四、灭诤犍度
4. Samathakkhandhakaṃ
现前调伏之说
Sammukhāvinayakathā
186-187在灭诤犍度中,先列出“非法说者”等六项纲目,再依“非法说者令正法说者了知”等方式详细开演。其中,“令了知”是指通过讲说合理的理由,令其满意后而使他知晓。“令审察”是指让他如此审察、观察此义;如此而行。“看、随看”是指让他如此看此义,并且反复地看;如此而行。“示、随示”是这些的同义词。“以非法平息”:因为他以“这就是法”等方式迷惑而展现非法,所以称为以非法平息。
186-187. Samathakkhandhake – ‘‘adhammavādī puggalo’’tiādīni cha mātikāpadāni nikkhipitvā ‘‘adhammavādī puggalo dhammavādiṃ puggalaṃ saññāpetī’’tiādinā nayena vitthāro vutto. Tattha saññāpetīti kāraṇapatirūpakāni vatvā paritosetvā jānāpeti. Nijjhāpetīti yathā so taṃ atthaṃ nijjhāyati, oloketi; evaṃ karoti. Pekkhati anupekkhatīti yathā so taṃ atthaṃ pekkhati ceva punappunañca pekkhati; evaṃ karoti. Dasseti anudassetīti tesaññeva pariyāyavacanāni. Adhammena vūpasammatīti yasmā so adhammameva ‘‘ayaṃ dhammo’’tiādinā nayena mohetvā dasseti, tasmā adhammena vūpasammati nāma.
188“以法平息”:因为正法说者以“这就是法”等方式不迷惑而展现法,所以称为以法平息。
188.Dhammena vūpasammatīti yasmā dhammavādī dhammameva ‘‘ayaṃ dhammo’’tiādinā nayena amohetvā dasseti, tasmā dhammena vūpasammati nāma.
忆念调伏之说
Sativinayakathā
195“诸比丘,此五种是如法的忆念调伏之施与”——此处,对清净无罪者的施与为一种,对被举罪者的施与为一种,对被请求者的施与为一种,由僧团施与为一种,如法与和合施与为一种,如此共五种。然而,这些并不能以单一支分而得,因此此处仅是宣说;唯有具足五支的忆念调伏施与,方为如法,这是此处的义趣。其中,“举罪者”即呵责者。其余内容容易理解。此忆念调伏唯应施与漏尽者,不应施与他人,乃至不还者亦不可。而且,唯在被他人举罪时方可施与,非未被举罪时。施与之后,举罪者的话语即不成立。举罪者若说“此漏尽者已得忆念调伏,谁还会接受你的话?”便成为应被呵逐者。
195.Pañcimānibhikkhave dhammikāni sativinayassa dānānīti ettha suddhassa anāpattikassa dānaṃ ekaṃ, anuvaditassa dānaṃ ekaṃ, yācitassa dānaṃ ekaṃ, saṅghena dānaṃ ekaṃ, dhammena samaggadānaṃ ekanti evaṃ pañca. Etāni pana ekekaaṅgavasena na labbhanti, tasmā desanāmattamevetaṃ, pañcaṅgasamannāgataṃ pana sativinayadānaṃ dhammikanti ayamettha attho. Tattha ca anuvadantīti codenti. Sesaṃ uttānameva. Ayaṃ pana sativinayo khīṇāsavasseva dātabbo na aññassa, antamaso anāgāminopi. So ca kho aññena codiyamānasseva, na acodiyamānassa. Dinne ca pana tasmiṃ codakassa kathā na ruhati. Codentopi ‘‘ayaṃ khīṇāsavo sativinayaladdho, ko tuyhaṃ kathaṃ gahessatī’’ti apasādetabbataṃ āpajjati.
不痴调伏之说
Amūḷhavinayakathā
196‘已说已行’:指以言语说、以身行之后而作的意思。‘尊者记得曾犯如此之罪’——此处意为:尊者记得曾犯如此之罪;即尊者曾犯如此之罪的意思。或读作‘曾犯’,其意为:先犯之后,尊者忆念彼罪。
196.Bhāsitaparikkantanti vācāya bhāsitaṃ kāyena parikkantaṃ; parikkamitvā katanti attho. Saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitāti ettha saratu āyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā; āyasmā evarūpiyā āpattiyāti ayamattho. Āpajjitvāti vā pāṭho, tassattho – paṭhamaṃ āpajjitvā pacchā taṃ āpattiṃ saratu āyasmāti.
