第九 瞻波犍度
9. Campeyyakkhandhakaṃ
迦叶姓比丘事缘论
Kassapagottabhikkhuvatthukathā
380瞻波犍度中:“嘎嘎拉池岸边”:指名为嘎嘎拉的女人所建之池的岸边。“依止系属”:即应依止、系属于该住处所作之事。于“乃至为粥而作努力”等处,当客比丘到来时,人们说“你们应告知”,则仅在已告知之处可作努力,不可在未告知之处。“你去吧,比丘”:导师见该比丘适宜于彼处住宿,故如此说。
380. Campeyyakkhandhake – gaggarāya pokkharaṇiyā tīreti gaggarānāmikāya itthiyā kāritapokkharaṇiyā tīre. Tantibaddhoti tasmiṃ āvāse kattabbatātantipaṭibaddho. Ussukkampi akāsi yāguyātiādīsu manussehi āgantukesu āgatesu ācikkheyyāthāti vuttaṭṭhāneyeva ussukkaṃ kātuṃ vaṭṭati; na avuttaṭṭhāne. Gaccha tvaṃ bhikkhūti satthā tassa bhikkhuno tattheva senāsanaṃ sappāyanti addasa, tenevamāha.
382“以非法作别众羯磨”等,其差别将于后文圣典中直接说明。
382.Adhammena vaggakammaṃ karontītiādīnaṃ parato pāḷiyaṃyeva nānākaraṇaṃ āgamissati.
385“亦依非法而作羯磨”:即“亦依非法而作羯磨”,此为异读。以真实事由所作,即名依法所作;不如此作,即为此处之义。“亦依非律而作羯磨”、“亦依非导师教法而作羯磨”,其理亦同。然而此处“律”指举罪与忆念,“导师教法”指白成就与甘马语成就;离这些而作羯磨,即为此义。“被反对而作”:即既被反对又已作;当有他人反对时所作,即为被反对且已作;即使如此之羯磨亦作,即为此义。
385.Aññatrāpi dhammā kammaṃ karontīti aññatrāpi dhammaṃ kammaṃ karonti, ayameva vā pāṭho. Bhūtena vatthunā kataṃ dhammena kataṃ nāma hoti, tathā na karontīti attho. Aññatrāpi vinayā kammaṃ, aññatrāpi satthusāsanā kammanti etesupi eseva nayo. Ettha pana vinayoti codanā ca sāraṇā ca. Satthusāsananti ñattisampadā anussāvanasampadā ca; tāhi vinā kammaṃ karontīti attho. Paṭikuṭṭhakatanti paṭikuṭṭhañceva katañca; yaṃ aññesu paṭikkosantesu kataṃ taṃ paṭikuṭṭhañceva hoti katañca; tādisampi kammaṃ karontīti attho.
387“诸比丘,这些六种羯磨为非法羯磨”等句中,“法”是圣典的异名。因此,凡未依上述圣典而行者,当知为非法羯磨。此处是略说,广说则于圣典中直接给出,且仅就白二甘马与白四甘马而言。然而,因为白羯磨中并无如同白二、白四那样省略与异作,而白二、白四甘马是经宣告后方作成,故圣典未予显示。所有那些羯磨的判定,将于后文详述。
387.Chayimāni bhikkhave kammāni adhammakammantiādīsu pana ‘‘dhammo’’ti pāḷiyā adhivacanaṃ. Tasmā yaṃ yathāvuttāya pāḷiyā na kariyati, taṃ adhammakammanti veditabbaṃ. Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana pāḷiyaṃyeva āgato. So ca kho ñattidutiyañatticatutthakammānaṃyeva vasena. Yasmā pana ñattikamme ñattidutiyañatticatutthesu viya hāpanaṃ vā aññathā karaṇaṃ vā natthi, apalokanakammañca sāvetvāva kariyati, tasmā tāni pāḷiyaṃ na dassitāni, tesaṃ sabbesampi kammānaṃ vinicchayaṃ parato vaṇṇayissāma.
