5. 皮革犍度
5. Cammakkhandhakaṃ
索那·拘利毗萨的故事
Soṇakoḷivisavatthukathā
242在《皮革犍度》中——“自在与主宰”是指具备自在的身份和主宰的地位。“王位”指国王的身份,或者国王应做的事。“名叫索那,姓拘利毗萨”:这里“索那”是他的名字,“拘利毗萨”是他的族姓。“足底有毛”是指在红色的足底上,长着细微的、颜色像眼药膏一样的、仿佛精心制作出来的毛。据说他过去曾是八万人的首领,和那些人一起在独觉佛居住的地方建了一座叶屋,还把自己华贵的羊毛毯铺在独觉佛落脚的地方,当作擦脚的布。整整三个月,他们全都侍奉独觉佛。这就是他和那八万村民过去所结下的因缘。
242. Cammakkhandhake – issariyādhipaccanti issarabhāvena ca adhipatibhāvena ca samannāgataṃ. Rajjanti rājabhāvaṃ, raññā kattabbakiccaṃ vā. Soṇo nāma koḷivisoti ettha soṇoti tassa nāmaṃ; koḷivisoti gottaṃ. Pādatalesu lomānīti rattesu pādatalesu sukhumāni añjanavaṇṇāni kammacittīkatāni lomāni jātāni honti. So kira pubbe asītisahassānaṃ purisānaṃ jeṭṭhapuriso hutvā tehi saddhiṃ paccekabuddhassa vasanaṭṭhāne paṇṇasālaṃ katvā attano sassirikaṃ uṇṇapāvārakaṃ paccekabuddhassa pādehi akkamanaṭṭhāne pādapuñchanikaṃ katvā ṭhapesi. Temāsaṃ pana sabbeva paccekabuddhaṃ upaṭṭhahiṃsu. Ayaṃ tassa ca tesañca asītiyā gāmikasahassānaṃ pubbayogo.
“八万村长之子”说的是住在那些村子里的八万良家子弟。“因为某件事”是好像真有什么事要办一样;其实除了见他一面,根本没有别的事要办。据说国王召集那八万良家子弟时,心想“这样索那就会毫无戒心地前来”,于是就把他们召集起来。在现世的利益方面,他用“应该如法地从事农耕、经商等,应该如法地赡养父母”这类方式,教导了关于今生利益的道理之后。“我们的世尊”意思是:我们的世尊将会为你们教导来世的利益。
Asītigāmikasahassānīti tesu gāmesu vasantānaṃ kulaputtānaṃ asītisahassāni. Kenacideva karaṇīyenāti kenaci karaṇīyena viya; na panassa kiñci karaṇīyaṃ atthi aññatra tassa dassanā. Rājā kira tānipi asītikulaputtasahassāni sannipātāpento ‘‘evaṃ aparisaṅkanto soṇo āgamissatī’’ti sannipātāpesi. Diṭṭhadhammike attheti ‘‘kasivaṇijjādīni dhammena kattabbāni, mātāpitaro dhammena positabbā’’ti evamādinā nayena idhalokahite atthe anusāsitvā. So no bhagavāti so amhākaṃ bhagavā tumhe samparāyike atthe anusāsissatīti attho.
我向世尊禀告,就是让世尊知道。沉入半月形石阶,就是沉到阶梯下面的半月形石头里。现在,世尊若认为时机已到,就是世尊知道该为他们做利益之事的时候了。在精舍的阴影处,就是在精舍边缘的阴影里。作意,就是出于净信而反复用心。更加,意思是再次更加殊胜地显示。消失,就是看不见了。
Bhagavantaṃ paṭivedemīti bhagavantaṃ jānāpemi. Pāṭikāya nimujjitvāti sopānassa heṭṭhā aḍḍhacandapāsāṇe nimujjitvā. Yassa dāni bhante bhagavā kālaṃ maññatīti yassa tesaṃ hitakiriyatthassa bhagavā kālaṃ jānāti. Vihārapacchāyāyanti vihārapaccante chāyāyaṃ. Samannāharantīti pasādavasena punappunaṃ manasi karonti. Bhiyyosomattāyāti bhiyyosomattāya puna visiṭṭhataraṃ dassehīti attho. Antaradhāyatīti adassanaṃ hoti.
