4. 复合章显示巴利原文
4. Samāsakappa
316 名称的复合,即是意义相合者。显示巴利原文
316, 331.Nāmānaṃsamāso yuttattho.
这些名称中,被组合使用的诸词义若意义相合,即称为复合。显示巴利原文
Tesaṃ nāmānaṃ payujjamānapadatthānaṃ yo yuttattho, so samāsasañño hoti.
如‘咖提那布’、‘客食’、‘命根’、‘沙门婆罗门’、‘舍利弗目犍连’、‘婆罗门居士们’。显示巴利原文
Kathinadussaṃ, āgantukabhattaṃ, jīvitindriyaṃ, samaṇabrāhmaṇā, sāriputtamoggallānā, brāhmaṇa gahapatikā.
所谓“名称的”,用意何在?例如:“天授煮”、“祭授煮”。显示巴利原文
Nāmānamiti kimatthaṃ? Devadatto pacati, yaññadatto pacati.
所谓“意义相合者”,用意何在?例如:“国王的仆人之子,是天授的。”显示巴利原文
Yuttatthoti kimatthaṃ? Bhato rañño putto devadattassa.
说到“复合”,用意何在?在某些情形下,复合词末尾的音并非以“a”结尾。显示巴利原文
Samāsaiccanena kvattho? Kvaci samāsantagatānamakāranto.
317 它们的格位词尾也消失。显示巴利原文
317, 332.Tesaṃ vibhattiyo lopā ca.
这些意义相合的复合词,其格位词尾也消失。显示巴利原文
Tesaṃ yuttatthānaṃ samāsānaṃ vibhattiyo lopā ca honti.
咖提那衣布、客比丘食。显示巴利原文
Kathinadussaṃ , āgantukabhattaṃ.
以‘它们的’一词为例,复合词、派生词、动词词根、分词等的格尾、词缀、词素和音素的增与删亦随之发生。如‘婆悉吒的’、‘毗那多之子’。显示巴利原文
Tesaṃgahaṇena samāsataddhitākhyātakitakānaṃ vibhattipaccayapadakkharāgamā ca lopā honti. Vāsiṭṭho, venateyyo.
为表达执持与确定之义,有如:破暗者、施甘露者、慧光者、燃灯者。显示巴利原文
Caggahaṇa mavadhāraṇatthaṃ, pabhaṅkaro, amataddado, medhaṅkaro, dīpaṅkaro.
318 而且,这是其词干在忆念时的本来形态。显示巴利原文
318, 333.Pakati cassa sarantassa.
当语尾变化被省略时,这些便是其词干在记忆时的性的本来形态。显示巴利原文
Luttāsu vibhattīsu assa sarantassa liṅgassa pakatirūpāni honti.
眼与耳、口与鼻、王子、王臣。显示巴利原文
Cakkhusotaṃ, mukhanāsikaṃ, rājaputto, rājapuriso.
319 319, 330. 以前置词或不变化词开头的,是不变复合词(abyayībhāva)。显示巴利原文
319, 330.Upasagganipātapubbako abyayībhāvo.
由前置词或不变化词开头的复合词,称为不变复合词。显示巴利原文
Upasagganipātapubbako samāso abyayībhāvasañño hoti.
“城镇附近进行的谈论”即近城镇(upanagaraṃ);“无怖畏”即无怖畏(niddarathaṃ);“无蚊虫”即无蚊虫(nimmakasaṃ);“按年长者的顺序”即随年长(yathāvuḍḍhaṃ),或凡是年长者,即随年长;“生命的分限”即尽形寿(yāvajīvaṃ);“以心为增上而转起的诸法”即增上心(adhicittaṃ);“山之外”即山外(tiropabbataṃ);“逆流而行的船”即逆流(patisotaṃ);“宫殿之内”即内宫殿(antopāsādaṃ)。显示巴利原文
Nagarassa samīpe pavattati kathā iti upanagaraṃ, darathānaṃ abhāvo niddarathaṃ, makasānaṃ abhāvo nimmakasaṃ, vuḍḍhānaṃ paṭipāṭi yathāvuḍḍhaṃ, ye ye vuḍḍhā vā yathāvuḍḍhaṃ, jīvassa yattako paricchedo yāvajīvaṃ, cittamadhikicca pavattanti te dhammāti adhicittaṃ, pabbatassa tiro tiropabbataṃ, sotassa pati pavattati nāvā iti patisotaṃ, pāsādassa anto antopāsādaṃ.
那么,不变复合词有何作用?以aṃ结尾的语尾变化,构成不变复合词。显示巴利原文
Abyayībhāvamiccanena kvattho? Aṃvibhattīna makārantā abyayībhāvā.
320 320, 335.它为中性。显示巴利原文
320, 335.So napuṃsakaliṅgo.
