皮革犍度
5. Cammakkhandhakaṃ
索那·拘利毗萨事缘谈
Soṇakoḷivisavatthukathā
242242. 皮革犍度中——‘issariyādhipaccaṃ’即具足自在与主宰。‘Rajjaṃ’指王位,或国王所应行之事。‘名为索那,姓拘利毗萨’:‘索那’是其名,‘拘利毗萨’是姓。‘足底有毛’指在红色的足底上,生有微细、色如眼膏、宛如工艺所造的毛。据说他往昔曾是八万人的首领,与他们一同在独觉佛的住处搭建叶屋,并将自己的华丽羊毛毯铺在独觉佛落脚之处,用作拭足之布。整整三个月,众人一同侍奉独觉佛。这便是他及那八万村长之子过去所造的业。
242. Cammakkhandhake – issariyādhipaccanti issarabhāvena ca adhipatibhāvena ca samannāgataṃ. Rajjanti rājabhāvaṃ, raññā kattabbakiccaṃ vā. Soṇo nāma koḷivisoti ettha soṇoti tassa nāmaṃ; koḷivisoti gottaṃ. Pādatalesu lomānīti rattesu pādatalesu sukhumāni añjanavaṇṇāni kammacittīkatāni lomāni jātāni honti. So kira pubbe asītisahassānaṃ purisānaṃ jeṭṭhapuriso hutvā tehi saddhiṃ paccekabuddhassa vasanaṭṭhāne paṇṇasālaṃ katvā attano sassirikaṃ uṇṇapāvārakaṃ paccekabuddhassa pādehi akkamanaṭṭhāne pādapuñchanikaṃ katvā ṭhapesi. Temāsaṃ pana sabbeva paccekabuddhaṃ upaṭṭhahiṃsu. Ayaṃ tassa ca tesañca asītiyā gāmikasahassānaṃ pubbayogo.
‘八万村长之子’是指居住于那些村庄的八万良家子弟。‘以某事务为由’即假借某事为由;实则除了见他之外,并无其他要事。据说,国王为召集那八万良家子弟,心想‘索那将如此毫无疑虑地到来’,便召集了他们。‘在现世利益上’是指以‘应如法从事农耕、商业等,应如法赡养父母’等方式,教导了关于此世利益的教诫之后。‘彼世尊’则指彼世尊——我们的世尊——将为你们教导来世的利益。
Asītigāmikasahassānīti tesu gāmesu vasantānaṃ kulaputtānaṃ asītisahassāni. Kenacideva karaṇīyenāti kenaci karaṇīyena viya; na panassa kiñci karaṇīyaṃ atthi aññatra tassa dassanā. Rājā kira tānipi asītikulaputtasahassāni sannipātāpento ‘‘evaṃ aparisaṅkanto soṇo āgamissatī’’ti sannipātāpesi. Diṭṭhadhammike attheti ‘‘kasivaṇijjādīni dhammena kattabbāni, mātāpitaro dhammena positabbā’’ti evamādinā nayena idhalokahite atthe anusāsitvā. So no bhagavāti so amhākaṃ bhagavā tumhe samparāyike atthe anusāsissatīti attho.
‘禀告世尊’即令世尊知晓。‘沉入阶梯下’指沉入阶梯下方的半月形石头中。‘现在世尊若知时宜’指世尊知道是时候为他们行利益了。‘在精舍阴影处’指在精舍边缘的阴影处。‘作意’指因净信而反复作意。‘更加’意为更殊胜地显现。‘消失’即隐没不见。
Bhagavantaṃ paṭivedemīti bhagavantaṃ jānāpemi. Pāṭikāya nimujjitvāti sopānassa heṭṭhā aḍḍhacandapāsāṇe nimujjitvā. Yassa dāni bhante bhagavā kālaṃ maññatīti yassa tesaṃ hitakiriyatthassa bhagavā kālaṃ jānāti. Vihārapacchāyāyanti vihārapaccante chāyāyaṃ. Samannāharantīti pasādavasena punappunaṃ manasi karonti. Bhiyyosomattāyāti bhiyyosomattāya puna visiṭṭhataraṃ dassehīti attho. Antaradhāyatīti adassanaṃ hoti.
