7. 咖提那衣篇集显示巴利原文
7. Kathinakkhandhakaṃ
咖提那衣允许之说显示巴利原文
Kathinānujānanakathā
306 在《咖提那犍度》中——‘pāveyyakā’意为波婆国的居民。所谓‘波婆国’,是拘萨罗国西境的一个国家;指居住彼处之人。这是拘萨罗王同父异母的兄长——跋陀瓦基耶长老们的别称。他们之中,最年长者证不还果,最年少者证须陀洹,没有一位是阿拉汉或凡夫。‘阿兰若住者’指因受持头陀支而为阿兰若住者,并非仅仅住在森林。常乞食者等,理亦同此。这是就主要而言;然而,这十三位比丘实是受持一切头陀支而修行。‘聚水’指被水聚集、汇合、交融;意思是高地与低洼之处皆成一片水域。显示巴利原文
306. Kathinakkhandhake – pāveyyakāti pāveyyaraṭṭhavāsino. Pāveyyaṃ nāma kosalesu pacchimadisābhāge raṭṭhaṃ; tattha vāsinoti vuttaṃ hoti. Kosalarañño ekapitukabhātūnaṃ bhaddavaggiyattherānaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Tesu sabbajeṭṭhako anāgāmī, sabbapacchimako sotāpanno, ekopi arahā vā puthujjano vā natthi. Āraññikāti dhutaṅgasamādānavasena āraññikā; na araññavāsamattena. Piṇḍapātikādibhāvepi tesaṃ eseva nayo. Sīsavasena cetaṃ vuttaṃ. Ime pana terasāpi dhutaṅgāni samādāyeva vattanti. Udakasaṅgaheti udakena saṅgahite ghaṭite saṃsaṭṭhe; thale ca ninne ca ekodakībhūteti attho.
“水与泥泞”是指每踏一处,水与泥泞便涌起而溅至臀部,意指这样泥泞的状态。“水满”是指衣服中充满了水。据说这些比丘的衣服十分厚重,落在上面的水不会流下,因厚重而如同袋状一般停滞其中。因此说“以水满的衣服”。也有“以洪流充满”的异读。显示巴利原文
Udakacikkhalleti akkantaakkantaṭṭhāne udakacikkhallo uṭṭhahitvā yāva ānisadā paharati, īdise cikkhalleti attho. Okapuṇṇehīti udakapuṇṇehi. Tesaṃ kira cīvarāni ghanāni, tesu patitaṃ udakaṃ na paggharati ghanattā puṭabaddhaṃ viya tiṭṭhati. Tena vuttaṃ – ‘‘okapuṇṇehi cīvarehī’’ti. ‘‘Oghapuṇṇehī’’tipi pāṭho.
“我们无诤地住了雨安居”在此处,由于在客比丘处缺乏卧具之乐,又因不得见世尊而心生厌倦,那些比丘未能安乐而住,因此他们没有说“我们无诤地、安乐地住了雨安居”。“作了法谈后”是指世尊为那些比丘开示了无始轮回相应之法。他们全部在开示结束时证得阿拉汉果,即在坐处腾空而去,针对此事而说“作了法谈后”。随后,世尊思惟:“如果咖提那敷展被制定,这些比丘留一件衣,只以内衣和外衣前来,就不会如此疲惫,而且这咖提那敷展是一切诸佛所允许的。”为了允许咖提那敷展,世尊便召唤比丘们,召唤之后宣说了“诸比丘,我允许……”等语。显示巴利原文
Avivadamānā vassaṃ vasimhāti ettha āgantukaṭṭhāne senāsanaphāsutāya abhāvena ca bhagavato dassanālābhena ukkaṇṭhitatāya ca te bhikkhū phāsuṃ na vasiṃsu, tasmā ‘‘avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasimhā’’ti nāvocuṃ. Dhammiṃ kathaṃ katvāti bhagavā tesaṃ bhikkhūnaṃ anamataggiyakathaṃ kathesi. Te sabbepi kathāpariyosāne arahattaṃ pāpuṇitvā nisinnaṭṭhānatoyeva ākāse uppatitvā agamaṃsu, taṃ sandhāya vuttaṃ – ‘‘dhammiṃ kathaṃ katvā’’ti. Tato bhagavā ‘‘sace kathinatthāro paññatto abhavissa, ete bhikkhū ekaṃ cīvaraṃ ṭhapetvā santaruttarena āgacchantā na evaṃ kilantā assu, kathinatthāro ca nāmesa sabbabuddhehi anuññāto’’ti cintetvā kathinatthāraṃ anujānitukāmo bhikkhū āmantesi, āmantetvā ca pana ‘‘anujānāmi bhikkhave’’tiādimāha.
其中,“已敷展咖提那者们的”中的“vo”只是一个无意义的小品词;其含义仍是“已敷展咖提那者们的”。因为如此,后面的“那将是他们的”才合乎逻辑。或者,“vo”即是属格词。在“那将是他们的”一句中,“那”指衣的获得,意思是:凡是已敷展咖提那者,那将是他们的。显示巴利原文
Tattha atthatakathinānaṃ voti nipātamattaṃ vokāro; atthatakathinānanti attho. Evañhi sati parato ‘‘so nesaṃ bhavissatī’’ti yujjati. Atha vā voti sāmivacanamevetaṃ. So nesanti ettha pana so cīvaruppādo ye atthatakathinā, tesaṃ bhavissatīti attho.