该不变复合词应视为中性。显示巴利原文
So abyayībhāvasamāso napuṃsakaliṅgova daṭṭhabbo.
“关于童女们而作的谈论”,即“关于童女”(adhikumāri);“在媳妇附近进行的谈论”,即“近媳”(upavadhu);“在恒河附近进行的谈论”,即“近恒河”(upagaṅgaṃ);“在宝石附近进行的谈论”,即“近宝石”(upamaṇikaṃ)。显示巴利原文
Kumārīsu adhikicca pavattati kathā iti adhikumāri, vadhuyā samīpe pavattati kathā iti upavadhu, gaṅgāya samīpe pavattati kathā iti upagaṅgaṃ, maṇikāya samīpe pavattati kathā iti upamaṇikaṃ.
321 321, 349. 带数复合词取单数性。显示巴利原文
321, 349.Digussekattaṃ.
带数复合词合为一词,且为中性。显示巴利原文
Digussa samāsassa ekattaṃ hoti, napuṃsakaliṅgattañca.
三界合为三界,三杖合为三杖,三眼合为三眼,三角合为三角。四方合为四方,五根合为五根。显示巴利原文
Tayo lokā tilokaṃ, tayo daṇḍā tidaṇḍaṃ, tīṇi nayanāni tinayanaṃ, tayo siṅgā tisiṅgaṃ. Catasso disā catuddisaṃ, pañca indriyāni pañcindriyaṃ.
322 同理,对于相违复合词,诸如手、乐器、轭具、军支、小虫、种种相违、异义等,显示巴利原文
322, 359.Tathā dvande pāṇi tūriya yoggasenaṅgakhuddajantuka vividhaviruddha visabhāgatthādīnañca.
同理,在相违复合词中,诸如手、乐器、轭、军支、小虫、种种相违、异义等,合成一体,且为中性。显示巴利原文
Tathā dvande samāse pāṇi tūriya yogga senaṅgakhuddajantuka vividhaviruddha visabhāgatthaiccevamādīnaṃ ekattaṃ hoti, napuṃsakaliṅgattañca.
具体指什么呢?眼与耳合为眼耳,口与鼻合为口鼻,皮、肉与血合为皮肉血。如是,于手等肢体之义也是如此。显示巴利原文
Taṃ yathā? Cakkhu ca sotañca cakkhusotaṃ, mukhañca nāsikā ca mukhanāsikaṃ, chavi ca maṃsañca lohitañca chavimaṃsalohitaṃ. Evaṃ pāṇyaṅgatthe.
螺与鼓合称螺鼓,歌与奏乐合称歌乐,小鼓与大鼓合称小大鼓。这便是乐器类的意义。显示巴利原文
Saṅkho ca paṇavo ca saṅkhapaṇavaṃ, gītañca vāditañca gītavāditaṃ, daddari ca ḍiṇḍimo ca daddariḍiṇḍimaṃ. Evaṃ tūriyaṅgatthe.
犁与炉合称犁炉,轭与犁合称轭犁。这便是套具类的意义。显示巴利原文
Phālo ca pācanañca phālapācanaṃ, yugañca naṅgalañca yuganaṅgalaṃ. Evaṃ yoggaṅgatthe.
剑与皮合称剑皮,弓与箭袋合称弓箭袋,象与马合称象马,车与步兵合称车步。这便是军支类的意义。显示巴利原文
Asi ca cammañca asicammaṃ, dhanu ca kalāpo ca dhanukalāpaṃ, hatthī ca asso ca hatthiassaṃ, ratho ca pattiko ca rathapattikaṃ. Evaṃ senaṅgatthe.
牛虻与蚊子合为虻蚊,蜣螂与蚂蚁合为蜣蚁,虫与蛇合为虫蛇。这是微小众生之义。显示巴利原文
Ḍaṃsā ca makasā ca ḍaṃsamakasaṃ, kuntho ca kipilliko ca kunthakipillikaṃ, kīṭo ca sarīsapo ca kīṭasarīsapaṃ. Evaṃ khuddajantukatthe.
蛇与獴合为蛇獴,猫与鼠合为猫鼠,乌鸦与猫头鹰合为鸦枭。这是种种相违之义。显示巴利原文
Ahi ca nakulo ca ahinakulaṃ, biḷāro ca mūsiko ca biḷāramūsikaṃ, kāko ca ulūko ca kākolūkaṃ. Evaṃ vividhaviruddhatthe.
戒与慧合为戒慧,止与观合为止观,明与行合为明行。这是异类之义。显示巴利原文
Sīlañca paññāṇañca sīlapaññāṇaṃ, samatho ca vipassanā ca samathavipassanaṃ, vijjā ca caraṇañca vijjācaraṇaṃ. Evaṃ visabhāgatthe.