多数决论
Yebhuyyasikākathā
202‘以多数决平息’:此处指通过某种方式,正法说者占多数,此即称为多数决。
202.Yebhuyyasikāya vūpasametunti ettha yassā kiriyāya dhammavādino bahutarā, esā yebhuyyasikā nāma.
204在非法筹中,‘仅少许’:指仅微少、微不足道的争论而已。‘未至多处’:指未至两三个住处,或即于该处两三次未能决断。‘未自忆他忆’:指那些比丘们自己未两三次忆念,也未被他人忆念。‘知’:指行筹者知道‘非法说者较多’。‘或许’:指以此方式行筹时,他内心想:‘或许非法说者较多吧’。其余两者亦同此理。
204. Adhammikasalākaggāhesu oramattakanti parittaṃ appamattakaṃ bhaṇḍanamattameva. Na ca gatigatanti dve tayo āvāse na gataṃ, tattha tattheva vā dvattikkhattuṃ avinicchitaṃ. Na ca saritasāritanti dvattikkhattuṃ tehi bhikkhūhi sayaṃ saritaṃ vā aññehi sāritaṃ vā na hoti. Jānātīti salākaṃ gāhento jānāti ‘‘adhammavādī bahutarā’’ti. Appeva nāmāti iminā nīhārena salākāya gāhiyamānāya ‘‘api nāma adhammavādino bahutarā assū’’ti ayamassa ajjhāsayo hoti. Aparesupi dvīsu eseva nayo.
‘非法取’指非法说者心想‘若我们这样便能成为多数’,于是每人各取两支筹。‘别众取’指两位正法说者各取一支正法说者筹,他们心想‘这样一来,正法说者就不会成为多数’。‘不依己见取’指有人本是正法说者,却取了非法说者筹,心想‘我们应当依附强势的一方’。在如法筹的情形中,应与此相反而理解其义。如是行筹之后,倘若正法说者占多,便应依其所言平息此诤事,这便是以多数决而平息。此处仅为略说,详细内容将在后文说明。
Adhammenagaṇhantīti adhammavādino ‘‘evaṃ mayaṃ bahū bhavissāmā’’ti dve dve salākāyo gaṇhanti. Vaggā gaṇhantīti dve dhammavādino ekaṃ dhammavādisalākaṃ gaṇhanti ‘‘evaṃ dhammavādino na bahū bhavissantī’’ti maññamānā. Na ca yathādiṭṭhiyā gaṇhantīti dhammavādino hutvā ‘‘balavapakkhaṃ bhajissāmā’’ti adhammavādisalākaṃ gaṇhanti. Dhammikasalākaggāhesu ayamevattho parivattetvā veditabbo. Evaṃ salākaṃ gāhetvā sace bahutarā dhammavādino honti; yathā te vadanti, evaṃ taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametabbaṃ, evaṃ yebhuyyasikāya vūpasantaṃ hoti. Ayamettha saṅkhepo. Vitthāro pana paratopi āgamissati.
惩彼过论
Tassapāpiyasikākathā
207207. ‘不净’指具足不净的身业和语业。‘无耻’指具足故意犯戒等无耻的特征。‘有随责’指应受指责。如此,依此三项条件而有三种作法,再加上‘由僧团作法’与‘如法和合作法’这二种,总共五种,称为惩彼过羯磨的作法。其余内容,在此处的解说方式与在呵责等羯磨中所说的相同。此处,“惩彼过”的词义为:此人因恶法增盛而转更卑劣,应以此羯磨对待他,故称为‘惩彼过羯磨’。
207.Asucīti asucīhi kāyavacīkammehi samannāgato. Alajjīti sañcicca āpajjanādinā alajjilakkhaṇena samannāgato. Sānuvādoti saupavādo. Iti imesañca tiṇṇaṃ aṅgānaṃ vasena tīṇi karaṇāni, saṅghena karaṇaṃ, dhammena samaggena karaṇanti imāni ca dveti pañca tassapāpiyasikākammassa karaṇāni nāma honti. Sesamettha tajjanīyādīsu vuttanayameva. Ayaṃ panettha vacanattho – idañhi yo pāpussannatāya pāpiyo puggalo, tassa kattabbato ‘‘tassapāpiyasikākamma’’nti vuccati.
