1. 忿广说复注
4 段
1. 嗔恨重颂(Kodhapeyyālaṃ)
1. Kodhapeyyālaṃ
181接下来,在〈嗔恨品〉等品中:“缠缚之相”,是指因恼怒,如“他骂了我、他打了我”等,心被缠缚的特性。他将先前生起的嗔紧执不放,牢牢系缚,持续地造作并连结恼怒的形态。这种后起的嗔,犹如将心系缚于愤恨事之上,故名“怨恨”。“抹杀善行之相”,是指抹杀体现曾行善举的德行,如同用布擦去附着的水滴一样,令其消失;具此特性者,即是“抹杀”。正因它通过抹杀他人德行的意义,故称为抹杀。即使对多闻者,也会生起这样的念头:“这样的多闻者,并未得到确定的认可,你和我又有什么区别呢?”如此生起之心,便是执持对等比较的“嫉妒”,因此说:“执持对等之相的是嫉妒。”在此,“执持对等”是指旗鼓相当的对执。
181. Ito paresu kodhavaggādīsu upanandhanalakkhaṇoti kujjhanavasena ‘‘akkocchi maṃ avadhi ma’’ntiādinā (dha. pa. 3, 4) cittapariyonandhanalakkhaṇo. Pubbakālikaṃ kodhaṃ upanayhati bandhati, kujjhanākāraṃ pabandhati ghaṭeti. Āghātavatthunā cittaṃ bandhantī viya hotīti aparakālo kodho upanāho. Suṭṭhu kataṃ kāraṇaṃ upakāro sukatakāraṇaṃ, tassa pubbakāritālakkhaṇassa guṇassa makkhanaṃ udakapuñchaniyā viya sarīrānugatassa udakassa puñchanaṃ vināsanaṃ lakkhaṇametassāti sukatakaraṇamakkhanalakkhaṇo. Tathā hi so paresaṃ guṇānaṃ makkhanaṭṭhena makkhoti vuccati. Bahussutepi puggale ajjhotthariṃsu, ‘‘īdisassa ca bahussutassa aniyatā gahitā, tava ca mama ca ko viseso’’tiādinā nayena uppajjamāno yugaggāhī palāsoti āha ‘‘yugaggāhalakkhaṇo palāso’’ti. Tattha yugaggāho nāma samadhuraggāho, asamampi attanā samaṃ katvā gaṇhanaṃ. Palāsatīti palāso, paresaṃ guṇe ḍaṃsitvā dantehi viya chinditvā attano guṇehi same karotīti attho.
“嫉妒之相”,是指对他人的恭敬等事进行非难诽谤的特性。悭吝的状态即是“悭吝”。此悭吝依住所悭等分为五种,故说:“五种悭吝的状态是悭吝。”“悭吝之相”,是指对于自己的成就,不能忍受与他人共享的特性。“覆藏恶行之相”,是指覆藏已作恶行的特性。以欺诈的状态而生起的,即是“谄曲”,故说:“欺诈之相是谄曲。”将那种以另一种方式表露自己的人,称为欺诈者、诡诈的商人。因为,欺诈的人就像名为“盲鱼”的鱼一样。
Usūyanalakkhaṇāti paresaṃ sakkārādīni khiyyanalakkhaṇā. Maccherassa bhāvo macchariyaṃ. Tañca āvāsamacchariyādivasena pañcavidhanti āha ‘‘pañcamaccherabhāvo macchariya’’nti. Maccharāyanalakkhaṇanti attano sampattiyā parehi sādhāraṇabhāve asahanalakkhaṇaṃ. Katappaṭicchādanalakkhaṇāti katapāpappaṭicchādanalakkhaṇā. Kerāṭikabhāvena uppajjamānaṃ sāṭheyyanti āha ‘‘kerāṭikalakkhaṇaṃ sāṭheyya’’nti. Aññathā attano pavedanapuggalo kerāṭiko nekatikavāṇijoti vadanti. Kerāṭiko hi puggalo ānandamaccho viya hoti.
187“如同被运来而弃置,即被弃于地狱”,意思是:犹如有人被强行捉来并安置好,他正是如此被自己的业力弃置,安顿在地狱之中。这便是它的含义。
187.Yathābhataṃ nikkhitto evaṃ nirayeti yathā ābhataṃ kañci āharitvā ṭhapito, evaṃ attano kammunā nikkhitto niraye ṭhapitoyevāti attho.
