe ethā’ti vutte ‘mayhaṃ aññadāpi jānissasi, ṭhitikā pana evaṃ gacchatī’’’ti ṭhitikāvaseneva gāhetabbaṃ. Atha ‘‘saṅghuddesapattaṃ dethā’’ti vatvā agāhiteyeva patte yassa kassaci pattaṃ gahetvā pūretvā āharati, āhaṭampi ṭhitikāya eva gāhetabbaṃ.
有一个人被派去传话说:“把分饭钵拿来。”他却说:“尊者,请给我一个钵,我要去取招待饭。”如果比丘们知道他是从发放分饭的人家来的,便问他:“你不是从某某家来的吗?”他回答:“是的,尊者,不是招待饭,是分饭。”那么应按照固定分的方法取用。如果有人被派去说“拿一个钵来”,他问:“我该怎么说才去拿呢?”对方回答:“随你怎么说。”这个人就叫做自由使者。无论是分饭的钵、按次第的钵还是个人的钵,他想拿哪一个,就应该给他哪一个。有一个愚笨、不善言辞的人,被派去传话“把分饭钵拿来”,却不会开口,只是默然站着。不应当问他:“你从哪一位那里来?”或者:“你要把谁的钵带去?”因为如果这样问,他可能会随顺着问话回答:“我从尊者您这里来”,或者:“我要把尊者您的钵带去。”那样一来,其他比丘就会厌恶那位比丘,不再理睬他。而应当问他:“你去哪里?来来去去的在做什么?”当他回答“我是为分饭钵而来的”时,便应取钵给他。
Eko ‘‘saṅghuddesapattaṃ āharā’’ti pesito ‘‘bhante, ekaṃ pattaṃ detha, nimantanabhattaṃ āharissāmī’’ti vadati, so ce uddesabhattagharato ayaṃ āgatoti ñatvā bhikkhūhi ‘‘nanu tvaṃ asukagharato āgato’’ti vutto ‘‘āma, bhante, na nimantanabhattaṃ, uddesabhatta’’nti bhaṇati, ṭhitikāya gahetabbaṃ. Yo pana ‘‘ekaṃ pattaṃ āharā’’ti vutto ‘‘‘ki’nti vatvā āharāmī’’ti vatvā ‘‘yathā te ruccatī’’ti vutto āgacchati, ayaṃ vissaṭṭhadūto nāma. Uddesapattaṃ vā paṭipāṭipattaṃ vā puggalikapattaṃ vā yaṃ icchati, taṃ tassa dātabbaṃ. Eko bālo abyatto ‘‘uddesapattaṃ āharā’’ti pesito vattuṃ na jānāti, tuṇhībhūto tiṭṭhati, so ‘‘kassa santikaṃ āgatosī’’ti vā ‘‘kassa pattaṃ harissasī’’ti vā na vattabbo. Evañhi vutto pucchāsabhāgena ‘‘tumhākaṃ santikaṃ āgatomhī’’ti ‘‘tumhākaṃ pattaṃ harissāmī’’ti vā vadeyya, tato taṃ bhikkhuṃ aññe bhikkhū jigucchantā na olokeyyuṃ. ‘‘Kuhiṃ gacchasi, kiṃ karonto āhiṇḍasī’’ti pana vattabbo. Tassa ‘‘uddesapattatthāya āgatomhī’’ti vadantassa gāhetvā patto dātabbo.
有一种情况,名为固定分。即在国王或大臣的家中,常有八份极其精美的分饭恒常施予。比丘们将其作为各别食,按照各自的固定分来受用。有些比丘心想:“明天该轮到我们了。”记下自己的固定分后便离开了。就在他们尚未返回之际,有其他客比丘到来,坐在集会堂中。此时,国王的使者前来,说:“请交出盛装精美饭食的钵。”客比丘们不知有固定分,便把钵交了出去。恰在此时,那些知晓固定分的比丘们回来了,问道:“你们交了什么?”答:“王家的精美饭食。”又问:“已经有多少年了?”答:“从某某年以来。”于是他们阻止说:“不要交!”这应按照固定分来取用。如果已经交出,哪怕是在取钵时、在施钵时、在已施之后、在用钵从王家装满带回时等各个时刻回来;乃至国王派人对他们说:“今天请比丘们亲自前来。”并将食物直接放到比丘们手中,如此给予的食物被带回来时,知晓固定分的比丘们也应阻止说:“不要吃。”还是应当按照固定分来取用。
Ekā kūṭaṭṭhitikā nāma hoti. Rañño vā hi rājamahāmattassa vā gehe atipaṇītāni aṭṭha uddesabhattāni niccaṃ diyyanti, tāni ekacārikabhattāni katvā bhikkhū visuṃ ṭhitikāya paribhuñjanti. Ekacce bhikkhū ‘‘sve dāni amhākaṃ pāpuṇissantī’’ti attano ṭhitikaṃ sallakkhetvā gatā, tesu anāgatesuyeva aññe āgantukā bhikkhū āgantvā āsanasālāya nisīdanti; taṅkhaṇaññeva rājapurisā āgantvā ‘‘paṇītabhattapatte dethā’’ti vadanti. Āgantukā ṭhitikaṃ ajānantā gāhenti. Taṅkhaṇaññeva ca ṭhitikaṃ jānanakabhikkhū āgantvā ‘‘kiṃ gāhethā’’ti vadanti. ‘‘Rājagehe paṇītabhatta’’nti. ‘‘Kativassato paṭṭhāyā’’ti? ‘‘Ettakavassato nāmā’’ti. ‘‘Mā gāhethā’’ti nivāretvā ṭhitikāya gāhetabbaṃ. Gāhite āgatehipi pattadānakāle āgatehipi dinnakāle āgatehipi rājagehato patte pūretvā āhaṭakāle āgatehipi rājā ‘‘ajja bhikkhūyeva āgacchantū’’ti pesetvā bhikkhūnaṃyeva hatthe piṇḍapātaṃ deti; evaṃ dinnapiṇḍapātaṃ gahetvā āgatakāle āgatehipi ṭhitikaṃ jānanakabhikkhūhi ‘‘mā bhuñjitthā’’ti vāretvā ṭhitikāyameva gāhetabbaṃ.
若国王宴请了他们之后,又将他们的钵盛满食物给予,那么所带回的食物应按固定分取用。但如果只是在钵里放了一点点,想的是“别让他们空手而归”,则不应按固定分取用。如果他们吃过之后,空着钵回来,大善见长老说:“他们所吃下的,便成了他们的负担。”但大莲华长老说:“这里并没有负担的问题。只是,不知道固定分的人在知道的人到来之前,应该先坐着等候。即便如此,吃已经吃下了,现在还是应按照钵位来取用。”
Atha ne rājā bhojetvā pattepi nesaṃ pūretvā deti, yaṃ āhaṭaṃ taṃ ṭhitikāya gāhetabbaṃ. Sace pana ‘‘mā tucchahatthā gacchantū’’ti thokameva pattesu pakkhittaṃ hoti, taṃ na gāhetabbaṃ. Atha bhuñjitvā tucchapattāva āgacchanti, yaṃ tehi bhuttaṃ, taṃ nesaṃ gīvā hotīti mahāsumatthero āha. Mahāpadumatthero panāha – ‘‘gīvākiccaṃ ettha natthi, ṭhitikaṃ pana ajānantehi yāva jānanakā āgacchanti, tāva nisīditabbaṃ siyā; evaṃ santepi bhuttaṃ subhuttaṃ, idāni pattaṭṭhānena gāhetabba’’nti.
有一位三衣具足的比丘,曾得到一份价值百钱的施食,那是前安居比丘应得的钵食。寺院中便记录道:“此类施食属前安居比丘所有。”六十年后,又出现了一份类似的施食。此份是按前安居的固定分取用,还是按六十年的固定分取用?答:按六十年的固定分取用。因为这位比丘正是依此固定分而长养的。
Eko ticīvaraparivāro satagghanako piṇḍapāto avassikassa bhikkhuno patto, vihāre ca ‘‘evarūpo piṇḍapāto avassikassa patto’’ti likhitvā ṭhapesuṃ. Atha saṭṭhivassaccayena añño tathārūpo piṇḍapāto uppanno, ayaṃ kiṃ avassikaṭṭhitikāya gāhetabbo, udāhu saṭṭhivassikaṭṭhitikāyāti. Saṭṭhivassikaṭṭhitikāyāti vuttaṃ, ayañhi bhikkhu ṭhitikaṃ gahetvāyeva vaḍḍhitoti.
有一人受用分配饭食后成为沙弥,此后他便可按沙弥的固定分取得那钵食。这称为“中间失落者”。若有一戒腊圆满的沙弥心想“明天将得到分饭”,便于当天受具足戒,他的固定分便已错过。又有一比丘得到分饭,其钵并非空钵,他让坐在近旁的另一位比丘取钵。若那人以盗心取走,便成罪责。若那位比丘亲自说“我把我的钵给你”,自己施与,则无罪责。若他自己不须此食,说:“我已足够,这分饭我给你,你派人拿钵去取吧。”从那里取来的一切,都归钵主所有。若以盗心而取,则称善取;因为食已施出,故无犯。
Eko uddesabhattaṃ bhuñjitvā sāmaṇero jāto, puna taṃ bhattaṃ sāmaṇeraṭṭhitikāya pattaṃ gaṇhituṃ labhati. Ayaṃ kira antarābhaṭṭhako nāma. Yo pana paripuṇṇavasso sāmaṇero ‘‘sve uddesabhattaṃ labhissatī’’ti ajjeva upasampajjati, atikkantā tassa ṭhitikā. Ekassa bhikkhuno uddesabhattaṃ pattaṃ, patto cassa na tuccho hoti, so aññassa samīpe nisinnassa pattaṃ dāpeti, tañce theyyāya haranti, gīvā hoti . Sace pana so bhikkhu ‘‘mayhaṃ pattaṃ dammī’’ti sayameva deti, assa gīvā na hoti. Athāpi tena bhattena anatthiko hutvā ‘‘alaṃ mayhaṃ, tavetaṃ bhattaṃ dammi, pattaṃ pesetvā āharāpehī’’ti aññaṃ vadati, yaṃ tato āharīyati sabbaṃ pattasāmikassa hoti. Pattañce theyyāya haranti, suhaṭo; bhattassa dinnattā gīvā na hoti.
