6. 目犍连相应义注
8 段
第六 目犍连相应
6. Moggallānasaṃyuttaṃ
1-8. 初禅问经等注释
1-8. Paṭhamajhānapañhāsuttādivaṇṇanā
332-339在《目犍连相应》中,“与欲俱”意为与五盖俱。当他从初禅出定时,五盖以微细的方式现起,因此他的初禅便成了“退分”。世尊知道他的放逸后,给予“莫放逸”的教诫。关于第二禅等,也应以同样的方式来理解其含义。而此处所说的“俱”,实指与所缘俱。
332-339. Moggallānasaṃyutte kāmasahagatāti pañcanīvaraṇasahagatā. Tassa hi paṭhamajjhānavuṭṭhitassa pañca nīvaraṇāni santato upaṭṭhahiṃsu. Tenassa taṃ paṭhamajjhānaṃ hānabhāgiyaṃ nāma ahosi. Taṃ pamādaṃ ñatvā satthā ‘‘mā pamādo’’ti ovādaṃ adāsi. Dutiyajjhānādīsupi imināva nayena attho veditabbo. Ārammaṇasahagatameva hettha ‘‘sahagata’’nti vuttaṃ.
9. 无相问经注释
9. Animittapañhāsuttavaṇṇanā
340“无相心定”是指舍弃常相等诸相而生起的观定,此处即依此而说。“识随相转”的意思是:当他安住于这种观定时,当观智变得锐利、强而有力地运转时,便如同有人用利斧砍树,却不断查看斧刃,心想“我这斧头真锋利”,因而无法完成砍树的工作。同样地,这位长老因对观修生起爱染,心想“我的智慧真锐利、真有力量”,于是无法达成观的作用,这便是所谓的“识随相转”。而“由不作意一切相,具足无相心定而住”,则是指不作意一切常、乐、我等相,具足与出起观相应的无相心定——即以涅槃为所缘的上道果定,并如此安住其中。
340.Animittaṃ cetosamādhinti niccanimittādīni pahāya pavattaṃ vipassanāsamādhiṃyeva sandhāyetaṃ vuttanti. Nimittānusāri viññāṇaṃ hotīti evaṃ iminā vipassanāsamādhivihārena viharato vipassanāñāṇe tikkhe sūre vahamāne. Yathā nāma purisassa tikhiṇena pharasunā rukkhaṃ chindantassa ‘‘suṭṭhu vata me pharasu vahatī’’ti khaṇe khaṇe pharasudhāraṃ olokentassa chejjakiccaṃ na nipphajjati, evaṃ therassāpi ‘‘sūraṃ vata me hutvā ñāṇaṃ vahatī’’ti vipassanaṃ ārabbha nikanti uppajjati. Atha vipassanākiccaṃ sādhetuṃ nāsakkhi. Taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘nimittānusāri viññāṇaṃ hotī’’ti. Sabbanimittānaṃ amanasikārā animittaṃ cetosamādhiṃ upasampajja vihāsinti sabbesaṃ niccasukhaattanimittānaṃ amanasikārena animittaṃ vuṭṭhānagāminivipassanāsampayuttaṃ cetosamādhiṃ nibbānārammaṇaṃ uparimaggaphalasamādhiṃ upasampajja vihāsiṃ.
10-11. 帝释天经等注释
10-11. Sakkasuttādivaṇṇanā
341-342341-342.“以不动信”指以不动摇的信心。“以十种理由”指以十种原因。“制胜安住”指征服、超越后安住。其余各处含义,皆是浅显明白的。
341-342.Aveccappasādenāti acalappasādena. Dasahi ṭhānehīti dasahi kāraṇehi. Adhigaṇhantīti abhibhavanti, atikkamitvā tiṭṭhanti. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.
《目犍连相应》的注释,到此结束。