四众羯磨等论
Catuvaggakaraṇādikathā
388现在,为了说明所谓第六“依法和合羯磨”应由哪些僧团来作及这些僧团的分类,故说“五种僧团”等。“得羯磨者”:羯磨已及彼、与羯磨相应、堪能作羯磨;并非不能作任何羯磨,这是其义。
388. Idāni yadidaṃ chaṭṭhaṃ dhammena samaggakammaṃ nāma, taṃ yehi saṅghehi kātabbaṃ, tesaṃ pabhedaṃ dassetuṃ ‘‘pañca saṅghā’’tiādi vuttaṃ. Kammappattoti kammaṃ patto, kammayutto kammāraho; na kiñci kammaṃ kātuṃ nārahatīti attho.
389“诸比丘,若作四众羯磨,以比丘尼为第四”等,是为显示由参与众而致羯磨不成。其中,以“被举者”一词统摄了因羯磨而别住者,以“别住者”一词统摄了因见地而别住者。“立于不同界内的第四人”:即与立于界隙或界外伸手可及处者一起,成为四众,此为义。
389.Catuvaggakaraṇañce bhikkhave kammaṃ bhikkhunicatutthotiādi parisato kammavipattidassanatthaṃ vuttaṃ. Tattha ukkhittakaggahaṇena kammanānāsaṃvāsako gahito, nānāsaṃvāsakaggahaṇena laddhinānāsaṃvāsako. Nānāsīmāya ṭhitacatutthoti sīmantarikāya vā bahisīmāya vā hatthapāse ṭhitenāpi saddhiṃ catuvaggo hutvāti attho.
393393.“以别住者为第四”等,是为显示别住等羯磨因众会缺失而失败而说,其抉择将于后文详述。
393.Pārivāsikacatutthotiādi parivāsādikammānaṃyeva parisato vipattidassanatthaṃ vuttaṃ, tesaṃ vinicchayaṃ parato vaṇṇayissāma.
394394.“诸比丘,于僧团中,某人之反对成立”等,是为显示被反对而作之羯磨的可坏与不可坏性而说。“对清净者”:即对戒无缺、未犯波罗夷者。“对邻座者”:即对自己身旁而坐者。
394.Ekaccassa bhikkhave saṅghamajjhe paṭikkosanā ruhatītiādi paṭikuṭṭhakatakammassa kuppākuppabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Pakatattassāti avipannasīlassa pārājikaṃ anajjhāpannassa. Ānantarikassāti attano anantaraṃ nisinnassa.
二种驱出等论
Dvenissāraṇādikathā
395395.“诸比丘,此二种驱出”等,是为从事由以显示羯磨的可坏与不可坏性而说。其中,“未达驱出,若僧团驱出彼,为善驱出”——此是就驱出羯磨而说。以驱出羯磨从住处驱出,故彼称为“驱出”。若彼非污家者,故以不共相而未达。然因说“若僧团有意,可对其作驱出羯磨”,故为善驱出。“若僧团驱出彼”:若僧团以呵责羯磨等而驱出,彼因于此中“诸比丘,若僧团有意,可对三种比丘作呵责羯磨——一为作斗诤、作纷争、作争论、作杂语、于僧团中作诤事者,一为愚痴、不聪明、多犯戒、无惭者,一为与在家者杂处、以不随顺之在家交游而住者”(《小品》395),如此一一支亦允许驱出,故为善驱出。
395.Dvemā bhikkhave nissāraṇātiādi vatthuto kammānaṃ kuppākuppabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Tattha ‘‘appatto nissāraṇaṃ, tañce saṅgho nissāreti, sunissārito’’ti idaṃ pabbājanīyakammaṃ sandhāya vuttaṃ. Pabbājanīyakammena hi vihārato nissārenti, tasmā taṃ ‘‘nissāraṇā’’ti vuccati. Tañcesa yasmā kuladūsako na hoti, tasmā āveṇikena lakkhaṇena appatto. Yasmā panassa ākaṅkhamāno saṅgho pabbājanīyakammaṃ kareyyāti vuttaṃ, tasmā sunissārito hoti. Tañce saṅgho nissāretīti sace saṅgho tajjanīyakammādivasena nissāreti, so yasmā tattha ‘‘tiṇṇaṃ bhikkhave bhikkhūnaṃ ākaṅkhamāno saṅgho tajjanīyakammaṃ kareyya – eko bhaṇḍanakārako hoti kalahakārako vivādakārako bhassakārako saṅghe adhikaraṇakārako, eko bālo hoti abyatto āpattibahulo anapadāno, eko gihisaṃsaṭṭho viharati ananulomikehi gihisaṃsaggehī’’ti (cūḷava. 395) evaṃ ekekenapi aṅgena nissāraṇā anuññātā, tasmā sunissārito.
396“入”即令入。其中,“若僧团令彼入”:是以授具足戒羯磨而令其入。“被恶入者”:即被非法入者。纵使为其授具足戒千次,他们仍非具足者,戒师与依止师则成有罪,参与羯磨之僧团亦然,无有一人得脱其罪。如是,此十一种不能者是恶入者;而断手等三十二种则是善入者,授具足戒后即为已具足者,无所非议。然戒师、依止师与作羯磨僧团仍为有罪,无一人得脱其罪。
396.Osāraṇāti pavesanā. Tattha tañce saṅgho osāretīti upasampadakammavasena paveseti. Dosāritoti duosārito. Sahassakkhattumpi upasampādito anupasampannova hoti ācariyupajjhāyā ca sātisārā, tathā seso kārakasaṅgho, na koci āpattito muccati. Iti ime ekādasa abhabbapuggalā dosāritā. Hatthacchinnādayo pana dvattiṃsa suosāritā, upasampāditā upasampannāva honti, na te labbhā kiñci vattuṃ. Ācariyupajjhāyā pana kārakasaṅgho ca sātisārā, na koci āpattito muccati.
397“诸比丘,此处比丘无有应见之罪”等,是为了依非实之事显示非法羯磨、依实有事显示法羯磨而说。其中,“应舍”:即应被舍。
397.Idha pana bhikkhave bhikkhussa na hoti āpatti daṭṭhabbātiādi abhūtavatthuvasena adhammakammaṃ, bhūtavatthuvasena dhammakammañca dassetuṃ vuttaṃ. Tattha paṭinissajjitāti paṭinissajjitabbā.
关于优波离提问的论述
Upālipucchākathā
400于优波离问中,亦唯依事由而分别法、非法羯磨。此中有二种理趣——一根本与二根本。一根本者,浅显易了。于二根本中,如“忆念律”与“不痴律”合为一问,如是“不痴律”等亦与“与彼恶作者”等相合。然于末尾,“令具足应具足者”成单独一句。于后,亦应从“忆念律”等开始,将余句乃至一一与之结合。
400. Upālipañhesupi vatthuvaseneva dhammādhammakammaṃ vibhattaṃ. Tattha dve nayā – ekamūlako ca dvimūlako ca. Ekamūlako uttānoyeva. Dvimūlake yathā sativinayo amūḷhavinayena saddhiṃ ekā pucchā katā, evaṃ amūḷhavinayādayopi tassapāpiyyasikādīhi. Avasāne pana upasampadārahaṃ upasampādetīti ekameva padaṃ hoti. Parato bhikkhūnampi sativinayaṃ ādiṃ katvā ekekena saddhiṃ sesapadāni yojetabbāni.
呵责羯磨论
Tajjanīyakammakathā
407于此,比丘们,关于“比丘是争吵制造者”等语,是结合“非法别众、非法和合;如法别众、似法别众、似法和合”这些情况,编织成轮转,旨在阐明于呵责等七种羯磨及其解除中的过失。其中,“无分别”指缺乏辨别。分别即界限,意思是缺乏对罪过界限的辨别。此后,为了显示被反对的已作羯磨的分类,即结合“未作之羯磨”等语句,引用了同一段巴利文。其中,依随巴利文,没有什么是不能了知的,因此我们未作详细注释。
407.Idha pana bhikkhave bhikkhu bhaṇḍanakārakotiādi ‘‘adhammenavaggaṃ, adhammenasamaggaṃ; dhammenavaggaṃ, dhammapatirūpakenavaggaṃ, dhammapatirūpakenasamagga’’nti imesaṃ vasena cakkaṃ bandhitvā tajjanīyādīsu sattasu kammesu paṭipassaddhīsu ca vipattidassanatthaṃ vuttaṃ. Tattha anapadānoti apadānavirahito. Apadānaṃ vuccati paricchedo; āpattiparicchedavirahitoti attho. Tato paraṃ paṭikuṭṭhakatakammappabhedaṃ dassetuṃ sāyeva pāḷi ‘‘akataṃ kamma’’ntiādīhi saṃsanditvā vuttā. Tattha na kiñci pāḷianusārena na sakkā vidituṃ, tasmā vaṇṇanaṃ na vitthārayimhāti.