索那出家谈
Soṇassa pabbajjākathā
243‘为血所沾染’即被血涂染。‘屠牛场’指牛被宰杀之处,即类似那样的地方。‘善巧者’指善于弹奏琵琶者。‘琵琶弦音’指琵琶弦所发之音。‘过紧’即过于紧绷,音调尖锐。‘具音色’即音色圆满。‘堪用’即能胜任工作。‘过松’即音调低沉。‘安住于中道之德’指安住于中音而发音。‘应持精进平等’指应持与精进相应的平衡,即令精进与止结合。‘应通达诸根平等’即通达信等诸根的平等、均等状态。其中,将信与慧结合、慧与信结合、精进与定结合、定与精进结合,从而通达诸根平等。‘并于彼处取相’即当有此止时,应取如同镜中面容般生起的相,也就是止相、观相、道相、果相,令这些相生起。
243.Lohitenaphuṭo hotīti lohitena makkhito hoti. Gavāghātananti yattha gāvo haññanti, tādisoti attho. Kusalo nāma vīṇāya vādanakusalo. Vīṇāya tantissareti vīṇāya tantiyā sare. Accāyatāti atiāyatā kharamucchitā. Saravatīti sarasampannā. Kammaññāti kammakkhamā. Atisithilāti mandamucchanā. Same guṇe patiṭṭhitāti majjhime sare ṭhapetvā mucchitā. Vīriyasamataṃ adhiṭṭhahāti vīriyasampayuttasamataṃ adhiṭṭhāhi, vīriyaṃ samathena yojehīti attho. Indriyānañca samataṃ paṭivijjhāti saddhādīnaṃ indriyānaṃ samataṃ samabhāvaṃ. Tattha saddhaṃ paññāya, paññañca saddhāya, vīriyaṃ samādhinā, samādhiñca vīriyena yojayamāno indriyānaṃ samataṃ paṭivijjha. Tattha ca nimittaṃ gaṇhāhīti tasmiṃ samathe sati, yena ādāse mukhabimbeneva nimittena uppajjitabbaṃ , taṃ samathanimittaṃ vipassanānimittaṃ magganimittaṃ phalanimittañca gaṇhāhi, nibbattehīti attho.
244‘应记别他法’指应令知‘我是阿罗汉’。‘六处’即六种原因。‘决意’指已通达、现证而安住。‘出离决意’等一切皆依阿罗汉果而说。因为阿罗汉果由出离一切烦恼故为‘出离’,由远离他们烦恼故为‘远离’,由无瞋故为‘无瞋’,由生于取灭尽故为‘取灭尽’,由生于渴爱灭尽故为‘渴爱灭尽’,由无痴故为‘无痴’。
244.Aññaṃ byākareyyanti arahā ahanti jānāpeyyaṃ. Cha ṭhānānīti cha kāraṇāni. Adhimutto hotīti paṭivijjhitvā paccakkhaṃ katvā ṭhito hoti. Nekkhammādhimuttotiādi sabbaṃ arahattavasena vuttaṃ. Arahattañhi sabbakilesehi nikkhantattā nekkhammaṃ, teheva pavivittattā paviveko, byāpajjābhāvato abyāpajjaṃ, upādānassa khayante uppannattā upādānakkhayo, taṇhākkhayante uppannattā taṇhakkhayo, sammohābhāvato asammohoti ca vuccati.
‘唯纯信’指没有证悟,唯是纯信,不与证悟之慧相混杂。‘累积’即由反复修习而得增长。‘因离染故’指由于以道证悟而离染,故安住于名为出离的阿罗汉果。唯以果等至而住,心唯趣向于此。其余语句亦同此理。
Kevalaṃ saddhāmattakanti paṭivedharahitaṃ kevalaṃ paṭivedhapaññāya asammissaṃ saddhāmattakaṃ. Paṭicayanti punappunaṃ karaṇena vuḍḍhiṃ. Vītarāgattāti maggappaṭivedhena rāgassa vigatattāyeva nekkhammasaṅkhātaṃ arahattaṃ paṭivijjhitvā ṭhito hoti. Phalasamāpattivihāreneva viharati, tanninnamānasoyeva hotīti attho. Sesapadesupi eseva nayo.
“利养、恭敬、名声”是指四种资具的所得、他们善行之实与赞颂之语。“欲求”即想要、希求。“远离决意”即决意于远离,如此便记别阿罗汉果。此为义。
Lābhasakkārasilokanti catupaccayalābhañca tesaṃyeva sukatabhāvañca vaṇṇabhaṇanañca. Nikāmayamānoti icchamāno patthayamāno. Pavivekādhimuttoti viveke adhimutto ahanti evaṃ arahattaṃ byākarotīti attho.
