9. 瞻波犍度
9. Campeyyakkhandhakaṃ
迦叶姓比丘的故事
Kassapagottabhikkhuvatthukathā
380在瞻波犍度中:“伽伽拉池岸边”——是指一位名叫伽伽拉的女人所建的池塘边。“依止系属”——就是与在那个住处应做的事相系属。“乃至为粥而作努力”等处:当客比丘们到来时,人们说“你们应当告知”,只有在已经说过的地方才可以努力去做,未说过的地方就不行。“你去吧,比丘”:导师看出那里的住处适合那位比丘,所以才这样说。
380. Campeyyakkhandhake – gaggarāya pokkharaṇiyā tīreti gaggarānāmikāya itthiyā kāritapokkharaṇiyā tīre. Tantibaddhoti tasmiṃ āvāse kattabbatātantipaṭibaddho. Ussukkampi akāsi yāguyātiādīsu manussehi āgantukesu āgatesu ācikkheyyāthāti vuttaṭṭhāneyeva ussukkaṃ kātuṃ vaṭṭati; na avuttaṭṭhāne. Gaccha tvaṃ bhikkhūti satthā tassa bhikkhuno tattheva senāsanaṃ sappāyanti addasa, tenevamāha.
382以非法作别众甘马等,这些差别后面会在巴利圣典本身中直接讲到。
382.Adhammena vaggakammaṃ karontītiādīnaṃ parato pāḷiyaṃyeva nānākaraṇaṃ āgamissati.
385385. “也在法之外作甘马”:意思是“也在法之外作法而作甘马”,或者这正是另一种读法。以真实的事由而作,就叫做“如法而作”;不那样作,就是这里的意思。“也在律之外作甘马”、“也在导师之教之外作甘马”,在这些情况下也是同样的道理。不过,这里“律”指的是举罪和忆念,“导师之教”指的是白成就和甘马语成就;意思是离开这些而作甘马。“被反对而作”:就是既被反对又已经作了;当别人反对时所作的,那就是既被反对又已作;即使这样的甘马也照样作,就是这里的意思。
385.Aññatrāpi dhammā kammaṃ karontīti aññatrāpi dhammaṃ kammaṃ karonti, ayameva vā pāṭho. Bhūtena vatthunā kataṃ dhammena kataṃ nāma hoti, tathā na karontīti attho. Aññatrāpi vinayā kammaṃ, aññatrāpi satthusāsanā kammanti etesupi eseva nayo. Ettha pana vinayoti codanā ca sāraṇā ca. Satthusāsananti ñattisampadā anussāvanasampadā ca; tāhi vinā kammaṃ karontīti attho. Paṭikuṭṭhakatanti paṭikuṭṭhañceva katañca; yaṃ aññesu paṭikkosantesu kataṃ taṃ paṭikuṭṭhañceva hoti katañca; tādisampi kammaṃ karontīti attho.
387比丘们,在“这六种甘马是非法甘马”等语句中,“法”是圣典的异名。因此,凡是没按照上面所说的圣典去做的,就应当知道那是非法甘马。这里是简略说明,详细的解说在圣典里本身就有记载,而且只是针对白二甘马和白四甘马来说的。不过,因为单白甘马里并不像白二甘马、白四甘马那样有省略或变更做法的情况,而告白甘马是宣告之后才作成的,所以圣典里没有把它们列出来。关于所有这些甘马的判定,我们后面再详细说明。
387.Chayimāni bhikkhave kammāni adhammakammantiādīsu pana ‘‘dhammo’’ti pāḷiyā adhivacanaṃ. Tasmā yaṃ yathāvuttāya pāḷiyā na kariyati, taṃ adhammakammanti veditabbaṃ. Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana pāḷiyaṃyeva āgato. So ca kho ñattidutiyañatticatutthakammānaṃyeva vasena. Yasmā pana ñattikamme ñattidutiyañatticatutthesu viya hāpanaṃ vā aññathā karaṇaṃ vā natthi, apalokanakammañca sāvetvāva kariyati, tasmā tāni pāḷiyaṃ na dassitāni, tesaṃ sabbesampi kammānaṃ vinicchayaṃ parato vaṇṇayissāma.
关于四众甘马等的讨论
Catuvaggakaraṇādikathā
388现在,为了说明这第六种名为“如法和合甘马”应当由哪些僧团来做,以及这些僧团的分类,所以说了“五种僧团”等内容。“得甘马者”就是已到达甘马、与甘马相应、有资格做甘马;意思是没有任何甘马是它不能做的。
388. Idāni yadidaṃ chaṭṭhaṃ dhammena samaggakammaṃ nāma, taṃ yehi saṅghehi kātabbaṃ, tesaṃ pabhedaṃ dassetuṃ ‘‘pañca saṅghā’’tiādi vuttaṃ. Kammappattoti kammaṃ patto, kammayutto kammāraho; na kiñci kammaṃ kātuṃ nārahatīti attho.