草覆法等论
Tiṇavatthārakādikathā
212212. ‘因粗硬、因恶毒’指因粗硬的性质与恶毒的性质。‘因分裂’指因导致僧团分裂。‘所有人共集一处’指不征求任何人的意欲,即使患病者也必须带到那里,共同聚集一处。‘应以草覆法平息’——此处,此羯磨因与以草覆盖相类似而称为‘草覆法’。正如被搅动的粪便或尿液,因其恶臭而令人不适;若以草覆盖而善加遮蔽,其臭味便不恼人;同样地,若诤事被追根究底而平息时,会导致粗硬、恶毒与分裂,而以草覆法平息之后,便如同粪便被草善加覆盖遮蔽一般,得以妥善平息,因此,此羯磨因与以草覆盖相类似而被称为‘草覆法’。
212.Kakkhaḷattāya vāḷattāyāti kakkhaḷabhāvāya ceva vāḷabhāvāya ca. Bhedāyāti saṅghabhedāya. Sabbeheva ekajjhanti kassaci chandaṃ anāharitvā gilānepi tattheva ānetvā ekato sannipatitabbaṃ. Tiṇavatthārakena vūpasameyyāti ettha idaṃ kammaṃ tiṇavatthārakasadisattā ‘‘tiṇavatthārako’’ti vuttaṃ. Yathā hi gūthaṃ vā muttaṃ vā ghaṭṭiyamānaṃ duggandhatāya bādhati, tiṇehi avattharitvā suppaṭicchāditassa panassa so gandho na bādhati; evameva yaṃ adhikaraṇaṃ mūlānumūlaṃ gantvā vūpasamiyamānaṃ kakkhaḷattāya vāḷattāya bhedāya saṃvattati, taṃ iminā kammena vūpasantaṃ gūthaṃ viya tiṇavatthārakena paṭicchannaṃ suvūpasantaṃ hotīti idaṃ kammaṃ tiṇavatthārakasadisattā ‘‘tiṇavatthārako’’ti vuttaṃ.
213‘重罪’是指波罗夷和桑喀地谢沙。‘与在家相关’是指与在家人相关的、在下劣辱骂、毁谤及如法回告中所犯之罪。
213.Thullavajjanti pārājikañceva saṅghādisesañca. Gihipaṭisaṃyuttanti gihīnaṃ hīnena khuṃsanavambhanadhammikapaṭissavesu āpannaṃ āpattiṃ.
214再者,比丘们,那些比丘从那些罪中出罪的方式是这样的:在覆草甘马语作完之后,于甘马语结束时,凡是在那里集合的比丘,乃至睡眠者、入定者、心不在焉者,所有这些比丘,从受具足戒的范围开始,除重罪和与在家相关的罪之外,其余所犯的一切罪,都从那些罪中出罪了。然而,那些互相指责‘这不被允许’的见罪揭发者,或虽与他们一起犯戒但未到那里者,或来了之后给了同意却坐在精舍等处者,他们并不从那些罪中出罪。因此说:‘除了见罪揭发者,除了那些不在那里者。’
214.Evañca pana bhikkhave te bhikkhū tāhi āpattīhi vuṭṭhitā hontīti evaṃ tiṇavatthārakakammavācāya katāya kammavācāpariyosāne yattakā tattha sannipatitā antamaso suttāpi samāpannāpi aññavihitāpi sabbe te bhikkhū yāva upasampadamaṇḍalato paṭṭhāya thullavajjañca gihipaṭisaṃyuttañca ṭhapetvā avasesā āpattiyo āpannā, sabbāhi tāhi āpattīhi vuṭṭhitā honti. Ye pana ‘‘na metaṃ khamatī’’ti aññamaññaṃ diṭṭhāvikammaṃ karonti, tehi vā saddhiṃ āpattiṃ āpajjitvāpi tattha anāgatā, āgantvā vā chandaṃ datvā pariveṇādīsu nisinnā, te āpattīhi na vuṭṭhahanti. Tena vuttaṃ – ‘‘ṭhapetvā diṭṭhāvikammaṃ ṭhapetvā ye na tattha hontī’’ti.