其中,“不告而往”是指:在咖提那未被撤销期间,不告知即行是开许的,依行持学处为无犯。“不持而行”是指:不携带三衣而行,意为离衣是开许的。“众食”是指:众食也是开许的。“随需衣”是指:所需多少衣,就有多少未作确定、未作分配的衣为开许。“而那里若有衣的获得”是指:在那敷展咖提那的界内,无论是亡者衣、为僧团所施之衣,还是由僧团现前所得而带来的,无论以何种方式生起的僧团衣,都将归于他们。显示巴利原文
Tattha anāmantacāroti yāva kathinaṃ na uddhariyati, tāva anāmantetvā caraṇaṃ kappissati , cārittasikkhāpadena anāpatti bhavissatīti attho. Asamādānacāroti ticīvaraṃ asamādāya caraṇaṃ; cīvaravippavāso kappissatīti attho. Gaṇabhojananti gaṇabhojanampi kappissati. Yāvadatthacīvaranti yāvattakena cīvarena attho, tāvattakaṃ anadhiṭṭhitaṃ avikappitaṃ kappissatīti attho. Yo ca tattha cīvaruppādoti tattha kathinatthatasīmāyaṃ matakacīvaraṃ vā hotu saṅghaṃ uddissa dinnaṃ vā saṅghikena tatruppādena ābhataṃ vā, yena kenaci ākārena yaṃ saṅghikacīvaraṃ uppajjati, taṃ tesaṃ bhavissatīti attho.
“诸比丘,咖提那应如此敷展”此处,哪些人可得敷展咖提那,哪些人不得?就数量而言,最少五人可得,多则百千人亦可得,五人以下不得。就住雨安居而言,前安居入雨安居、于第一次自恣时行自恣者可得;断雨安居者或后安居入者不得;在他寺住雨安居者亦不得,此为《大护持》中所说。然而,前安居入者皆可成为满数者,但不得利益,利益唯属他人。若前安居入者有四人、三人、二人或一人,应让其他人成为满数者而敷展咖提那。若有四位比丘入前安居,一位雨安居圆满的沙弥于后安居时受具足戒,则他既是满数者,亦得利益。三位比丘、二位沙弥;二位比丘、三位沙弥;一位比丘、四位沙弥,此处道理亦同。若前安居入者不精通敷展咖提那,应寻觅并请来精通敷展的持犍度诵经长老。诵念甘马语后,让他们敷展咖提那,随后接受布施、享用后离去。然而利益唯属他人。显示巴利原文
Evañca pana bhikkhave kathinaṃ attharitabbanti ettha kathinatthāraṃ ke labhanti, ke na labhantīti? Gaṇanavasena tāva pacchimakoṭiyā pañca janā labhanti, uddhaṃ satasahassampi, pañcannaṃ heṭṭhā na labhanti. Vutthavassavasena purimikāya vassaṃ upagantvā paṭhamapavāraṇāya pavāritā labhanti, chinnavassā vā pacchimikāya upagatā vā na labhanti, aññasmiṃ vihāre vutthavassāpi na labhantīti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. Purimikāya upagatānaṃ pana sabbe gaṇapūrakā honti, ānisaṃsaṃ na labhanti, ānisaṃso itaresaṃyeva hoti. Sace purimikāya upagatā cattāro vā honti tayo vā dve vā eko vā, itare gaṇapūrake katvā kathinaṃ attharitabbaṃ. Atha cattāro bhikkhū upagatā, eko paripuṇṇavasso sāmaṇero, so ce pacchimikāya upasampajjati, gaṇapūrako ceva hoti, ānisaṃsañca labhati. Tayo bhikkhū dve sāmaṇerā, dve bhikkhū tayo sāmaṇerā, eko bhikkhu cattāro sāmaṇerāti etthāpi eseva nayo. Sace purimikāya upagatā kathinatthārakusalā na honti, atthārakusalā khandhakabhāṇakatherā pariyesitvā ānetabbā. Kammavācaṃ sāvetvā kathinaṃ attharāpetvā dānañca bhuñjitvā gamissanti. Ānisaṃso pana itaresaṃyeva hoti.
咖提那由谁施与方为如法?由任何天或人,或五位同法者中的任何一位施与,皆为如法。咖提那施者有其义务。若他不知而问:“尊者,应如何施与咖提那?”应如此教示他:“于日出时,以足以制成三衣中任何一件的布料,说‘我施咖提那衣’而施与,是为如法。为作其资具,应施与如此数量的针、如此数量的线、如此数量的染料,并为这些数量的比丘施粥与食物以为资具,是为如法。”显示巴利原文
Kathinaṃ kena dinnaṃ vaṭṭati? Yena kenaci devena vā manussena vā pañcannaṃ vā sahadhammikānaṃ aññatarena dinnaṃ vaṭṭati. Kathinadāyakassa vattaṃ atthi, sace so taṃ ajānanto pucchati – ‘‘bhante kathaṃ kathinaṃ dātabba’’nti tassa evaṃ ācikkhitabbaṃ – ‘‘tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññatarappahonakaṃ sūriyuggamanasamaye vatthaṃ ‘kathinacīvaraṃ demā’ti dātuṃ vaṭṭati , tassa parikammatthaṃ ettakā nāma sūciyo, ettakaṃ suttaṃ, ettakaṃ rajanaṃ, parikammaṃ karontānaṃ ettakānaṃ bhikkhūnaṃ yāgubhattañca dātuṃ vaṭṭatī’’ti.