寺院中有十位比丘,其中九位是常行乞食者,一位是纳受者。当有人说“请给十个分饭钵”时,乞食者们不愿领取。另一位比丘心想“全都归我”,便悉数取去,如此并不构成固定分。若他逐一带回并分配后再取,固定分便成立。他这样取用后,再用十钵带回,说道:“尊者,请为我守护。”将九钵施与乞食者们,这称为“比丘略施”,可以取用。
Vihāre dasa bhikkhū honti, tesu nava piṇḍapātikā, eko sādiyanako. ‘‘Dasa uddesapatte dethā’’ti vutte piṇḍapātikā gahetuṃ na icchanti. Itaro bhikkhu ‘‘sabbāni mayhaṃ pāpuṇantī’’ti gaṇhāti, ṭhitikā na hoti. Ekekaṃ ce pāpetvā gaṇhāti, ṭhitikā tiṭṭhati. Evaṃ gāhetvā dasahipi pattehi āharāpetvā ‘‘bhante, mayhaṃ saṅgahaṃ karothā’’ti nava patte piṇḍapātikānaṃ deti, bhikkhudattiyaṃ nāmetaṃ, gaṇhituṃ vaṭṭati.
若那位优婆塞说:“尊者,请来家中。”那位比丘便对其他比丘说:“来吧,尊者,作我的同伴。”随后便前往其家。在那里无论得到什么,都归那位比丘所有,其余比丘则受用由他所给与的。如果在他们家中,令众人就座,供养净水后,施与粥、硬食等,并说:“尊者,人们给什么,诸位便取用什么。”依那位比丘的许可,其余比丘方可取用。食毕,将钵盛满,交予他们带走的,这一切也都归那位比丘所有,由他分给其余比丘的,他们方可受用。
Sace so upāsako ‘‘bhante, gharaṃ āgantabba’’nti vadati, so ca bhikkhu te bhikkhū ‘‘etha, bhante, mayhaṃ sahāyā hothā’’ti tassa gharaṃ gacchati. Yaṃ tattha labhati, sabbaṃ tasseva hoti. Itare tena dinnaṃ labhanti. Atha nesaṃ ghareyeva nisīdāpetvā dakkhiṇodakaṃ datvā yāgukhajjakādīni denti, ‘‘bhante, yaṃ manussā denti, taṃ gaṇhathā’’ti tassa bhikkhuno vacaneneva itaresaṃ vaṭṭati. Bhuttāvīnaṃ patte pūretvā gaṇhitvā gamanatthāya denti, sabbaṃ tasseva bhikkhuno hoti, tena dinnaṃ itaresaṃ vaṭṭati.
然而,如果那些比丘在寺内时,就被那位比丘告知:“尊者,可受用我的施食,且应顺从信众之言。”他们依此而前往,那么在那里所食及所带走的,全都属于那位比丘所有。或是虽然未被嘱咐“受用我的施食”,但心想“应顺从信众之言”而前往,在那里若听到一位比丘以悦耳之声作随喜,并对上座们的寂静生起净信,因而布施大量沙门资具,这称为因对上座们的净信而生的“非分得物”,因此应归于全体比丘僧。
Yadi pana te vihāreyeva tena bhikkhunā ‘‘bhante, mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhatha, manussānañca vacanaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ti vuttā gacchanti, yaṃ tattha bhuñjanti ceva nīharanti ca, sabbaṃ taṃ tasseva santakaṃ. Athāpi ‘‘mayhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ti avuttā ‘‘manussānaṃ vacanaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ti gacchanti, tatra ce ekassa madhurena sarena anumodanaṃ karontassa sutvā therānañca upasame pasīditvā bahuṃ samaṇaparikkhāraṃ denti, ayaṃ theresu pasādena uppanno ‘‘akatabhāgo’’ nāma, tasmā sabbesaṃ pāpuṇāti.
有人从僧团中指定后,取走依常规定额所受持的钵,携去盛满精美的嚼食与啖食后带回,并说:“尊者,愿全体僧团享用此食。”此食应由大众分配后受用。然而,须除去钵主超过常规定额的部分,再另给一份指配食。若此人一开始便说“请先给僧团所有的钵”,那么便应取一位有惭比丘所受持的钵。带回后若说“愿全体僧团享用”,则应共同分配后受用。
Eko saṅghato uddisāpetvā ṭhitikāya gāhitaṃ pattaṃ haritvā paṇītassa khādanīyabhojanīyassa pūretvā āharitvā ‘‘imaṃ, bhante, sabbo saṅgho paribhuñjatū’’ti deti, sabbehi bhājetvā paribhuñjitabbaṃ. Pattasāmikassa pana atikkantampi ṭhitikaṃ ṭhapetvā aññaṃ uddesabhattaṃ dātabbaṃ. Atha ‘‘paṭhamaṃyeva sabbaṃ saṅghikaṃ pattaṃ dethā’’ti vadati, ekassa lajjibhikkhuno santako patto dātabbo. Āharitvā ca ‘‘sabbo saṅgho paribhuñjatū’’ti vutte bhājetvā paribhuñjitabbaṃ.
若有人以钵带食物来后,说:“我供养至僧团指定处”,则不应逐一给一口食,而应以定量规制成一人的维生分量后给予。如果他带食物来后,不知该说什么而默然坐着,不应问:“你为谁带来,想给谁?”因为若遇好问者,他可能会说:“为你们带来,想给你们”,由此其他比丘便会厌恶那位比丘,甚至转过头去,不愿看他一眼。但如果他被问:“你去哪里,在做什么游荡?”而他答:“我取了指定食回来”,则应由一位具惭比丘以定量规持取。如果带来的食物很多,足够所有人食用,则无需依定量规,从上座开始盛满钵给予即可。
Eko pātiyā bhattaṃ āharitvā ‘‘saṅghuddesaṃ dammī’’ti vadati, ekekaṃ ālopaṃ adatvā ṭhitikāya ekassa yāpanamattaṃ katvā dātabbaṃ. Atha so bhattaṃ āharitvā kiñci vattuṃ ajānanto tuṇhībhūto acchati, ‘‘kassa te ānītaṃ, kassa dātukāmosī’’ti na vattabbaṃ. Pucchāsabhāgena hi ‘‘tumhākaṃ ānītaṃ, tumhākaṃ dātukāmomhī’’ti vadeyya, tato taṃ bhikkhuṃ aññe bhikkhū jigucchantā gīvaṃ parivattetvā oloketabbampi na maññeyyuṃ. Sace pana ‘‘kuhiṃ yāsi, kiṃ karonto āhiṇḍasī’’ti vutte ‘‘uddesabhattaṃ gahetvā āgatomhī’’ti vadati, ekena lajjibhikkhunā ṭhitikāya gāhetabbaṃ. Sace ābhataṃ bahu hoti, sabbesaṃ pahoti, ṭhitikākiccaṃ natthi, therāsanato paṭṭhāya pattaṃ pūretvā dātabbaṃ.
当有人说“请给僧团指定处的钵”时,不应问“你要带什么回来”,而应仅按通常的定量规持取。然而,对于经常获得的乳粥或美味食团等,应为这类殊胜食物制定单独的定量规;同样,对于带佐料的粥、贵重的果子和精美的嚼食,也应如此。对于通常的食物、粥、果子和嚼食,则应制定一个共同的定量规。若说“我要带酥油回来”,则所有酥油适用一个共同的定量规,所有油类也是如此。若说“我要带蜜回来”,则蜜适用一个共同的定量规,糖蜜、粗糖蜜等药物也是如此。但如果有人供养香花鬘至僧团指定处,这适用于乞食比丘吗?有人说适用,有人说不适用。因为仅遮止了物质食,故可适用;但因为是以僧团为对象供养的,所以不应取用。
‘‘Saṅghuddesapattaṃ dethā’’ti vutte ‘‘kiṃ āharissasī’’ti avatvā pakatiṭṭhitikāya eva gāhetabbaṃ. Yo pana pāyāso vā rasapiṇḍapāto vā niccaṃ labbhati; evarūpānaṃ paṇītabhojanānaṃ āveṇikā ṭhitikā kātabbā, tathā saparivārāya yāguyā mahagghānaṃ phalānaṃ paṇītānañca khajjakānaṃ. Pakatibhattayāguphalakhajjakānaṃ pana ekāva ṭhitikā kātabbā. ‘‘Sappiṃ āharissāmī’’ti vutte sabbasappīnaṃ ekāva ṭhitikā vaṭṭati, tathā sabbatelānaṃ. ‘‘Madhuṃ āharissāmī’’ti vutte pana madhuno ekāva ṭhitikā vaṭṭati, tathā phāṇitassa laṭṭhimadhukādīnañca bhesajjānaṃ. Sace pana gandhamālaṃ saṅghuddesaṃ denti, piṇḍapātikassa vaṭṭati, na vaṭṭatīti. Āmisasseva paṭikkhittattā vaṭṭati, saṅghaṃ uddissa dinnattā pana na gahetabbanti vadanti.
关于邀请食的论述
Nimantanabhattakathā
若是个人邀请,则自己即是主宰者。若是僧团邀请,则应如指定食中所说的方法持取。如果此处的使者聪慧,不说“尊者,请接受在王舍城为比丘僧团的施食”,而说“请接受施食”,则也适用于乞食比丘。如果使者不聪慧而说“请接受施食”,施食分配者聪慧,不说“施食”而说“尊者,你们去吧”,这样也适用于乞食比丘。但如果按你们的次第说“施食轮到你了”,则不适用。如果前来邀请的人进入食堂说“请给八位比丘”或“请给八个钵”,这样也适用于乞食比丘,应说“你们几位和你们几位去吧”。但如果他说“请给八位比丘,接受施食;请给八个钵,接受施食”,则应按次第持取。持取者在分配时若不直言“施食”,而说“你们几位和你们几位去吧”,则适用于乞食比丘。但如果被说“尊者,请给你们的钵,你们来吧”,则应说“好的,居士”而前往。即使从僧团中指定后说“你们来吧”,也应以定量规持取。
Nimantanaṃ puggalikañce, sayameva issaro. Saṅghikaṃ pana uddesabhatte vuttanayeneva gāhetabbaṃ. Sace panettha dūto byatto hoti, ‘‘bhante , rājagehe bhikkhusaṅghassa bhattaṃ gaṇhathā’’ti avatvā ‘‘bhikkhaṃ gaṇhathā’’ti vadati, piṇḍapātikānampi vaṭṭati. Atha dūto abyatto ‘‘bhattaṃ gaṇhathā’’ti vadati, bhattuddesako byatto ‘‘bhatta’’nti avatvā ‘‘bhante, tumhe yāthā’’ti vadati; evampi piṇḍapātikānampi vaṭṭati. Tumhākaṃ paṭipāṭiyā ‘‘bhattaṃ pāpuṇātī’’ti vutte pana na vaṭṭati. Sace nimantetuṃ āgatamanusso āsanasālaṃ pavisitvā ‘‘aṭṭha bhikkhū dethā’’ti vā ‘‘aṭṭha patte dethā’’ti vā vadati; evampi piṇḍapātikānaṃ vaṭṭati, ‘‘tumhe ca tumhe ca gacchathā’’ti vattabbaṃ. Sace pana ‘‘aṭṭha bhikkhū detha; bhattaṃ gaṇhatha, aṭṭha patte detha; bhattaṃ gaṇhathā’’ti vadati, paṭipāṭiyā gāhetabbaṃ. Gāhentena pana vicchinditvā ‘‘bhatta’’nti avadantena ‘‘tumhe ca tumhe ca gacchathā’’ti vutte piṇḍapātikānaṃ vaṭṭati. ‘‘Bhante, tumhākaṃ pattaṃ detha, tumhe ethā’’ti vutte pana ‘‘sādhu, upāsakā’’ti gantabbaṃ. Saṅghato uddisitvā ‘‘tumhe ethā’’ti vuttepi yathāṭhitikāya gāhetabbaṃ.
