礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
在相应部中·相应部有偈品义注
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · Saṃyuttanikāye · Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
序说
42 段
他的心像被悲悯清凉过一样柔软,智慧的光明驱散了愚痴的黑暗;
我礼敬那位受到人、天、世间尊崇的善逝,他已经从一切趣道中解脱。
即使是佛陀,也是修习并亲自证悟了佛的境界之后,
我礼敬那无上之法——它已远离一切垢染,是佛陀所证入的境界。
善逝的亲生孩子,那些能摧破魔罗军队的弟子们;
我以头顶礼敬那亦为八位一组的圣僧伽。
就这样,我以清净信心礼敬三宝所成就的福德,
那个已彻底清除障碍者,凭借他的威力而成就。
以相应品庄严、殊胜的相应阿含传承的
被诸佛与随觉者共同赞叹,能生出种种智慧类别,
为阐明义理,义注最初由五百位自在者(阿罗汉)结集;
其后亦复随结集。
而这部注疏是由具足神通的大玛欣德长老带到锡兰岛的。
这是为了岛上的居民,把(注疏)用僧伽罗语安立下来。
我从那里移除了令人心生欢喜的锡兰语。
以符合经论理路的表达宣说,使其远离过失。
不违背长老们——那些长老传承明灯——的宗规,
住在摩诃毗诃罗(大寺)里、善于精细抉择的诸位。
舍弃一再重复之义,我将阐明其义。
为了让善士们心生欢喜,也为了让正法长久住世。
前面已经对舍卫城等城市作了注释;
凡由我宣说其义的那两次结集,
确实,按照详细展开的方式,以及在那里所说的那些事例——
关于这些,我在这里也不再展开详细解说了。
不过,经文的义理,离开故事就无法阐明。
为了阐明他们,我也要举出相关的例子。
关于戒的论述、头陀功德,以及一切业处;
连同修行方式一起,详细讲述禅那与等至。
以及一切神通,还有慧的汇集与抉择;
蕴、界、处、根,以及四圣谛。
诸谛与缘起的开示,极清净而理趣精妙;
不解脱圣典之道,以及观修。
此一切者,我于《清净道论》中已说得极为明净;
是故,我于此不复更论究。
“清净之道,居于四部阿含之中;
立足于此,将宣说其中所宣之义。”
如是作已,是故取彼与此信俱;
应从义注了知,依相应部之义。
Karuṇāsītalahadayaṃ , paññāpajjotavihatamohatamaṃ; Sanarāmaralokagaruṃ, vande sugataṃ gativimuttaṃ. Buddhopi buddhabhāvaṃ, bhāvetvā ceva sacchikatvā ca; Yaṃ upagato gatamalaṃ, vande tamanuttaraṃ dhammaṃ. Sugatassa orasānaṃ, puttānaṃ mārasenamathanānaṃ; Aṭṭhannampi samūhaṃ, sirasā vande ariyasaṅghaṃ. Iti me pasannamatino, ratanattayavandanāmayaṃ puññaṃ; Yaṃ suvihatantarāyo, hutvā tassānubhāvena. Saṃyuttavaggapaṭimaṇḍitassa, saṃyuttaāgamavarassa; Buddhānubuddhasaṃvaṇṇitassa, ñāṇappabhedajananassa. Atthappakāsanatthaṃ, aṭṭhakathā ādito vasisatehi; Pañcahi yā saṅgītā, anusaṅgītā ca pacchāpi. Sīhaḷadīpaṃ pana ābhatātha, vasinā mahāmahindena; Ṭhapitā sīhaḷabhāsāya, dīpavāsīnamatthāya. Apanetvāna tatohaṃ, sīhaḷabhāsaṃ manoramaṃ bhāsaṃ; Tantinayānucchavikaṃ, āropento vigatadosaṃ. Samayaṃ avilomento, therānaṃ theravaṃsadīpānaṃ; Sunipuṇavinicchayānaṃ, mahāvihāre nivāsīnaṃ. Hitvā punappunāgata-matthaṃ, atthaṃ pakāsayissāmi; Sujanassa ca tuṭṭhatthaṃ, ciraṭṭhitatthañca dhammassa. Sāvatthipabhūtīnaṃ, nagarānaṃ vaṇṇanā katā heṭṭhā; Saṅgītīnaṃ dvinnaṃ, yā me atthaṃ vadantena. Vitthāravasena sudaṃ, vatthūni ca yāni tattha vuttāni; Tesampi na idha bhiyyo, vitthārakathaṃ karissāmi. Suttānaṃ pana atthā, na vinā vatthūhi ye pakāsanti; Tesaṃ pakāsanatthaṃ, vatthūnipi dassayissāmi. Sīlakathā dhutadhammā, kammaṭṭhānāni ceva sabbāni; Cariyāvidhānasahito, jhānasamāpattivitthāro. Sabbā ca abhiññāyo, paññāsaṅkalananicchayo ceva; Khandhādhātāyatanindriyāni, ariyāni ceva cattāri. Saccāni paccayākāradesanā, suparisuddhanipuṇanayā; Avimuttatantimaggā, vipassanābhāvanā ceva. Iti pana sabbaṃ yasmā, visuddhimagge mayā suparisuddhaṃ; Vuttaṃ tasmā bhiyyo, na taṃ idha vicārayissāmi. ‘‘Majjhe visuddhimaggo, esa catunnampi āgamānañhi; Ṭhatvā pakāsayissati, tattha yathābhāsitamatthaṃ’’. Icceva kato tasmā, tampi gahetvāna saddhimetāya; Aṭṭhakathāya vijānatha, saṃyuttavinissitaṃ atthanti.