敷展迦提那者应当了知:须以如法、正当的方式,敷展所生起的迦提那。因为,由织工家的线所织成、沾有尘垢的布不合用,污秽的布亦不合用。因此,获得敷展迦提那的布料后,应当仔细清洗,备妥针等制衣器具,与众多比丘在当日共同缝制。缝制完成后染色,点上规定之点,然后敷展迦提那。若在尚未敷展时,他人拿来另一件迦提那衣布,并另外给予众多迦提那功德衣,则以给予功德多者所属之布进行敷展;对另一人,则应善加劝解,令其理解。显示巴利原文
Kathinatthārakenāpi dhammena samena uppannaṃ kathinaṃ attharantena vattaṃ jānitabbaṃ. Tantavāyagehato hi ābhatasantāneneva khalimakkhitasāṭako na vaṭṭati, malīnasāṭakopi na vaṭṭati, tasmā kathinatthārasāṭakaṃ labhitvā suṭṭhu dhovitvā sūciādīni cīvarakammūpakaraṇāni sajjetvā bahūhi bhikkhūhi saddhiṃ tadaheva sibbitvā niṭṭhitasūcikammaṃ rajitvā kappabinduṃ datvā kathinaṃ attharitabbaṃ. Sace tasmiṃ anatthateyeva aññaṃ kathinasāṭakaṃ āharati, aññāni ca bahūni kathinānisaṃsavatthāni deti, yo ānisaṃsaṃ bahuṃ deti, tassa santakeneva attharitabbaṃ. Itaro yathā tathā ovaditvā saññāpetabbo.
那么,迦提那应由谁来敷展?由僧团授予迦提那衣的比丘来敷展。僧团又应授予谁?授予衣袍破旧者。如果有多位衣袍破旧者,则应授予最年长者。在年长者中,若有人徒众众多,且能于当日完成制衣并敷展,则应授予他。如果年长者不能而年少者能,则应授予年少者。此外,僧团也可特别照顾大长老,因此应说:“尊者们,请你们收下,由我们做好后供养。”在三衣之中,哪一件破旧,就为那件而授予。对于原本穿着双层衣者,就为双层衣而授予。若他的单层衣厚实,而迦提那布却薄软,为令合宜,应授予足够制作双层的布料。对于说“我若不得便披单层衣”的人,也可给予双层布。然而,对于本性贪婪者,不应给予。他也不能以“敷展迦提那后再缝制成两件衣”的想法来接受。为说明被授予者应以何种方式接受,便以“诸比丘,迦提那应如此敷展”开始,先说“请听我说,尊者”等授予羯磨之语。显示巴利原文
Kathinaṃ pana kena attharitabbaṃ? Yassa saṅgho kathinacīvaraṃ deti. Saṅghena pana kassa dātabbaṃ? Yo jiṇṇacīvaro hoti. Sace bahū jiṇṇacīvarā honti, vuḍḍhassa dātabbaṃ. Vuḍḍhesupi yo mahāpariso tadaheva cīvaraṃ katvā attharituṃ sakkoti, tassa dātabbaṃ. Sace vuḍḍho na sakkoti navakataro sakkoti, tassa dātabbaṃ. Apica saṅghena mahātherassa saṅgahaṃ kātuṃ vaṭṭati, tasmā ‘‘tumhe bhante gaṇhatha, mayaṃ katvā dassāmā’’ti vattabbaṃ. Tīsu cīvaresu yaṃ jiṇṇaṃ hoti, tadatthāya dātabbaṃ. Pakatiyā dupaṭṭacīvarassa dupaṭṭatthāyeva dātabbaṃ. Sacepissa ekapaṭṭacīvaraṃ ghanaṃ hoti, kathinasāṭako ca pelavo, sāruppatthāya dupaṭṭappahonakameva dātabbaṃ, ‘‘ahaṃ alabhanto ekapaṭṭaṃ pārupāmī’’ti vadantassāpi dupaṭṭaṃ dātuṃ vaṭṭati. Yo pana lobhapakatiko hoti, tassa na dātabbaṃ. Tenāpi ‘‘kathinaṃ attharitvā pacchā sibbitvā dve cīvarāni karissāmī’’ti na gahetabbaṃ. Yassa pana dīyati, tassa yena vidhinā dātabbaṃ, taṃ dassetuṃ ‘‘evañca pana bhikkhave kathinaṃ attharitabba’’nti ārabhitvā suṇātu me bhantetiādikā dānakammavācā tāva vuttā.