索那出家的事
Soṇassa pabbajjākathā
243被血沾湿就是被血涂抹。屠牛场就是宰杀牛的地方,意思是像那样的地方。善巧就是指擅长弹琵琶。琵琶弦音就是琵琶弦上的声音。过紧就是太紧绷,音调尖锐。具音色就是音色圆满。堪用就是能胜任。过松就是音调低沉。安住于均等的德就是放在中间的音调上发音。应确立精进的均等,就是应确立与精进相应的均等,意思是让精进与止结合起来。应通达诸根的均等,就是通达信等诸根的均等、平等状态。其中,把信与慧结合、慧与信结合、精进与定结合、定与精进结合,就能通达诸根的均等。并于彼处取相,就是当有这种止时,应取如同镜中面容那样生起的相,也就是止相、观相、道相、果相,令其生起。
243.Lohitenaphuṭo hotīti lohitena makkhito hoti. Gavāghātananti yattha gāvo haññanti, tādisoti attho. Kusalo nāma vīṇāya vādanakusalo. Vīṇāya tantissareti vīṇāya tantiyā sare. Accāyatāti atiāyatā kharamucchitā. Saravatīti sarasampannā. Kammaññāti kammakkhamā. Atisithilāti mandamucchanā. Same guṇe patiṭṭhitāti majjhime sare ṭhapetvā mucchitā. Vīriyasamataṃ adhiṭṭhahāti vīriyasampayuttasamataṃ adhiṭṭhāhi, vīriyaṃ samathena yojehīti attho. Indriyānañca samataṃ paṭivijjhāti saddhādīnaṃ indriyānaṃ samataṃ samabhāvaṃ. Tattha saddhaṃ paññāya, paññañca saddhāya, vīriyaṃ samādhinā, samādhiñca vīriyena yojayamāno indriyānaṃ samataṃ paṭivijjha. Tattha ca nimittaṃ gaṇhāhīti tasmiṃ samathe sati, yena ādāse mukhabimbeneva nimittena uppajjitabbaṃ , taṃ samathanimittaṃ vipassanānimittaṃ magganimittaṃ phalanimittañca gaṇhāhi, nibbattehīti attho.
244“应当记说其他法”是指让人知道“我是阿拉汉”。“六处”是指六种原因。“已决意”是指已经通达、亲自证见而安住。“出离决意”等这一切都是依阿拉汉果而说的。因为阿拉汉果由于已从一切烦恼中出离,所以称为“出离”;由于已与那些烦恼远离,所以称为“远离”;由于没有瞋害,所以称为“无瞋”;由于生在执取灭尽之时,所以称为“执取灭尽”;由于生在渴爱灭尽之时,所以称为“渴爱灭尽”;由于没有愚痴,所以称为“无痴”。
244.Aññaṃ byākareyyanti arahā ahanti jānāpeyyaṃ. Cha ṭhānānīti cha kāraṇāni. Adhimutto hotīti paṭivijjhitvā paccakkhaṃ katvā ṭhito hoti. Nekkhammādhimuttotiādi sabbaṃ arahattavasena vuttaṃ. Arahattañhi sabbakilesehi nikkhantattā nekkhammaṃ, teheva pavivittattā paviveko, byāpajjābhāvato abyāpajjaṃ, upādānassa khayante uppannattā upādānakkhayo, taṇhākkhayante uppannattā taṇhakkhayo, sammohābhāvato asammohoti ca vuccati.
只是纯信,就是没有证悟,仅仅是单纯的信仰,不与证悟的智慧混杂在一起。累积,就是通过反复修习而增长。由于离贪,就是通过道的证悟而离了贪,因此安住在被称为出离的阿拉汉果中。他只是以果等至而安住,心只倾向于那里。其余的文句也是同样的道理。
Kevalaṃ saddhāmattakanti paṭivedharahitaṃ kevalaṃ paṭivedhapaññāya asammissaṃ saddhāmattakaṃ. Paṭicayanti punappunaṃ karaṇena vuḍḍhiṃ. Vītarāgattāti maggappaṭivedhena rāgassa vigatattāyeva nekkhammasaṅkhātaṃ arahattaṃ paṭivijjhitvā ṭhito hoti. Phalasamāpattivihāreneva viharati, tanninnamānasoyeva hotīti attho. Sesapadesupi eseva nayo.
“利养、恭敬、名声”是指四种资具的获得,以及他们自己被称赞、被说好话。 “想要”就是心里盼望、渴求。 “决意于远离”就是心朝向远离,这样就是在记说阿拉汉果。这就是这段的意思。
Lābhasakkārasilokanti catupaccayalābhañca tesaṃyeva sukatabhāvañca vaṇṇabhaṇanañca. Nikāmayamānoti icchamāno patthayamāno. Pavivekādhimuttoti viveke adhimutto ahanti evaṃ arahattaṃ byākarotīti attho.