215关于比丘尼的‘不假恭敬’,即进入比丘尼之中。诤事等的词义,在《恶言恶语释》中已说。‘逆反行为’指令心痛苦的行为;‘粗恶话语’是其义。‘随说’是指在那些随说者中的诽谤。‘随说性’是显示方式;‘诽谤’是其义。‘随言、随语’两者都只是随说的同义词。‘反复随转’是指一再以身、心、语就在那里随转;即随说的状态。‘坚决忍受’是指‘为何不这样诽谤,我就是要诽谤’这样努力之后的随说。‘给予随力’是指显示前语为因,以后语给予力量。
215.Bhikkhunīnaṃ anupakhajjāti bhikkhunīnaṃ anto pavisitvā. Vivādādhikaraṇādīnaṃ vacanattho duṭṭhadosavaṇṇanāyaṃ vuttoyeva. Vipaccatāya vohāroti cittadukkhatthaṃ vohāro; pharusavacananti attho. Yo tattha anuvādoti yo tesu anuvadantesu upavādo. Anuvadanāti ākāranidassanametaṃ; upavadanāti attho. Anullapanā anubhaṇanāti ubhayaṃ anuvadanavevacanamattameva. Anusampavaṅkatāti punappunaṃ kāyacittavācāhi tattheva sampavaṅkatā; anuvadanabhāvoti attho. Abbhussahanatāti ‘‘kasmā evaṃ na upavadissāmi, upavadissāmiyevā’’ti ussāhaṃ katvā anuvadanā. Anubalappadānanti purimavacanassa kāraṇaṃ dassetvā pacchimavacanena balappadānaṃ.
“应作性”与“当办性”:此处“应作”即应作之事,应作之事的状态为应作性;当办之事的状态为当办性。二者皆是僧团羯磨的异名。至于“白羯磨”等,则是其分类的名称。其中,白羯磨是指:净化界内僧团,取得应给与欲者的欲后,在和合僧团的认可下,三度宣告而应作的羯磨。白一羯磨是指:依前述方式,在和合僧团的认可下,以一次白文应作的羯磨。白二甘马是指:依前述方式,在和合僧团的认可下,以一次白文与一次甘马语——即“白二”的一次甘马语——应作的羯磨。白四甘马是指:依前述方式,在和合僧团的认可下,以一次白文与三次甘马语——即“白四”的三次甘马语——应作的羯磨。
Kiccayatākaraṇīyatāti ettha kiccameva kiccayaṃ, kiccayassa bhāvo kiccayatā, karaṇīyassa bhāvo karaṇīyatā; ubhayampetaṃ saṅghakammasseva adhivacanaṃ. Apalokanakammantiādi pana tasseva pabhedavacanaṃ. Tattha apalokanakammaṃ nāma sīmaṭṭhakasaṅghaṃ sodhetvā chandārahānaṃ chandaṃ āharitvā samaggassa saṅghassa anumatiyā tikkhattuṃ sāvetvā kattabbakammaṃ. Ñattikammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā kattabbakammaṃ. Ñattidutiyakammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā ekāya ca anussāvanāyāti evaṃ ñattidutiyāya anussāvanāya kattabbakammaṃ. Ñatticatutthakammaṃ nāma vuttanayeneva samaggassa saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā tīhi ca anussāvanāhīti evaṃ ñatticatutthāhi tīhi anussāvanāhi kattabbakammaṃ.