“举初”(列举首项)的用意是什么?例如,女奴与男奴合为“女男奴”,女人与男人合为“女男”,钵与衣合为“钵衣”,伞与履合为“伞履”,三与四合为“三四”,弓匠与车匠合为“弓车匠”,捕鸟人与猎鹿人合为“捕鸟猎鹿人”,长与中合为“长中”,等等。显示巴利原文
Ādiggahaṇaṃ kimatthaṃ? Dāsī ca dāso ca dāsidāsaṃ, itthī ca pumā ca itthipumaṃ, patto ca cīvarañca pattacīvaraṃ, chattañca upāhanā ca chattupāhanaṃ, tikañca catukkañca tikacatukkaṃ, veno ca rathakāro ca venarathakāraṃ, sākuṇiko ca māgaviko ca savakuṇikamāgavikaṃ, dīgho ca majjhimo ca dīghamajjhimaṃ iccevamādi.
323 关于树木、草、家畜、财富、粮食、领地等词,在相违释复合词中,有数上的可选性。显示巴利原文
323, 360.Vibhāsā rukkha tiṇa pasukha na dhañña janapadādīnañca.
树木、草、家畜、财富、粮食、领地等词,在相违释复合词中,有数的可选性:既可用作单数中性,也可用作复数。例如:“毕波罗树”与“劫比他树”合为 assatthakapītanaṃ(单中)或 assatthakapītanā(复);“香根草”与“须芒草”合为 usīrabīraṇaṃ(单中)或 usīrabīraṇā(复);“山羊”与“绵羊”合为 ajeḷakaṃ(单中)或 ajeḷakā(复);“黄金”与“金饰”合为 hiraññasuvaṇṇaṃ(单中)或 hiraññasuvaṇṇā(复);“稻谷”与“大麦”合为 sāliyavaṃ(单中)或 sāliyavā(复);“迦尸国”与“拘萨罗国”合为 kāsikosalaṃ(单中)或 kāsikosalā(复)。显示巴利原文
Rukkhatiṇa pasu dhana dhañña janapadaiccevamādīnaṃ vibhāsā ekattaṃ hoti, napuṃsakaliṅgattañca dvande samāse. Assattho ca kapītano ca assatthakapītanaṃ, assatthakapītanā vā. Usīrañca bīraṇañca usīrabīraṇaṃ, usīrabīraṇā vā. Ajo ca eḷako ca ajeḷakaṃ, ajeḷakā vā. Hiraññañca suvaṇṇañca hiraññasuvaṇṇaṃ, hiraññasuvaṇṇā vā. Sāli ca yavo ca sāliyavaṃ, sāliyavā vā. Kāsī ca kosalā ca kāsikosalaṃ, kāsikosalā vā.
收录“ādi”一词有何意义?例如:有罪与无罪合为 sāvajjānavajjaṃ 或 sāvajjānavajjā;低劣与殊胜合为 hīnapaṇītaṃ 或 hīnapaṇītā;黑与白合为 kaṇhasukkaṃ 或 kaṇhasukkā。显示巴利原文
Ādiggahaṇaṃ kimatthaṃ? Sāvajjañca anavajjañca sāvajjānavajjaṃ, sāvajjā navajjā vā. Hīnañca paṇītañca hīnapaṇītaṃ. Hīnapaṇītā vā. Kaṇho ca sukko ca kaṇhasukkaṃ, kaṇhasukkā vā.
324 当两个词项所指相同时,便构成持业释复合词。显示巴利原文
324, 339.Dvipade tulyādhikaraṇe kammadhārayo.
当两个所指相同的词项复合时,该复合词即称为持业释。显示巴利原文
Dve padāni tulyādhikaraṇāni yadā samasyante, tadā so samāso kammadhārayasañño hoti.
“大”且为人,故名“大人”;“黑”且为蛇,故名“黑蛇”;“青”且为莲花,故名“青莲花”;“红”且为檀香,故名“红檀香”;婆罗门女且为女孩,故名“婆罗门女孩”;刹帝利女且为少女,故名“刹帝利少女”。显示巴利原文
Mahanto ca so puriso cāti mahāpuriso, kaṇho ca so sappo cāti kaṇhasappo, nīlañca taṃ uppalañcāti nīluppalaṃ, lohitañca taṃ candanañcāti lohitacandanaṃ, brāhmaṇī ca sā dārikā cāti brāhmaṇadārikā, khattiyā ca sā kaññā cāti khattiyakaññā.
“持业释”这一术语有何意义?即了知这是持业释。显示巴利原文
Kammadhārayaiccanena kvattho? Kammadhārayasaññe ca.
325 数词居前,为带数释。显示巴利原文
325, 348.Saṅkhyāpubbo digu.
以数词在前构成的持业释复合词,称为带数释。显示巴利原文
Saṅkhyāpubbo kammadhārayasamāso digusañño hoti.