“戒禁取”就是抓取戒和禁之后,把这种执取本身当成一回事。“从核心退回”是指他清楚知道什么是核心。“决意无瞋”是说他在宣说无瞋的阿拉汉果,这就是它的意思。按照这个方法,在每一处都应该这样理解其中的含义。
Sīlabbataparāmāsanti sīlañca vatañca parāmasitvā gahitagahaṇamattaṃ. Sārato paccāgacchantoti sārabhāvena jānanto. Abyāpajjādhimuttoti abyāpajjaṃ arahattaṃ byākarotīti attho. Imināva nayena sabbavāresu attho veditabbo.
“强”就是有力。不能夺其心,是说这些烦恼没法抓住这位漏尽者的心并让它停留。不混杂,就是没有混杂。烦恼会让心和所缘混在一起,因为他们已经没有烦恼了,所以是不混杂。住立,就是安住。达到不动,就是达到不动摇。观其坏灭,就是观察那颗心的生起和坏灭。
Bhusāti balavanto. Nevassa cittaṃ pariyādiyantīti etassa khīṇāsavassa cittaṃ gahetvā ṭhātuṃ na sakkonti. Amissīkatanti amissakataṃ. Kilesāhi ārammaṇena saddhiṃ cittaṃ missaṃ karonti, tesaṃ abhāvā amissīkataṃ. Ṭhitanti patiṭṭhitaṃ. Āneñjappattanti acalanappattaṃ. Vayañcassānupassatīti tassa cittassa uppādampi vayampi passati.
心倾向于出离,指的是已经证得阿拉汉果并安住其中的人。其余几句说的也都是阿拉汉果。取灭尽一句中,属格用于业格(宾格)之义。以及心的无痴,指心倾向于无痴。见诸处之生起,指见到诸处的生起与灭去。心正确地解脱,指通过正确的因与方法,依照这种观修实践,以果等至的力量,心得到解脱,在涅槃所缘上信解。心寂静者,指心已寂灭的人。如彼者,指在可爱与不可爱中不为随顺与违逆所动摇,所以是如彼者,即那如彼者。
Nekkhammaṃ adhimuttassāti arahattaṃ paṭivijjhitvā ṭhitassa. Sesapadehipi arahattameva kathitaṃ. Upādānakkhayassāti upayogatthe sāmivacanaṃ. Asammohañca cetasoti cittassa ca asammohaṃ adhimuttassa. Disvā āyatanuppādanti āyatanānaṃ uppādañca vayañca disvā. Sammā cittaṃ vimuccatīti sammā hetunā nayena imāya vipassanāya paṭipattiyā phalasamāpattivasena cittaṃ vimuccati, nibbānārammaṇe adhimuccati. Santacittassāti nibbutacittassa. Tādinoti iṭṭhāniṭṭhe anunayapaṭighehi akampiyattā tādī, tassa tādino.
禁止穿双层底等鞋履的说明
Diguṇādiupāhanapaṭikkhepakathā
245“他宣称别的”意思是宣称阿拉汉果。所说的含义已经讲过了,也就是通过它可知此人是阿拉汉,这个含义已经说了。不过经文本身的含义只应从经文注释中去理解。“自我没有被提出”是指没有以“我是阿拉汉”这样的言辞方式把自我提出来。然而在这里,有些愚人就像在开玩笑一样,仅凭言语把根本不存在的东西说成存在,然后加以宣称。“一瓣叶”就是单层。“八十车货”中,应当知道两车货等于一“车”。“七象军”中,六头母象加一头公象合为一“军”,这样的七个军就叫做“七象军”。“双层”就是两层。“三层”就是三层。“多层鞋”是从四层开始说的。
245.Aññaṃ byākarontīti arahattaṃ byākaronti. Attho ca vuttoti yena arahāti ñāyati, so attho vutto. Suttattho pana suttavaṇṇanatoyeva gahetabbo. Attā ca anupanītoti ahaṃ arahāti evaṃ byañjanavasena attā na upanīto. Atha ca panidhekacce moghapurisāti aññe pana tucchapurisā hasamānā viya asantameva aññaṃ vacanamattena santaṃ katvā byākaronti. Ekapalāsikanti ekapaṭalaṃ . Asītisakaṭavāheti ettha dve sakaṭabhārā eko vāhoti veditabbo. Sattahatthikañca anīkanti ettha cha hatthiniyo eko ca hatthīti idamekaṃ anīkaṃ. Īdisāni satta anīkāni sattahatthikaṃ anīkaṃ nāma. Diguṇāti dvipaṭalā. Tiguṇāti tipaṭalā. Gaṇaṅguṇūpāhanāti catupaṭalato paṭṭhāya vuccati.