如此授予迦提那之后,若那件迦提那布已完成准备工作,则十分妥善。若准备工作尚未完成,不得以“我是长老”或“我是多闻者”为由独自不参与,必须大众共集,一同完成清洗、缝制、染色等工作。因为此所谓迦提那义务,是佛陀所称赞的。过去,莲花胜佛亦曾履行迦提那义务。据说,其上首弟子善生尊者接受了迦提那,导师便与六十八万比丘共坐,一同完成。显示巴利原文
Evaṃ dinne pana kathine sace taṃ kathinadussaṃ niṭṭhitaparikammameva hoti , iccetaṃ kusalaṃ. No ce niṭṭhitaparikammaṃ hoti, ‘‘ahaṃ thero’’ti vā ‘‘bahussuto’’ti vā ekenāpi akātuṃ na labbhati, sabbeheva sannipatitvā dhovanasibbanarajanāni niṭṭhāpetabbāni. Idañhi kathinavattaṃ nāma buddhappasatthaṃ. Atīte padumuttaropi bhagavā kathinavattaṃ akāsi. Tassa kira aggasāvako sujātatthero nāma kathinaṃ gaṇhi, taṃ satthā aṭṭhasaṭṭhiyā bhikkhusatasahassehi saddhiṃ nisīditvā akāsi.
完成制作并受持迦提那衣后,作为敷展者的比丘应依《附随》中所说的方法敷展迦提那衣:‘如果想以僧伽梨敷展迦提那衣,应舍去旧僧伽梨,决意新的僧伽梨。应说出“我以此僧伽梨敷展迦提那衣”等语。’敷展之后,那位敷展迦提那衣的比丘应前往僧团处,偏袒一肩,合掌,如是说:‘尊者,僧团的迦提那衣已敷展,此迦提那衣的敷展是如法的,请随喜。’那些随喜的比丘也应偏袒一肩,合掌,如是说:‘贤友,僧团的迦提那衣已敷展,此迦提那衣的敷展是如法的,我们随喜。’应依《附随》中所说的方法如此令随喜,其余诸人也应随喜。如此,所有人的迦提那衣便成为已敷展。这在《附随》中已说:‘两种人的迦提那衣成为已敷展——敷展者与随喜者。’又进一步说:‘不是僧团敷展迦提那衣,不是团体敷展迦提那衣,是个人敷展迦提那衣;由僧团的随喜、团体的随喜、个人的敷展,迦提那衣成为僧团的已敷展,成为团体的已敷展,成为个人的已敷展。’显示巴利原文
Katapariyositaṃ pana kathinaṃ gahetvā atthārakena bhikkhunā ‘‘sace saṅghāṭiyā kathinaṃ attharitukāmo hoti, porāṇikā saṅghāṭi paccuddharitabbā, navā saṅghāṭi adhiṭṭhātabbā. ‘Imāya saṅghāṭiyā kathinaṃ attharāmī’ti vācā bhinditabbā’’tiādinā parivāre vuttavidhānena kathinaṃ attharitabbaṃ. Attharitvā ca pana ‘‘tena kathinatthārakena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘atthataṃ bhante saṅghassa kathinaṃ, dhammiko kathinatthāro, anumodathā’ti tehi anumodakehi bhikkhūhi ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘atthataṃ āvuso saṅghassa kathinaṃ, dhammiko kathinatthāro, anumodāmā’’ti evamādinā parivāre vuttavidhāneneva anumodāpetabbaṃ, itarehi ca anumoditabbaṃ. Evaṃ sabbesaṃ atthataṃ hoti kathinaṃ. Vuttañhetaṃ parivāre ‘‘dvinnaṃ puggalānaṃ atthataṃ hoti kathinaṃ – atthārakassa ca anumodakassa cā’’ti (pari. 403). Punapi vuttaṃ – ‘‘na saṅgho kathinaṃ attharati, na gaṇo kathinaṃ attharati, puggalo kathinaṃ attharati, saṅghassa anumodanā gaṇassa anumodanā puggalassa atthārā saṅghassa atthataṃ hoti kathinaṃ, gaṇassa atthataṃ hoti kathinaṃ, puggalassa atthataṃ hoti kathinaṃ’’ti (pari. 414).
如此敷展迦提那衣后,如果施主们将与迦提那衣一同带来的功德衣,指定‘我们给予那位接受我们迦提那衣的人’而施与,则僧团无权支配。如果他们没有指定便施与后离去,则僧团有权支配。因此,如果迦提那衣敷展者的其余衣袍也已破旧,僧团应在征得同意后,也为那些衣袍给予布料。甘马语只需一次即可。其余的迦提那功德衣,应给予拥有坚固衣的雨安居常住者;若无常住者,则应从长老座开始依次给予,重物不应分配。如果同一界内有多个寺院,应集合所有比丘在一处敷展迦提那衣,不应各自分别敷展。显示巴利原文
Evaṃ atthate pana kathine sace kathinacīvarena saddhiṃ ābhataṃ ānisaṃsaṃ dāyakā ‘‘yena amhākaṃ kathinaṃ gahitaṃ, tasseva demā’’ti denti , bhikkhusaṅgho anissaro. Atha avicāretvāva datvā gacchanti, bhikkhusaṅgho issaro. Tasmā sace kathinatthārakassa sesacīvarānipi dubbalāni honti, saṅghena apaloketvā tesampi atthāya vatthāni dātabbāni. Kammavācā pana ekāyeva vaṭṭati. Avasese kathinānisaṃse balavavatthāni vassāvāsikaṭṭhitikāya dātabbāni, ṭhitikāya abhāve therāsanato paṭṭhāya dātabbāni, garubhaṇḍaṃ na bhājetabbaṃ. Sace pana ekasīmāya bahū vihārā honti, sabbe bhikkhū sannipātetvā ekattha kathinaṃ attharitabbaṃ, visuṃ visuṃ attharituṃ na vaṭṭati.