“三垢”为 timalaṃ,“三果”为 tiphalaṃ,“三界”为 tilokaṃ,“三杖”为 tidaṇḍaṃ,“四方”为 catuddisaṃ,“五根”为 pañcindriyaṃ,“七条哥达瓦里河”为 sattagodāvaraṃ。显示巴利原文
Tīṇi malāni timalaṃ, tīṇi phalāni tiphalaṃ, tayo lokā tilokaṃ, tayo daṇḍā tidaṇḍaṃ, catasso disā catuddisaṃ, pañca indriyāni pañcindriyaṃ, satta godāvariyo sattagodāvaraṃ.
“带数释”一语有何意义?即带数释的构成。显示巴利原文
Diguiccanena kvattho? Digusse kattaṃ.
326 两者皆为依主释。显示巴利原文
326, 341.Ubhe tappurisā.
带数释与持业释这两种复合词,皆称为依主释。显示巴利原文
Ubhe digukammadhārayasamāsā tappurisasaññā honti.
既非婆罗门,亦非非婆罗门;既非贱民,亦非非贱民;既非比丘,亦非非比丘;既非五年,亦非非五年;既非五捆,亦非非五捆;既非七哥达瓦里河,亦非非七哥达瓦里河;既非十牛,亦非非十牛;既非五牛,亦非非五牛。显示巴利原文
Na brāhmaṇo abrāhmaṇo, na vasalo avasalo, na bhikkhu abhikkhu, na pañcavassaṃ apañcavassaṃ, na pañcapūlī apañcapūlī, na sattagodāvaraṃasattagodāvaraṃ, na dasagavaṃ adasagavaṃ, na pañcagavaṃ apañcagavaṃ.
那么,“依主释”一词的含义是什么?在依主释中,即是“属于彼的”之义。显示巴利原文
Tappurisaiccanena kvattho? Attaṃ nassa tappurise.
327 327, 351. 以āma等为首的词与后词结合。显示巴利原文
327, 351.Amādayo parapadebhi.
当这些以āma等为首的词与作为后词的名词相结合时,该复合词便称为依主释。显示巴利原文
Tā amādayo nāmehi parapadebhi yadā samasyante, tadā so samāso tappurisasañño hoti.
“已到地者”即“到地者”,“整夜庄严者”即“整夜庄严者”,“已到恶趣者”即“到恶趣者”,“由自在天所作”即“自在天所作”,“被箭所伤者”即“箭伤者”,“迦提那衣之布”即“迦提那衣布”,“客比丘之食”即“客比丘食”,“远离淫欲者”即“离淫者”,“来自盗贼的怖畏”即“贼畏”,“国王之子”即“王子”,“谷物之堆”即“谷堆”,“对色之想”即“色想”,“轮回之苦”即“轮回苦”。显示巴利原文
Bhūmiṃ gato bhūmigato, sabbarattiṃ sobhaṇo sabbarattisobhaṇo. Apāyaṃ gato apāyagato, issarena kataṃ issarakataṃ, sallena viddho sallaviddho, kathinassa dussaṃ kathinadussaṃ, āgantukassa bhattaṃ āgantukabhattaṃ, methunā apeto methunāpeto, corā bhayaṃ corabhayaṃ, rañño putto rājaputto, dhaññānaṃ rāsi dhaññarāsi, rūpe saññā rūpasaññā, saṃsāre dukkhaṃ saṃsāradukkhaṃ.
328 328, 352. 在他词之义中,为多财释。显示巴利原文
328, 352.Aññapadatthesu bahubbīhi.
当两个或多个名词以他词之义结合时,该复合词便称为多财释。显示巴利原文
Aññesaṃ padānaṃ atthesu dve nāmāni bahūni nāmāni yadā samasyante, tadā so samāso bahubbīhi sañño hoti.
沙门们来到这座僧园,此僧园即称为‘沙门来园’。这位沙门已调伏诸根,此沙门即称为‘调根者’。国王已得到贡赋,此国王即称为‘得赋王’。人们已从此村离去,此村即称为‘离人村’。男子的手被砍断,此男子即称为‘断手人’。国土中谷物丰熟,此国土即称为‘丰谷国’。显示巴利原文
Āgatā samaṇā imaṃ saṅghārāmaṃ soyaṃ āgatasamaṇo, saṅghārāmo. Jitāni indriyāni anena samaṇena soyaṃ jitindriyo, samaṇo. Dinno suṅko yassa rañño soyaṃ dinnasuṅko, rājā. Niggatā janā asmā gāmā soyaṃ niggatajano, gāmo. Chinno hatto yassa purisassa soyaṃ chinnahattho, puriso. Sampannāni sassāni yasmiṃ janapade soyaṃ sampannasasso, janapado.