对于从邀请供食的施主家为取钵而来的人,应如指定食中所说的方法,依常法给予钵。若有人不说“从僧团按次第取钵”,而只说“请给一个钵”,在尚未取钵时,拿了任何人的钵盛满后带回,这钵归钵主所有,不应如指定食那样依常法取用。在此处,若有人来后默然而立,也不应对他说“你从谁那里来”或“你要带谁的钵去”。
Nimantanabhattagharato pana pattatthāya āgatassa uddesabhatte vuttanayeneva ṭhitikāya patto dātabbo. Eko ‘‘saṅghato paṭipāṭiyā patta’’nti avatvā kevalaṃ ‘‘ekaṃ pattaṃ dethā’’ti vatvā agāhiteyeva patte yassa kassaci pattaṃ gahetvā pūretvā āharati, taṃ pattasāmikasseva hoti, uddesabhatte viya ṭhitikāya na gāhetabbaṃ. Idhāpi yo āgantvā tuṇhībhūto tiṭṭhati, so ‘‘kassa santikaṃ āgatosī’’ti vā ‘‘kassa pattaṃ harissasī’’ti vā na vattabbo.
若遇上好问之人,他可能会说:“我从你们这里来,要带你们的钵去。”那位比丘便会被比丘们厌恶。然而,如果被问:“你去哪里?在做何事而四处闲逛?”而他答:“我是为取他的钵而来。”此时则应依施食常法,按次第给予钵。即使被说“请给取食钵”,也应按次第,单依施食常法给予。若带回后说“愿全体僧团享用”,则应分配后食用。对于钵主,超过常法的部分应除去,另给一份次第食。
Pucchāsabhāgena hi ‘‘tumhākaṃ santikaṃ āgato, tumhākaṃ pattaṃ harissāmī’’ti vadeyya, tato so bhikkhu bhikkhūhi jigucchanīyo assa. ‘‘Kuhiṃ gacchasi, kiṃ karonto āhiṇḍasī’’ti pana vutte ‘‘tassa pattatthāya āgatomhī’’ti vadantassa paṭipāṭiyā bhattaṭṭhitikāya gāhetvā patto dātabbo. ‘‘Bhattāharaṇakapattaṃ dethā’’ti vuttepi paṭipāṭiyā bhattaṭṭhitikāya eva dātabbo. Sace āharitvā ‘‘sabbo saṅgho bhuñjatū’’ti vadati, bhājetvā bhuñjitabbaṃ. Pattasāmikassa atikkantampi ṭhitikaṃ ṭhapetvā aññaṃ paṭipāṭibhattaṃ gāhetabbaṃ.
有人用钵盛饭带来,说:“我施给僧团。”则应依钵食常法,从按钵数分配开始。若他默然而坐,不应问:“你这饭是带给谁的?想给谁?”然而,若被问:“你去哪里?在做什么?”而他说:“我这饭是带给僧团的”、“我这饭是带给长老们的”,则应取来依钵食常法分配。若如此带来的饭很多,足够全体僧团,这称为“已持来食”,即使对于常行乞食者也一样,无需再问规约,从长老座开始,盛满钵分发即可。
Eko pātiyā bhattaṃ āharitvā ‘‘saṅghassa dammī’’ti vadati, ālopabhattaṭṭhitikato paṭṭhāya ālopasaṅkhepena bhājetabbaṃ. Sace pana tuṇhībhūto acchati, ‘‘kassa te ābhataṃ, kassa dātukāmosī’’ti na vattabbo. Sace pana ‘‘kuhiṃ gacchasi, kiṃ karonto āhiṇḍasī’’ti vutte ‘‘saṅghassa me bhattaṃ ābhataṃ, therānaṃ me bhattaṃ ābhata’’nti vadati, gahetvā ālopabhattaṭṭhitikāya bhājetabbaṃ. Sace pana evaṃ ābhataṃ bahuṃ hoti, sakalassa saṅghassa bahu hoti, abhihaṭabhikkhā nāma piṇḍapātikānampi vaṭṭati, ṭhitikāpucchanakiccaṃ natthi, therāsanato paṭṭhāya pattaṃ pūretvā dātabbaṃ.
优婆塞派人去请僧团长老、或因持经头陀行而知名者、或分食者,说:‘请带八位比丘来取我们的饭食。’即便派遣者是亲戚或侍者,这三类人也不得询问,而应直接依循惯例,从僧团中指定八位比丘,连同自己共九人前往。为什么呢?因为这些比丘是使僧团获得利益的因缘。然而,并非因持经头陀行等而知名、只是住在寺内的比丘则可以询问,因此他应依照惯例问:‘我是从僧团中带人,还是带我所认识的人同去?’然后按施主所说行事。若对方说:‘带你们所依止的或你们所认识的人来’,则可随心带同去。若派人来说:‘请派八位比丘’,则应由僧团派出。若自己能在其他村庄获得食物,便应去其他村庄;若不能获得,则应进入该村乞食。
Upāsako saṅghattherassa vā ganthadhutaṅgavasena abhiññātassa vā bhattuddesakassa vā pahiṇāti ‘‘amhākaṃ bhattagahaṇatthāya aṭṭha bhikkhū gahetvā āgacchathā’’ti, sacepi ñātiupaṭṭhākehi pesitaṃ hoti, ime tayo janā pucchituṃ na labhanti, āruḷhāyeva mātikaṃ, saṅghato aṭṭha bhikkhū uddisāpetvā attanavamehi gantabbaṃ. Kasmā? Bhikkhusaṅghassa hi ete bhikkhū nissāya lābho uppajjatīti. Ganthadhutaṅgādīhi pana anabhiññāto āvāsikabhikkhu pucchituṃ labhati, tasmā tena ‘‘kiṃ saṅghato gaṇhāmi, udāhu ye jānāmi, tehi saddhiṃ āgacchāmī’’ti mātikaṃ āropetvā yathā dāyakā vadanti, tathā paṭipajjitabbaṃ. ‘‘Tumhākaṃ nissitake vā ye vā jānātha, te gahetvā ethā’’ti vutte pana ye icchanti, tehi saddhiṃ gantuṃ labhati. Sace ‘‘aṭṭha bhikkhū pahiṇathā’’ti pesenti, saṅghatova pesetabbā. Attanā sace aññasmiṃ gāme sakkā hoti bhikkhā labhituṃ, añño gāmo gantabbo. Na sakkā ce hoti labhituṃ, soyeva gāmo piṇḍāya pavisitabbo.
受邀比丘们坐在斋堂里,若有人过来说‘请把钵拿来’,未受邀者不应交出钵。应告诉对方:‘这些是受邀比丘。’若对方说‘你们也把钵拿来’,则可以交出。在节庆等场合,人们会亲自前往各僧房与精舍,连同三藏法师和说法师,乃至邀请上百位比丘。那时,即使带上自己所认识的人去也是可以的。为什么呢?因为需要庞大比丘僧团的人不会去各寺院房舍,而是直接从集会之处,随其所能、尽其全力地带走比丘。
Nimantitabhikkhū āsanasālāya nisinnā honti, tatra ce manussā ‘‘patte dethā’’ti āgacchanti, animantitehi na dātabbā. ‘‘Ete nimantitabhikkhū’’ti vattabbaṃ. ‘‘Tumhepi dethā’’ti vutte pana dātuṃ vaṭṭati. Ussavādīsu manussā sayameva pariveṇāni ca padhānagharāni ca gantvā tipiṭake ca dhammakathike ca bhikkhusatenapi saddhiṃ nimantenti. Tadā yepi jānanti, te gahetvā gantuṃ vaṭṭati. Kasmā? Na hi mahābhikkhusaṅghena atthikā manussā pariveṇāni ca padhānagharāni gacchanti, sannipātaṭṭhānatova yathāsatti yathābalaṃ bhikkhū gaṇhitvā gacchantīti.
若僧团长老、或因持经头陀行而知名者、或分食者,于他处度过雨安居后,去到某地又返回自己原先的住处,而当地人对这些来客表示恭敬,第一次可以带自己所认识的人去。但是,从他们与此地建立固定关联的时候起,在第二次开始时,就必须从僧团中带人去。如果是以新来者的身份,说‘我要去探望亲戚或侍者’而前往,在那里,他们的亲戚与侍者对其表示恭敬,此时可以带自己所认识的人去。
Sace pana saṅghatthero vā ganthadhutaṅgavasena abhiññātako vā bhattuddesako vā aññatra vā vassaṃ vasitvā katthaci vā gantvā puna sakaṭṭhānaṃ āgacchanti, manussā ca āgantukassa sakkāraṃ karonti, ekavāraṃ ye jānanti, te gahetvā gantabbaṃ. Paṭibaddhakālato pana paṭṭhāya dutiyavāre āraddhe saṅghatoyeva gahetvā gantabbaṃ. Abhinavaāgantukāva hutvā ñātī vā upaṭṭhāke vā passissāmāti gacchanti, tatra tesaṃ ñātī ca upaṭṭhākā ca sakkāraṃ karonti. Ettha pana ye jānanti, te gahetvā gantuṃ vaṭṭati.