308 现在,为了详细显示迦提那衣如何成为已敷展、如何成为未敷展的方法,在说了‘诸比丘,迦提那衣如此成为已敷展,如此成为未敷展’之后,先说明不应作、大地篇、未敷展相,开示了‘非仅以刮削’等二十四种情况。此后,说明已敷展相,开示了‘以未割截衣为已敷展’等十七种情况。在《附随》中,也正是这样宣说了此定义:‘由二十四种情况,迦提那衣成为未敷展;由十七种情况,迦提那衣成为已敷展。’显示巴利原文
308. Idāni yathā ca kathinaṃ atthataṃ hoti, yathā ca anatthataṃ, taṃ vidhiṃ vitthārato dassetuṃ evañca pana bhikkhave atthataṃ hoti kathinaṃ evaṃ anatthatanti vatvā akaraṇīyañceva mahābhūmikañca anatthatalakkhaṇaṃ tāva dassento na ullikhitamattenātiādike catuvīsati ākāre dassesi. Tato paraṃ atthatalakkhaṇaṃ dassento ahatena atthatantiādike sattarasa ākāre dassesi. Parivārepi hi ‘‘catuvīsatiyā ākārehi anatthataṃ hoti kathinaṃ, sattarasahi ākārehi atthataṃ hoti kathina’’nti idameva lakkhaṇaṃ vuttaṃ.
此中,“仅以划记”即仅取定其长度与宽度之尺寸。因为,取定尺寸者为了辨识各个部位,或以指甲等划出界限,或在额头等处摩擦,故那种取定尺寸称为“仅以划记”。“仅以洗涤”即仅以清洗咖提那衣布。“仅以检视衣”即仅以如此检视:“应成为五条、或七条、或九条、或十一条”。“仅以裁剪”即仅以裁剪已检视之布。“仅以缝合”即仅以缝上空针线。“仅以作褶边”即仅以顺着空针线作长缝。“仅以作搔磨”即仅以缝上加固用的布片。“仅以作加固”即仅以将两片衬布合在一起缝合;或者,第一片衬布已连接放置,将咖提那衣布作为其腹衬布而仅以缝合,这也是其含义。在《大护法注》中说:“通过给予旧衣的支撑”;在《库伦达注》中说:“为了将原本已缝上布片的衣作成双层,仅以粘附腹衬布”。“仅以作顺风边”即仅以缝上背面的顺风边。“仅以作饰边”即仅以缝上腹面的逆风边。“仅以作补缀”即仅以缝上外来布片;或者,从咖提那衣取来布片,仅以此缝到其他处。显示巴利原文
Tattha ullikhitamattenāti dīghato ca puthulato ca pamāṇaggahaṇamattena. Pamāṇañhi gaṇhanto tassa tassa padesassa sañjānanatthaṃ nakhādīhi vā paricchedaṃ dassento ullikhati, nalāṭādīsu vā ghaṃsati, tasmā taṃ pamāṇaggahaṇaṃ ‘‘ullikhitamatta’’nti vuccati. Dhovanamattenāti kathinadussadhovanamattena. Cīvaravicāraṇamattenāti ‘‘pañcakaṃ vā sattakaṃ vā navakaṃ vā ekādasakaṃ vā hotū’’ti evaṃ vicāritamattena. Chedanamattenāti yathāvicāritassa vatthassa chedanamattena. Bandhanamattenāti moghasuttakāropanamattena. Ovaṭṭiyakaraṇamattenāti moghasuttakānusārena dīghasibbitamattena. Kaṇḍusakaraṇamattenāti muddhiyapattabandhanamattena. Daḷhīkammakaraṇamattenāti dve cimilikāyo ekato katvā sibbitamattena. Atha vā paṭhamacimilikā ghaṭetvā ṭhapitā hoti, kathinasāṭakaṃ tassā kucchicimilikaṃ katvā sibbitamattenātipi attho. Mahāpaccariyaṃ ‘‘pakaticīvarassa upassayadānenā’’ti vuttaṃ. Kurundiyaṃ pana ‘‘pakatipattabaddhacīvaraṃ dupaṭṭaṃ kātuṃ kucchicimilikaṃ alliyāpanamattenā’’ti vuttaṃ. Anuvātakaraṇamattenāti piṭṭhianuvātāropanamattena. Paribhaṇḍakaraṇamattenāti kucchianauvātāropanamattena. Ovaddheyyakaraṇamattenāti āgantukapattāropanamattena . Kathinacīvarato vā pattaṃ gahetvā aññasmiṃ akathinacīvare pattāropanamattena.