其中,白羯磨唯应作白后而作,不得以白一等羯磨的方式作。白一羯磨亦唯应立一次白文而作,不得以白羯磨等方式作。然白二甘马,有可白后而作者,亦有不可白后而作者。其中,结界认可、结界废弃、施咖提那衣、出咖提那衣、小屋处所指示、精舍处所指示——此六种羯磨是重者,不可白后而作,必须宣告白二甘马语后方可作。其余十三种认可,如分卧具、分亡者衣等认可,凡此类轻羯磨,亦许可白后而作。然不得以白一羯磨及白四甘马的方式作。白四甘马必须宣告一次白文及三次甘马语后方可作,不得以白羯磨等方式而作——此为此处之概要。
Tattha apalokanakammaṃ apaloketvāva kātabbaṃ, ñattikammādivasena na kātabbaṃ. Ñattikammampi ekaṃ ñattiṃ ṭhapetvāva kātabbaṃ, apalokanakammādivasena na kātabbaṃ. Ñattidutiyakammaṃ pana apaloketvā kattabbampi atthi, akattabbampi atthi. Tattha sīmāsammuti sīmāsamūhananaṃ kathinadānaṃ kathinubbhāro kuṭivatthudesanā vihāravatthudesanāti imāni cha kammāni garukāni, apaloketvā kātuṃ na vaṭṭanti. Ñattidutiyakammavācaṃ sāvetvāva kātabbāni. Avasesā terasa sammutiyo senāsanaggāhakamatakacīvaradānādisammutiyo cāti evarūpāni lahukakammāni apaloketvāpi kātuṃ vaṭṭanti. Ñattikammañatticatutthakammavasena pana na kātabbameva. Ñatticatutthakammaṃ ñattiñca tisso ca kammavācāyo sāvetvāva kātabbaṃ, apalokanakammādivasena na kātabbanti ayamettha saṅkhepo.
详细而言,这四种羯磨的判别,在《附随》末尾的《羯磨犍度》中,以‘以几种方式失败’等方法已经给出。其中若有不明之处,我们将在《羯磨犍度》中解释。如此,则解释不会在不恰当的地方出现,而且由于从开头就了解每一种羯磨,将变得容易理解。
Vitthārato pana imāni cattāri kammāni ‘‘katihākārehi vipajjantī’’tiādinā nayena parivārāvasāne kammavagge etesaṃ vinicchayo āgatoyeva. Yaṃ pana tattha anuttānaṃ, taṃ kammavaggeyeva vaṇṇayissāma. Evañhi sati na aṭṭhāne vaṇṇanā bhavissati, ādito paṭṭhāya ca tassa tassa kammassa viññātattā suviññeyyo bhavissati.
216关于“诤事以何为根本”等问题,唯依巴利原文了知即可。
216.Vivādādhikaraṇassa kiṃ mūlantiādīni pāḷivaseneva veditabbāni.
220在“诤事可能是善的”等句中,应依如是之理而了知:用以争论的心生起即是“诤”,又因须以灭诤之法处理,故称为“事”。
220.‘‘Vivādādhikaraṇaṃsiyā kusala’’ntiādīsu yena vivadanti, so cittuppādo vivādo, samathehi ca adhikaraṇīyatāya adhikaraṇanti evamādinā nayena attho daṭṭhabbo.
222于“犯事可能是不善的,可能是无记的,无犯事是善的”等句中,应依所说之意而了知。因为在掘地等犯事中,善心虽为成素之一,若有善心,便不可说“无犯事是善”,故此处并非就成素具足之心而言。这是依如下道理而说:凡是世间罪的犯事,必定是不善的,其中并无“可能是不善”的差别;而凡是制罪的犯事,若故意生起“我要犯此罪”之想而违犯者,方为不善,若非故意、不知情者以同宿等方式犯者,则为无记。因此,于此依故意与非故意而作如是分别:“犯事可能是不善,可能是无记,无犯事是善。”
222.Āpattādhikaraṇaṃ siyā akusalaṃ siyā abyākataṃ, natthi āpattādhikaraṇaṃ kusalanti ettha sandhāya bhāsitavasena attho veditabbo. Yasmiñhi pathavikhaṇanādike āpattādhikaraṇe kusalacittaṃ aṅgaṃ hoti, tasmiṃ sati na sakkā vattuṃ ‘‘natthi āpattādhikaraṇaṃ kusala’’nti, tasmā nayidaṃ aṅgappahonakacittaṃ sandhāya vuttaṃ. Idaṃ pana sandhāya vuttaṃ. Yaṃ tāva āpattādhikaraṇaṃ lokavajjaṃ, taṃ ekantato akusalameva, tattha ‘‘siyā akusala’’nti vikappo natthi. Yaṃ pana paṇṇattivajjaṃ, taṃ yasmā sañcicca ‘‘imaṃ āpattiṃ vītikkamāmī’’ti vītikkamantasseva akusalaṃ hoti, asañcicca pana kiñci ajānantassa sahaseyyādivasena āpajjato abyākataṃ hoti, tasmā tattha sañciccāsañciccavasena imaṃ vikappabhāvaṃ sandhāya idaṃ vuttaṃ – ‘‘āpattādhikaraṇaṃ siyā akusalaṃ, siyā abyākataṃ, natthi āpattādhikaraṇaṃ kusala’’nti.
