《念正知经》注释显示巴利原文
1-2. Satisampajaññasuttavaṇṇanā
81-82 81–82. 第九经的第一经,依前文所述方式领解。第二经中,“具信”指具足两种信。“不前往”指不亲近侍奉。“不请问”指不为了义与非义、因与非因而请问。“具足”取“拥有”之义,指个人所具,故说“具足”。如来的法开示具足绝对的辩才,意为如来开示法时,辩才绝对无碍,亦即决然显现、示现。显示巴利原文
81-82. Navamassa paṭhamaṃ heṭṭhā vuttanayameva. Dutiye saddhoti duvidhāya saddhāya samannāgato. No cupasaṅkamitāti na upaṭṭhahati. Noca paripucchitāti atthānatthaṃ kāraṇākāraṇaṃ paripucchitā na hoti. Samannāgatoti sāmiatthe paccattaṃ, samannāgatassāti vuttaṃ hoti. Ekantapaṭibhānā tathāgataṃ dhammadesanā hotīti tathāgatassa ekantapaṭibhānā dhammadesanā hoti, ekanteneva paṭibhāti upaṭṭhātīti attho.
《根本经》注释显示巴利原文
3. Mūlakasuttavaṇṇanā
83 第三经中:「一切法」指五蕴。「以欲为根」:希求之欲与想要做之欲是它们的根,故称以欲为根。「从作意生起」:从作意而生起。「从触集起」:从触而有集起。「于受会合」:于受中会合。因「定是它们上首」,故说定上首。「念是它们增上」:以最上义,念是它们的增上,即念是最上的,此为它的含义。「慧是它们更上」:慧是它们的更上。「解脱是它们核心」:解脱是它们的核心。在此,「以欲为根」等前四项是世间法,余者则为世间与出世间混合。显示巴利原文
83. Tatiye sabbe dhammāti pañcakkhandhā. Chandamūlakāti ajjhāsayacchando kattukamyatāchando taṃ mūlaṃ etesanti chandamūlakā. Manasikārato sambhavantīti manasikārasambhavā. Phassato samudenti rāsī bhavantīti phassasamudayā. Vedanāya samosarantīti vedanāsamosaraṇā. Samādhi etesaṃ pamukhoti samādhippamukhā. Jeṭṭhakaṭṭhena sati adhipati etesanti satādhipateyyā, satijeṭṭhakāti attho. Paññā uttarā etesanti paññuttarā. Vimutti eva sāro etesanti vimuttisārā. Ettha ca chandamūlakādayo cattāropi lokiyā kathitā, sesā lokiyalokuttaramissakāti.
《贼经》注释显示巴利原文
4. Corasuttavaṇṇanā
84 第四经中:「大贼」指在王国边境交界处行欺骗的大贼。「遍害」:遍行侵害,导致耗尽。「不长久住立」:不能长久守护而安住,无法长久维持。「打无打击者」:打击那些对自己无仇怨、不应受到打击的人,乃至具足功德的长老与幼童等不应打击者。「无剩余而取」:全部取走。因为熟练的盗贼有这样的做法:当他人有两件衣布时,取一件;若只有一件,便留下薄的,取走结实的。对所带饭食等,应分给一份,自取一份。「作太近业」:指在村庄、市镇、王城附近作盗贼之业。「不善于储藏」:对所获得之物,不善于储藏在应供者处,也就是不净化通往他世的道路。显示巴利原文
84. Catutthe mahācoroti rajjantare dubbhituṃ samattho mahācoro. Pariyāpajjatīti pariyādānaṃ gacchati. Na ciraṭṭhitiko hotīti addhānaṃ pālento ṭhātuṃ na sakkoti. Appaharantassa paharatīti attano averine appaharante guṇasampanne ca mahallake ca taruṇadārake ca appaharitabbayuttake paharati. Anavasesaṃ ādiyatīti nissesaṃ gaṇhāti. Byattacorānañhi idaṃ vattaṃ – parassa dvīsu sāṭakesu eko gahetabbo, ekasmiṃ sante dubbalaṃ datvā thiro gahetabbo. Puṭabhattataṇḍulādīsu ekaṃ koṭṭhāsaṃ datvā eko gahetabboti. Accāsanne kammaṃ karotīti gāmanigamarājadhānīnaṃ āsannaṭṭhāne corikakammaṃ karoti. Na ca nidhānakusalo hotīti yaṃ laddhaṃ, taṃ dakkhiṇeyye nidahituṃ cheko na hoti, paralokamaggaṃ na sodheti.