389比丘们,所谓“以比丘尼为第四人而作四众甘马”等语,是为了说明因参与众而导致甘马失败。其中,用“被举者”一词涵盖了因甘马而不同住的人,用“不同住者”一词涵盖了因见解而不同住的人。“立于不同界内的第四人”:意思是说,与站在界隙或界外伸手可及之处的人一起,凑成四人众。
389.Catuvaggakaraṇañce bhikkhave kammaṃ bhikkhunicatutthotiādi parisato kammavipattidassanatthaṃ vuttaṃ. Tattha ukkhittakaggahaṇena kammanānāsaṃvāsako gahito, nānāsaṃvāsakaggahaṇena laddhinānāsaṃvāsako. Nānāsīmāya ṭhitacatutthoti sīmantarikāya vā bahisīmāya vā hatthapāse ṭhitenāpi saddhiṃ catuvaggo hutvāti attho.
393“以别住者为第四”等语,是为了显示别住等甘马在会众方面的过失,才这样说的;关于这些的判定,我们将在后面说明。
393.Pārivāsikacatutthotiādi parivāsādikammānaṃyeva parisato vipattidassanatthaṃ vuttaṃ, tesaṃ vinicchayaṃ parato vaṇṇayissāma.
394比丘们,所谓“某人的反对在僧团中间成立”等等,说这话是为了说明:被反对而作的甘马,有可坏的情形,也有不可坏的情形。“对清净者”,是指戒行没有缺损、没有犯巴拉基格的人。“对邻座者”,是指紧挨着自己旁边坐着的人。
394.Ekaccassa bhikkhave saṅghamajjhe paṭikkosanā ruhatītiādi paṭikuṭṭhakatakammassa kuppākuppabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Pakatattassāti avipannasīlassa pārājikaṃ anajjhāpannassa. Ānantarikassāti attano anantaraṃ nisinnassa.
两种驱出等论
Dvenissāraṇādikathā
395比丘们,关于“两种驱摈”等说法,是为了从事情本身说明业的可坏与不可坏而说的。其中,“尚未构成驱摈,如果僧团驱摈他,那就是善驱摈”这句话,是针对驱出甘马而说的。因为通过驱出甘马把人从住处赶出去,所以那个甘马被称为“驱摈”。而他因为不是污家者,所以从特有的特征来说,还没有构成驱摈。但因为说到“如果僧团愿意,就可以对他作驱出甘马”,所以是善驱摈。“如果僧团驱摈他”,意思是如果僧团以呵责甘马等方式驱摈他,那么因为在这里已经允许以每一种情形进行驱摈,即“比丘们,如果僧团愿意,可以对三种比丘作呵责甘马——一种是制造斗诤、制造纷争、制造争论、制造闲话、在僧团中制造争端的人;一种是愚笨、不机灵、犯戒多、不知惭愧的人;一种是与在家人混在一起,以不合随顺的在家人交往而住的人”,所以是善驱摈。
395.Dvemā bhikkhave nissāraṇātiādi vatthuto kammānaṃ kuppākuppabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Tattha ‘‘appatto nissāraṇaṃ, tañce saṅgho nissāreti, sunissārito’’ti idaṃ pabbājanīyakammaṃ sandhāya vuttaṃ. Pabbājanīyakammena hi vihārato nissārenti, tasmā taṃ ‘‘nissāraṇā’’ti vuccati. Tañcesa yasmā kuladūsako na hoti, tasmā āveṇikena lakkhaṇena appatto. Yasmā panassa ākaṅkhamāno saṅgho pabbājanīyakammaṃ kareyyāti vuttaṃ, tasmā sunissārito hoti. Tañce saṅgho nissāretīti sace saṅgho tajjanīyakammādivasena nissāreti, so yasmā tattha ‘‘tiṇṇaṃ bhikkhave bhikkhūnaṃ ākaṅkhamāno saṅgho tajjanīyakammaṃ kareyya – eko bhaṇḍanakārako hoti kalahakārako vivādakārako bhassakārako saṅghe adhikaraṇakārako, eko bālo hoti abyatto āpattibahulo anapadāno, eko gihisaṃsaṭṭho viharati ananulomikehi gihisaṃsaggehī’’ti (cūḷava. 395) evaṃ ekekenapi aṅgena nissāraṇā anuññātā, tasmā sunissārito.