然而,若有人说:“以善心所犯,即称为善的犯事”,但于无心的犯事——例如以羊毛足净法等为因缘而生起者——善心也可能生起,而其中即使有善心存在,也并非犯戒的构成因素。唯有依身表、语表而发动现起的身、语二者之一,才是构成因素。那属于色蕴,故是无记。
Sace pana ‘‘yaṃ kusalacitto āpajjati, idaṃ vuccati āpattādhikaraṇaṃ kusala’’nti vadeyya, acittakānaṃ pana eḷakalomapadasodhammādisamuṭṭhānānampi kusalacittaṃ āpajjeyya, na ca tattha vijjamānampi kusalacittaṃ āpattiyā aṅgaṃ. Kāyavacīviññattivasena pana calitappavattānaṃ kāyavācānaṃ aññatarameva aṅgaṃ, tañca rūpakkhandhapariyāpannattā abyākatanti.
在“知道者”等句中,含义如下:当某一心成为犯戒的构成因素时,以该心知道事由,并觉知“我正在违犯”,即结合违犯的方式而知道、了了分明;依违犯的思心所思惟、筹划之后,依加行而加以摧破、克胜,发起无疑之心;如此所犯的犯事违犯,即称为“不善的诤事”。
Yaṃ jānantotiādimhi pana ayamattho – yaṃ cittaṃ āpattiyā aṅgaṃ hoti, tena vatthuṃ jānanto ‘‘idaṃ vītikkamāmī’’ti ca vītikkamākārena saddhiṃ jānanto sañjānanto vītikkamacetanāvasena cetetvā pakappetvā upakkamavasena maddanto abhivitaritvā nirāsaṅkacittaṃ pesetvā yaṃ āpattādhikaraṇaṃ vītikkamaṃ āpajjati, tassa evaṃ vītikkamato yo vītikkamo, idaṃ vuccati ‘‘āpattādhikaraṇaṃ akusala’’nti.
在无记的部分中,当心不成为犯戒的构成因素时,由于没有该心,不知道事由,也不结合违犯的方式而知道、不觉知;由于没有作为犯戒构成因素的违犯思,未加思惟;由于没有故意摧破,未加克胜;没有发起无疑之心;如此所犯的犯事违犯,即称为“无记的诤事”。
Abyākatavārepi yaṃ cittaṃ āpattiyā aṅgaṃ hoti, tassa abhāvena ajānanto vītikkamākārena ca saddhiṃ ajānanto asañjānanto āpattiaṅgabhūtāya vītikkamacetanāya abhāvena acetetvā sañcicca maddanassa abhāvena anabhivitaritvā nirāsaṅkacittaṃ apesetvā yaṃ āpattādhikaraṇaṃ vītikkamaṃ āpajjati, tassa evaṃ vītikkamato yo vītikkamo, idaṃ vuccati ‘‘āpattādhikaraṇaṃ abyākata’’nti.
224在“此诤论非诤事”等语句中,是故,应知其含义为:由于不存在应以诸灭诤法处理之事的缘故,而称为“非诤事”。
224.Ayaṃ vivādo no adhikaraṇantiādīsu samathehi adhikaraṇīyatāya abhāvato noadhikaraṇanti evamattho veditabbo.
平息诤事的灭诤法论
Adhikaraṇavūpasamanasamathakathā
228于“凡诸比丘堪为业处者”一句中,当知:作四众羯磨时,堪为业处的比丘有四人;作五众羯磨时,为五人;作十众羯磨时,为十人;作二十众羯磨时,为二十人。
228.Yāvatikā ca bhikkhū kammappattāti ettha catuvaggakaraṇe kamme cattāro, pañcavaggakaraṇe pañca, dasavaggakaraṇe dasa, vīsativaggakaraṇe vīsati bhikkhū kammappattāti veditabbā.