‘尼拘律圆满’即如同尼拘律树那般圆满。那位如同尼拘律树般圆满的王子,此王子就是尼拘律圆满者。又或者说,这位王子具有如同尼拘律树般圆满的身量,故此王子即是尼拘律圆满者。显示巴利原文
Nigrodhassa parimaṇḍalo nigrodhaparimaṇḍalo, nigrodhaparimaṇḍalo iva parimaṇḍalo yo rājakumāro soyaṃ nigrodhaparimaṇḍalo. Atha vā nigrodhaparimaṇḍalo iva parimaṇḍalo yassa rājakumārassa soyaṃ nigrodhaparimaṇḍalo, rājakumāro.
‘眼生’即从眼而生。那位如同眼生者一般的世尊,这位世尊就是眼生者。显示巴利原文
Cakkhuno bhūto cakkhubhūto, cakkhubhūto iva bhūto yo bhagavā soyaṃ cakkhubhūto, bhagavā.
黄金之色,即是金色;世尊的肤色犹如金色,因此这位世尊名为金色者。显示巴利原文
Suvaṇṇassa vaṇṇo suvaṇṇavaṇṇo, suvaṇṇavaṇṇo viya vaṇṇo yassa bhagavato soyaṃ suvaṇṇavaṇṇo, bhagavā.
梵天的音声称为梵音;世尊的音声如同梵音,因此这位世尊名为梵音者。显示巴利原文
Brahmuno saro brahmassaro, brahmassaro viya saro yassa bhagavato soyaṃ brahmassaro, bhagavā.
以自然脱落的叶、花、果以及风、水为食者——叶、花、果合称叶花果;自然落下的,称为自落;自落的叶花果与风、水,合称自落叶花果风水。以自落叶花果风水为食的那些仙人,便称为自落叶花果风水食者。此处应说明的义理,如前已述。这个复合词是内含相违释与持业释的同依主释。显示巴利原文
Sayaṃpatita paṇṇa pupphaphalavāyutoyāhārāti paṇṇañca pupphañca phalañca paṇṇapupphaphalāni, sayameva patitāni sayaṃpatitāni, sayaṃpatitāni ca tāni paṇṇapupphaphalāni ceti sayaṃpatitapaṇṇapupphaphalāni vāyu ca toyañca vāyutoyāni, sayaṃpatitapaṇṇapupphaphalāni ca vāyutoyāni ca sayaṃpatitapaṇṇapupphaphalavāyutoyāni. Sayaṃpatitapaṇṇapupphaphalavāyutoyāni āhārā yesaṃ te sayaṃpatitapaṇṇapupphaphalavāyutoyāhārā, isayo. Yamettha vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā vuttameva. Ayaṃ pana dvandakammadhārayagabbho tulyādhikaraṇapahubbīhi.
或者——以自落的叶、花、果以及风、水为食的那些,称为“自落叶花果风水食者”。此为异依主释。显示巴利原文
Atha vā – sayaṃpatitapaṇṇapupphaphalavāyutoyehi āhārā yesaṃ te sayaṃpatitapaṇṇapupphaphalavāyutoyāhārā. Ayaṃ pana bhinnādhikaraṇabahubbīhi.
“各种树落花所熏香的山脊”——各种不同的树称为“各种树”,从各种树落下的称为“各种树落”,那花称为“各种树落花”,被各种树落花所熏香的称为“各种树落花熏香”,具有被各种树落花所熏香之山脊的山王,称为“各种树落花熏香山脊者”。此为异依主释。显示巴利原文
Nānā dumapatita pupphavāsita sānūti nānāpakārā dumā nānādumā, nānādumehi patitāni nānādumapati tāni, nānādumapatitāni ca tāni pupphāni ceti nānādumapatitapupphāni, nānādumapatitapupphehi vāsitā nānādumapatitapupphavāsitā, nānādumapatitapupphavāsitā sānū yassa pabbatarājassa soyaṃ nānādumapatitapupphavāsitasānu, pabbatarājā. Ayaṃ pana kammadhārayatappurisagabbho tulyādhikaraṇabahubbīhi.
或者——被熏香的山脊称为“熏香山脊”,虽有所待,但因能达意而作合释。具有由各种树落花所熏香之山脊的山王,称为“各种树落花熏香山脊者”。此为异依主释。显示巴利原文
Atha vā – vāsitā sānū vāsitasānu, sāpekkhatte satipi gamakattā samāso. Nānādumapatitapupphehi vāsitasānū yassa pabbatarājassa soyaṃ nānādumapatitapupphavāsitasānu, pabbatarājā. Ayaṃ pana bhinnādhikaraṇabahubbīhi.