若有人利养极多,自己住处与来访比丘的住处情形无异,各处人们皆预备僧团食而坐等,他必须从僧团中带人前去——这是邀请中的特殊处理方式。其余一切问题,应依指定食中所说的方法了知。而在《库伦达》中说:‘若说“请给八位大长老”,便给八位大长老。’中长老等亦同此理。若未指定而说‘请给八位比丘’,则应从僧团中给出。
Yo pana atilābhī hoti, sakaṭṭhānañca āgantukaṭṭhānañca ekasadisaṃ, sabbattha manussā saṅghabhattaṃ sajjetvāva nisīdanti, tena saṅghatova gahetvā gantabbanti ayaṃ nimantane viseso. Avaseso sabbapañho uddesabhatte vuttanayeneva veditabbo. Kurundiyaṃ pana ‘‘aṭṭha mahāthere dethā’’ti vutte ‘‘aṭṭha mahātherāva dātabbā’’ti vuttaṃ. Esa nayo majjhimādīsu. Sace pana avisesetvā ‘‘aṭṭha bhikkhū dethā’’ti vadati, saṅghato dātabbā.
关于筹签食的论述
Salākabhattakathā
在筹签食中,依‘诸比丘,我允许用筹或签板,系上标记后混合分发’这句话,应以木心制成的筹,或以竹、藤、多罗叶等制成的签板,系上‘某甲筹签食’等字样,放入篮中或衣角中,将所有筹签混合均匀,上下搅动;由具足五法的分食者分发:若有既定的羯磨安排,从安排开始;若无安排,则从长老座开始分发筹签。对后来者,以及因同一批次而在远处站立者,亦应依指定食中所说的方法分发。
Salākabhatte pana ‘‘anujānāmi, bhikkhave, salākāya vā paṭṭikāya vā upanibandhitvā opuñjitvā uddisitu’’nti vacanato rukkhasāramayāya salākāya vā veḷuvilīvatālapaṇṇādimayāya paṭṭikāya vā ‘‘asukassa nāma salākabhatta’’nti evaṃ akkharāni upanibandhitvā pacchiyaṃ vā cīvarabhoge vā katvā sabbā salākāyo opuñjitvā punappunaṃ heṭṭhuparivaseneva āloḷetvā pañcaṅgasamannāgatena bhattuddesakena sace ṭhitikā atthi, ṭhitikato paṭṭhāya; no ce atthi, therāsanato paṭṭhāya salākā dātabbā. Pacchā āgatānampi ekābaddhavasena dūre ṭhitānampi uddesabhatte vuttanayeneva dātabbā.
若寺院周边有许多乞食村落,但比丘人数不多,筹签可按村分配。应说:‘你们在某村获得筹签食’,即按村给予。如此分发时,即使各村有种种不同的六十份筹签食,也全部都被领取了。在他所分得村落的附近,若还有另外两三份筹签食,那些也应给予他,因为不应为那些而另外派遣比丘前往。
Sace vihārassa samantato bahū gocaragāmā, bhikkhū pana na bahukā, gāmavasenapi salākāyo pāpuṇanti, ‘‘tumhākaṃ asukagāme salākabhattaṃ pāpuṇātī’’ti gāmavaseneva gāhetabbā. Evaṃ gāhentena sacepi ekekasmiṃ gāme nānappakārāni saṭṭhisalākabhattāni, sabbāni gāhitāneva honti, tassa pattagāmasamīpe aññānipi dve tīṇi salākabhattāni honti, tānipi tasseva dātabbāni. Na hi sakkā tesaṃ kāraṇā aññaṃ bhikkhuṃ pahiṇitunti.
若于某些村庄见有多份筹签食,则应分给七位或八位比丘。分发时,应将四五份食物的筹签绑在一起分发。若越过该村至另一村,彼处仅有筹签食一份,而那份又是清晨即施,亦应从这些比丘中抽出一位,将那份给他,并说:‘你清晨取此一份,之后再去前村领取其他饭食。’若前村之筹食尚未领取,他却以为已领而离去,则应先去后村领筹食,回至寺院,再领取余筹签,然后前往前村。‘因于界外不得领取僧团利养’,此为《库伦达》中所说的方法。
Sace ekaccesu gāmesu bahūni salākabhattāni sallakkhetvā sattannampi aṭṭhannampi bhikkhūnaṃ dātabbāni. Dadantena pana catunnaṃ pañcannaṃ bhattānaṃ salākāyo ekato bandhitvā dātabbā. Sace taṃ gāmaṃ atikkamitvā añño gāmo hoti, tasmiñca ekameva salākabhattaṃ, taṃ pana pātova denti, tampi etesu bhikkhūsu ekassa niggahena datvā ‘‘pātova taṃ gahetvā pacchā orimagāme itarāni bhattāni gaṇhāhī’’ti vattabbo. Sace orimagāme salākabhattesu agāhitesveva gāhitasaññāya gacchati, parabhāgagāme salākabhattaṃ gāhetvā puna vihāraṃ āgantvā itarāni gāhetvā orimagāmo gantabbo. ‘‘Na hi bahisīmāya saṅghalābho gāhetuṃ labbhatī’’ti ayaṃ nayo kurundiyaṃ vutto.
然而,若比丘众多,依村分配筹签仍不敷,则应按街道,或街道中的一户,或依家族来分发。于街道等之中,何处饭食较多,即如村庄中所述之法分配给众多比丘。若无筹签,亦可通过指定来分发。
Sace pana bhikkhū bahū honti, gāmavasena salākā na pāpuṇanti, vīthivasena vā vīthiyaṃ ekagehavasena vā kulavasena vā gāhetabbā. Vīthiādīsu ca yattha bahūni bhattāni, tattha gāme vuttanayeneva bahūnaṃ bhikkhūnaṃ gāhetabbāni. Salākāsu asati uddisitvāpi gāhetabbāni.
然而,发筹者应知其义务。他应于清晨起身,取衣钵前往食堂,清扫未扫之处,备好饮用水与洗用水,待估计时辰后想:‘现在比丘众应已完成义务’,然后击钟。比丘众聚集后,首先应分发轮值村的筹食,并告知:‘你于某处轮值村得筹,应往彼处。’
Salākadāyakena pana vattaṃ jānitabbaṃ. Tena hi kālasseva vuṭṭhāya pattacīvaraṃ gahetvā bhojanasālaṃ gantvā asammaṭṭhaṭṭhānaṃ sammajjitvā pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpetvā ‘‘idāni bhikkhūhi vattaṃ kataṃ bhavissatī’’ti kālaṃ sallakkhetvā ghaṇṭiṃ paharitvā bhikkhūsu sannipatitesu paṭhamameva vāragāme salākabhattaṃ gāhetabbaṃ. ‘‘Tuyhaṃ asukasmiṃ nāma vāragāme salākā pāpuṇāti tatra gacchā’’ti vattabbaṃ.
若村落距离超过一伽浮他,当天前往会令人生疲倦,则应于前一日分发时告知:“明日你于轮值村可得筹。”若被派往其轮值村而不去,转而求取其他筹,则不应给予。这会导致具信者福德的减损,亦会断绝僧团的利养。因此,第二日、第三日亦不应给他其他筹,而应说:“去你应得之处用餐。”若三日仍未去,则应从其轮值村的前一村给予他筹。若仍不接受,此后即不应再给任何筹,而应施以严厉的惩诫——不得少于五十或六十下。分发完村落轮值筹后,应分发寺院轮值筹,告知:“你已得寺院轮值筹。”寺院轮值者可给予二、三次粥筹及三、四次食筹,但不应固定给予。因为施粥饭者或会思惟:“我们的粥食仅为寺院守护者所食”,心便生异,故应于其他家族中给予。
Sace atirekagāvute gāmo hoti, taṃ divasaṃ gacchantā kilamanti, ‘‘sve tuyhaṃ vāragāme pāpuṇātī’’ti ajjeva gāhetabbaṃ. Yo vāragāmaṃ pesiyamāno na gacchati, aññaṃ salākaṃ maggati, na dātabbā. Saddhānañhi manussānaṃ puññahāni saṅghassa ca lābhacchedo hoti, tasmā tassa dutiyepi tatiyepi divase aññā salākā na dātabbā, ‘‘attano pattaṭṭhānaṃ gantvā bhuñjāhī’’ti vattabbo, tīṇi pana divasāni agacchantassa vāragāmato orimavāragāme salākā gāhetabbā. Tañce na gaṇhāti, tato paṭṭhāya tassa aññaṃ salākaṃ dātuṃ na vaṭṭati, daṇḍakammaṃ pana gāḷhaṃ kātabbaṃ, saṭṭhito vā paṇṇāsato vā na parihāpetabbaṃ. Vāragāme gāhetvā vihāravāro gāhetabbo, ‘‘tuyhaṃ vihāravāro pāpuṇātī’’ti vattabbaṃ. Vihāravārikassa dve tisso yāgusalākāyo tisso catasso vā bhattasalākāyo ca dātabbā, nibaddhaṃ katvā pana na dātabbā. Yāgubhattadāyakā hi ‘‘amhākaṃ yāgubhattaṃ vihāragopakāva bhuñjantī’’ti aññathattaṃ āpajjeyyuṃ, tasmā aññesu kulesu dātabbā.
若有同分者为寺院轮值者取来给予,这固然好;若不然,则应在分发轮值筹后,遣人为他们取来粥与食。如此,他们的筹签仅为一种增长。但在雨安居结束时,于其应得之处,他们仍可领取其他胜妙食筹。额外的剩余分发与一游食,则应另设筹签单独分发。
Sace vihāravārikānaṃ sabhāgā āharitvā denti, iccetaṃ kusalaṃ; no ce, vāraṃ gāhetvā tesaṃ yāgubhattaṃ āharāpetabbaṃ. Tāva nesaṃ salākā phātikammameva bhavanti, vassaggena pattaṭṭhāne pana aññampi paṇītabhattasalākaṃ gaṇhituṃ labhantiyeva. Atirekauttaribhaṅgassa ekacārikabhattassa visuṃ ṭhitikaṃ katvā salākā dātabbā.
若得筹者当日未得到该份食,则次日应再次分发。若只得饭,未得剩余分发,亦应再次分发。乳饭筹的规则亦复如是。然而,若只得乳而未得饭,则自得乳之后,便不应再行分发。若两、三次一游食归于同一人,于饥馑时由僧团中新参学者得此,则应拆开单独分发。即使未得平常筹食者,次日亦应分发。
Sace yena salākā laddhā, so taṃdivasaṃ taṃ bhattaṃ na labhati, punadivase gāhetabbaṃ. Bhattameva labhati, na uttaribhaṅgaṃ; evampi puna gāhetabbaṃ. Khīrabhattassa salākāyapi eseva nayo. Sace pana khīrameva labhati, na bhattaṃ; khīralābhato paṭṭhāya puna na gāhetabbaṃ. Dve tīṇi ekacārikabhattāni ekasseva pāpuṇanti, dubbhikkhasamaye saṅghanavakena laddhakāle vijaṭetvā visuṃ gāhetabbāni, pākatikasalākabhattaṃ aladdhassāpi punadivase gāhetabbaṃ.