《沙门经》注释显示巴利原文
5. Samaṇasuttavaṇṇanā
85 第五经中:「凡沙门所应得」指沙门所应成就的功德种类。「已住」:已安住于梵行生活之中。「已解脱,我解脱于束缚」意谓:我自一切束缚中解脱后,亦令大众从贪等束缚中解脱。「最上调伏」:并非由他人教导或督促,而是凭藉自身本有的智慧证悟,以最上调伏而调伏,故称为最上调伏。「般涅槃」:由烦恼的般涅槃而成为般涅槃。显示巴利原文
85. Pañcame yaṃ samaṇenāti yaṃ guṇajātaṃ samaṇena pattabbaṃ. Vusīmatāti brahmacariyavāsaṃvutena. Mutto mocemi bandhanāti ahaṃ sabbabandhanehi mutto hutvā mahājanampi rāgādibandhanato mocemi. Paramadantoti aññena kenaci asikkhāpito acodito sayambhuñāṇena paṭivijjhitvā paramadamathena dantattā paramadanto nāma. Parinibbutoti kilesaparinibbānena parinibbuto.
《荣誉经》注释。显示巴利原文
6. Yasasuttavaṇṇanā
86 第六经中,「愿我的名声不要随我而去」:愿名声不与我一同消亡。「不难得利者」:指利养丰厚广大的人。「戒与慧」:即持戒与智慧。「集会」:指聚集在一起。「会和」:指会集到一起。「杂闹共住精舍」:指众人群聚、嘈杂共处的精舍。「他们确实不」:他们确实没有这么做。「如是在这些」:如此这般地,这些人。「以手指戳刺」:用手指做出如刺骨般的动作来刺痛对方。「相互哄笑」:放声大笑。「相互戏笑」:嬉戏玩笑。显示巴利原文
86. Chaṭṭhe mā ca mayā yasoti yaso ca mayā saddhiṃ mā gañchi. Akasiralābhīti vipulalābhī. Sīlapaññāṇanti sīlañceva ñāṇañca. Saṅgammāti sannipatitvā. Samāgammāti samāgantvā. Saṅgaṇikavihāranti gaṇasaṅgaṇikavihāraṃ. Na hi nūnameti na hi nūna ime. Tathā hi panameti tathā hi pana ime. Aṅgulipatodakehīti aṅgulipatodayaṭṭhiṃ katvā vijjhanena. Sañjagghanteti mahāhasitaṃ hasante. Saṃkīḷanteti keḷiṃ karonte.
《覆钵经》注释。显示巴利原文
7. Pattanikujjanasuttavaṇṇanā
87 第七经中,「应覆钵」:为了不接受那人所施的应施物,以覆钵甘马语而覆钵,并非仅仅将钵倒置。「为不得利而作」:为使他得不到四种资具的利益。「为不利而作」:为造成灾患与不增长。「应开钵」:应以开钵甘马语而开钵。显示巴利原文
87. Sattame nikkujjeyyāti tena dinnassa deyyadhammassa appaṭiggahaṇatthaṃ pattanikkujjanakammavācāya nikujjeyya, na adhomukhaṭhapanena. Alābhāyāti catunnaṃ paccayānaṃ alābhatthāya. Anatthāyāti upaddavāya avaḍḍhiyā. Ukkujjeyyāti ukkujjanakammavācāya ukkujjeyya.
《表示不净信经》注释。显示巴利原文
8. Appasādapavedanīyasuttavaṇṇanā
88 第八经中,「表明不净信」:让人了知不净信的状态。那么,表明不净信时应当如何做呢?不应从座起身,不应礼拜,不应起迎,不应施与应施物。「在非行处中」:即处于五种非行境中。显示巴利原文
88. Aṭṭhame appasādaṃ pavedeyyunti appasannabhāvaṃ jānāpeyyuṃ. Appasādaṃ pavedentena pana kiṃ kātabbanti? Nisinnāsanato na uṭṭhātabbaṃ na vanditabbaṃ na paccuggamanaṃ kātabbaṃ, na deyyadhammo dātabbo. Agocareti pañcavidhe agocare.
9. 应忏悔经注释显示巴利原文
9. Paṭisāraṇīyasuttavaṇṇanā
89 第九经中,「如法的在家承诺」是指:当被告知“应在此地住满三个月”时,以“好的,可以”等方式作出的承诺。「不履行」则指不践行诺言,欺骗违信。显示巴利原文
89. Navame dhammikañca gihipaṭissavanti ‘‘imaṃ temāsaṃ idheva vasitabba’’nti vutto ‘‘evaṃ hotū’’tiādinā nayena paṭissavaṃ. Na saccāpetīti vuttaṃ na saccaṃ karoti visaṃvādeti.
第十,《正行经》的解释。显示巴利原文
10. Sammāvattanasuttavaṇṇanā
90 第十经中,「各别之地位」指居于上位、上座的位置。若将他视为上座,则不得行任何僧团羯磨。「不能以此根接出罪」是指,不能以他为根本来举行出罪羯磨。其余各处文句都很容易理解。显示巴利原文
90. Dasame paccekaṭṭhāneti adhipatiṭṭhāne jeṭṭhakaṭṭhāne. Tañhi jeṭṭhakaṃ katvā kiñci saṅghakammaṃ kātuṃ na labhati. Na ca tena mūlena vuṭṭhāpetabboti taṃ mūlaṃ katvā abbhānakammaṃ kātuṃ na labhati. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.