垂云雨滴所触之峰:持水者称为云。何谓持水者?即雨云。种种垂挂名为垂云;既是垂云,又是持水者,故合称垂云持水者;垂云持水者的雨滴,称为垂云持水者雨滴;为垂云持水者雨滴所触,则称垂云持水者雨滴所触。某位山王具有如此被垂云持水者雨滴所触之峰,因此名为垂云持水者雨滴触峰者。此复合词是内含持业释与依主释的同依主释。显示巴利原文
Byālambambudharabinducumbitakūṭoti ambuṃ dhāretīti ambudharo, ko so? Pajjunno. Vividhā ālambo byālambo, byālambo ca so ambudharo cāti byālambambudharo, byālambambudharassa bindū byālambambudharabindū, byālambambudharabindūhi cumbito byālambambudharabinducumbito, byālambamburebinducumbito kūṭo yassa pabbatarājassa soyaṃ byālambambudharabinducumbitakūṭo. Ayaṃ pana kammadhārayatappurisagabbho tulyādhikaraṇabahubbīhi.
或者这样解释:被触之峰称为触峰。虽然词间尚有所待,然为达意故,作此合释。某位山王具有被垂云持水者雨滴所触之峰,故名为垂云持水者雨滴触峰者。而这是一个异依主释。显示巴利原文
Atha vā – cumbito kūṭo cumbitakūṭo, sāpekkhatte satipi gamakattā samāso. Byālambambudharabindūhi cumbitakūṭo yassa pabbatarājassa soyaṃ byālambambudharabinducumbitakūṭo. Ayaṃ pana bhinnādhikaraṇabahubbīhi.
无量力量、精进与光辉:非有限者,名为无量;力量、精进与光辉三者,合称力量精进光辉;具此无量力量精进光辉者,称为无量力量精进光辉者。这个复合词是内含持业释与相违释的同依主释。显示巴利原文
Amita bala parakkamajutīti na mitā amitā, balañca parakkamo ca juti ca balaparakkamajutiyo, amitā balaparakkamajutiyo yassa soyaṃ amitabalaparakkamajuti, ayaṃ pana kammadhārayadvandagabbho tulyādhikaraṇabahubbīhi.
丰满的胸、腋、肩、臂:胸、腋、肩、臂合称“胸腋肩臂”;世尊拥有丰满的胸腋肩臂,因此称为“丰满胸腋肩臂者”。此复合词是内含相违释的同依主释。显示巴利原文
Pīṇorakkhaṃsabāhūti uro ca akkhañca aṃso ca bāhu ca urakkhaṃsabāhavo, pīṇā urakkhaṃsabāhavo yassa bhagavato soyaṃ pīṇorakkhaṃsabāhu. Ayaṃ pana dvandavabbho tulyādhikaraṇabahubbīhi.
丰满的颊、面、乳、腿、臀:颊、面、乳、腿、臀合称“颊面乳腿臀”;具有丰满颊面乳腿臀的她,称为“丰满颊面乳腿臀者”。此亦为内含相违释的同依主释。显示巴利原文
Pīṇa gaṇḍa vadana thanūrujaghanāti gaṇḍo ca vadanañca thano ca ūru ca jaghanañca gaṇḍavadanathanūrujaghanā, pīṇā gaṇḍavadanathanūrujaghanā yassā sāyaṃ pīṇagaṇḍavadanathanūrujaghanā. Ayampi dvandagabbho tulyādhikaraṇabahubbīhi.
最胜的天、阿修罗、金翅鸟、人、蛇、乾闼婆:天、阿修罗、金翅鸟、人、蛇、乾闼婆合称“天阿修罗金翅鸟人蛇乾闼婆”;他们是最胜的,故称“最胜天阿修罗金翅鸟人蛇乾闼婆”;他们的冠冕即“最胜天阿修罗金翅鸟人蛇乾闼婆冠冕”;冠冕之顶即“最胜天阿修罗金翅鸟人蛇乾闼婆冠冕之顶”;被此顶部所触的岩石即“最胜天阿修罗金翅鸟人蛇乾闼婆冠冕之顶所触岩石”;由此岩石相触之足,如来具有,故称“最胜天阿修罗金翅鸟人蛇乾闼婆冠冕之顶所触岩石相触足者”。此复合词为内含相违释、持业释与依主释的同依主释。显示巴利原文
Vavara surāsura garuḍa manuja bhujaga gandhabba makuṭa kūṭa cumbita selasaṅghaṭṭita caraṇoti surā ca asurā ca garuḍā ca manujā ca bhujagā ca gandhabbā ca surāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbā, pavarā ca te surāsuragaruḍamanujabhujaga gandhabbā ceti pavarasurāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbā, pavarasurāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbānaṃ makuṭāni pavarasurāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbamakuṭāni, pavarasurāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbamakuṭānaṃ kūṭāni pavarasurāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbamakuṭakūṭāni, pavarasurāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbamakuṭakūṭesu cumbitā pavarasurāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbamakuṭakūṭacumbitā, pavarasurāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbamakuṭakūṭacumbitā ca te selā cāti pavarasurāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbamakuṭakūṭacumbitaselā, pavarasurāsura garuḍamanujabhujagagandhabbamakuṭakūṭacumbitaselehi saṅghaṭṭitā pavarasurāsura garuḍamanujabhujagagandhabbamakuṭakūṭacumbitaselasaṅghaṭṭitā, pavarasurāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbamakuṭakūṭacumbitaselasaṅghaṭṭitā caraṇā yassa tathāgatassa soyaṃ pavarasurāsuragaruḍamanujabhujagagandhabbamakuṭakūṭacumbitaselasaṅghaṭṭitacaraṇo, tathāgato, ayaṃ pana dvandakammadhārayatappurisagabbho tulyādhikaraṇabahubbīhi.