396“令入”就是让人进入。其中,“如果僧团让那人进入”,是指通过授达上的甘马让他进入。“被恶入者”,就是被非法地让进入的人。即使给他授一千次达上,他仍然不是达上者,戒师和依止师都有过失,参与甘马的其余僧众也一样,没有一个人能从罪中解脱。像这样,这十一种不堪任的人就是“恶入者”。而断手等三十二种人则是“善入者”,给他们授了达上,他们就是达上者,不能对他们说什么不是。不过戒师、依止师和作甘马的僧众仍然有过失,没有一个人能从罪中解脱。
396.Osāraṇāti pavesanā. Tattha tañce saṅgho osāretīti upasampadakammavasena paveseti. Dosāritoti duosārito. Sahassakkhattumpi upasampādito anupasampannova hoti ācariyupajjhāyā ca sātisārā, tathā seso kārakasaṅgho, na koci āpattito muccati. Iti ime ekādasa abhabbapuggalā dosāritā. Hatthacchinnādayo pana dvattiṃsa suosāritā, upasampāditā upasampannāva honti, na te labbhā kiñci vattuṃ. Ācariyupajjhāyā pana kārakasaṅgho ca sātisārā, na koci āpattito muccati.
397比丘们,这里说“比丘没有应被视为罪的情况”等等,是为了说明:以不实之事为依据的是非法甘马,以真实之事为依据的是法甘马。其中,“应舍”就是应当被舍弃。
397.Idha pana bhikkhave bhikkhussa na hoti āpatti daṭṭhabbātiādi abhūtavatthuvasena adhammakammaṃ, bhūtavatthuvasena dhammakammañca dassetuṃ vuttaṃ. Tattha paṭinissajjitāti paṭinissajjitabbā.
优波离提问的讨论
Upālipucchākathā
400在《优波离问》中,法甘马与非法甘马也只是按照事由分类说明的。这里面有两种方法:一根本的和二根本的。一根本的那部分很浅显易懂。在二根本的部分里,就像“忆念毗尼”和“不痴毗尼”合在一起构成一个问题那样,“不痴毗尼”等也和“与彼恶作者”等(即沓婆摩罗子等甘马)配合起来。不过在最后,“令堪受达上者受达上”只是单独一句。接下来,也应当从“忆念毗尼”开始,把剩下的词句逐一与比丘们结合起来。
400. Upālipañhesupi vatthuvaseneva dhammādhammakammaṃ vibhattaṃ. Tattha dve nayā – ekamūlako ca dvimūlako ca. Ekamūlako uttānoyeva. Dvimūlake yathā sativinayo amūḷhavinayena saddhiṃ ekā pucchā katā, evaṃ amūḷhavinayādayopi tassapāpiyyasikādīhi. Avasāne pana upasampadārahaṃ upasampādetīti ekameva padaṃ hoti. Parato bhikkhūnampi sativinayaṃ ādiṃ katvā ekekena saddhiṃ sesapadāni yojetabbāni.
呵责甘马论
Tajjanīyakammakathā
407比丘们,这里说的“比丘是争吵制造者”等等,是围绕“非法别众、非法和合;如法别众、似法别众、似法和合”这些情况组成一个轮次,用来显示在呵责等七种甘马以及这些甘马被解除时的过失。其中,“无分别”就是没有辨别。所谓分别,就是界限,意思是缺乏对罪过界限的辨别。接下来,为了说明被呵责的已作甘马的分类,就结合“未作甘马”等语句引用了同一段巴利文。其中,按照巴利文本身无法理解任何内容,所以我们没有展开详细注释。
407.Idha pana bhikkhave bhikkhu bhaṇḍanakārakotiādi ‘‘adhammenavaggaṃ, adhammenasamaggaṃ; dhammenavaggaṃ, dhammapatirūpakenavaggaṃ, dhammapatirūpakenasamagga’’nti imesaṃ vasena cakkaṃ bandhitvā tajjanīyādīsu sattasu kammesu paṭipassaddhīsu ca vipattidassanatthaṃ vuttaṃ. Tattha anapadānoti apadānavirahito. Apadānaṃ vuccati paricchedo; āpattiparicchedavirahitoti attho. Tato paraṃ paṭikuṭṭhakatakammappabhedaṃ dassetuṃ sāyeva pāḷi ‘‘akataṃ kamma’’ntiādīhi saṃsanditvā vuttā. Tattha na kiñci pāḷianusārena na sakkā vidituṃ, tasmā vaṇṇanaṃ na vitthārayimhāti.