关于禁止穿纯蓝色等鞋的论述
Sabbanīlikādipaṭikkhepakathā
246“全蓝色”就是全部都是蓝色。全黄色等等也是同样的道理。其中,蓝色是亚麻花那样的颜色,黄色是迦尼迦罗花那样的颜色,红色是胜茉莉花那样的颜色,茜红色就是茜草色,黑色是黑矿石那样的颜色,深红色是蜈蚣背那样的颜色,玛哈那玛红色是混合色,也就是枯叶色。不过在《库伦德》里说的是“莲花色”。得到这些颜色中的任何一种之后,用布片把染料擦掉,让颜色被破坏,就可以穿了。哪怕只是稍微破坏一点,也可以。
246.Sabbanīlikāti sabbāva nīlikā. Esa nayo sabbapītikādīsupi. Tattha ca nīlikā umāpupphavaṇṇā hoti, pītikā kaṇikārapupphavaṇṇā, lohitikā jayasumanapupphavaṇṇā , mañjiṭṭhikā mañjiṭṭhavaṇṇā eva, kaṇhā addāriṭṭhakavaṇṇā, mahāraṅgarattā satapadipiṭṭhivaṇṇā, mahānāmarattā sambhinnavaṇṇā hoti paṇḍupalāsavaṇṇā. Kurundiyaṃ pana ‘‘padumapupphavaṇṇā’’ti vuttā. Etāsu yaṃkiñci labhitvā rajanaṃ coḷakena puñchitvā vaṇṇaṃ bhinditvā dhāretuṃ vaṭṭati. Appamattakepi bhinne vaṭṭatiyeva.
“蓝带鞋”是指鞋带本身就是蓝色的。其他各种也照这样理解。这些鞋也要去掉颜色差别之后才能穿。“系底鞋”是为了遮住脚跟,在鞋底绑上垫子做成的。“包覆鞋”就是希腊鞋,从脚一直遮到小腿。“缠裹鞋”是缠绕着做成的,只遮住脚背,不遮小腿。“填棉鞋”是用棉絮填满做成的。“鹧鸪斑鞋”是像鹧鸪羽毛那样花纹斑斓地编成的。“羊角带鞋”是在鞋耳的位置装上羊角形状的鞋带做成的。山羊角带鞋等等也是这样。“蝎尾鞋”也是在那里装上蝎子尾巴形状的鞋带做成的。“孔雀羽毛刺绣鞋”是在鞋底或鞋带上用像线一样的孔雀羽毛刺绣而成的。“彩绘鞋”就是色彩斑斓的。得到其中任何一种,如果能去掉那些垫子之类后可以穿,就应该去掉后再穿;如果带着那些东西穿,就犯恶作。所谓“狮皮镶边鞋”,是像衣服镶边那样,在鞋的边缘接上狮皮做成的。“猫皮镶边鞋”是用鸟猫皮镶边做成的。这些当中无论得到哪一种,都应该把那块皮去掉后再穿。
Nīlakavaddhikāti yāsaṃ vaddhāyeva nīlā. Eseva nayo sabbattha. Etāpi vaṇṇabhedaṃ katvā dhāretabbā. Khallakabaddhāti paṇhipidhānatthaṃ tale khallakaṃ bandhitvā katā. Puṭabaddhāti yonakaupāhanā vuccati, yā yāvajaṅghato sabbapādaṃ paṭicchādeti. Pāliguṇṭhimāti paliguṇṭhitvā katā; yā upari pādamattameva paṭicchādeti, na jaṅghaṃ. Tūlapuṇṇikāti tūlapicunā pūretvā katā. Tittirapattikāti tittirapattasadisā vicittabaddhā. Meṇḍavisāṇavaddhikāti kaṇṇikaṭṭhāne meṇḍakasiṅgasaṇṭhāne vaddhe yojetvā katā. Ajavisāṇavaddhikādīsupi eseva nayo. Vicchikāḷikāpi tattheva vicchikanaṅguṭṭhasaṇṭhāne vaddhe yojetvā katā. Morapiñchaparisibbitāti talesu vā vaddhesu vā morapiñchehi suttakasadisehi parisibbitā. Citrāti vicitrā; etāsu yaṃkiñci labhitvā, sace tāni khallakādīni apanetvā sakkā honti vaḷañjituṃ, vaḷañjetabbā. Tesu pana sati vaḷañjantassa dukkaṭaṃ. Sīhacammaparikkhaṭā nāma pariyantesu cīvare anuvātaṃ viya sīhacammaṃ yojetvā katā. Lūvakacammaparikkhaṭāti pakkhibiḷālacammaparikkhaṭā . Etāsupi yā kāci labhitvā taṃ cammaṃ apanetvā dhāretabbā.
247“脱下”是指解开后取下来。“新”是指还没用过的。
247.Omukkanti paṭimuñcitvā apanītaṃ. Navāti aparibhuttā.
在寺院内禁止穿鞋的说明
Ajjhārāmeupāhanapaṭikkhepakathā
248“谋生者”是指靠某种技艺维持生活、以此过活,这就是这句话的意思。“在此,诸比丘”这里,“此”只是个虚词,意思是“在此,诸比丘,你们应当端正”。“你们”就是指你们。或者也可以理解为“如果你们”,因为这个虚词有“如果”的意思。关于“诸师”等,这里指的是出家师、受达上师、依止师、教授师,这四种在这里都算是老师。对于没有戒腊的比丘,戒腊六年的比丘就够格做他的老师。因为他要依止那位老师住到满四年戒腊为止;同样地,戒腊一年的比丘,戒腊七年的比丘够格做老师;戒腊二年的,戒腊八年的够格;戒腊三年的,戒腊九年的够格;戒腊四年的,戒腊十年的够格。这些也都是够格做老师的标准。至于和和尚关系亲近的同伴比丘,或者任何戒腊比他们多十年以上的人,所有这些都称为和尚一级的量。在这些比丘不穿鞋经行的时候,如果穿鞋经行,就犯戒。
248.Abhijīvanikassāti yena sippena abhijīvanti, jīvikaṃ kappenti, tassa kāraṇāti attho. Idha kho taṃ bhikkhaveti ettha tanti nipātamattaṃ, idha kho bhikkhave sobheyyāthāti attho. Yaṃ tumheti ye tumhe. Atha vā yadi tumheti vuttaṃ hoti. Yadisaddassa hi atthe ayaṃ nipāto. Ācariyesūtiādimhi pabbajjācariyo, upasampadācariyo, nissayācāriyo, uddesācariyoti ime cattāropi idha ācariyā eva. Avassikassa chabbasso ācariyamatto. So hi catuvassakāle taṃ nissāya vacchati; evaṃ ekavassassa sattavasso, duvassassa aṭṭhavasso, tivassassa navavasso, catuvassassa dasavasso. Imepi ācariyamattā eva . Upajjhāyassa sandiṭṭhasambhattā pana sahāyabhikkhū, ye vā pana keci dasahi vassehi mahantatarā te sabbepi upajjhāyamattā nāma. Ettakesu bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamantesu saupāhanassa caṅkamato āpatti.
249所谓“足刺病”,就是从脚上长出一块像刺一样的肉,突出来。
249.Pādakhīlābādho nāma pādato khīlasadisaṃ maṃsaṃ nikkhantaṃ hoti.
251草鞋:用随便哪种草做成的鞋。棕榈鞋:用椰枣树叶做成的鞋;用棕榈树叶做也不行。莲花鞋:有一种草叫莲花草,用它做成的鞋;也有人叫它香根草鞋。毛毯鞋:用羊毛做成的鞋。不可移动:在地上放得很稳、不动、搬不走。
251.Tiṇapādukāti yena kenaci tiṇena katapādukā. Hintālapādukāti khajjūrīpattehi katapādukā; hintālapattehipi na vaṭṭatiyeva. Kamalapādukāti kamalatiṇaṃ nāma atthi, tena katapādukā; usīrapādukātipi vadanti. Kambalapādukāti uṇṇāhi katapādukā. Asaṅkamanīyāti bhūmiyaṃ suppatiṭṭhitā niccalā asaṃhāriyā.
252用生殖器碰触,就是用生殖器碰触生殖器。潜入水中杀害,就是进入水里后紧紧抓住再杀害。
252.Aṅgajātaṃ chupantīti aṅgajāteneva aṅgajātaṃ chupanti. Ogāhetvā mārentīti anto udake daḷhaṃ gahetvā mārenti.
关于禁止车乘等的论述
Yānādipaṭikkhepakathā
253以母牛驾驭就是指用母牛拉车。以男人为中间者就是指以男人作车夫。以男人驾驭就是指用公牛拉车。以女人为中间者就是指以女人作车夫。在恒河大祭典就是指在恒河的大庆典中。男人驾驭的手转车:在这里,所谓男人驾驭,车夫是女人也好,是男人也好,都行。至于手转车,无论是女人来转还是男人来转,也都行。因乘车颠簸:登上车的时候,因为车的缘故,整个身体都会摇动。轿就是指带座位的轿。竹舆就是指绑在竹竿上做成的布舆。
253.Itthiyuttenāti dhenuyuttena. Purisantarenāti purisasārathinā. Purisayuttenāti goṇayuttena. Itthantarenāti itthisārathinā. Gaṅgāmahiyāyāti gaṅgāmahakīḷikāya. Purisayuttaṃ hatthavaṭṭakanti ettha purisayuttaṃ itthisārathi vā hotu, purisasārathi vā vaṭṭati. Hatthavaṭṭakaṃ pana itthiyo vā vaṭṭentu purisā vā, vaṭṭatiyeva. Yānugghātenāti yānaṃ abhiruhantassa sabbo kāyo calati tappaccayā. Sivikanti pīṭhakasivikaṃ. Pāṭaṅkinti vaṃse laggetvā kataṃ paṭapotalikaṃ.
254254.“高床、大床”等:这里,高床是指超过规定尺寸的床。大床是指不合律的铺垫物。在椅子等当中,椅子是指超过规定尺寸的坐具。长椅是指在椅脚上安置猛兽形象而做成的。牛毛毯是指长毛的大毯子;据说它的毛超过四指长。彩纹毯是指有林间图案的羊毛毯。白毯是指羊毛做的白色毯子。红毯是指花纹密集的羊毛红色毯子,也叫余甘子色毯。棉垫就是普通的棉垫。兽纹毯是指织有狮子、老虎等图案的羊毛毯。上毛毯是指一面毛竖起的羊毛毯;也有读作“uddhalomī”的。双面毛毯是指两面毛都竖起的羊毛毯。宝石镶边毯是指用宝石缝缀的、由蚕丝布片做成的铺毯。丝绸毯是指用宝石缝缀的、由蚕丝线做成的铺毯;不过纯丝绸是允许的。
254.Uccāsayanamahāsayananānīti ettha uccāsayananti pamāṇātikkantaṃ mañcaṃ. Mahāsayananti akappiyattharaṇaṃ, āsandīādīsu āsandīti pamāṇātikkantāsanaṃ. Pallaṅkoti pādesu vāḷarūpāni ṭhapetvā kato. Gonakoti dīghalomako mahākojavo; caturaṅgulādhikāni kira tassa lomāni. Cittakāti vānacitro uṇṇāmayattharaṇo. Paṭikāti uṇṇāmayo setattharaṇo. Paṭalikāti ghanapupphako uṇṇāmayalohitattharaṇo; yo āmalakapaṭṭotipi vuccati. Tūlikāti pakatitūlikāyeva. Vikatikāti sīhabyagghādirūpavicitro uṇṇāmayattharaṇo. Uddalomīti ekato uggatalomaṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ; ‘‘uddhalomī’’tipi pāṭho. Ekantalomīti ubhato uggatalomaṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ. Kaṭṭissanti ratanaparisibbitaṃ koseyyakaṭṭissamayaṃ paccattharaṇaṃ . Koseyyanti ratanaparisibbitaṃ kosiyasuttamayaṃ paccattharaṇaṃ; suddhakoseyyaṃ pana vaṭṭati.
“舞毯”是指适合十六个舞女站在上面跳舞的羊毛毯。“象覆、马覆”就是铺在象背、马背上的覆盖物。车覆也是同样的道理。“兽皮毯”是用兽皮缝成的、有床铺那么大的毯子。“迦达利鹿皮殊胜铺毯”:有一种叫迦达利鹿的兽皮,用它做成的殊胜铺毯,意思是最上等的铺毯。据说那是把迦达利鹿皮铺在白布上面再缝制而成的。“有上幔”就是连同上面的幔帐一起,意思是跟系在上方的红色天篷一起。如果白色天篷下面铺着不如法的铺毯,那就不允许;如果没有,就允许。“两头红枕”就是床头枕和床尾枕,也就是床的两头都放红枕,这是不允许的。但如果只有一个枕头,两端是红色的,或者是莲花色的,或者是杂色的,只要尺寸合适,就允许。不过大枕头是被禁止的。
Kuttakanti soḷasannaṃ nāṭakitthīnaṃ ṭhatvā naccanayoggaṃ uṇṇāmayaattharaṇaṃ. Hatthattharaassattharāti hatthiassapiṭṭhīsu attharaṇakaattharaṇā eva. Rathattharepi eseva nayo. Ajinappaveṇīti ajinacammehi mañcappamāṇena sibbitvā katā paveṇī. Kadalīmigapavarapaccattharaṇanti kadalīmigacammaṃ nāma atthi, tena kataṃ pavarapaccattharaṇaṃ, uttamapaccattharaṇanti attho. Taṃ kira setavatthassa upari kadalīmigacammaṃ pattharitvā sibbitvā karonti. Sauttaracchadanti saha uttaracchadanena; uparibaddhena rattavitānena saddhinti attho . Setavitānampi heṭṭhā akappiyapaccattharaṇe sati na vaṭṭati, asati pana vaṭṭati. Ubhatolohitakūpadhānanti sīsūpadhānañca pādūpadhānañcāti mañcassa ubhatolohitakūpadhānaṃ, etaṃ na kappati. Yaṃ pana ekameva upadhānaṃ ubhosu passesu rattaṃ vā hoti, padumavaṇṇaṃ vā citraṃ vā, sace pamāṇayuttaṃ, vaṭṭati. Mahāupadhānaṃ pana paṭikkhittaṃ.
关于禁止一切皮革等的论述
Sabbacammapaṭikkhepādikathā
255豹崽就是豹的幼崽。缠系是指缠在墙柱等东西上再绑起来。
255.Dīpicchāpoti dīpipotako. Ogumphiyantīti bhittidaṇḍakādīsu veṭhetvā bandhanti.
256“近坐”是指靠近了再坐下,也就是靠着坐下来的意思。这里说“生病的比丘穿鞋”,其中的“生病的人”是指没办法光着脚走进村里的人。
256.Abhinisīditunti abhinissāya nisīdituṃ; apassayaṃ katvā nisīditunti attho. Gilānena bhikkhunā saupāhanenāti ettha gilāno nāma yo na sakkoti anupāhano gāmaṃ pavisituṃ.
257在库拉拉城:在一座叫库拉拉的城市;这是说明他托钵的村落。在帕帕塔山:在一座叫帕帕塔的山;这是说明他居住的地方。索那是他的名字。他戴着价值一俱胝的耳饰,所以被称为“库提甘那”,意思是“俱胝耳”。令人愉悦:能让人生起净信。令人净信:这是同一个意思的另一种说法。最上的调伏与寂止:也可以理解为最上的调伏、寂止、智慧、禅定、身之安宁和心之安宁。已调伏:因为一切不正当的挣扎躁动都已断除,所以是调伏;意思是烦恼已尽。已守护:由防护律仪而守护。诸根寂静:即调顺诸根。龙象:远离过失者。我经三年后:从我出家之日起,经过三年。得达上:我获得达上。黑土上:黑泥土之上,即表面增生了黑泥土。被牛蹄刺所伤:被从牛蹄踩踏过的地面生出的牛蹄刺所伤。据说那些牛蹄刺连单层皮鞋也保护不了;它们就是如此粗糙。伊罗草、孔雀草、猫草、虫草:这四种都是草类;人们用它们制作草席和垫子。其中,伊罗草即伊罗迦草;它较粗。孔雀草呈铜色,柔软,触感舒适,用它做的垫子躺下起来后,又会膨胀起来。人们也用猫草做衣服。虫草的颜色像宝石。敷设卧具:敷设褥子或草席;敷设后,告诉索那:“朋友,导师想与你同住一处,你的卧具已敷设在香室中。”
257.Kuraraghareti evaṃnāmake nagare; etenassa gocaragāmo vutto. Papatake pabbateti papatanāmake pabbate; etenassa nivāsanaṭṭhānaṃ vuttaṃ. Soṇoti tassa nāmaṃ. Koṭiagghanakaṃ pana kaṇṇapiḷandhanakaṃ dhāreti, tasmā ‘‘kuṭikaṇṇo’’ti vuccati; koṭikaṇṇoti attho. Pāsādikanti pasādajanakaṃ. Pasādanīyanti idaṃ tasseva atthavevacanaṃ. Uttamadamathasamathanti uttamaṃ damathañca samathañca paññañca samādhiñca kāyūpasamañca cittūpasamañcātipi attho. Dantanti sabbesaṃ visūkāyikavipphanditānaṃ upacchinnattā dantaṃ; khīṇakilesanti attho. Guttanti saṃvaraguttiyā guttaṃ. Santindriyanti yatindriyaṃ. Nāganti āguvirahitaṃ. Tiṇṇaṃ me vassānaṃ accayenāti mama pabbajjādivasato paṭṭhāya tiṇṇaṃ vassānaṃ accayena. Upasampadaṃ alatthanti ahaṃ upasampadaṃ alabhiṃ . Kaṇhuttarāti kaṇhamattikuttarā; upari vaḍḍhitakaṇhamattikāti attho. Gokaṇṭakahatāti gunnaṃ khurehi akkantabhūmito samuṭṭhitehi gokaṇṭakehi upahatā. Te kira gokaṇṭake ekapaṭalikā upāhanā rakkhituṃ na sakkonti; evaṃ kharā honti. Eragū, moragū, majjārū, jantūti imā catassopi tiṇajātiyo; etehi kaṭasārake ca taṭṭikāyo ca karonti. Ettha eragūti erakatiṇaṃ; taṃ oḷārikaṃ. Moragūtiṇaṃ tambasīsaṃ mudukaṃ sukhasamphassaṃ, tena katataṭṭikā nipajjitvā vuṭṭhitamatte puna uddhumātā hutvā tiṭṭhati. Majjārunā sāṭakepi karonti. Jantussa maṇisadiso vaṇṇo hoti. Senāsanaṃ paññapesīti bhisiṃ vā kaṭasārakaṃ vā paññapesi; paññapetvā ca pana soṇassa āroceti – ‘‘āvuso satthā tayā saddhiṃ ekāvāse vasitukāmo, gandhakuṭiyaṃyeva te senāsanaṃ paññatta’’nti.
258“这正是时候”,意思是:这应该正是时候了。“他已告知”,意思是:他已经告知了。这里的意思是:“你应该说这个和那个”——凡是戒师告诉我的,现在正是时候,来吧,我现在就把那教法传达出来。
258.Ayaṃ khvassa kāloti ayaṃ kho kālo bhaveyya. Paridassīti paridassesi. ‘‘Idañcidañca vadeyyāsīti yaṃ me upajjhāyo jānāpesi, tassa ayaṃ kālo bhaveyya, handa dāni ārocemi taṃ sāsana’’nti ayamettha adhippāyo.
259“持律者第五”是指以诵戒师为第五位。比丘们,我允许在一切边地国土穿多层底的鞋——在这里,除了人皮以外,用任何皮革做的鞋都可以。鞋套、刀鞘、钥匙套也是如此。至于“皮革作为铺垫”,在这里,任何绵羊皮和山羊皮,铺开来躺下或坐下都可以。在兽皮当中,只有羚羊皮、风鹿皮、斑鹿皮、麋鹿皮、母鹿皮、赤鹿皮这些才可以用。而其他的——
259.Vinayadharapañcamenāti anussāvanācariyapañcamena. Anujānāmi bhikkhave sabbapaccantimesu janapadesu guṇaṅguṇūpāhananti ettha manussacammaṃ ṭhapetvā yena kenaci cammena upāhanā vaṭṭati. Upāhanakosakasatthakosakakuñcikakosakesupi eseva nayo. Cammāni attharaṇānīti ettha pana yaṃkiñci eḷakacammaṃ ajacammañca attharitvā nipajjituṃ vā nisīdituṃ vā vaṭṭati. Migacamme eṇīmigo vātamigo pasadamigo kuraṅgamigo migamātuko rohitamigoti etesaṃyeva cammāni vaṭṭanti. Aññesaṃ pana –
猕猴、黑狮、萨罗婆兽、芭蕉鹿;
凡是那些凶恶野兽,它们的皮都不允许用。
Makkaṭo kāḷasīho ca, sarabho kadalīmigo; Ye ca vāḷamigā keci, tesaṃ cammaṃ na vaṭṭati.
这里,“凶恶野兽”指狮子、老虎、熊、鬣狗。而且不只是这几种。凡是没说它的皮可以用的,除了那些已说可以用的之外,其余的一切,哪怕是最低限度如牛、水牛、兔、猫等,在这个意思里都应理解为“凶恶野兽”。因为所有这些的皮都不可以用。只要还没到手,就不算入数;也就是说,只要还没拿来送给,或者还没派人来报告说“尊者,衣出现了”,在此之前都不算入数。如果还没作确定,是允许的;如果已经作了确定,就不算入数,这是这里的含义。然而,一旦拿来送了,或者听说了“出现了”,从那时起,只能保留十天。
Tattha vāḷamigāti sīhabyagghaacchataracchā; na kevalañca etesaṃyeva, yesaṃ pana cammaṃ vaṭṭatīti vuttaṃ, te ṭhapetvā avasesā antamaso gomahiṃsasasabiḷārādayopi sabbe imasmiṃ atthe vāḷamigātveva veditabbā. Etesañhi sabbesaṃ cammaṃ na vaṭṭati. Na tāva taṃ gaṇanūpagaṃ yāva na hatthaṃ gacchatīti yāva āharitvā vā na dinnaṃ, tumhākaṃ bhante cīvaraṃ uppannanti pahiṇitvā vā nārocitaṃ, tāva gaṇanaṃ na upeti. Sace anadhiṭṭhitaṃ, vaṭṭati; adhiṭṭhitañca gaṇanaṃ na upetīti attho. Yadā pana ānetvā vā dinnaṃ hoti, uppannanti vā sutaṃ, tato paṭṭhāya dasāhameva parihāraṃ labhatīti.