或者——相触之足称为相触足,虽有期待,因能表达含义故为合释。如来具有为最胜天、阿修罗、金翅鸟、人、蛇、乾闼婆冠冕之顶所触岩石相触的双足,因此称为最胜天、阿修罗、金翅鸟、人、蛇、乾闼婆冠冕之顶所触岩石相触足者。此为异依主释。显示巴利原文
Atha vā–saṅghaṭṭitā caraṇā saṅghaṭṭitacaraṇā, sāpekkhatte satipi gamakattā samāso. Pavarasurāsura garuḍamanujabhujaga gandhabbamakuṭakūṭacumbitaselehi saṅghaṭṭitacaraṇā yassa tathāgatassa soyaṃ pavarasurāsuragaruḍa manujabhujaga gandhabbamakuṭakūṭacumbitaselasaṅghaṭṭita caraṇo. Ayaṃ pana bhinnādhikaraṇabahubbīhi.
四方者:世尊为四方之拥有者,以此故称四方。显示巴利原文
Catuddisoti catasso disā yassa soyaṃ catuddiso, bhagavā.
五眼者:如来具足五种眼,以此故称五眼。显示巴利原文
Pañcacakkhūti pañca cakkhūni yassa tathāgatassa soyaṃ pañcacakkhu, tathāgato.
“十力”者,谓世尊具足十种力,故称十力者。显示巴利原文
Dasabaloti dasa balāni yassa soyaṃ dasabalo, bhagavā.
“无限智”者:无有边际,故名无限;如来拥有无限智慧,故称无限智者。显示巴利原文
Anantañāṇoti nassa anto anantaṃ, anantaṃ ñāṇaṃ yassa tathāgatassa soyaṃ anantañāṇo, tathāgato.
“无量坚固身”者:非有限量,故名无量;其身坚固,即是坚固身。如来具足此无量坚固身,故称无量坚固身者。显示巴利原文
Amita ghana sarīroti na mitaṃ amitaṃ, ghanaṃ eva sarīraṃ ghanasarīraṃ, amitaṃ ghanasarīraṃ yassa tathāgatassa soyaṃ amitaghanasarīro, tathāgato.
无量力勇猛具足者:非有限量,故称为无量;力与勇猛合称为力勇猛;无量即力勇猛,故为无量力勇猛。世尊已证得此无量力勇猛,因此称为无量力勇猛具足。此复合词内含有持业释与相违释,整体为同依主释多财释。显示巴利原文
Amita bala parakkama pattoti na mitā amitā, balañca parakkamo ca balaparakkamā, amitā eva balaparakkamā amitabalaparakkamā , amitabalaparakkamā pattā yena soyaṃ amitabalaparakkamapatto, bhagavā. Ayaṃ pana kammadhārayadvandagabbho tulyādhikaraṇabahubbīhi.
陶醉蜂群吸吮盛开之花蔓与龙树所庄严之山溪者:陶醉之蜂,称为陶醉蜂;陶醉蜂之群,称为陶醉蜂群;被陶醉蜂群所吸吮,称为陶醉蜂群所吸吮;盛开之花,即盛开之花;拥有被陶醉蜂群所吸吮的盛开之花,称为陶醉蜂群吸吮盛开之花;花蔓与龙树合称花蔓龙树;它们为陶醉蜂群吸吮的盛开之花所庄严,故为陶醉蜂群吸吮盛开之花蔓龙树所庄严;某山王拥有由这些所庄严的山溪,因此这位山王便称为陶醉蜂群吸吮盛开之花蔓龙树所庄严之山溪者。此复合词内含有相违释、持业释、依主释,整体为同依主释多财释。显示巴利原文
Matta bhamara gaṇa cumbita vikasitapupphavallināgarukkho pasobhita kandaroti mattā eva bhamarā mattabhamarā, mattabhamarānaṃ gaṇā mattabhamaragaṇā, mattabhamaragaṇehi cumbitāni mattabhamaraṇacumbitāni, vikasitāni eva pupphāni vikasitapupphāni, mattabhamaragaṇacumbitāni vikasitapupphāni yesaṃ tehi mattabhamaragaṇacumbitavikasitapupphā, valli ca nāgarukkho ca mallināgarukkhā, mattabhamaragaṇacumbitavikasitapupphā ca te vallināgarukkhā ceti mattabhamaragaṇacumbitavikasitapupphavallināgarukkhā, mattabhamaragaṇacumbitavikasitapupphavallināgarukkhehi upasobhitāni mattabhamaragaṇacumbitavikasitapupphavallināgarukkho pasobhitāni, mattabhamaragaṇacumbitavikasitapupphavallināgarukkho pasobhitāni kandarāni yassa pabbatarājassa soyaṃ mattabhamaragaṇacumbitavikasitapuppha vallināgarukkho paso bhitakandaro, pabbatarājā. Ayaṃ pana dvandakammadhārayatappurisagabbho tulyādhikaraṇabahubbīhi.