230“善执持”:意为妥善执持,而后接受。接受之后,为了折伏慢心,当如此说道:“今日我们清洗物品,今日我们料理钵器,今日仍有一障难。”随后便如此延搁数日。
230.Supariggahitanti suṭṭhu pariggahitaṃ katvā sampaṭicchitabbaṃ. Sampaṭicchitvā ca pana ‘‘ajja bhaṇḍakaṃ dhovāma, ajja pattaṃ pacāma, ajjeko palibodho atthī’’ti mānaniggahatthāya katipāhaṃ atikkāmetabbaṃ.
231“且生起无量言论”,是指生起了无边际、从此处到彼处的种种言语。也有读作“bhāsānī”的,意思相同。“应任命为乌跋希迦(断诤者)”,即通过征求同意后任命,或通过下文将说的白二甘马而任命。如此被任命的比丘们,应单独坐于一处,或就在该集会之中,告知“其余未被任命者不应说任何话”,随后对该诤事作出判决。
231.Anantāni ceva bhassāni jāyantīti aparimāṇāni ito cito ca vacanāni uppajjanti. ‘‘Bhāsānī’’tipi pāṭho, ayamevattho. Ubbāhikāya sammannitabboti apaloketvā vā sammannitabbo parato vuttāya ñattidutiyāya vā kammavācāya. Evaṃ sammatehi pana bhikkhūhi visuṃ vā nisīditvā tassāyeva vā parisāya ‘‘aññehi asammatehi na kiñci kathetabba’’nti sāvetvā taṃ adhikaraṇaṃ vinicchitabbaṃ.
233“在那里,他可能”,是指在那个集会中可能有这样的人。他既不通达经,也不通达论母。所谓不通达经分别,即是也不精通于律。他以字句的影子遮蔽义理,意思是只执取字句本身而否定义理。当他见到持律的比丘们,就接受金银、田园、宅地等行为,按犯戒进行处罚时,便说:“你们为何将此事按犯戒处罚?经中难道不是只说‘他远离接受金银’吗?经中仅仅说了‘远离’而已,此处并无犯戒。”另有一位说法者,由于只依于经,当有人就被指控垂下或穿着下衣不如法等事进行犯戒指控时,他便说:“你们为何就此事作犯戒指控?经中不是说‘我当齐整地穿着下衣,此学处应当修学’吗?这里只说‘应当修学’而已,此处并无犯戒。”
233.Tatrāssāti tassaṃ parisati bhaveyya. Neva suttaṃ āgatanti na mātikā āgatā. No suttavibhaṅgoti vinayopi na paguṇo. Byañjanacchāyāya atthaṃ paṭibāhatīti byañjanamattameva gahetvā atthaṃ paṭisedheti. Jātarūparajatakhettavatthupaṭiggahaṇādīsu vinayadharehi bhikkhūhi āpattiyā kāriyamāne disvā ‘‘kiṃ ime āpattiyā kāretha, ‘nanu jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hotī’ti evaṃ sutte paṭiviratimattameva vuttaṃ, natthi ettha āpattī’’ti vadati. Aparo dhammakathiko suttassa āgatattā olambetvā nivāsentānaṃ āpattiyā āropiyamānāya ‘‘kiṃ imesaṃ āpattiṃ ropetha, ‘nanu parimaṇḍalaṃ nivāsessāmīti sikkhā karaṇīyā’ti evaṃ sikkhākaraṇamattamevettha vuttaṃ, natthi ettha āpattī’’ti vadati.
234“如多数比丘”在此处,是指即便多出一人,也称多数,更不用说多出两人、三人了。
234.Yathā bahutarā bhikkhūti ettha ekenapi adhikā bahutarāva ko pana vādo dvīhi tīhīti.
