(26) 6. 证智品义注
8 段
第六神通品。
(26) 6. Abhiññāvaggo
1-3. 《证知经》等的释义。
1-3. Abhiññāsuttādivaṇṇanā
254-256第六品的第一经:“证知”:即了知。“止与观”:即心的一境性(定)与把握诸行的观智。“明与解脱”:即道智之明,以及其余的相应法。第二经:“非圣求”:即非圣者的寻求、追寻。“老法”:指具有老的自性。对其余的经句,也应依此方法理解。第三经的意义浅显易懂。
254-256. Chaṭṭhassa paṭhame abhiññāyāti jānitvā. Samatho ca vipassanā cāti cittekaggatā ca saṅkhārapariggahavipassanāñāṇañca. Vijjā ca vimutti cāti maggañāṇavijjā ca sesā sampayuttakadhammā ca. Dutiye anariyapariyesanāti anariyānaṃ esanā gavesanā. Jarādhammanti jarāsabhāvaṃ. Sesesupi eseva nayo. Tatiyaṃ uttānameva.
摩罗迦子经注释。
4. Mālukyaputtasuttavaṇṇanā
257第四经:「摩罗迦子」即摩罗迦婆罗门女的儿子。「在此」:即在此处,在你的教导请求中。世尊以此方式,既责备也鼓励了长老。为何如此?据说这位长老年轻时曾对资具心生黏着,到了年长才希望住于阿兰若,并乞求禅修业处。于是,世尊带着这样的意图说:“年轻人,于此,我们还能说什么呢?就像摩罗迦子一样,你们在年轻时黏着于资具,到了年长时才进入山林修习沙门法吗?”这样说,是在责备长老。然而,正因为长老是在年长时才想进入山林修习沙门法,所以世尊又带着另一种意图说:“年轻人,于此,我们还能说什么呢?我们的这位摩罗迦子,即使在年长时,也想进入山林修习沙门法并乞求业处,而你们呢,即使在年轻时也不精进努力啊。”这样说,是在鼓励长老。应当如此连贯理解。
257. Catutthe mālukyaputtoti mālukyabrāhmaṇiyā putto. Etthāti etasmiṃ tava ovādayācane. Iminā theraṃ apasādetipi ussādetipi. Kathaṃ? Ayaṃ kira daharakāle paccayesu laggo hutvā pacchā mahallakakāle araññavāsaṃ patthento kammaṭṭhānaṃ yācati. Atha bhagavā ‘‘ettha dahare kiṃ vakkhāma, mālukyaputto viya tumhepi taruṇakāle paccayesu laggitvā mahallakakāle araññaṃ pavisitvā samaṇadhammaṃ kareyyāthā’’ti iminā adhippāyena bhaṇanto theraṃ apasādeti nāma. Yasmā pana thero mahallakakāleva araññaṃ pavisitvā samaṇadhammaṃ kātukāmo, tasmā bhagavā ‘‘ettha dahare kiṃ vakkhāma, ayaṃ amhākaṃ mālukyaputto mahallakakālepi araññaṃ pavisitvā samaṇadhammaṃ kātukāmo kammaṭṭhānaṃ yācati. Tumhe tāva taruṇakālepi vīriyaṃ na karothā’’ti iminā adhippāyena bhaṇanto theraṃ ussādeti nāmāti yojanā.
家经等注释。
5-10. Kulasuttādivaṇṇanā
258-263第五经:「置于主权的地位」指安置于库藏官之职。第六经:「具足色」:指拥有美好的身色。「具足力」:指拥有强壮的身体力量。若依比丘而言,「具足色」:指因德行而具足光彩。「具足力」:指具有精进的力量。「具足速疾」:指具有智慧的迅捷。第七经也依此方法理解。其余经文的意义浅显易懂。
258-263. Pañcame ādhipacce ṭhapentīti bhaṇḍāgārikaṭṭhāne ṭhapenti. Chaṭṭhe vaṇṇasampannoti sarīravaṇṇena samannāgato. Balasampannoti kāyabalena samannāgato. Bhikkhuvāre vaṇṇasampannoti guṇavaṇṇena samannāgato. Balasampannoti vīriyabalena samannāgato. Javasampannoti ñāṇajavena samannāgato. Sattamepi eseva nayo. Sesamettha uttānamevāti.
第六品 神通