若是小寺院,所有比丘共同受用。分发甘蔗筹时,可交给任何在场者,并于白天削好后给予大长老等。分发调味筹时,可在食后过滤或制成糖浆,也应给予乞食者等。对于客比丘,应知其来去情况后再分发;在大住处,则应设立固定而分发。
Sace khuddako vihāro hoti, sabbe bhikkhū ekasambhogā, ucchusalākaṃ gāhentena yassa kassaci sammukhībhūtassa pāpetvā mahātherādīnaṃ divā tacchetvā dātuṃ vaṭṭati. Rasasalākaṃ pāpetvā pacchābhattaṃ parissāvetvā vā phāṇitaṃ vā kāretvā piṇḍapātikādīnampi dātabbaṃ . Āgantukānaṃ āgatānāgatabhāvaṃ ñatvā gāhetabbā, mahāāvāse ṭhitikaṃ katvā gāhetabbā.
酪浆筹也可在共用处直接交给,或煮后、熏后给予长老们。在大住处,应依前述方式而行。果筹、饼筹、药筹、香花筹也应分别设立分发。在此,药等筹虽也适用于乞食者,但既然是以筹签形式分发,故不应受用。若所施仅为上座比丘限额的筹食,应问明固定后再分发。若无固定,则从长老座开始分发。若此类食物充足,每位比丘可给两三份;若不充足,则每人给一份,依次轮完后再从长老座起分发。若中途断绝,应记下固定顺序。然而,若此种食物是常设的,得到者应被告知:‘无论今日得与未得,你明天也应领取。’若有一种非常设的,得到者在得食当日可随意受用,而未得者当日所得更多;那么,当得到者于未得日到来时,应被告知:‘你明天应来领取。’
Takkasalākampi sabhāgaṭṭhāne pāpetvā vā pacāpetvā vā dhūmāpetvā vā therānaṃ dātuṃ vaṭṭati. Mahāāvāse vuttanayeneva paṭipajjitabbaṃ phalasalākapūvasalākabhesajjagandhamālasalākāyopi visuṃ ṭhitikāya gāhetabbā. Bhesajjādisalākāyo cettha kiñcāpi piṇḍapātikānampi vaṭṭanti, salākavasena gāhitattā pana na sāditabbā. Aggabhikkhāmattaṃ salākabhattaṃ denti, ṭhitikaṃ pucchitvā gāhetabbaṃ. Asatiyā ṭhitikāya therāsanato paṭṭhāya gāhetabbaṃ. Sace tādisāni bhattāni bahūni honti, ekekassa bhikkhuno dve tīṇi dātabbāni; no ce, ekekameva datvā paṭipāṭiyā gatāya puna therāsanato paṭṭhāya dātabbaṃ. Sace antarāva upacchijjati, ṭhitikā sallakkhetabbā. Yadi pana tādisaṃ bhattaṃ nibaddhameva hoti, yassa pāpuṇāti, so vattabbo ‘‘laddhā vā aladdhā vā svepi gaṇheyyāsī’’ti. Ekaṃ anibaddhaṃ hoti, labhanadivase pana yāvadatthaṃ labhati, alabhanadivasā bahutarā honti, taṃ yassa pāpuṇāti, so alabhitvā ‘‘sve gaṇheyyāsī’’ti vattabbo.
若在筹签分发后才来者,其错过的筹签不应补发。所谓筹签,即从敲钟时开始,前来伸手才得。即使有人来后站在近处,错过的便已错过。然而,若有人代他领取,则本人虽未到也能得到。在共受用处,若知某人未到,可放置说:‘这是他的筹签。’若有人制定‘不应给未到者’的规约,此规约非法。因为凡站在界内者,应得分配之物。然而,若他们大声叫喊‘给未到者’,则应施以惩罚,并说:‘让他们前来领取。’
Yo salākāsu gāhitāsu pacchā āgacchati, tassa atikkantāva salākā na upaṭṭhāpetvā dātabbā. Salākaṃ nāma ghaṇṭippaharaṇato paṭṭhāya āgantvā hatthaṃ pasārentova labhati. Aññassa āgantvā samīpe ṭhitassāpi atikkantā atikkantāva hoti. Sace panassa añño gaṇhanto atthi, sayaṃ anāgatopi labhati. Sabhāgaṭṭhāne asuko anāgatoti ñatvā ‘‘ayaṃ tassa salākā’’ti ṭhapetuṃ vaṭṭati. Sace ‘‘anāgatassa na dātabbā’’ti katikaṃ karonti, adhammikā hoti. Antoupacāre ṭhitassa hi bhājanīyabhaṇḍaṃ pāpuṇāti. Sace pana ‘‘anāgatassa dethā’’ti mahāsaddaṃ karonti, daṇḍakammaṃ ṭhapetabbaṃ, ‘‘āgantvā gaṇhantū’’ti vattabbaṃ.
若遗失五六根筹签,而分食者忘记了施主们的名字,他可以将遗失的筹签归属给大长老或自己,然后对比丘们说:‘我在某村将筹签食归属于我了,你们可以在那里享用所得的筹签食。’这是允许的。然而,若未在寺院归属,而在食堂得到该食物后便于彼处归属并食用,则不允许。若有人说:‘从今天起,请取用我的筹签食。’在食堂那里不得取用,应带回寺院后再取用。若说‘从明天起’,则应当告知分食者:‘从明天起,某家将提供筹签食,请在取筹签时记着。’在饥荒时期筹签食中断了,待到丰足时,施主们见到种种情况后说:‘从今天起,请取用我们的筹签食。’重新设立时,不得在村内取用,必须带回寺院后再取用。因为这就称为‘筹签食’。它与指定食不同,是专为寺院而施的,因此不得在寺院近处以外取用。若说是‘从明天起’,则必须在寺院内取用。
Chappañcasalākā naṭṭhā honti, bhattuddesako dāyakānaṃ nāmaṃ nassarati, so ce naṭṭhasalākā mahātherassa vā attano vā pāpetvā bhikkhū vadeyya, ‘‘mayā asukagāme salākabhattaṃ mayhaṃ pāpitaṃ, tumhe tattha laddhaṃ salākabhattaṃ bhuñjeyyāthā’’ti, vaṭṭati. Vihāre apāpitaṃ pana āsanasālāya taṃ bhattaṃ labhitvā tattheva pāpetvā bhuñjituṃ na vaṭṭati. ‘‘Ajja paṭṭhāya mayhaṃ salākabhattaṃ gaṇhathā’’ti vutte tatra āsanasālāya gāhetuṃ na vaṭṭati, vihāraṃ ānetvā gāhetabbaṃ. ‘‘Sve paṭṭhāyā’’ti vutte pana bhattuddesakassa ācikkhitabbaṃ ‘‘sve paṭṭhāya asukakulaṃ nāma salākabhattaṃ deti, salākaggāhaṇakāle sareyyāsī’’ti. Dubbhikkhe salākabhattaṃ pacchinditvā subhikkhe jāte kiñci disvā ‘‘ajja paṭṭhāya amhākaṃ salākabhattaṃ gaṇhathā’’ti puna paṭṭhapenti, antogāme agāhetvā vihāraṃ ānetvāva gāhetabbaṃ. Idañhi ‘‘salākabhattaṃ’’ nāma. Uddesabhattasadisaṃ na hoti, vihārameva sandhāya diyyati, tasmā bahiupacāre gāhetuṃ na vaṭṭati. ‘‘Sve paṭṭhāyā’’ti vutte pana vihāre gāhetabbameva.
一位将要远行的比丘,如果在他想去的地方有他人所得的某村筹签,他可以取走该筹签,并对另一位比丘说:‘我所得到的筹签,你拿去吧。’然后离去,这是允许的。但是,那位比丘必须在尚未越过寺院近处界之前,便将该筹签归属于他。
Gamiko bhikkhu yaṃ disābhāgaṃ gantukāmo, tattha aññena vāragāmasalākā laddhā hoti, taṃ gahetvā itaraṃ bhikkhuṃ ‘‘mayhaṃ pattasalākaṃ tvaṃ gaṇhāhī’’ti vatvā gantuṃ vaṭṭati. Tena pana upacārasīmaṃ anatikkanteyeva tasmiṃ tassa salākā gāhetabbā.
在废弃寺院中,人们修复了菩提树塔等,为了让他们食用而设立筹签食,说:‘请享用吧。’比丘们住在自己的住处,于适时前往那里,履行义务后食用该食物,这是允许的。如果他们在为自己预先归属了‘明天’的筹签后离去,而有客比丘住在废弃寺院,于适时履行义务后,敲钟将筹签食归属给自己,然后前往食堂,那么他便是该食物的主人。然而,若有一比丘在众比丘正履行义务时,只在地上挥了两三下扫帚,就敲钟说‘在近村,筹签食归我了’而离去,他便属于以盗取的方式取得,故不能得到该食物;该食物只属于那些履行了义务、如法归属、之后才离去的比丘。
Chaḍḍitavihāre manussā bodhicetiyādīni jaggitvā bhuñjantūti salākabhattaṃ paṭṭhapenti, bhikkhū sakaṭṭhānesu vasitvā kālasseva gantvā tattha vattaṃ karitvā taṃ bhattaṃ bhuñjanti, vaṭṭati. Sace tesu svātanāya attano pāpetvā gatesu āgantuko bhikkhu chaḍḍitavihāre vasitvā kālasseva vattaṃ katvā ghaṇṭiṃ paharitvā salākabhattaṃ attano pāpetvā āsanasālaṃ gacchati, sova tassa bhattassa issaro. Yo pana bhikkhūsu vattaṃ karontesuyeva bhūmiyaṃ dve tayo sammuñjanippahāre datvā ghaṇṭiṃ paharitvā ‘‘dhuragāme salākabhattaṃ mayhaṃ pāpuṇātī’’ti gacchati, tassa taṃ corikāya gahitattā na pāpuṇāti, vattaṃ katvā pāpetvā pacchā gatabhikkhūnaṃyeva hoti.
