2. 降下品
(12) 2. Paccorohaṇivaggo
1-2. 非正法二经的注释
1-2. Adhammasuttadvayavaṇṇanā
113-114第二组中,第一经分别设立了提问与回答,第二经则合在一处。
113-114. Dutiyassa paṭhame pāṭiyekkaṃ pucchā ca vissajjanā ca katā. Dutiye ekatova.
3. 第三非正法经的注释
3. Tatiyaadhammasuttavaṇṇanā
115第三经中,“示以总说”是指放下论母之后。“正是被导师称赞”:由那位在五个方面将他安立为最上的导师所称赞。“被推崇”:因德行受到推崇而被推崇。“能”:能够。“超越后”:超过之后。“知者知”:知道应知道的。“见者见”:看见应看见的。“成为眼者”:如同眼一般成为、生起、出现。“成为智者”:具有智慧的本质。“成为法者”:具有法的本质。“成为梵者”:具有最胜者的本质。“说者”:有能力说。“转起者”:有能力使法转起。“义理的引导者”:将义理引导出来并显示的人。“正如我们的世尊”:就如我们的世尊会解说的那样。
115. Tatiye uddesaṃ uddisitvāti mātikaṃ nikkhipitvā. Satthuceva saṃvaṇṇitoti pañcasu ṭhānesu etadagge ṭhapentena satthārā saṃvaṇṇito. Sambhāvitoti guṇasambhāvanāya sambhāvito. Pahotīti sakkoti. Atisitvāti atikkamitvā. Jānaṃ jānātīti jānitabbakaṃ jānāti. Passaṃ passatīti passitabbakaṃ passati. Cakkhubhūtoti cakkhu viya bhūto jāto nibbatto. Ñāṇabhūtoti ñāṇasabhāvo. Dhammabhūtoti dhammasabhāvo. Brahmabhūtoti seṭṭhasabhāvo. Vattāti vattuṃ samattho. Pavattāti pavattetuṃ samattho. Atthassa ninnetāti atthaṃ nīharitvā dassetā. Yathā no bhagavāti yathā amhākaṃ bhagavā byākareyya.
4. 阿逸多经的注释
4. Ajitasuttavaṇṇanā
116第四经中,「阿逸多」是其名。「心住处百」指心所生起的百种状态。「以他们」:被那些心住处百的状态所追问。「认为被攻击」即他们这样了知:「我们被击败了,我们被制服了,过错被归于我们了。」「智者事」:为成就智者状态的那些根据。
116. Catutthe ajitoti evaṃnāmako. Cittaṭṭhānasatānīti cittuppādasatāni. Yehīti yehi cittaṭṭhānasatehi anuyuñjiyamānā. Upāraddhāva jānanti upāraddhasmāti viraddhā niggahitā evaṃ jānanti ‘‘viraddhā mayaṃ, niggahitā mayaṃ, āropito no doso’’ti. Paṇḍitavatthūnīti paṇḍitabhāvatthāya kāraṇāni.
5-6. 伤歌逻经等的注释
5-6. Saṅgāravasuttādivaṇṇanā
117-118第五经中,「此岸」指世间的此岸。「彼岸」指出世间的彼岸。「到彼岸者」指趣向涅槃者。「只沿岸跑」指只沿着有身见的岸奔走。「法随法行者」:在正确宣说的九种出世间法上随法而行者,他们以与法相顺、具足戒行的前行修习而转起。「渡越极难渡越的死主领域」:渡越那作为死主居所的、极难渡脱的三地轮转。「将到达彼岸」即指将证得涅槃。
117-118. Pañcame orimaṃ tīranti lokiyaṃ orimatīraṃ. Pārimaṃ tīranti lokuttaraṃ pārimatīraṃ. Pāragāminoti nibbānagāmino. Tīramevānudhāvatīti sakkāyadiṭṭhitīraṃyeva anudhāvati. Dhammedhammānuvattinoti sammā akkhāte navavidhe lokuttaradhamme anudhammavattino, tassa dhammassānucchavikāya sahasīlāya pubbabhāgapaṭipattiyā pavattamānā. Maccudheyyaṃsuduttaranti maccuno ṭhānabhūtaṃ tebhūmakavaṭṭaṃ suduttaraṃ taritvā. Pāramessantīti nibbānaṃ pāpuṇissanti.
「从有家达无家」指从轮回而至还灭。「于远离处,彼处甚远」:在身远离、心远离、依远离中不易欢悦,应于彼处希求喜乐。「舍断诸欲」指断除两种欲。「无所有」指无系缚者。「于执取的弃舍」:在名为弃舍执取的涅槃中。「无取着而喜乐者」即不取着任何四种取而喜乐者。「已般涅槃者」当知他们是依无余依的般涅槃而般涅槃。第六经是为比丘们所说。
Okā anokamāgammāti vaṭṭato vivaṭṭaṃ āgamma. Viveke yattha dūramanti yasmiṃ kāyacittaupadhiviveke durabhiramaṃ, tatrābhiratimiccheyya. Hitvā kāmeti duvidhepi kāme pahāya. Akiñcanoti nippalibodho. Ādānapaṭinissageti gahaṇapaṭinissaggasaṅkhāte nibbāne. Anupādāya ye ratāti catūhi upādānehi kiñcipi anupādiyitvā ye abhiratā. Parinibbutāti te apaccayaparinibbānena parinibbutā nāmāti veditabbā. Chaṭṭhaṃ bhikkhūnaṃ desitaṃ.
7-8. 降下二经的注释
7-8. Paccorohaṇīsuttadvayavaṇṇanā
119-120119-120. 第七经中,「降下」是指降下诸恶。「展开」意为铺设。「于岸与岸之间、火屋与火屋之间」是指沙堆与火屋的中间。第八经是为比丘僧团所说。其余各处,意义浅显易懂。
119-120. Sattame paccorohaṇīti pāpassa paccorohaṇaṃ. Pattharitvāti santharitvā. Antarā ca velaṃ antarā ca agyāgāranti vālikārāsissa ca aggiagārassa ca antare. Aṭṭhamaṃ bhikkhusaṅghassa desitaṃ. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.