复次,被庄严之山溪即庄严山溪,虽有所待,然因可解而作复合。某山王拥有为陶醉蜂群吸吮盛开之花蔓与龙树所庄严的山溪,故彼山王即为陶醉蜂群吸吮盛开之花蔓龙树所庄严之山溪者。此则为异依主释多财释。显示巴利原文
Atha vā–upasobhitāni kandarāni upasobhitakandarāni, sāpekkhatte satipi gamakattā samāso. Mattabhamaragaṇacumbitavikasitapupphavallināgarukkhehi upasobhitakandarāni yassa pabbatarājassa soyaṃ mattabhamaragaṇacumbitavikasitapupphavallināgarukkho pasobhitakandaro, pabbatarājā. Ayaṃ pana bhinnādhikaraṇabahubbīhi.
“种种树木与草所落之花庄严之山溪”者:树与草合称“树草”,种种即各类,各类树草即为“种种树草”;由种种树草所落,故为“种种树草所落”;此为花,故为“种种树草所落之花”;由种种树草所落之花所庄严,故为“种种树草所落之花庄严”;某山王拥有以种种树草所落之花庄严的山溪,因此彼山王被称为“种种树草所落之花庄严之山溪者”。此复合词内含相违释、持业释、依主释,为同依主释多财释。显示巴利原文
Nānārukkha tiṇa patita pupphopasobhita kandaroti rukkho ca tiṇañca rukkhatiṇāni, nānā pakārāni eva rukkhatiṇāni nānārukkhatiṇāni, nānārukkhatiṇehi patitāni nānārukkhatiṇapatitāni, nānārukkhatiṇapatitāni ca tāni pupphāni ceti nānārukkhatiṇapatitapupphāni, nānārukkhatiṇapatitapupphehi upasobhitāni nānārukkhatiṇapatita pupphopasobhitāni, nānārukkhatiṇapatitapupphopasobhitāni kandarāni yassa pabbatarājassa soyaṃ nānārukkhatiṇapatitapupphopasobhitakandaro, pabbatarājā. Ayaṃ pana dvandakammadhārayatappurisagabbho tulyādhikaraṇabahubbīhi.
再者,被庄严的山溪本身即是“庄严山溪”(虽有待于他缘,然其义可解,故成复合)。某山王拥有由种种树木与草所落之花庄严的山溪,因此彼山王称为“种种树木与草所落之花庄严之山溪者”。此则为异依主释多财释。显示巴利原文
Atha vā–upasobhitāni eva kandarāni upasobhitakandarāni, (sāpekkhatte satipi gamakattā samāso.) Nānārukkhatiṇapatitapupphehi upasobhitakandarāni yassa pabbatarājassa soyaṃ nānārukkhatiṇapatitapupphopasobhitakandaro, pabbatarājā. Ayaṃ pana bhinnādhikaraṇabahubbīhi.
“手持种种杵、犁、石、树、薪、箭、弓、锤、剑、矛者”者:杵、犁、石、树、薪、箭、弓、锤、剑、矛,合称“杵犁石树薪箭弓锤剑矛”;种种即各类,各类杵犁石树薪箭弓锤剑矛,即为“种种杵犁石树薪箭弓锤剑矛”;他们手中持有种种杵犁石树薪箭弓锤剑矛,故称为“手持种种杵犁石树薪箭弓锤剑矛者”。此复合词内含相违释与持业释,为异依主释多财释。显示巴利原文
Nānā musala phāla pabbata taru kaliṅgara sara dhanugadāsi tomarahatthāti musalo ca phālo ca pabbato ca taru ca kaliṅgaro ca saro ca dhanu ca gadā caasi ca tomaro, ca musalaphālapabbatatarukaliṅgarasaradhanugadāsitomarā, nānā pakārā eva musalaphālapabbatatarukaliṅgarasaradhanugadāsitomarā nānāmusalaphālapabbatatarukaliṅgarasaradhanugadāsitomarā, nānāmusalaphālapabbatatarukaliