4. 灭诤犍度
4. Samathakkhandhakaṃ
现前毗尼的讨论
Sammukhāvinayakathā
186-187186-187. 在灭诤犍度中,先列出“非法说者之人”等六条纲目,然后以“非法说者让正法说者明白”等方式展开了详细说明。其中,“让他明白”是指说出表面合理的理由,使他满意,从而让他知道。“让他审察”是指让他这样审察、观察这个道理,就这样去做。“看、反复看”是指让他这样看这个道理,并且一次又一次地看,就这样去做。“显示、反复显示”是这些的同义词。“以非法而平息”:因为他用“这就是法”等方式迷惑人、展示非法,所以说他是以非法而平息。
186-187. Samathakkhandhake – ‘‘adhammavādī puggalo’’tiādīni cha mātikāpadāni nikkhipitvā ‘‘adhammavādī puggalo dhammavādiṃ puggalaṃ saññāpetī’’tiādinā nayena vitthāro vutto. Tattha saññāpetīti kāraṇapatirūpakāni vatvā paritosetvā jānāpeti. Nijjhāpetīti yathā so taṃ atthaṃ nijjhāyati, oloketi; evaṃ karoti. Pekkhati anupekkhatīti yathā so taṃ atthaṃ pekkhati ceva punappunañca pekkhati; evaṃ karoti. Dasseti anudassetīti tesaññeva pariyāyavacanāni. Adhammena vūpasammatīti yasmā so adhammameva ‘‘ayaṃ dhammo’’tiādinā nayena mohetvā dasseti, tasmā adhammena vūpasammati nāma.
188以法平息:因为说法者不迷惑,而是以“这是法”这样的方式把法本身展示出来,所以就叫作以法平息。
188.Dhammena vūpasammatīti yasmā dhammavādī dhammameva ‘‘ayaṃ dhammo’’tiādinā nayena amohetvā dasseti, tasmā dhammena vūpasammati nāma.
195比丘们,这里说的“五种如法的忆念毗尼之施与”是:对清净无犯的人施与,这是一种;对被举罪的人施与,这是一种;对被请求的人施与,这是一种;由僧团施与,这是一种;如法且和合地施与,这是一种——这样一共五种。不过,这些不能只按单一条件来理解,所以这里只是在做说明而已;只有具足五个条件的忆念毗尼施与,才是如法的——这就是这里的含义。其中,“举罪”就是呵责。其余部分容易理解。而这种忆念毗尼只应该给漏已尽的人,不能给其他人,哪怕是不来果的人也不行。而且,只有在他被别人举罪的时候才可以给,没被举罪时不行。一旦施与了,举罪者的话就站不住脚。即使举罪者也会被人这样呵斥:“这个漏已尽的人已经得到了忆念毗尼,谁还会听你的话?”从而陷于应受呵斥的境地。
195.Pañcimānibhikkhave dhammikāni sativinayassa dānānīti ettha suddhassa anāpattikassa dānaṃ ekaṃ, anuvaditassa dānaṃ ekaṃ, yācitassa dānaṃ ekaṃ, saṅghena dānaṃ ekaṃ, dhammena samaggadānaṃ ekanti evaṃ pañca. Etāni pana ekekaaṅgavasena na labbhanti, tasmā desanāmattamevetaṃ, pañcaṅgasamannāgataṃ pana sativinayadānaṃ dhammikanti ayamettha attho. Tattha ca anuvadantīti codenti. Sesaṃ uttānameva. Ayaṃ pana sativinayo khīṇāsavasseva dātabbo na aññassa, antamaso anāgāminopi. So ca kho aññena codiyamānasseva, na acodiyamānassa. Dinne ca pana tasmiṃ codakassa kathā na ruhati. Codentopi ‘‘ayaṃ khīṇāsavo sativinayaladdho, ko tuyhaṃ kathaṃ gahessatī’’ti apasādetabbataṃ āpajjati.
不痴毗尼之说
Amūḷhavinayakathā
196已说已行:意思是先用言语说出来,再用身体去做;也就是做了之后才完成的。在“尊者记得曾犯这样的罪”这句里,意思是:尊者记得自己曾犯这样的罪;也就是尊者曾犯这样的罪。或者读作“曾犯”,意思是:先犯了之后,尊者再忆念起那个罪。
196.Bhāsitaparikkantanti vācāya bhāsitaṃ kāyena parikkantaṃ; parikkamitvā katanti attho. Saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitāti ettha saratu āyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā; āyasmā evarūpiyā āpattiyāti ayamattho. Āpajjitvāti vā pāṭho, tassattho – paṭhamaṃ āpajjitvā pacchā taṃ āpattiṃ saratu āyasmāti.
202在这里,“以多数决来平息”的意思是:通过某种表决方式,说法的人占多数,这就叫作多数决。
202.Yebhuyyasikāya vūpasametunti ettha yassā kiriyāya dhammavādino bahutarā, esā yebhuyyasikā nāma.
204204. 在非法行筹的情况下,“仅少许”是指微不足道的、极少的,仅仅只是争吵的程度而已。“未至多处”是指没有到过两三个住处,或者就在那里两三次都没有得到裁决。“未自忆他忆”是指那些比丘自己不曾两三次忆念,也不曾被他人提醒。“知道”是指行筹的人知道“非法说者占多数”。“或许”是指以这种方式行筹时,他心里想:“或许非法说者占多数吧。”其余两种情形也是同样的道理。
204. Adhammikasalākaggāhesu oramattakanti parittaṃ appamattakaṃ bhaṇḍanamattameva. Na ca gatigatanti dve tayo āvāse na gataṃ, tattha tattheva vā dvattikkhattuṃ avinicchitaṃ. Na ca saritasāritanti dvattikkhattuṃ tehi bhikkhūhi sayaṃ saritaṃ vā aññehi sāritaṃ vā na hoti. Jānātīti salākaṃ gāhento jānāti ‘‘adhammavādī bahutarā’’ti. Appeva nāmāti iminā nīhārena salākāya gāhiyamānāya ‘‘api nāma adhammavādino bahutarā assū’’ti ayamassa ajjhāsayo hoti. Aparesupi dvīsu eseva nayo.
非法取筹:非法说的人想“这样我们就会变成多数”,于是每人拿两支筹。别众取筹:两位正法说的人合拿一支正法说者的筹,他们想“这样正法说者就不会变成多数”。不依己见取筹:本来是正法说者,却拿非法说者的筹,想“我们要依附势力强的那一方”。在如法取筹的情形里,应当反过来理解这个意思。这样行筹之后,如果正法说者占多数,就应当照他们所说的来平息这件诤事,这就是以多数决平息。这里只是简略说明,详细内容后面还会讲到。
Adhammenagaṇhantīti adhammavādino ‘‘evaṃ mayaṃ bahū bhavissāmā’’ti dve dve salākāyo gaṇhanti. Vaggā gaṇhantīti dve dhammavādino ekaṃ dhammavādisalākaṃ gaṇhanti ‘‘evaṃ dhammavādino na bahū bhavissantī’’ti maññamānā. Na ca yathādiṭṭhiyā gaṇhantīti dhammavādino hutvā ‘‘balavapakkhaṃ bhajissāmā’’ti adhammavādisalākaṃ gaṇhanti. Dhammikasalākaggāhesu ayamevattho parivattetvā veditabbo. Evaṃ salākaṃ gāhetvā sace bahutarā dhammavādino honti; yathā te vadanti, evaṃ taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametabbaṃ, evaṃ yebhuyyasikāya vūpasantaṃ hoti. Ayamettha saṅkhepo. Vitthāro pana paratopi āgamissati.
对恶行比丘的呵责论
Tassapāpiyasikākathā
207“不净”是指具足不净的身业和语业。“无耻”是指具足故意犯戒等无耻的特征。“有随责”是指应受指责。这样一来,依这三项条件就有三种作法,再加上“由僧团作法”和“如法和合作法”这两种,总共五种,就是觅罪相毗尼甘马的作法。其余内容,在这里的解说方式和呵责等甘马中所说的一样。不过,这里有一个词义解释:这个人因为恶法增盛而更加卑劣,应当用这种甘马来对待他,所以称为“觅罪相毗尼甘马”。
207.Asucīti asucīhi kāyavacīkammehi samannāgato. Alajjīti sañcicca āpajjanādinā alajjilakkhaṇena samannāgato. Sānuvādoti saupavādo. Iti imesañca tiṇṇaṃ aṅgānaṃ vasena tīṇi karaṇāni, saṅghena karaṇaṃ, dhammena samaggena karaṇanti imāni ca dveti pañca tassapāpiyasikākammassa karaṇāni nāma honti. Sesamettha tajjanīyādīsu vuttanayameva. Ayaṃ panettha vacanattho – idañhi yo pāpussannatāya pāpiyo puggalo, tassa kattabbato ‘‘tassapāpiyasikākamma’’nti vuccati.
草覆法论
Tiṇavatthārakādikathā
212“粗硬、凶恶”是指因为粗硬的性质和凶恶的性质。“分裂”是指导致僧团分裂。“所有人都聚到一处”是指不征求任何人的同意,即使生病的人也要带到那里,大家一起集合在一处。“应当用草覆法来平息”——这里,这种甘马因为和用草覆盖的做法相似,所以叫“草覆法”。就像被搅动的粪便或尿液,因为臭气熏人而让人受不了;但如果用草盖住、好好遮起来,那臭味就不会烦扰人了。同样地,一件诤事被追根究底地处理而平息时,会导致粗硬、凶恶和分裂,而它通过这种甘马得以平息,就像粪便被草覆盖遮住一样,得到妥善的平息。因此,这种甘马因为和用草覆盖相似,就被称为“草覆法”。
212.Kakkhaḷattāya vāḷattāyāti kakkhaḷabhāvāya ceva vāḷabhāvāya ca. Bhedāyāti saṅghabhedāya. Sabbeheva ekajjhanti kassaci chandaṃ anāharitvā gilānepi tattheva ānetvā ekato sannipatitabbaṃ. Tiṇavatthārakena vūpasameyyāti ettha idaṃ kammaṃ tiṇavatthārakasadisattā ‘‘tiṇavatthārako’’ti vuttaṃ. Yathā hi gūthaṃ vā muttaṃ vā ghaṭṭiyamānaṃ duggandhatāya bādhati, tiṇehi avattharitvā suppaṭicchāditassa panassa so gandho na bādhati; evameva yaṃ adhikaraṇaṃ mūlānumūlaṃ gantvā vūpasamiyamānaṃ kakkhaḷattāya vāḷattāya bhedāya saṃvattati, taṃ iminā kammena vūpasantaṃ gūthaṃ viya tiṇavatthārakena paṭicchannaṃ suvūpasantaṃ hotīti idaṃ kammaṃ tiṇavatthārakasadisattā ‘‘tiṇavatthārako’’ti vuttaṃ.
213重罪,是指巴拉基格和桑喀地谢思。与在家相关,是指在家人身上所犯的、涉及下劣的辱骂、贬损和如法劝诫的罪。
213.Thullavajjanti pārājikañceva saṅghādisesañca. Gihipaṭisaṃyuttanti gihīnaṃ hīnena khuṃsanavambhanadhammikapaṭissavesu āpannaṃ āpattiṃ.
214比丘们,那些比丘从那些罪中出罪的情形是这样的:当以草覆地甘马的甘马语做完时,在甘马语结束的那一刻,凡是当时在场集会的比丘——哪怕是睡着了、入了定、或者心不在焉的——所有这些比丘,从受达上的界限开始算起,除了重罪和与在家相关的罪之外,其余所犯的一切罪,都从那些罪中出罪了。但是,那些互相做见罪揭发、说“我不接受这个”的人,或者虽然跟他们一起犯了罪但没有到场的人,或者来了之后给了同意却坐在精舍等地方的人,他们不从那些罪中出罪。因此说:“除了见罪揭发者,除了那些不在场的人。”
214.Evañca pana bhikkhave te bhikkhū tāhi āpattīhi vuṭṭhitā hontīti evaṃ tiṇavatthārakakammavācāya katāya kammavācāpariyosāne yattakā tattha sannipatitā antamaso suttāpi samāpannāpi aññavihitāpi sabbe te bhikkhū yāva upasampadamaṇḍalato paṭṭhāya thullavajjañca gihipaṭisaṃyuttañca ṭhapetvā avasesā āpattiyo āpannā, sabbāhi tāhi āpattīhi vuṭṭhitā honti. Ye pana ‘‘na metaṃ khamatī’’ti aññamaññaṃ diṭṭhāvikammaṃ karonti, tehi vā saddhiṃ āpattiṃ āpajjitvāpi tattha anāgatā, āgantvā vā chandaṃ datvā pariveṇādīsu nisinnā, te āpattīhi na vuṭṭhahanti. Tena vuttaṃ – ‘‘ṭhapetvā diṭṭhāvikammaṃ ṭhapetvā ye na tattha hontī’’ti.
215比丘尼们的“侵入”,就是进入比丘尼们中间。“诤事等”的词义,在《恶言恶语释》中已经说过了。“令心痛苦的用语”是指令心痛苦的用语,意思是“粗恶话语”。“随说”是指在那些随说者当中所作的诽谤。“随说性”是指出方式,意思就是“诽谤”。“随言”“随语”两者都只是随说的同义词。“反复随转”是指一再以身心语随转于同一处,也就是处于随说的状态。“毅然奋进”是指先发起“为何不这样诽谤?我就是要诽谤”这样的努力,然后随说。“给予随力”是指先显示前面的话为因,再用后面的话给予力量。
215.Bhikkhunīnaṃ anupakhajjāti bhikkhunīnaṃ anto pavisitvā. Vivādādhikaraṇādīnaṃ vacanattho duṭṭhadosavaṇṇanāyaṃ vuttoyeva. Vipaccatāya vohāroti cittadukkhatthaṃ vohāro; pharusavacananti attho. Yo tattha anuvādoti yo tesu anuvadantesu upavādo. Anuvadanāti ākāranidassanametaṃ; upavadanāti attho. Anullapanā anubhaṇanāti ubhayaṃ anuvadanavevacanamattameva. Anusampavaṅkatāti punappunaṃ kāyacittavācāhi tattheva sampavaṅkatā; anuvadanabhāvoti attho. Abbhussahanatāti ‘‘kasmā evaṃ na upavadissāmi, upavadissāmiyevā’’ti ussāhaṃ katvā anuvadanā. Anubalappadānanti purimavacanassa kāraṇaṃ dassetvā pacchimavacanena balappadānaṃ.
“应作性”和“当办性”这里说的是:“应作”本身就是应作之事,应作之事的状态就是应作性;当办之事的状态就是当办性。这两个都是僧团甘马的同义词。至于“白甘马”等说法,则是对它的分类名称。其中,白甘马是指:先清净界内的僧团,取得应给欲者的欲,在和合僧团的同意下,宣告三遍而应作的甘马。白一甘马是指:按前面说的方式,在和合僧团的同意下,以一次白文应作的甘马。白二甘马是指:按前面说的方式,在和合僧团的同意下,以一次白文和一次甘马语——也就是“白二”的一次甘马语——应作的甘马。白四甘马是指:按前面说的方式,在和合僧团的同意下,以一次白文和三次甘马语——也就是“白四”的三次甘马语——应作的甘马。
Kiccayatākaraṇīyatāti ettha kiccameva kiccayaṃ, kiccayassa bhāvo kiccayatā, karaṇīyassa bhāvo karaṇīyatā; ubhayampetaṃ saṅghakammasseva adhivacanaṃ. Apalokanakammantiādi pana tasseva pabhedavacanaṃ. Tattha apalokanakammaṃ nāma sīmaṭṭhakasaṅghaṃ sodhetvā chandārahānaṃ chandaṃ āharitvā samaggassa saṅghassa anumatiyā tikkhattuṃ sāvetvā kattabbakammaṃ. Ñattikammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā kattabbakammaṃ. Ñattidutiyakammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā ekāya ca anussāvanāyāti evaṃ ñattidutiyāya anussāvanāya kattabbakammaṃ. Ñatticatutthakammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā tīhi ca anussāvanāhīti evaṃ ñatticatutthāhi tīhi anussāvanāhi kattabbakammaṃ.
在这其中,白告甘马必须只是白告之后再做,不能通过白一甘马等方式来做。白一甘马也必须只是提出一次白文之后再做,不能通过白告甘马等方式来做。而白二甘马,有的可以白告之后再做,有的不可以。其中,结界认可、撤销结界、施咖絺那衣、收咖絺那衣、指示小屋处所、指示精舍处所——这六种甘马属于重甘马,不允许白告之后就做,必须宣告白二甘马语之后才能做。其余十三种认可,比如分卧具认可、分亡者衣认可等,这类轻甘马,白告之后也可以做。但不能通过白一甘马和白四甘马的方式来做。白四甘马必须宣告一次白文和三次甘马语之后才能做,不能通过白告甘马等方式来做——这就是这里的概要。
Tattha apalokanakammaṃ apaloketvāva kātabbaṃ, ñattikammādivasena na kātabbaṃ. Ñattikammampi ekaṃ ñattiṃ ṭhapetvāva kātabbaṃ, apalokanakammādivasena na kātabbaṃ. Ñattidutiyakammaṃ pana apaloketvā kattabbampi atthi, akattabbampi atthi. Tattha sīmāsammuti sīmāsamūhananaṃ kathinadānaṃ kathinubbhāro kuṭivatthudesanā vihāravatthudesanāti imāni cha kammāni garukāni, apaloketvā kātuṃ na vaṭṭanti. Ñattidutiyakammavācaṃ sāvetvāva kātabbāni. Avasesā terasa sammutiyo senāsanaggāhakamatakacīvaradānādisammutiyo cāti evarūpāni lahukakammāni apaloketvāpi kātuṃ vaṭṭanti. Ñattikammañatticatutthakammavasena pana na kātabbameva. Ñatticatutthakammaṃ ñattiñca tisso ca kammavācāyo sāvetvāva kātabbaṃ, apalokanakammādivasena na kātabbanti ayamettha saṅkhepo.
详细来说,这四种业在《附随》末尾的《业篇》里,已经按照“以几种方式失败”等方法来判别了。其中还没有详细说明的部分,我们就在《业篇》里解释。这样一来,解释就不会出现在不恰当的地方,而且因为从一开始就了解了每一种业,就会变得很容易理解。
Vitthārato pana imāni cattāri kammāni ‘‘katihākārehi vipajjantī’’tiādinā nayena parivārāvasāne kammavagge etesaṃ vinicchayo āgatoyeva. Yaṃ pana tattha anuttānaṃ, taṃ kammavaggeyeva vaṇṇayissāma. Evañhi sati na aṭṭhāne vaṇṇanā bhavissati, ādito paṭṭhāya ca tassa tassa kammassa viññātattā suviññeyyo bhavissati.
216“诤事以什么为根本”等说法,应当只依据巴利原文来理解。
216.Vivādādhikaraṇassa kiṃ mūlantiādīni pāḷivaseneva veditabbāni.
220在“诤事可能是善的”这类句子中,应当这样理解其含义:让人争论的那种心生起,就是“诤”;又因为它必须通过灭诤法来处理,所以叫“事”。
220.‘‘Vivādādhikaraṇaṃsiyā kusala’’ntiādīsu yena vivadanti, so cittuppādo vivādo, samathehi ca adhikaraṇīyatāya adhikaraṇanti evamādinā nayena attho daṭṭhabbo.
222222. 关于“犯事可能是不善的,可能是无记的,不存在善的犯事”这句话,应当依照这里所说的用意来理解。因为在掘地等犯事中,善心是构成因素之一,既然有善心存在,就不能说“不存在善的犯事”,所以这句话并不是针对构成因素具足的心而说的。这句话是针对以下情况而说的:凡是世间所呵责的犯事,那必定是不善的,其中没有“可能是不善”的抉择余地。而凡是制戒所禁止的犯事,由于只有在故意违犯“我要犯这条戒”时才会成为不善,如果不是故意、不知情,而是以同宿等方式犯的,那就是无记。因此,针对这一点,依照故意和非故意的情况,说了这样的分别:“犯事可能是不善的,可能是无记的,不存在善的犯事。”
222.Āpattādhikaraṇaṃ siyā akusalaṃ siyā abyākataṃ, natthi āpattādhikaraṇaṃ kusalanti ettha sandhāya bhāsitavasena attho veditabbo. Yasmiñhi pathavikhaṇanādike āpattādhikaraṇe kusalacittaṃ aṅgaṃ hoti, tasmiṃ sati na sakkā vattuṃ ‘‘natthi āpattādhikaraṇaṃ kusala’’nti, tasmā nayidaṃ aṅgappahonakacittaṃ sandhāya vuttaṃ. Idaṃ pana sandhāya vuttaṃ. Yaṃ tāva āpattādhikaraṇaṃ lokavajjaṃ, taṃ ekantato akusalameva, tattha ‘‘siyā akusala’’nti vikappo natthi. Yaṃ pana paṇṇattivajjaṃ, taṃ yasmā sañcicca ‘‘imaṃ āpattiṃ vītikkamāmī’’ti vītikkamantasseva akusalaṃ hoti, asañcicca pana kiñci ajānantassa sahaseyyādivasena āpajjato abyākataṃ hoti, tasmā tattha sañciccāsañciccavasena imaṃ vikappabhāvaṃ sandhāya idaṃ vuttaṃ – ‘‘āpattādhikaraṇaṃ siyā akusalaṃ, siyā abyākataṃ, natthi āpattādhikaraṇaṃ kusala’’nti.
如果有人这样说:“以善心而犯的,这就叫作善的犯事。”那么,对于没有心的犯事——比如由羊毛足净法之类为因缘而生起的——善心也可能生起,但在那里,即使有善心存在,也不是犯戒的构成因素。只有依身表、语表而发动现起的身、语两者之一,才是构成因素;而那属于色蕴,所以是无记。
Sace pana ‘‘yaṃ kusalacitto āpajjati, idaṃ vuccati āpattādhikaraṇaṃ kusala’’nti vadeyya, acittakānaṃ pana eḷakalomapadasodhammādisamuṭṭhānānampi kusalacittaṃ āpajjeyya, na ca tattha vijjamānampi kusalacittaṃ āpattiyā aṅgaṃ. Kāyavacīviññattivasena pana calitappavattānaṃ kāyavācānaṃ aññatarameva aṅgaṃ, tañca rūpakkhandhapariyāpannattā abyākatanti.
在“知道者”等句中,意思是这样的:当某个心成为犯戒的构成因素时,以那个心知道事由,同时以违犯的方式知道、清楚地知道“我正在违犯”;以违犯的思心所去思惟、筹划,再以加行的方式去压制、克服,驱发没有疑虑的心;这样,彼如是违犯,这个如是违犯者所犯下的犯戒诤事的违犯,这称为“不善的犯戒诤事”。
Yaṃ jānantotiādimhi pana ayamattho – yaṃ cittaṃ āpattiyā aṅgaṃ hoti, tena vatthuṃ jānanto ‘‘idaṃ vītikkamāmī’’ti ca vītikkamākārena saddhiṃ jānanto sañjānanto vītikkamacetanāvasena cetetvā pakappetvā upakkamavasena maddanto abhivitaritvā nirāsaṅkacittaṃ pesetvā yaṃ āpattādhikaraṇaṃ vītikkamaṃ āpajjati, tassa evaṃ vītikkamato yo vītikkamo, idaṃ vuccati ‘‘āpattādhikaraṇaṃ akusala’’nti.
在“无记”这一部分里,如果某种心是构成犯戒的因素,那么由于这种心不存在,他并不知道;又因为不知道违犯的具体方式,也不清楚、不觉知;由于作为犯戒构成因素的违犯思不存在,所以没有经过思虑;由于没有故意压制,所以没有克服;没有生起无所顾虑的心;在这种情况下,他如此违犯,这种违犯就称为“无记的诤事”。
Abyākatavārepi yaṃ cittaṃ āpattiyā aṅgaṃ hoti, tassa abhāvena ajānanto vītikkamākārena ca saddhiṃ ajānanto asañjānanto āpattiaṅgabhūtāya vītikkamacetanāya abhāvena acetetvā sañcicca maddanassa abhāvena anabhivitaritvā nirāsaṅkacittaṃ apesetvā yaṃ āpattādhikaraṇaṃ vītikkamaṃ āpajjati, tassa evaṃ vītikkamato yo vītikkamo, idaṃ vuccati ‘‘āpattādhikaraṇaṃ abyākata’’nti.
224对于“此诤论不是诤事”等说法,应当这样理解其含义:因为不存在需要以诸灭诤法来处理的事,所以称为“不是诤事”。
224.Ayaṃ vivādo no adhikaraṇantiādīsu samathehi adhikaraṇīyatāya abhāvato noadhikaraṇanti evamattho veditabbo.
平息诤事的灭诤法讨论
Adhikaraṇavūpasamanasamathakathā
228对于“有多少比丘达到甘马资格”这句话,应当知道:举行四人甘马时,达到甘马资格的比丘是四人;举行五人甘马时,是五人;举行十人甘马时,是十人;举行二十人甘马时,是二十人。
228.Yāvatikā ca bhikkhū kammappattāti ettha catuvaggakaraṇe kamme cattāro, pañcavaggakaraṇe pañca, dasavaggakaraṇe dasa, vīsativaggakaraṇe vīsati bhikkhū kammappattāti veditabbā.
230要好好掌握的意思是:先妥善地掌握,然后再接受。接受之后,为了压伏我慢,应当这样过上几天:今天我们把东西洗一洗,今天我们把钵煮一煮,今天还有障碍存在。
230.Supariggahitanti suṭṭhu pariggahitaṃ katvā sampaṭicchitabbaṃ. Sampaṭicchitvā ca pana ‘‘ajja bhaṇḍakaṃ dhovāma, ajja pattaṃ pacāma, ajjeko palibodho atthī’’ti mānaniggahatthāya katipāhaṃ atikkāmetabbaṃ.
231“而且会生起无量言论”,意思是数不清的言语从这里那里不断冒出来。也有写成“bhāsānī”的读法,意思一样。“应当推举为断事人”,就是先征求同意再推举,或者按照后面要说到的白二甘马来推举。被这样推举出来的比丘们,应当另外坐到一边,或者就在那个集会当中,先告知大家“其他没有被推举的人不要说话”,然后才对那个诤事作出裁决。
231.Anantāni ceva bhassāni jāyantīti aparimāṇāni ito cito ca vacanāni uppajjanti. ‘‘Bhāsānī’’tipi pāṭho, ayamevattho. Ubbāhikāya sammannitabboti apaloketvā vā sammannitabbo parato vuttāya ñattidutiyāya vā kammavācāya. Evaṃ sammatehi pana bhikkhūhi visuṃ vā nisīditvā tassāyeva vā parisāya ‘‘aññehi asammatehi na kiñci kathetabba’’nti sāvetvā taṃ adhikaraṇaṃ vinicchitabbaṃ.
233在那里,他可能指在那场集会中可能有这样的人。所谓未通达经,就是纲目未通达。所谓未通达经分别,就是连律也不精通。他只抓住字面的影子而排斥义理,意思是只执取字句本身而否定义理。当他看到持律的比丘们对接受金银、田地、宅地等行为按犯戒进行处理时,就说:“你们为什么把这些当作犯戒来处理?经里难道不是只说‘远离接受金银’吗?经中只是说了‘远离’而已,这里并没有犯戒。”另一位说法者,因为经已通达而依凭经,当有人被指控穿着而施加犯戒时,就说:“你们为什么给他们安上犯戒?经里不是说‘我应当齐整地穿着下衣,这学处应当修学’吗?这里只是说了‘应当修学’而已,这里并没有犯戒。”
233.Tatrāssāti tassaṃ parisati bhaveyya. Neva suttaṃ āgatanti na mātikā āgatā. No suttavibhaṅgoti vinayopi na paguṇo. Byañjanacchāyāya atthaṃ paṭibāhatīti byañjanamattameva gahetvā atthaṃ paṭisedheti. Jātarūparajatakhettavatthupaṭiggahaṇādīsu vinayadharehi bhikkhūhi āpattiyā kāriyamāne disvā ‘‘kiṃ ime āpattiyā kāretha, ‘nanu jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hotī’ti evaṃ sutte paṭiviratimattameva vuttaṃ, natthi ettha āpattī’’ti vadati. Aparo dhammakathiko suttassa āgatattā olambetvā nivāsentānaṃ āpattiyā āropiyamānāya ‘‘kiṃ imesaṃ āpattiṃ ropetha, ‘nanu parimaṇḍalaṃ nivāsessāmīti sikkhā karaṇīyā’ti evaṃ sikkhākaraṇamattamevettha vuttaṃ, natthi ettha āpattī’’ti vadati.
234在“如多数比丘”这一句里,即使只多出一个人,也算是“多数”,更何况多出两个、三个呢?
234.Yathā bahutarā bhikkhūti ettha ekenapi adhikā bahutarāva ko pana vādo dvīhi tīhīti.
三种取筹的讨论
Tividhasalākaggāhakathā
235“为了使人明白”,就是为了说清楚的意思。在“秘密”等做法中,如果集会里无惭的人占多数,就应当进行秘密取筹;如果有惭的人占多数,就应当公开取筹;如果愚人占多数,就应当耳语取筹。作颜色标记,就是把如法说者的筹和非法说者的筹各自做好标记,让它们彼此区分开来。然后,把所有这些筹都放入袈裟褶中,按照上面说的方法让人取。如果“取筹不善”,就应当撤回,也就是说,说了“取筹不善”之后重新再取,这样一直取到第三次。如果“取筹善”,就应当宣布,也就是当如法说者哪怕只多出一个人时,就宣布“取筹善”。然后应当依照那些如法说者所说的,把这场诤事平息下来。如果到了第三次,仍然是非法说者占多数,那么当天就说“今天不是时候,明天再处理”,然后起身,为了分化无惭者的阵营、争取如法说者一方,第二天再举行取筹。这就是秘密取筹。
235.Saññattiyāti saññāpanatthāya. Gūḷhakantiādīsu alajjussannāya parisāya gūḷhako salākaggāho kātabbo, lajjussannāya parisāya vivaṭako, bālussannāya sakaṇṇajappako. Vaṇṇāvaṇṇāyo katvāti dhammavādīnañca adhammavādīnañca salākāyo nimittasaññaṃ āropetvā aññamaññaṃ visabhāgā kātabbā. Tato tā sabbāpi cīvarabhoge katvā vuttanayena gāhetabbā. Duggahoti paccukkaḍḍhitabbanti ‘‘duggahitā salākāyo’’ti vatvā puna gahetvā yāvatatiyaṃ gāhetabbā. Suggahoti sāvetabbanti ekasmimpi dhammavādimhi atirekajāte ‘‘suggahitā salākāyo’’ti sāvetabbaṃ. Yathā ca te dhammavādino vadanti tathā taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametabbanti. Atha yāvatatiyampi adhammavādinova bahutarā honti, ajja ‘‘akālo, sve jānissāmā’’ti vuṭṭhahitvā alajjīnaṃ pakkhabhedatthāya dhammavādipakkhaṃ pariyesitvā punadivase salākaggāho kātabbo. Ayaṃ gūḷhako salākaggāho.
在耳语取筹的做法中,取了筹之后应当这样说:如果僧团的上座取了主张非法者的筹,就应当这样提醒他:“尊者,您年纪已经很大,这样做对您不合适。这一支才是主张如法者的筹。”然后应当把另一支筹拿给他看。如果他接受那一支,就应当给他。如果他还是不明白,就应当对他说:“不要告诉任何人。”其余部分和前面所说的一样。公开取筹,就是取公开之义。
Sakaṇṇajappake pana gahite vattabboti ettha sace saṅghatthero adhammavādisalākaṃ gaṇhāti, so evaṃ avabodhetabbo – ‘‘bhante, tumhe mahallakā vayoanuppattā, tumhākaṃ etaṃ na yuttaṃ, ayaṃ pana dhammavādisalākā’’ti assa itarā salākā dassetabbā. Sace so taṃ gaṇhāti, dātabbā. Atha neva avabujjhati, tato ‘‘mā kassaci ārocehī’’ti vattabbo. Sesaṃ vuttanayameva. Vivaṭako vivaṭatthoyeva.
关于觅罪相毗尼的讨论
Tassapāpiyasikāvinayakathā
238“近巴拉基格”在这里是指:在淫欲行为中,近巴拉基格是恶作;在不与取等事中,则是土喇咤亚(重罪)。“推拒”是指用“我不记得”这样的话来推拒。“过度逼问”是指用“喂,尊者”等话语被反复逼问。“贤友,我确实记得”——他是为了隐瞒巴拉基格才这样承认的。当他再次被过度逼问,承认了“我确实记得”之后,因为害怕“现在他们要灭掉我了”,就说“我是开玩笑的”之类的话。对这个人应当作那萨帕义沙迦甘马。如果他成为具戒者,圆满履行义务后,就能得到罪止息;如果不是这样,就会像被灭摈的人一样。其余各处都很容易理解。
238.Pārājikasāmantaṃvāti ettha methunadhamme pārājikasāmantaṃ nāma dukkaṭaṃ hoti. Adinnādānādīsu thullaccayaṃ. Nibbeṭhentanti ‘‘na sarāmī’’ti vacanena nibbeṭhayamānaṃ. Ativeṭhetīti ‘‘iṅghāyasmā’’tiādivacanehi ativeṭhiyati. Sarāmi kho ahaṃ āvusoti pārājikapaṭicchādanatthāya evaṃ paṭijānāti. Puna tena ativeṭhiyamāno ‘‘sarāmi kho’’ti paṭiññaṃ datvā ‘‘idāni maṃ nāsessantī’’ti bhayena ‘‘davāya me’’tiādimāha. Etassa tassapāpiyasikākammaṃ kātabbaṃ. Sace sīlavā bhavissati, vattaṃ paripūretvā paṭippassaddhiṃ labhati, no ce tathā nāsitakova bhavissati. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.