“仅以压平毛毯”指仅一次投入染料所得的象牙色或枯叶色。然而,若染了一次或两次,颜色仍适宜,也是可以的。“以作标志所得”指通过作标志:“我将用此布敷展咖提那”而获得的。在《附随》中仅说了这么多,但在注释书中说:“这布料很好,可以用它来敷展咖提那”,这样作标志后而得到的,即“以作标志所得”。“以说引导语所得”指通过说这样的引导语:“咖提那确实值得布施,咖提那的施主能生起众多功德”而获得的。咖提那确实极为殊胜,甚至不应向母亲乞求,只应如同从空中降下的一般。“以临时声张所得”指暂时性的。“以储存所得”者,此处有两种储存:作储存与积存储存。其中,当天不作而放置后再作,是为作储存;僧团今天得到咖提那布,次日才给,是为积存储存。显示巴利原文
Kambalamaddanamattenāti ekavāraṃyeva rajane pakkhittena dantavaṇṇena paṇḍupalāsavaṇṇena vā. Sace pana sakiṃ vā dvikkhattuṃ vā rattampi sāruppaṃ hoti, vaṭṭati. Nimittakatenāti ‘‘iminā dussena kathinaṃ attharissāmī’’ti evaṃ nimittakatena. Ettakameva hi parivāre vuttaṃ. Aṭṭhakathāsu pana ‘‘ayaṃ sāṭako sundaro, sakkā iminā kathinaṃ attharitu’nti evaṃ nimittakammaṃ katvā laddhenā’’ti vuttaṃ. Parikathākatenāti ‘‘kathinaṃ nāma dātuṃ vaṭṭati, kathinadāyako bahuṃ puññaṃ pasavatī’’ti evaṃ parikathāya uppāditena. Kathinaṃ nāma atiukkaṭṭhaṃ vaṭṭati, mātarampi viññāpetuṃ na vaṭṭati, ākāsato otiṇṇasadisameva vaṭṭatīti. Kukkukatenāti tāvakālikena. Sannidhikatenāti ettha duvidho sannidhi karaṇasannidhi ca nicayasannidhi ca. Tattha tadaheva akatvā ṭhapetvā karaṇaṃ karaṇasannidhi. Saṅgho ajja kathinadussaṃ labhitvā punadivase deti, ayaṃ nicayasannidhi.
“以应舍离者”指由过夜而应舍离者。在《附随》中也说:“所谓应舍离者,是在制作时,黎明升起了。”“以未作净者”指未受持作净点者。在“除了僧伽梨等之外”等句中,除了僧伽梨、郁多罗僧、安陀会之外,以其他如敷具等敷展的,是不成敷展的。“除了以五条或超过五条之外”指作成五条或超过五条的片,并显示出大圆相、半圆相而作成的,才合适。因为这样才是具足圆相的;除此之外,以其他未裁剪的,或二片、三片、四片者,是不合适的。“除了个人的敷展之外”指唯有个人敷展才成为已敷展,不是以其他僧团或团体的敷展而成为已敷展。“界外站立者随喜”指在界外近边处站立者随喜。显示巴利原文
Nissaggiyenāti rattinissaggiyena. Parivārepi vuttaṃ – ‘‘nissaggiyaṃ nāma kariyamāne aruṇaṃ uṭṭhahatī’’ti. Akappakatenāti anādinnakappabindunā. Aññatra saṅghāṭiyātiādīsu ṭhapetvā saṅghāṭiuttarāsaṅgaantaravāsake aññena paccattharaṇādinā atthataṃ anatthataṃ hotīti. Aññatra pañcakena vā atirekapañcakena vāti pañca vā atirekāni vā khaṇḍāni katvā mahāmaṇḍalaaḍḍhamaṇḍalāni dassetvā kateneva vaṭṭati. Evañhi samaṇḍalikataṃ hoti, taṃ ṭhapetvā aññena acchinnakena vā dvatticatukhaṇḍena vā na vaṭṭati. Aññatra puggalassa atthārāti puggalassa atthāraṃ ṭhapetvā na aññena saṅghassa vā gaṇassa vā atthārena atthataṃ hoti. Nissīmaṭṭho anumodatīti bahiupacārasīmāya ṭhito anumodati.
309 “以未用过的”:指未曾被使用过的。“以类似未用过的”:指与未用过的相似,只洗过一次或两次的。“以破布”:指用手布片。“以粪扫衣”:指在二十三种处所获得的粪扫衣。《库伦达注》与《大护法注》中也说:“粪扫衣比丘游行乞讨破布,以所得破布缝制成衣”。“以店前物”:指拾取店门前掉落的破布,为咖提那而施与时,这也是合适的,这便是其含义。其余则可依已说的相反次第而了知。然而,关于“与咖提那敷展一起,有多少法生起”等,诸注释书多有述及,但这一切在《附随》中已有圣典明文,因此应依那里所说的方法而了知。并非因为此处未说,咖提那敷展者便有所缺失。显示巴利原文
309.Ahatenāti aparibhuttena. Ahatakappenāti ahatasadisena ekavāraṃ vā dvikkhattuṃ vā dhotena. Pilotikāyāti hatavatthakasāṭakena . Paṃsukūlenāti tevīsatiyā khettesu uppannapaṃsukūlena. Paṃsukūlikabhikkhunā coḷakabhikkhaṃ āhiṇḍitvā laddhacoḷakehi katacīvarenātipi kurundimahāpaccarīsu vuttaṃ. Pāpaṇikenāti āpaṇadvāre patitapilotikaṃ gahetvā kathinatthāya deti, tenāpi vaṭṭatīti attho. Sesaṃ vuttavipallāseneva veditabbaṃ. Imasmiṃ pana ṭhāne ‘‘saha kathinassa atthārā kati dhammā jāyantī’’tiādi bahuaṭṭhakathāsu vuttaṃ, taṃ sabbaṃ parivāre pāḷiārūḷhameva, tasmā tattha āgatanayeneva veditabbaṃ. Na hi tena idha avuccamānena kathinatthārakassa kiñci parihāyati.
310 如此开示咖提那的敷展之后,现在为开示出离,而说:“诸比丘,咖提那怎样才算已出离?”等。在此,“母”指母亲们,即能生者的意思。因为这八者是咖提那出离之母。其中,“出离”在此词之中,故称为“以出行为缘的出离”。其余也应如此了知。显示巴利原文
310. Evaṃ kathinatthāraṃ dassetvā idāni ubbhāraṃ dassetuṃ kathañca bhikkhave ubbhataṃ hoti kathinantiādimāha. Tattha mātikāti mātaro; janettiyoti attho. Kathinubbhārañhi etā aṭṭha janettiyo. Tāsu pakkamanaṃ anto assāti pakkamanantikā. Evaṃ sesāpi veditabbā.
取七事之说显示巴利原文
Ādāyasattakakathā
311 “不再回来”:指不再返回。然而,在此以出行为缘的咖提那出离中,先断除衣的障碍,后断除住所的障碍。因为如此出行者,衣的障碍仅在界内断除,住所的障碍则在越界时断除。这在《附随》中也有说:显示巴利原文
311.Na paccessanti na puna āgamissaṃ. Etasmiṃ pana pakkamanantike kathinuddhāre paṭhamaṃ cīvarapalibodho chijjati, pacchā āvāsapalibodho. Evaṃ pakkamato hi cīvarapalibodho antosīmāyameva chijjati, āvāsapalibodho sīmātikkame. Vuttampi cetaṃ parivāre –
‘以出行为缘的咖提那出离,由日族亲所宣说;
我将解说此事:衣的障碍先断除;
其后,住所的障碍断除。’
显示巴利原文 ‘‘Pakkamanantiko kathinuddhāro, vutto ādiccabandhunā; Etañca tāhaṃ vissajjissaṃ, cīvarapalibodho paṭhamaṃ chijjati; Pacchā āvāsapalibodho chijjatī’’ti. (pari. 415);
‘持衣’:即持有未作之衣。‘已至界外者’:即已至其他邻近住处者。‘如此想’:即在此住处见到住处舒适或同伴具足后,生起如是之想。然而,在此‘以衣完成为缘的咖提那舍’中,住处的障碍最先断除;因为当‘不再返回’的心念一生起,此障碍即随之断除。这在《附随》中也有说到:显示巴利原文
Cīvaraṃ ādāyāti akatacīvaraṃ ādāya. Bahisīmagatassāti aññaṃ sāmantavihāraṃ gatassa. Evaṃ hotīti tasmiṃ vihāre senāsanaphāsukaṃ vā sahāyasampattiṃ vā disvā evaṃ hoti . Etasmiṃ pana niṭṭhānantike kathinuddhāre āvāsapalibodho paṭhamaṃ chijjati, so hi ‘‘na paccessa’’nti citte uppannamatteyeva chijjati. Vuttampi cetaṃ –
衣完成为缘之咖提那舍,为日族亲所说;
我今当解说此事:住处的障碍先断除;
衣作成后,衣的障碍便断除。
显示巴利原文 ‘‘Niṭṭhānantiko kathinuddhāro, vutto ādiccabandhunā; Etañca tāhaṃ vissajjissaṃ, āvāsapalibodho paṭhamaṃ chijjati; Cīvare niṭṭhite cīvarapalibodho chijjatī’’ti.
依此方法,其余论母分别中的义理也应了知。但此处有一差别——‘在决意边缘,两种障碍并非在“我将不作此衣,亦不取回”之心刚刚生起时便断除,它们乃是无前无后地同时断除’。因为曾这样说:显示巴利原文
Etena nayena sesamātikāvibhajanepi attho veditabbo. Ayaṃ pana viseso – ‘‘sanniṭṭhānantike dvepi palibodhā nevimaṃ cīvaraṃ kāressaṃ, na paccessanti citte uppannamatteyeva ekato chijjantīti. Vuttañhetaṃ –
决意边缘乃咖提那出离,此为日种(佛陀)所说;
我将对此说明:两种障碍非前非后而断除。
显示巴利原文 ‘‘Sanniṭṭhānantiko kathinuddhāro, vutto ādiccabandhunā; Etañca tāhaṃ vissajjissaṃ, dve palibodhā apubbaṃ acarimaṃ chijjantī’’ti.