有一个村庄极为遥远,比丘们不愿常去。那里的人们说:“我们岂不是被排除在功德之外了吗?”应当告知该村附近寺院中的同派比丘:“在没有比丘前来的日子里,你们可自行享用。”然而,筹签必须每日分发。而且,仅仅敲钟或摇动筹篮,并不算完成分发。应当拿起筹篮,将筹签倒在凳子上,但不可抓住篮子的口沿。因为若篮中有蛇或蝎,可能造成伤害。因此,应抓住篮底,将篮口转向外侧再倒出筹签,同时心想:“若有蛇,可从此处逃走。”如此倒出筹签后,应按照先前所说,依村庄等次第取用。还可将一份分予大长老,然后说:“其余归我。”如此分配给自己后,便履行义务,礼敬塔庙。当站在思惟台上的比丘们问:“贤友,筹签已经分好了吗?”应回答:“是的,尊者。请各位在各自前往的村庄取用筹签之食。”这样分发,即是如法的分发。
Eko gāmo atidūre hoti, bhikkhū niccaṃ gantuṃ na icchanti, manussā ‘‘mayaṃ puññena paribāhirā homā’’ti vadanti, ye tassa gāmassa āsannavihāre sabhāgabhikkhū, te vattabbā ‘‘imesaṃ bhikkhūnaṃ anāgatadivase tumhe bhuñjathā’’ti. Salākā pana devasikaṃ pāpetabbā, tā ca kho pana ghaṇṭippaharaṇamattena vā pacchicālanamattena vā pāpitā na honti, pacchiṃ pana gahetvā salākā pīṭhake ākiritabbā, pacchi pana mukhavaṭṭiyaṃ na gahetabbā. Sace hi tattha ahi vā vicchiko vā bhaveyya, dukkhaṃ uppādeyya; tasmā heṭṭhā gahetvā pacchiṃ parammukhaṃ katvā salākā ākiritabbā ‘‘sacepi sappo bhavissati, ettova palāyissatī’’ti. Evaṃ salākā ākiritvā gāmādivasena pubbe vuttanayeneva gāhetabbā. Apica ekaṃ mahātherassa pāpetvā ‘‘avasesā mayhaṃ pāpuṇantī’’ti attano pāpetvā vattaṃ katvā cetiyaṃ vanditvā vitakkamāḷake ṭhitehi bhikkhūhi ‘‘pāpitā, āvuso, salākā’’ti vutte ‘‘āma, bhante, tumhe gatagatagāme salākabhattaṃ gaṇhathā’’ti vattabbaṃ; evaṃ pāpitāpi hi supāpitāva honti.
比丘们为彻夜听法而前往另一寺院,心想:“我们不在那里接受施食,只在自己的行乞村乞食后便回来。”于是未取筹签便出发了。在寺院中,他们前来食用长老所得的筹签食,此乃允许。若大长老也想:“我在这里做什么呢?”便与他们一同前往。当他们未在前往的寺院进食,而抵达自己的行乞村时,若说:“尊者,请给我们钵,我们去取筹签粥等。”则不应给予钵。若问:“尊者,为何不给?”答:“寺院所属的食物,属于住在该寺的比丘,我们住在别的寺院。”如果他们说:“尊者,请给吧,我们并非以寺院守护者的身份给,而是供养你们,请接受我们的乞食吧。”当这样说时,则是允许的。
Bhikkhū sabbarattiṃ dhammasavanatthaṃ aññaṃ vihāraṃ gacchantā ‘‘mayaṃ tattha dānaṃ aggahetvāva amhākaṃ gocaragāmeva piṇḍāya caritvā āgamissāmā’’ti salākā aggahetvāva gatā, vihāre therassa pattasalākabhattaṃ bhuñjituṃ āgacchanti, vaṭṭati. Atha mahātheropi ‘‘ahaṃ idha kiṃ karomī’’ti tehiyeva saddhiṃ gacchati, tehi gatavihāre abhuñjitvāva gocaragāmaṃ anuppattehi ‘‘detha, bhante, patte salākayāguādīni āharissāmā’’ti vutte pattā na dātabbā. ‘‘Kasmā, bhante, na dethā’’ti ‘‘vihāraṭṭhakaṃ bhattaṃ vihāre vutthānaṃ pāpuṇāti, mayaṃ aññasmiṃ vihāre vutthā’’ti. ‘‘Detha, bhante, na mayaṃ vihāre pālikāya dema, tumhākaṃ dema, gaṇhatha amhākaṃ bhikkha’’nti vutte pana vaṭṭati.
关于半月食等的论述
Pakkhikabhattādikathā
在半月食等之中,凡于特定的十四、十五、初五、初八这些半月日里,为提醒那些忙于事务的比丘作布萨而施的食物,称为半月食。它与筹签食的规则相同,应取而食。若筹签食与半月食两者都很充足,足以分配给所有人,则应分别取用这两种食物。若比丘僧团很大,可先取用半月食,再根据余量取筹签食;或先取筹签食,复据余量取半月食。那些未能得到的,则去乞食。如果两种食物都很丰足而比丘很少,由于筹签食每日可得,则应将其搁置,说:“贤友们,请享用半月食。”只取用半月食。如果半月食的供养特别精美,应单独存放。若有人说“明天是半月日”,则今日不应取用半月食。然而,若施主们说:“明天我们家食物粗劣,今天便指定供养半月食吧。”如此则允许。
Pakkhikādīsu pana yaṃ abhilakkhitesu cātuddasī pañcadasī pañcamī aṭṭhamīti imesu pakkhesu kammappasutehi uposathaṃ kātuṃ satikaraṇatthāya diyyati, taṃ pakkhikaṃ nāma. Taṃ salākabhattagatikameva hoti, gāhetvā bhuñjitabbaṃ. Sace salākabhattampi pakkhikabhattampi bahu sabbesaṃ vinivijjhitvā gacchati, dvepi bhattāni visuṃ visuṃ gāhetabbāni. Sace bhikkhusaṅgho mahā, pakkhikaṃ gāhetvā tassa ṭhitikāya salākabhattaṃ gāhetabbaṃ , salākabhattaṃ vā gāhāpetvā tassa ṭhitikāya pakkhikaṃ gāhetabbaṃ. Yesaṃ na pāpuṇāti, te piṇḍāya carissanti. Sace dvepi bhattāni bahūni, bhikkhū mandā; salākabhattaṃ nāma devasikaṃ labbhati, tasmā taṃ ṭhapetvā ‘‘pakkhikaṃ āvuso bhuñjathā’’ti pakkhikameva gāhetabbaṃ. Pakkhikaṃ paṇītaṃ denti, visuṃ ṭhitikā kātabbā. ‘‘Sve pakkho’’ti ajja pakkhikaṃ na gāhetabbaṃ. Sace pana dāyakā vadanti ‘‘sve amhākaṃ ghare lūkhabhattaṃ bhavissati, ajjeva pakkhikabhattaṃ uddisathā’’ti, evaṃ vaṭṭati.
每半月布萨日,受持布萨支后,自己所受用的那份,即以此施与,名为布萨食。观察到“布萨日时,众多具信净信者向比丘们作供养,而月曜日时比丘们却受困乏,在月曜日所施,犹如饥馑时布施有大果报;又或对因布萨羯磨而戒清净者,于次日布施有大果报”后,于月曜日所作的布施,名为月曜日食。此两种皆归于筹食之类。如是,这七种食,对于常乞食者而言实为不相应,乃破头陀支。
Uposathikaṃ nāma anvaḍḍhamāse uposathaṅgāni samādiyitvā yaṃ attanā bhuñjati, tadeva diyyati. Pāṭipadikaṃ nāma ‘‘uposathe bahū saddhā pasannā bhikkhūnaṃ sakkāraṃ karonti, pāṭipade pana bhikkhū kilamanti, pāṭipade dinnaṃ dubbhikkhadānasadisaṃ mahapphalaṃ hoti, uposathakammena vā parisuddhasīlānaṃ dutiyadivase dinnaṃ mahapphalaṃ hotī’’ti sallakkhetvā pāṭipade diyyanakadānaṃ, tampi ubhayaṃ salākabhattagatikameva. Iti imāni sattapi bhattāni piṇḍapātikānaṃ na vaṭṭanti, dhutaṅgabhedaṃ karontiyeva.
此外,在《衣蕴篇》中,尚有因维沙卡祈愿而施设的四种食,即:客来食、将行食、病者食、看护病者食,这些皆载于圣典。其中,施与客来比丘的食,称为“客来食”。其余依此类推。在此,若客来食众多,客来比丘亦众多,则应每人各分一份;若食不敷,则当依序分给。若最先到来的客来比丘将全部客来食取为己有而坐,则全部归他所有,后至的客来比丘应食用由其分与的食物。他也应自取一份,余者分与他人。这是宽厚之法。
Aparānipi cīvarakkhandhake visākhāya varaṃ yācitvā dinnāni āgantukabhattaṃ gamiyabhattaṃ gilānabhattaṃ gilānupaṭṭhākabhattanti cattāri bhattāni pāḷiyaṃ āgatāneva, tattha āgantukānaṃ dinnaṃ bhattaṃ ‘‘āgantukabhattaṃ’’. Esa nayo sesesu. Sace panettha āgantukabhattānipi āgantukāpi bahū honti, sabbesaṃ ekekaṃ gāhetabbaṃ, bhattesu appahontesu ṭhitikāya gāhetabbaṃ. Eko āgantuko paṭhamameva āgantvā sabbaṃ āgantukabhattaṃ attano gāhetvā nisīdati, sabbaṃ tasseva hoti, pacchā āgatehi āgantukehi tena dinnāni paribhuñjitabbāni. Tenapi ekaṃ attano gahetvā sesāni dātabbāni. Ayaṃ uḷāro.
然而,若最先到来的客来比丘未自取食物而默然坐着,则应与后来比丘们一同按顺序取用。若客来比丘常相续而来,应在抵达当日即食用;若间或而至,则可食用两三日。然而,《大护持》中说:“可食用七日”。
Sace pana yo paṭhamaṃ āgantvāpi attano aggahetvā tuṇhībhūto nisīdati, pacchā āgatehi saddhiṃ paṭipāṭiyā gaṇhitabbaṃ. Sace niccaṃ āgantukā āgacchanti, āgatadivaseyeva bhuñjitabbaṃ, antarantarā ce āgacchanti, dve tīṇi divasāni bhuñjitabbaṃ. Mahāpaccariyaṃ pana ‘‘satta divasāni bhuñjituṃ vaṭṭatī’’ti vuttaṃ.
常住比丘外出而归,亦应食用客食。然而,若该食是固定施与寺院的,则应在寺院中取用;若寺院遥远,而该食固定施与集会堂,则应在集会堂中取用。若施主们说:‘若无客比丘,常住比丘也可食用’,那也是允许的。
Āvāsiko katthaci gantvā āgato, tenāpi āgantukabhattaṃ paribhuñjitabbaṃ. Sace pana taṃ vihāre nibandhāpitaṃ hoti, vihāre gāhetabbaṃ. Atha vihāro dūre hoti, āsanasālāya nibandhāpitaṃ āsanasālāya gāhetabbaṃ. Sace pana dāyakā ‘‘āgantukesu asati āvāsikāpi paribhuñjantū’’ti vadanti, vaṭṭati.
对于将行食的讨论方式也是如此。但有此差别:客比丘仅能得客食,将行比丘则既可食客食,也可食将行食。常住比丘若想离开,即成为将行比丘,可得将行食。然而,如同客食一样,这种食不能在两三天或七天内持续获得。若已宣称‘我将离去’而食用将行食,但当日因故未能成行,次日仍可食用,因尚有出发之意。若已宣称‘我将离去’而食用将行食,后被贼寇阻路、或河水所阻、或天降大雨、或商队不行,仍可怀着出发之意继续食用。鉴于这些障碍,《大护持》中说:‘可以食用两三天。’但若只是假装说‘我将离去’而食用,则不可。
Gamiyabhattepi ayameva kathāmaggo. Ayaṃ pana viseso – āgantuko āgantukabhattameva labhati, gamiko āgantukabhattampi gamiyabhattampi. Āvāsikopi pakkamitukāmo gamiko hoti; gamiyabhattaṃ labhati. Yathā pana āgantukabhattaṃ; evamidaṃ dve vā tīṇi vā satta vā divasāni na labbhati. ‘‘Gamissāmī’’ti bhutto taṃdivasaṃ kenacideva kāraṇena na gato, punadivasepi bhuñjituṃ vaṭṭati, saussāhattā. ‘‘Gamissāmī’’ti bhuttassa corā vā panthaṃ rundhanti udakaṃ vā, devo vā vassati, sattho vā na gacchati, saussāhena bhuñjitabbaṃ. Ete upaddave olokentena ‘‘dve tayo divase bhuñjituṃ vaṭṭatī’’ti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. ‘‘Gamissāmī’’ti pana lesaṃ oḍḍetvā bhuñjituṃ na labhati.
病者食:若食物足够所有病比丘,应分给所有病比丘;若不足,则应按次第分与。若一位病比丘看似无病,能进入村内,另一位不能,后者称为‘大病者’,应将病者食给予这位大病者。若有两名大病者,其中一位多有所得、广为人知,能获得许多嚼食与啖食;另一位孤苦无依,因少有所得而需进村乞食,则应将病者食给予后者。病者食不限定天数。只要病未痊愈,若无适宜的食物便无法维持,即可持续食用。但若即使食用混合粥或混合食后,病已不再发作,从此以后便不应再食。
Gilānabhattampi sace sabbesaṃ gilānānaṃ pahoti, sabbesaṃ dātabbaṃ; no ce, ṭhitikaṃ katvā gāhetabbaṃ. Eko gilāno arogarūpo sakkoti antogāmaṃ gantuṃ, eko na sakkoti, ayaṃ ‘‘mahāgilāno’’ nāma. Etassa gilānabhattaṃ dātabbaṃ. Dve mahāgilānā – eko lābhī abhiññāto bahuṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ labhati, eko anātho appalābhatāya antogāmaṃ pavisati – etassa gilānabhattaṃ dātabbaṃ. Gilānabhatte pana divasaparicchedo natthi. Yāva rogo na vūpasammati, sappāyabhojanaṃ abhuñjanto na yāpeti, tāva bhuñjitabbaṃ. Yadā pana missakayāguṃ vā missakabhattaṃ vā bhuttassāpi rogo na kuppati, tato paṭṭhāya na bhuñjitabbaṃ.
看护病者食:若足够分给所有看护者,便应分与所有看护者;若不足,则应按序分与。若有两位病者,应分给看护重病者之人;若有两位重病者,则应分给看护无依病者之人。若某一户人家既施病者食,也施看护病者食,当某位病者获得食物时,其看护者也应在那户人家中取用。看护病者食也无天数限制,只要病者获得食物,其看护者便也获得。这四种食,若如此施设:‘愿客来者、将行者、病者、看护者取用我的乞食’,则对于常乞食者也是适宜的。但若如此施设:‘我指定给客来者等的食物,愿他们取用我的食物’,则对于常乞食者便不适宜。
Gilānupaṭṭhākabhattampi yaṃ sabbesaṃ pahoti, taṃ sabbesaṃ dātabbaṃ; no ce pahoti, ṭhitikaṃ katvā gāhetabbaṃ. Idampi dvīsu gilānesu mahāgilānupaṭṭhākassa gāhetabbaṃ, dvīsu mahāgilānesu anāthagilānupaṭṭhākassa. Yaṃ kulaṃ gilānabhattampi deti gilānupaṭṭhākabhattampi, tattha yassa gilānassa bhattaṃ pāpuṇāti tadupaṭṭhākassāpi tattheva gāhetabbaṃ. Gilānupaṭṭhākabhattepi divasaparicchedo natthi, yāva gilāno labhati, tāvassa upaṭṭhākopi labhatīti. Imāni cattāri bhattāni sace evaṃ dinnāni honti ‘‘āgantukagamikagilānupaṭṭhākā mama bhikkhaṃ gaṇhantū’’ti, piṇḍapātikānampi vaṭṭati. Sace pana āgantukādīnaṃ bhattaṃ nibandhāpemi, ‘‘mama bhattaṃ gaṇhantū’’ti evaṃ dinnāni honti, piṇḍapātikānaṃ na vaṭṭati.
此外,还有‘常供食、精舍食、轮值食’三种食。其中,常供食是指恒常施设之食,有两种——僧团的与个人的。若指定‘我们供养僧团常供食’,此属筹食一类。若说‘愿他们取用我恒常所供的乞食’而施,则对于常乞食者也是适宜的。在个人常供食中,若说‘我给你们常供食’,若是常乞食者,则不适宜。但若说‘愿你们取用我恒常所供的乞食’,则是适宜的,应予接受。即使过了若干天后才说‘请取用常供食’,由于最初已善为纳受,也是可以的。
Aparānipi ‘‘dhurabhattaṃ, kuṭibhattaṃ, vārabhatta’’nti tīṇi bhattāni. Tattha dhurabhattanti niccabhattaṃ vuccati, taṃ duvidhaṃ – saṅghikaṃ puggalikañca. Tattha yaṃ ‘‘saṅghassa dhurabhattaṃ demā’’ti nibandhāpitaṃ, taṃ salākabhattagatikaṃ. ‘‘Mama nibaddhaṃ bhikkhaṃ gaṇhantū’’ti vatvā dinnaṃ pana piṇḍapātikānampi vaṭṭati. Puggalikepi ‘‘tumhākaṃ dhurabhattaṃ dammī’’ti vutte piṇḍapātiko ce, na vaṭṭati. ‘‘Mama nibaddhaṃ bhikkhaṃ gaṇhathā’’ti vutte pana vaṭṭati, sāditabbaṃ. Sacepi pacchā katipāhe vītivatte ‘‘dhurabhattaṃ gaṇhathā’’ti vadati, mūle suṭṭhu sampaṭicchitattā vaṭṭati.
所谓精舍食,是施主为僧团建造住处后,如此指定:‘愿我们的精舍居住者只取用我们的食物。’此属筹食一类,应受取而食。然若言:‘愿我们的精舍居住者只取用我们的乞食。’则常乞食者亦可受用。然而,若是出于对某位比丘的净信,为他建造住处后说:‘我们给你。’此食便专属此人。若他前往别处,则应由其依止者受用。
Kuṭibhattaṃ nāma yaṃ saṅghassa āvāsaṃ kāretvā ‘‘amhākaṃ senāsanavāsino amhākaṃyeva bhattaṃ gaṇhantū’’ti evaṃ nibandhāpitaṃ, taṃ salākabhattagatikameva hoti, gahetvā bhuñjitabbaṃ. ‘‘Amhākaṃ senāsanavāsino amhākaṃyeva bhikkhaṃ gaṇhantū’’ti vutte pana piṇḍapātikānampi vaṭṭati . Yaṃ pana puggale pasīditvā tassa vā āvāsaṃ katvā ‘‘tumhākaṃ demā’’ti dinnaṃ, taṃ tasseva hoti, tasmiṃ katthaci gate nissitakehi bhuñjitabbaṃ.
所谓“轮流食”,是指在饥荒时期,从施主家开始,以“我们将轮流照顾比丘们”的方式所施的食物。若以乞食之语而施,对乞食者亦适用。但如果明确说是“轮流食”,则属于筹食之类。如果他们送来米等,并说“让沙弥们煮好后供养”,对乞食者也适用。如是,这三种食与客食等四种,共为七种;再与僧团食等合在一起,共为十四种食。
Vārabhattaṃ nāma dubbhikkhasamaye ‘‘vārena bhikkhū jaggissāmā’’ti dhuragehato paṭṭhāya dinnaṃ, tampi bhikkhāvacanena dinnaṃ piṇḍapātikānaṃ vaṭṭati. ‘‘Vārabhatta’’nti vutte pana salākabhattagatikaṃ hoti. Sace taṇḍulādīni pesenti, ‘‘sāmaṇerā pacitvā dentū’’ti, piṇḍapātikānaṃ vaṭṭati. Iti imāni ca tīṇi āgantukabhattādīni ca cattārīti satta, tāni saṅghabhattādīhi saha cuddasa bhattāni honti.
在注释书中,还提到了另外四种食:寺院食、八人食、四人食、密食。其中,寺院食是指在寺院中就地产生的食物,这已归入僧团食。然而,在帝须大寺、质多罗山等地方,由于已证无碍解、断尽烦恼的圣者们以乞食者也能受用的方式纳受,故而在那些地方对乞食者也适用。所谓“我们供养八位比丘”“供养四位比丘”而施的,即是八人食和四人食;若以乞食之语而施,对乞食者也适用。以精心制作、味道殊胜的糕点装满钵并盖好而施的,称为密食。这三种食仅属于筹食一类。
Aṭṭhakathāyaṃ pana vihārabhattaṃ, aṭṭhakabhattaṃ, catukkabhattaṃ, guḷhakabhattanti aññānipi cattāri bhattāni vuttāni. Tattha vihārabhattaṃ nāma vihāre tatruppādabhattaṃ, taṃ saṅghabhattena gahitaṃ. Taṃ pana tissamahāvihāracittalapabbatādīsu paṭisambhidāpattehi khīṇāsavehi yathā piṇḍapātikānampi sakkā hoti paribhuñjituṃ, tathā paṭiggahitattā tādisesu ṭhānesu piṇḍapātikānampi vaṭṭati. ‘‘Aṭṭhannaṃ bhikkhūnaṃ dema, catunnaṃ demā’’ti evaṃ dinnaṃ pana aṭṭhakabhattañceva catukkabhattañca; tampi bhikkhāvacanena dinnaṃ piṇḍapātikānaṃ vaṭṭati. Mahābhisaṅkhārikena atirasakapūvena pattaṃ pūretvā thaketvā dinnaṃ guḷhakabhattaṃ nāma. Imāni tīṇi salākabhattagatikāneva.