“戒禁取”即执取了戒与禁之后所持的执取。“从核心退回”即觉知其为核心。“无瞋决意”即记别无瞋的阿罗汉果。此为义。依此理,于一切处应知义。
Sīlabbataparāmāsanti sīlañca vatañca parāmasitvā gahitagahaṇamattaṃ. Sārato paccāgacchantoti sārabhāvena jānanto. Abyāpajjādhimuttoti abyāpajjaṃ arahattaṃ byākarotīti attho. Imināva nayena sabbavāresu attho veditabbo.
“强”指有力。“不能夺其心”即不能执取此漏尽者的心而令其住立。“不混杂”即不混杂。烦恼会将心与所缘混杂,由于他们已无烦恼,故为不混杂。“住立”即安住。“达不动”即达到不动摇。“观其坏灭”即观察其心的生起与坏灭。
Bhusāti balavanto. Nevassa cittaṃ pariyādiyantīti etassa khīṇāsavassa cittaṃ gahetvā ṭhātuṃ na sakkonti. Amissīkatanti amissakataṃ. Kilesāhi ārammaṇena saddhiṃ cittaṃ missaṃ karonti, tesaṃ abhāvā amissīkataṃ. Ṭhitanti patiṭṭhitaṃ. Āneñjappattanti acalanappattaṃ. Vayañcassānupassatīti tassa cittassa uppādampi vayampi passati.
“心倾向于出离”指已证得阿拉汉果而安住者。其余诸句所说的也是阿拉汉果。“取灭尽”中的“取”是目的格用作属格。“以及心的无痴”指心倾向于无痴。“见诸处之生起”指见诸处的生起与灭去。“心正确地解脱”指以此观修之行,通过正确的因与方法,以果等至之力而心解脱,于涅槃所缘上信解。“心寂静者”指心已寂灭者。“如彼者”指于可爱与不可爱中不为随顺与违逆所动摇,故为如彼者,即彼如彼者。
Nekkhammaṃ adhimuttassāti arahattaṃ paṭivijjhitvā ṭhitassa. Sesapadehipi arahattameva kathitaṃ. Upādānakkhayassāti upayogatthe sāmivacanaṃ. Asammohañca cetasoti cittassa ca asammohaṃ adhimuttassa. Disvā āyatanuppādanti āyatanānaṃ uppādañca vayañca disvā. Sammā cittaṃ vimuccatīti sammā hetunā nayena imāya vipassanāya paṭipattiyā phalasamāpattivasena cittaṃ vimuccati, nibbānārammaṇe adhimuccati. Santacittassāti nibbutacittassa. Tādinoti iṭṭhāniṭṭhe anunayapaṭighehi akampiyattā tādī, tassa tādino.
关于禁止双层等鞋履的论述
Diguṇādiupāhanapaṭikkhepakathā
245“他证”意为宣称阿拉汉果。所说之义,即由此可知为阿拉汉之义,已经阐明。然而经文之义理应只从经文注释中摄取。“自我未被提出”指未以“我是阿拉汉”这样的言辞方式提出自我。然而在此,有些愚人如同嬉笑一般,仅以言语将不存在的事物说成存在而作宣称。所谓“一瓣叶”,即单层。“八十车货”中,应知两车货为一“车”。“七象军”中,六头母象与一头公象合为一“军”,如此七军,称为“七象军”。“双层”指两层。“三层”指三层。“多层鞋”则指四层以上。
245.Aññaṃ byākarontīti arahattaṃ byākaronti. Attho ca vuttoti yena arahāti ñāyati, so attho vutto. Suttattho pana suttavaṇṇanatoyeva gahetabbo. Attā ca anupanītoti ahaṃ arahāti evaṃ byañjanavasena attā na upanīto. Atha ca panidhekacce moghapurisāti aññe pana tucchapurisā hasamānā viya asantameva aññaṃ vacanamattena santaṃ katvā byākaronti. Ekapalāsikanti ekapaṭalaṃ . Asītisakaṭavāheti ettha dve sakaṭabhārā eko vāhoti veditabbo. Sattahatthikañca anīkanti ettha cha hatthiniyo eko ca hatthīti idamekaṃ anīkaṃ. Īdisāni satta anīkāni sattahatthikaṃ anīkaṃ nāma. Diguṇāti dvipaṭalā. Tiguṇāti tipaṭalā. Gaṇaṅguṇūpāhanāti catupaṭalato paṭṭhāya vuccati.
关于禁止全蓝色等鞋履的论述
Sabbanīlikādipaṭikkhepakathā
246“全蓝色”指全部为蓝色。于全黄色等也是如此。其中,蓝色为亚麻花色,黄色为迦尼迦罗花色,红色为胜茉莉花色,茜红色即是茜草色,黑色为黑矿石色,深红色为蜈蚣背色,大名红色是杂色,即枯叶色。而在《库伦达》中则说为“莲花色”。获得这些颜色中的任何一种后,用布片擦拭染料,破坏其颜色后,便可穿着。即使只是少许破坏,也是可以的。
246.Sabbanīlikāti sabbāva nīlikā. Esa nayo sabbapītikādīsupi. Tattha ca nīlikā umāpupphavaṇṇā hoti, pītikā kaṇikārapupphavaṇṇā, lohitikā jayasumanapupphavaṇṇā , mañjiṭṭhikā mañjiṭṭhavaṇṇā eva, kaṇhā addāriṭṭhakavaṇṇā, mahāraṅgarattā satapadipiṭṭhivaṇṇā, mahānāmarattā sambhinnavaṇṇā hoti paṇḍupalāsavaṇṇā. Kurundiyaṃ pana ‘‘padumapupphavaṇṇā’’ti vuttā. Etāsu yaṃkiñci labhitvā rajanaṃ coḷakena puñchitvā vaṇṇaṃ bhinditvā dhāretuṃ vaṭṭati. Appamattakepi bhinne vaṭṭatiyeva.
“蓝带鞋”即鞋带为蓝色者。其余各类同理。这些也应去除其颜色后方可穿着。“系底鞋”是指为覆盖脚跟,于鞋底绑上底垫而制成之鞋。“包覆鞋”是指希腊鞋,能将脚至小腿全部覆盖。“缠裹鞋”是以缠绕方式制成者,仅覆盖脚背,不覆小腿。“填棉鞋”是指用棉絮填充而制成者。“鹧鸪斑鞋”是指如同鹧鸪羽毛般花纹斑斓的鞋。“羊角带鞋”是指在鞋耳处装上形状如羊角的鞋带制成之鞋。山羊角带鞋等亦是如此。“蝎尾鞋”亦是在该处装上形状如蝎尾的鞋带制成之鞋。“孔雀羽毛刺绣鞋”是指在鞋底或鞋带上用如线般的孔雀羽毛刺绣而成者。“彩绘鞋”是指色彩斑斓者。若获得其中任何一种,若能去除那些底垫等后适合穿着,则应去除后穿着;若未去除即穿着,则犯恶作。所谓“狮皮镶边鞋”,是指如同给衣服镶边那样,在鞋的边缘处镶上狮皮所做之鞋。“猫皮镶边鞋”是指用鸟猫皮镶边所做之鞋。若得其中任何一种,应将那块皮革去除后方可穿着。
Nīlakavaddhikāti yāsaṃ vaddhāyeva nīlā. Eseva nayo sabbattha. Etāpi vaṇṇabhedaṃ katvā dhāretabbā. Khallakabaddhāti paṇhipidhānatthaṃ tale khallakaṃ bandhitvā katā. Puṭabaddhāti yonakaupāhanā vuccati, yā yāvajaṅghato sabbapādaṃ paṭicchādeti. Pāliguṇṭhimāti paliguṇṭhitvā katā; yā upari pādamattameva paṭicchādeti, na jaṅghaṃ. Tūlapuṇṇikāti tūlapicunā pūretvā katā. Tittirapattikāti tittirapattasadisā vicittabaddhā. Meṇḍavisāṇavaddhikāti kaṇṇikaṭṭhāne meṇḍakasiṅgasaṇṭhāne vaddhe yojetvā katā. Ajavisāṇavaddhikādīsupi eseva nayo. Vicchikāḷikāpi tattheva vicchikanaṅguṭṭhasaṇṭhāne vaddhe yojetvā katā. Morapiñchaparisibbitāti talesu vā vaddhesu vā morapiñchehi suttakasadisehi parisibbitā. Citrāti vicitrā; etāsu yaṃkiñci labhitvā, sace tāni khallakādīni apanetvā sakkā honti vaḷañjituṃ, vaḷañjetabbā. Tesu pana sati vaḷañjantassa dukkaṭaṃ. Sīhacammaparikkhaṭā nāma pariyantesu cīvare anuvātaṃ viya sīhacammaṃ yojetvā katā. Lūvakacammaparikkhaṭāti pakkhibiḷālacammaparikkhaṭā . Etāsupi yā kāci labhitvā taṃ cammaṃ apanetvā dhāretabbā.
247“脱下”即解开后取下。“新”指未曾使用过的。
247.Omukkanti paṭimuñcitvā apanītaṃ. Navāti aparibhuttā.
关于禁止在寺院内穿鞋履的论述
Ajjhārāmeupāhanapaṭikkhepakathā
248“谋生者”是指凭借某种技艺谋生、营生者,即因此而作的意思。于“在此,诸比丘”句中,“此”仅为小品词,义为“在此,诸比丘,你们应庄严”。“你们”即是指你们。或者,亦可理解为“如果你们”,因该小品词具有“如果”之义。关于“诸师”等词,此处指出家师、受具师、依止师、教授师,这四种均为师。对于戒腊未满六年的比丘,存在师长的标准:因为他在四年之内须依止师长而住。以此类推:戒腊一年的比丘,其师长应为戒腊七年者;戒腊二年者,师长应为八年者;三年者,应为九年者;四年者,应为十年者。这些也是师长的标准。然而,与和尚亲见亲近的同伴比丘,或任何比他们戒腊长十年以上者,所有这些都称为和尚之量。当这些比丘不穿鞋经行时,若穿鞋经行,则犯戒。
248.Abhijīvanikassāti yena sippena abhijīvanti, jīvikaṃ kappenti, tassa kāraṇāti attho. Idha kho taṃ bhikkhaveti ettha tanti nipātamattaṃ, idha kho bhikkhave sobheyyāthāti attho. Yaṃ tumheti ye tumhe. Atha vā yadi tumheti vuttaṃ hoti. Yadisaddassa hi atthe ayaṃ nipāto. Ācariyesūtiādimhi pabbajjācariyo, upasampadācariyo, nissayācāriyo, uddesācariyoti ime cattāropi idha ācariyā eva. Avassikassa chabbasso ācariyamatto. So hi catuvassakāle taṃ nissāya vacchati; evaṃ ekavassassa sattavasso, duvassassa aṭṭhavasso, tivassassa navavasso, catuvassassa dasavasso. Imepi ācariyamattā eva . Upajjhāyassa sandiṭṭhasambhattā pana sahāyabhikkhū, ye vā pana keci dasahi vassehi mahantatarā te sabbepi upajjhāyamattā nāma. Ettakesu bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamantesu saupāhanassa caṅkamato āpatti.
249“足刺病”是指足部生出如刺状肌肉外露的病症。
249.Pādakhīlābādho nāma pādato khīlasadisaṃ maṃsaṃ nikkhantaṃ hoti.
251“草鞋”:以任何草类所制的鞋。“棕榈鞋”:以椰枣叶所制的鞋;亦不可用棕榈叶制作。“香茅鞋”:有一种名为香茅的草,以此所制的鞋;也称为香根草鞋。“毛毯鞋”:以羊毛所制的鞋。“不可移动者”:在地面上稳固安立、不动、不可搬移者。
251.Tiṇapādukāti yena kenaci tiṇena katapādukā. Hintālapādukāti khajjūrīpattehi katapādukā; hintālapattehipi na vaṭṭatiyeva. Kamalapādukāti kamalatiṇaṃ nāma atthi, tena katapādukā; usīrapādukātipi vadanti. Kambalapādukāti uṇṇāhi katapādukā. Asaṅkamanīyāti bhūmiyaṃ suppatiṭṭhitā niccalā asaṃhāriyā.
252“以生殖器触碰”:以生殖器触碰生殖器。“潜入水中杀”:在水中紧紧抓住而杀害。
252.Aṅgajātaṃ chupantīti aṅgajāteneva aṅgajātaṃ chupanti. Ogāhetvā mārentīti anto udake daḷhaṃ gahetvā mārenti.
关于禁止乘具等的论述
Yānādipaṭikkhepakathā
253“以雌牛驾驭”者,即以母牛驾驭。“以男人为间”者,即由男人作车夫。“以男人驾驭”者,即以公牛驾驭。“以女人为间”者,即由女人作车夫。“于恒河节庆”者,即于恒河大祭典。“男人驾驭之手转车”:此处,所谓男人驾驭,不论车夫是女是男,皆可。而手转车,不论由女人转动或由男人转动,亦皆可。“因乘车颠簸”者,即登上车时,全身随之摇动。“轿”者,即座椅轿。“竹舆”者,即系于竹上而作的布舆。
253.Itthiyuttenāti dhenuyuttena. Purisantarenāti purisasārathinā. Purisayuttenāti goṇayuttena. Itthantarenāti itthisārathinā. Gaṅgāmahiyāyāti gaṅgāmahakīḷikāya. Purisayuttaṃ hatthavaṭṭakanti ettha purisayuttaṃ itthisārathi vā hotu, purisasārathi vā vaṭṭati. Hatthavaṭṭakaṃ pana itthiyo vā vaṭṭentu purisā vā, vaṭṭatiyeva. Yānugghātenāti yānaṃ abhiruhantassa sabbo kāyo calati tappaccayā. Sivikanti pīṭhakasivikaṃ. Pāṭaṅkinti vaṃse laggetvā kataṃ paṭapotalikaṃ.
254“高床大床”者:此处,高床指超过规定尺寸的床。大床指不如法的敷设物。在椅子等中,椅子指超过规定尺寸的座具。长椅指在脚部安置了猛兽形像而作成的。毛毯指长毛的大毯子;据说其毛长超过四指。彩纹毯指织有花纹的羊毛毯。白毯即羊毛所制的白色毯。红毯指密花的羊毛制红色毯,也被称为余甘子色毯。棉垫即通常的棉垫。兽纹毯指织有狮子、老虎等图案的羊毛毯。上向毛毯指单面毛竖起的羊毛毯;亦有读作“uddhalomī”。双面毛毯指两面毛竖起的羊毛毯。宝石镶边毯指以宝石缝缀的、由丝绸布片制成的铺毯。丝绸毯指以宝石缝缀的、由蚕丝线制成的铺毯;然而纯丝绸是允许的。
254.Uccāsayanamahāsayananānīti ettha uccāsayananti pamāṇātikkantaṃ mañcaṃ. Mahāsayananti akappiyattharaṇaṃ, āsandīādīsu āsandīti pamāṇātikkantāsanaṃ. Pallaṅkoti pādesu vāḷarūpāni ṭhapetvā kato. Gonakoti dīghalomako mahākojavo; caturaṅgulādhikāni kira tassa lomāni. Cittakāti vānacitro uṇṇāmayattharaṇo. Paṭikāti uṇṇāmayo setattharaṇo. Paṭalikāti ghanapupphako uṇṇāmayalohitattharaṇo; yo āmalakapaṭṭotipi vuccati. Tūlikāti pakatitūlikāyeva. Vikatikāti sīhabyagghādirūpavicitro uṇṇāmayattharaṇo. Uddalomīti ekato uggatalomaṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ; ‘‘uddhalomī’’tipi pāṭho. Ekantalomīti ubhato uggatalomaṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ. Kaṭṭissanti ratanaparisibbitaṃ koseyyakaṭṭissamayaṃ paccattharaṇaṃ . Koseyyanti ratanaparisibbitaṃ kosiyasuttamayaṃ paccattharaṇaṃ; suddhakoseyyaṃ pana vaṭṭati.
“舞毯”者,即适合十六名舞女站立跳舞的羊毛毯。“象覆、马覆”者,即铺在象背、马背上的覆盖物。车覆同理。“兽皮毯”者,即以兽皮缝制成床铺大小的毯子。“迦达利鹿皮殊胜铺毯”:有一种名为迦达利鹿的皮,以此制成的殊胜铺毯,意为最上等的铺毯。据说那是将迦达利鹿皮铺在白布上再缝制而成的。“有上幔”者,即与上方幔帐一起;意指与系在上方的红色天篷一起。若白色天篷下铺有不如法的铺毯,则不允许;若无,则允许。“两头红枕”者,即床头枕与床尾枕,亦即床的两头皆为红枕,这是不允许的。然而,若只有一个枕头,两端为红色,或莲花色,或杂色,只要尺寸合适,则是允许的。但大枕头是被禁止的。
Kuttakanti soḷasannaṃ nāṭakitthīnaṃ ṭhatvā naccanayoggaṃ uṇṇāmayaattharaṇaṃ. Hatthattharaassattharāti hatthiassapiṭṭhīsu attharaṇakaattharaṇā eva. Rathattharepi eseva nayo. Ajinappaveṇīti ajinacammehi mañcappamāṇena sibbitvā katā paveṇī. Kadalīmigapavarapaccattharaṇanti kadalīmigacammaṃ nāma atthi, tena kataṃ pavarapaccattharaṇaṃ, uttamapaccattharaṇanti attho. Taṃ kira setavatthassa upari kadalīmigacammaṃ pattharitvā sibbitvā karonti. Sauttaracchadanti saha uttaracchadanena; uparibaddhena rattavitānena saddhinti attho . Setavitānampi heṭṭhā akappiyapaccattharaṇe sati na vaṭṭati, asati pana vaṭṭati. Ubhatolohitakūpadhānanti sīsūpadhānañca pādūpadhānañcāti mañcassa ubhatolohitakūpadhānaṃ, etaṃ na kappati. Yaṃ pana ekameva upadhānaṃ ubhosu passesu rattaṃ vā hoti, padumavaṇṇaṃ vā citraṃ vā, sace pamāṇayuttaṃ, vaṭṭati. Mahāupadhānaṃ pana paṭikkhittaṃ.
关于禁止一切皮革等的论述
Sabbacammapaṭikkhepādikathā
255“豹崽”指豹的幼崽。“缠系”指缠绕在墙柱等上加以绑缚。
255.Dīpicchāpoti dīpipotako. Ogumphiyantīti bhittidaṇḍakādīsu veṭhetvā bandhanti.
256“近坐”即靠近而坐,意为倚靠而坐。“病比丘穿鞋”:此处“病者”指不能赤脚进入村庄的人。
256.Abhinisīditunti abhinissāya nisīdituṃ; apassayaṃ katvā nisīditunti attho. Gilānena bhikkhunā saupāhanenāti ettha gilāno nāma yo na sakkoti anupāhano gāmaṃ pavisituṃ.
257“在库拉拉城”指在一座名为库拉拉的城市;以此说明他的行境村落。“在帕帕塔山”指在一座名为帕帕塔的山;以此说明他的住处。“索那”是他的名字。他佩戴着价值一俱胝的耳饰,因此被称为“库提甘那”,意为“俱胝耳”。“令人愉悦”指能产生净信。“令人净信”是其同义词。“最上调伏与寂止”指最上的调伏、寂止、智慧、禅定、身寂止与心寂止。“已调伏”因断除了一切恶作与躁动而调伏,即已尽烦恼。“已守护”指由防护律仪而守护。“根已寂静”指诸根已调御。“龙象”指远离过失者。“我经三年后”指从我出家之日起,经过三年。“得具足戒”指获得具足戒。“黑土上”指黑泥土之上,即表面增生了黑泥土。“被牛蹄刺所害”指被那些从牛蹄踩踏的地面长出的牛蹄刺所伤。据说这些牛蹄刺连单层皮鞋也无法防护,极为粗硬。Eragū、moragū、majjārū、jantū是四种草类,人们用它们制作床垫和褥子。其中eragū即伊罗迦草,较为粗糙。孔雀颈草铜色头,触感柔软舒适。
257.Kuraraghareti evaṃnāmake nagare; etenassa gocaragāmo vutto. Papatake pabbateti papatanāmake pabbate; etenassa nivāsanaṭṭhānaṃ vuttaṃ. Soṇoti tassa nāmaṃ. Koṭiagghanakaṃ pana kaṇṇapiḷandhanakaṃ dhāreti, tasmā ‘‘kuṭikaṇṇo’’ti vuccati; koṭikaṇṇoti attho. Pāsādikanti pasādajanakaṃ. Pasādanīyanti idaṃ tasseva atthavevacanaṃ. Uttamadamathasamathanti uttamaṃ damathañca samathañca paññañca samādhiñca kāyūpasamañca cittūpasamañcātipi attho. Dantanti sabbesaṃ visūkāyikavipphanditānaṃ upacchinnattā dantaṃ; khīṇakilesanti attho. Guttanti saṃvaraguttiyā guttaṃ. Santindriyanti yatindriyaṃ. Nāganti āguvirahitaṃ. Tiṇṇaṃ me vassānaṃ accayenāti mama pabbajjādivasato paṭṭhāya tiṇṇaṃ vassānaṃ accayena. Upasampadaṃ alatthanti ahaṃ upasampadaṃ alabhiṃ . Kaṇhuttarāti kaṇhamattikuttarā; upari vaḍḍhitakaṇhamattikāti attho. Gokaṇṭakahatāti gunnaṃ khurehi akkantabhūmito samuṭṭhitehi gokaṇṭakehi upahatā. Te kira gokaṇṭake ekapaṭalikā upāhanā rakkhituṃ na sakkonti; evaṃ kharā honti. Eragū, moragū, majjārū, jantūti imā catassopi tiṇajātiyo; etehi kaṭasārake ca taṭṭikāyo ca karonti. Ettha eragūti erakatiṇaṃ; taṃ oḷārikaṃ. Moragūtiṇaṃ tambasīsaṃ mudukaṃ sukhasamphassaṃ, tena katataṭṭikā nipajjitvā vuṭṭhitamatte puna uddhumātā hutvā tiṭṭhati. Majjārunā sāṭakepi karonti. Jantussa maṇisadiso vaṇṇo hoti. Senāsanaṃ paññapesīti bhisiṃ vā kaṭasārakaṃ vā paññapesi; paññapetvā ca pana soṇassa āroceti – ‘‘āvuso satthā tayā saddhiṃ ekāvāse vasitukāmo, gandhakuṭiyaṃyeva te senāsanaṃ paññatta’’nti.
258“此是其时”者,意思是:这应是时候了。“他已告知”者,意思是:他已告知了。此处意在:“你应说此及彼”——凡是戒师所教导我的,如今正是其时,来吧,我现在便传达那教诫。”
258.Ayaṃ khvassa kāloti ayaṃ kho kālo bhaveyya. Paridassīti paridassesi. ‘‘Idañcidañca vadeyyāsīti yaṃ me upajjhāyo jānāpesi, tassa ayaṃ kālo bhaveyya, handa dāni ārocemi taṃ sāsana’’nti ayamettha adhippāyo.
259“持律者第五”是指以诵戒师为第五位。诸比丘,我允许在一切边地国土穿着多层底的鞋——在此,除人皮之外,以任何皮革所做的鞋都是允许的。鞋套、刀鞘、钥匙套也是如此。至于“皮革作为铺垫”,在此,任何绵羊皮与山羊皮,铺开而躺卧或坐下都是允许的。在兽皮中,唯独羚羊皮、风鹿皮、斑鹿皮、麋鹿皮、母鹿皮、赤鹿皮这些是允许的。而其他的——
259.Vinayadharapañcamenāti anussāvanācariyapañcamena. Anujānāmi bhikkhave sabbapaccantimesu janapadesu guṇaṅguṇūpāhananti ettha manussacammaṃ ṭhapetvā yena kenaci cammena upāhanā vaṭṭati. Upāhanakosakasatthakosakakuñcikakosakesupi eseva nayo. Cammāni attharaṇānīti ettha pana yaṃkiñci eḷakacammaṃ ajacammañca attharitvā nipajjituṃ vā nisīdituṃ vā vaṭṭati. Migacamme eṇīmigo vātamigo pasadamigo kuraṅgamigo migamātuko rohitamigoti etesaṃyeva cammāni vaṭṭanti. Aññesaṃ pana –
猕猴、黑狮、八足兽、芭蕉鹿;
任何凶恶野兽的皮革,皆不许可。
Makkaṭo kāḷasīho ca, sarabho kadalīmigo; Ye ca vāḷamigā keci, tesaṃ cammaṃ na vaṭṭati.
此处,“凶恶野兽”指狮子、虎、熊、鬣狗;然而,并非仅限于它们。凡未说其皮革可受用的种类——除已说可受用的之外——其余的,乃至牛、水牛、兔、猫等,于此义中,一切皆应知为“凶恶野兽”。因为这些众生的皮革皆不许可。只要皮革尚未到手,便不计入数:意即只要尚未被拿来赠予,或未有人来告知“尊者,衣已出现”,便不计入数。若尚未作确定,是许可的;若已作确定,便不计入数,这是此处的含义。然而,一旦被拿来赠予,或听闻“已出现”,从那时起,仅可保留十日。
Tattha vāḷamigāti sīhabyagghaacchataracchā; na kevalañca etesaṃyeva, yesaṃ pana cammaṃ vaṭṭatīti vuttaṃ, te ṭhapetvā avasesā antamaso gomahiṃsasasabiḷārādayopi sabbe imasmiṃ atthe vāḷamigātveva veditabbā. Etesañhi sabbesaṃ cammaṃ na vaṭṭati. Na tāva taṃ gaṇanūpagaṃ yāva na hatthaṃ gacchatīti yāva āharitvā vā na dinnaṃ, tumhākaṃ bhante cīvaraṃ uppannanti pahiṇitvā vā nārocitaṃ, tāva gaṇanaṃ na upeti. Sace anadhiṭṭhitaṃ, vaṭṭati; adhiṭṭhitañca gaṇanaṃ na upetīti attho. Yadā pana ānetvā vā dinnaṃ hoti, uppannanti vā sutaṃ, tato paṭṭhāya dasāhameva parihāraṃ labhatīti.