如此,在一切咖提那出离中,应知障碍是这样断除的。然而,依此处所说的方式及《附随》中所载,便足可了知,故不赘述。此处略说其要:于‘失坏边际’之时,住处障碍先断;衣失坏时,衣障碍断。因为衣失坏时衣障碍即断,所以称为‘失坏边际’。显示巴利原文
Evaṃ sabbakathinuddhāresu palibodhupacchedo veditabbo. So pana yasmā iminā ca vuttanayena parivāre ca āgatabhāvena sakkā jānituṃ, tasmā vitthārato na vutto. Ayaṃ panettha saṅkhepo – nāsanantike āvāsapalibodho paṭhamaṃ chijjati, cīvare naṭṭhe cīvarapalibodho chijjati. Yasmā cīvare naṭṭhe cīvarapalibodho chijjati, tasmā ‘‘nāsanantiko’’ti vuttaṃ.
于‘听闻边际’之时,衣障碍先断,因此,其住处障碍与听闻同时断除。显示巴利原文
Savanantike cīvarapalibodho paṭhamaṃ chijjati, tasmā tassa saha savanena āvāsapalibodho chijjati.
在“期望断绝”中,住处障碍先被断除。当对衣的期望断绝时,衣障碍便被断除。不过,此“期望断绝”因依“无期望而得,有期望而不得;他这样想:‘我将在此处完成这件衣,不再取回’”等理趣,与其余出离混合宣说,而有多种不同类别,故于他处广明,此处不予展开。而在这里,于“听闻边缘”之后,说“越界边缘”。其中,先断衣障碍,而住处障碍在界外断除;在“共担”里,两种障碍无前无后、同时断除。显示巴利原文
Āsāvacchedike āvāsapalibodho paṭhamaṃ chijjati. Cīvarāsāya upacchinnāya cīvarapalibodho chijjati. Ayaṃ pana yasmā ‘‘anāsāya labhati; āsāya na labhati; tassa evaṃ hoti ‘idhevimaṃ cīvaraṃ kāressaṃ, na paccessa’’’ntiādinā nayena itarehi uddhārehi saddhiṃ vomissakadesano anekappabhedo hoti, tasmā parato visuṃ vitthāretvā vutto, idha na vutto. Idha pana savanantikassa anantaraṃ sīmātikkantiko vutto. Tattha cīvarapalibodho paṭhamaṃ chijjati, tassa bahisīme āvāsapalibodho chijjati. Sahubbhāre dve palibodhā apubbaṃ acarimaṃ chijjantīti.
316-325 316-325. 如此,在“取受”一节显示了七种咖提那出离之后,又于“再取受”一节,针对衣未完成者,在取受与再取受中,随其所应地作了同样显示。此后,在界内不触及“将取回或不取回”这一规则,而只就“不取回”并以“未决意”等理趣,显示了种种相应的情形。接着,又以“因对衣的期望而离去”等理趣,与其余(出离)相结合,再三显示“期望断绝”之后,再以“往不同方向者”和“安乐住者”的情况,显示了在“完成边缘”中相应的咖提那出离。如是,从种种差别显示了咖提那出离之后,现在为了说明那些与此“以此某咖提那出离而断除障碍”相反的对立面,而说“诸比丘,有此二种咖提那障碍”等。其中,“以已舍之心”——即心已舍弃彼住处,名为已舍,以彼已舍(之心)。于“已吐弃”中,亦同此理。其余各处皆清晰明了。显示巴利原文
316-325. Evaṃ ādāyavāre sattakathinuddhāre dassetvā puna samādāyavārepi vippakatacīvarassa ādāyasamādāyavāresupi yathāsambhavaṃ teyeva dassitā. Tato paraṃ antosīmāyaṃ ‘‘paccessaṃ na paccessa’’nti imaṃ vidhiṃ anāmasitvāva ‘‘na paccessa’’nti imameva āmasitvā anadhiṭṭhitenā’’tiādinā nayena ca ye ye yujjanti, te te dassitā. Tato paraṃ ‘‘cīvarāsāya pakkamatī’’tiādinā nayena itarehi saddhiṃ vomissakanayena anekakkhattuṃ āsāvacchedikaṃ dassetvā puna disaṃgamiyavasena ca phāsuvihārikavasena ca niṭṭhānantikesu yujjamānā kathinuddhārā dassitā. Evaṃ pabhedato kathinuddhāraṃ dassetvā idāni ye tena tena kathinuddhārena palibodhā chijjantīti vuttā, tesaṃ paṭipakkhe dassento dveme bhikkhave kathinassa palibodhātiādimāha. Tattha cattenāti yena cittena so āvāso catto hoti, taṃ cattaṃ nāma, tena cattena. Vantamuttesupi eseva nayo. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.