还有一种称为“筹食”:有些人在举办盛大闻法会和寺院供养之后,因无力供养全体僧团,便说“让二三百位比丘接受我们的施食”,为了限定比丘人数而分发筹签。这种方式对乞食者也适用。如是,在衣犍度中说了衣的分配,而在此卧坐具犍度中,则说了卧坐具的分配与施食的分配。
Aparampi guḷakabhattaṃ nāma atthi, idhekacce manussā mahādhammasavanañca vihārapūjañca kāretvā sakalasaṅghassa dātuṃ na sakkomāti, ‘‘dve tīṇi bhikkhusatāni amhākaṃ bhikkhaṃ gaṇhantū’’ti bhikkhuparicchedajānanatthaṃ guḷake denti, idaṃ piṇḍapātikānampi vaṭṭati. Iti cīvarakkhandhake cīvarabhājanīyaṃ, imasmiṃ pana senāsanakkhandhake senāsanabhājanīyañceva piṇḍapātabhājanīyañca vuttaṃ.
病缘资具的分配应如此了知:在酥油等药物方面,国王与大臣们有时会送百罐、千罐的酥油到寺院来。应敲钟,从上座起,将所持容器装满而施,对乞食比丘亦同样适用。若有性行懒惰的大长老后至,不应说:“尊者,这是给二十夏者的,您的份已过。”应为其保留份额,先施与他们,之后再按份额分配。
Gilānapaccayabhājanīyaṃ pana evaṃ veditabbaṃ – sappiādīsu bhesajjesu rājarājamahāmattā sappissa tāva kumbhasatampi kumbhasahassampi vihāraṃ pesenti, ghaṇṭiṃ paharitvā therāsanato paṭṭhāya gahitabhājanaṃ pūretvā dātabbaṃ , piṇḍapātikānampi vaṭṭati. Sace alasajātikā mahātherā pacchā āgacchanti, ‘‘bhante, vīsativassānaṃ diyyati, tumhākaṃ ṭhitikā atikkantā’’ti na vattabbā, ṭhitikaṃ ṭhapetvā tesaṃ datvā pacchā ṭhitikāya dātabbaṃ.
听闻“某寺现起大量酥油”后,即便一由旬外的比丘也会前来。对已到者,应从其站立之处开始施与。未到但已入近行界者,若其弟子等在代领,亦应施与。若有人说“给站在近行界外者”,则不应施与。然而,若他们进入近行界后连成一片,或在自己寺门口、或就在寺内,则因大众聚集之力而成为所谓的扩大界,因此应当施与。即使已对僧团中新来者作了施与,后来者仍应施与。但在第二番分配时,上座登座后,后来者不能得第一部分,应从第二部分按戒腊施与。进入近行界后,无论于何处施与,皆须在全体现前处分配。
‘‘Asukavihāre bahu sappi uppanna’’nti sutvā yojanantaravihāratopi bhikkhū āgacchanti, sampattasampattānaṃ ṭhitaṭṭhānato paṭṭhāya dātabbaṃ. Asampattānampi upacārasīmaṃ paviṭṭhānaṃ antevāsikādīsu gaṇhantesu dātabbameva. ‘‘Bahiupacārasīmāya ṭhitānaṃ dethā’’ti vadanti, na dātabbaṃ. Sace pana upacārasīmaṃ okkantehi ekābaddhā hutvā attano vihāradvāre vā antovihāreyeva vā honti, parisāvasena vaḍḍhitā nāma sīmā hoti, tasmā dātabbaṃ. Saṅghanavakassa dinnepi pacchā āgatānaṃ dātabbameva. Dutiyabhāge pana therāsanaṃ āruḷhe pacchā āgatānaṃ paṭhamabhāgo na pāpuṇāti, dutiyabhāgato vassaggena dātabbaṃ. Upacārasīmaṃ pavisitvā yattha katthaci dinnaṃ hoti, sabbasannipātaṭṭhāneyeva bhājetabbaṃ.
若某寺有十位比丘,且恰好供养十罐酥油,应按每一罐分配。若仅有一罐酥油,应由十位比丘分取。若他们便就这样说“此应归我们”而取,则成不善取;其所到之处皆成僧物。然而,将罐倾斜,在浅盘中倒出少许酥油,说“此归大长老,余者归我们”,随后倒回罐中,随意取用而去,此则可许。若酥油凝固,可划线后说“线外部分归大长老,余者归我们”,如此而取是善取。比丘人数与酥油罐数多于或少于所述范围时,亦应以同样的方法分配。
Yasmiṃ vihāre dasa bhikkhū, daseva ca sappikumbhā diyyanti, ekekakumbhavaseneva bhājetabbaṃ. Eko sappikumbho hoti, dasa bhikkhūhi bhājetvā gahetabbaṃ. Sace yathāṭhitaṃyeva ‘‘amhākaṃ pāpuṇātī’’ti gaṇhanti, duggahitaṃ; gatagataṭṭhāne saṅghikameva hoti. Kumbhaṃ pana āvajjetvā thālake thokaṃ sappiṃ katvā ‘‘idaṃ mahātherassa pāpuṇāti, avasesaṃ amhākaṃ pāpuṇātī’’ti vatvā tampi kumbheyeva ākiritvā yathicchitaṃ gahetvā gantuṃ vaṭṭati. Sace thinaṃ sappi hoti, lekhaṃ katvā ‘‘lekhato parabhāgo mahātherassa pāpuṇāti, avasesaṃ amhāka’’nti gahitampi suggahitaṃ, vuttaparicchedato ūnādhikesupi bhikkhūsu ca sappikumbhesu ca etenevupāyena bhājetabbaṃ.
若有多位比丘而罐只有一,击钟后说“此物归我”而取之,也是可行的。说“第一部分归我,第二部分归我”,如此逐渐分配,同样可行。此法也适用于生酥等。不过,在澄清的芝麻油等中,若所划线无法保持,则应舀出后再行分配。生姜、胡椒等药,以及剩余的钵、盘等沙门资具,也都应按照所述方法善加观察后进行分配。
Sace paneko bhikkhu, ekopi kumbho hoti, ghaṇṭiṃ paharitvā ‘‘ayaṃ mayhaṃ pāpuṇātī’’tipi gahetuṃ vaṭṭati. ‘‘Ayaṃ paṭhamabhāgo mayhaṃ pāpuṇāti, ayaṃ dutiyabhāgo’’ti evaṃ thokaṃ thokampi pāpetuṃ vaṭṭati. Esa nayo navanītādīsupi. Yasmiṃ pana vippasanne tilatelādimhi lekhā na santiṭṭhati, taṃ uddharitvā bhājetabbaṃ. Siṅgiveramaricādibhesajjampi avasesapattathālakādisamaṇaparikkhāropi sabbo vuttānurūpeneva nayena suṭṭhu sallakkhetvā bhājetabboti.
观察经教与注疏,具眼智者如是解说;
僧团资具,即应如此无放逸而分配。
Pāḷiṃ aṭṭhakathañceva, oloketvā vicakkhaṇo; Saṅghike paccaye evaṃ, appamattova bhājayeti.
由已选任的粥分者等,在所应分配之处,对前来之人不必征询即可给付一半的份额;若未被选任,则应先征求许可再行给予。当有人在做衣时对已选任的微物处分比丘说:“给我针”,应给予两根针——一根长的、一根短的。对“这是未分配的僧团物”一事不应加以询问。若有人需要胡椒,应给一粒胡椒;若有人将行远路险道,应给一双鞋;若有人需要腰带,应给腰带;若有人来说“我的系肩带断了”,应给系肩带;若有人需要滤水器,应给滤水器。若有人需要诵经架,应给诵经架;若无布套,则应将诵经架连同布套一并给予。若有人请求:“我要悬挂客比丘告示板”,应给足作横边与半横边的布料。若有人来说“圆相不够”,应给一个圆相,或给两个半圆相;若请求给两个圆相,则不应给。若有人需要补风的衬边,应给足以缝制一件衣的量。若患病者需要酥油、生酥等,应量出一那利药量,然后给付其中的三分之一。如此给付三日,待那利量满后,从第四日起应征询僧团后再给。对于糖块,也是一日给三分之一。如此给完三日糖块后,此后应征询僧团后再给。其余一切处,其义皆显而易见。
Sammannitvā ṭhapitayāgubhājakādīhi bhājanīyaṭṭhānaṃ āgatamanussānaṃ anāpucchitvāva upaḍḍhabhāgo dātabbo, asammatehi pana apaloketvā dātabbo. Sammatena appamattakavissajjanakena bhikkhunā cīvarakammaṃ karontassa ‘‘sūciṃ dehī’’ti vadato ekā dīghā, ekā rassāti dve sūciyo dātabbā. ‘‘Avibhattaṃ saṅghikaṃ bhaṇḍa’’nti pucchitabbakiccaṃ natthi. Pipphalakatthikassa eko pipphalako, addhānakantāraṃ paṭipajjitukāmassa upāhanayugaḷaṃ, kāyabandhanatthikassa kāyabandhanaṃ, ‘‘aṃsabaddhako me jiṇṇo’’ti āgatassa aṃsabaddhako, parissāvanatthikassa parissāvanaṃ dātabbaṃ. Dhammakaraṇatthikassa dhammakaraṇo. Sace paṭako na hoti, dhammakaraṇo paṭakena saddhiṃ dātabbo. ‘‘Āgantukapaṭṭaṃ āropessāmī’’ti yācantassa kusiyā ca aḍḍhakusiyā ca pahonakaṃ dātabbaṃ. ‘‘Maṇḍalaṃ nappahotī’’ti āgatassa maṇḍalaṃ ekaṃ dātabbaṃ, aḍḍhamaṇḍalāni dve dātabbāni. Dve maṇḍalāni yācantassa na dātabbāni. Anuvātaparibhaṇḍatthikassa ekassa cīvarassa pahonakaṃ dātabbaṃ. Sappinavanītādiatthikassa gilānassa ekaṃ bhesajjaṃ nāḷimattaṃ katvā tato tatiyakoṭṭhāso dātabbo. Evaṃ tīṇi divasāni datvā nāḷiyā paripuṇṇāya catutthadivasato paṭṭhāya saṅghaṃ pucchitvā dātabbaṃ. Guḷapiṇḍepi ekadivasaṃ tatiyabhāgo dātabbo. Evaṃ tīhi divasehi niṭṭhite piṇḍe tato paraṃ saṅghaṃ pucchitvā dātabbaṃ. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.