三种取筹论
Tividhasalākaggāhakathā
235“为了告知”即为了说明之意。于“秘密”等中,若集会无惭者众多,应行秘密取筹;若有惭者众多,应行公开取筹;若愚者众多,应行耳语取筹。作颜色标记,即对如法说者之筹与非法说者之筹赋予标记想,令彼此有别。随后,将所有筹备作衣角状,依所说的方法取筹。若“取筹不善”,则应撤回——即说“取筹不善”后再取,乃至三次取筹。若“取筹善”,则应宣布——即当如法说者多出一人时,宣布“取筹善”。应如诸如法说者所言,平息该诤事。若乃至三次,非法说者仍占多数,则应当日说“今日非时,明日当知”而起立,为分裂无惭者之党、寻求如法说者之党,于次日再行取筹。这就是秘密取筹。
235.Saññattiyāti saññāpanatthāya. Gūḷhakantiādīsu alajjussannāya parisāya gūḷhako salākaggāho kātabbo, lajjussannāya parisāya vivaṭako, bālussannāya sakaṇṇajappako. Vaṇṇāvaṇṇāyo katvāti dhammavādīnañca adhammavādīnañca salākāyo nimittasaññaṃ āropetvā aññamaññaṃ visabhāgā kātabbā. Tato tā sabbāpi cīvarabhoge katvā vuttanayena gāhetabbā. Duggahoti paccukkaḍḍhitabbanti ‘‘duggahitā salākāyo’’ti vatvā puna gahetvā yāvatatiyaṃ gāhetabbā. Suggahoti sāvetabbanti ekasmimpi dhammavādimhi atirekajāte ‘‘suggahitā salākāyo’’ti sāvetabbaṃ. Yathā ca te dhammavādino vadanti tathā taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametabbanti. Atha yāvatatiyampi adhammavādinova bahutarā honti, ajja ‘‘akālo, sve jānissāmā’’ti vuṭṭhahitvā alajjīnaṃ pakkhabhedatthāya dhammavādipakkhaṃ pariyesitvā punadivase salākaggāho kātabbo. Ayaṃ gūḷhako salākaggāho.
在耳语取筹中,取筹后应说:若僧团上座取了非法说者之筹,应作如是开导:“尊者,您年高德劭,此事于您不相应。这是如法说者之筹。”应向他出示另一筹。若他取此筹,则应给予。若他仍不觉悟,应说“勿告知任何人”。余者如前所述。公开取筹,即取其公开之义。
Sakaṇṇajappake pana gahite vattabboti ettha sace saṅghatthero adhammavādisalākaṃ gaṇhāti, so evaṃ avabodhetabbo – ‘‘bhante, tumhe mahallakā vayoanuppattā, tumhākaṃ etaṃ na yuttaṃ, ayaṃ pana dhammavādisalākā’’ti assa itarā salākā dassetabbā. Sace so taṃ gaṇhāti, dātabbā. Atha neva avabujjhati, tato ‘‘mā kassaci ārocehī’’ti vattabbo. Sesaṃ vuttanayameva. Vivaṭako vivaṭatthoyeva.
惩彼过调伏论
Tassapāpiyasikāvinayakathā
238“近波罗夷”于此,于淫欲法中,近波罗夷指恶作;于不与取等中,则指偷兰遮。“正在推脱”指以“我不记得”之语推脱。“过度逼问”指以“喂,尊者”等语而被过度逼问。“贤友,我确实记得”指为覆藏波罗夷而作此承认。当他再度被过度逼问,承认“我确实记得”之后,因恐惧“现在他们将毁灭我”,而说“我是开玩笑”等。对此人应作惩彼过羯磨。若他将成为具戒者,圆满其义务后,可令罪止息;若不如此,则如被灭摈者。其余各处,其义易明。
238.Pārājikasāmantaṃvāti ettha methunadhamme pārājikasāmantaṃ nāma dukkaṭaṃ hoti. Adinnādānādīsu thullaccayaṃ. Nibbeṭhentanti ‘‘na sarāmī’’ti vacanena nibbeṭhayamānaṃ. Ativeṭhetīti ‘‘iṅghāyasmā’’tiādivacanehi ativeṭhiyati. Sarāmi kho ahaṃ āvusoti pārājikapaṭicchādanatthāya evaṃ paṭijānāti. Puna tena ativeṭhiyamāno ‘‘sarāmi kho’’ti paṭiññaṃ datvā ‘‘idāni maṃ nāsessantī’’ti bhayena ‘‘davāya me’’tiādimāha. Etassa tassapāpiyasikākammaṃ kātabbaṃ. Sace sīlavā bhavissati, vattaṃ paripūretvā paṭippassaddhiṃ labhati, no ce tathā nāsitakova bhavissati. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.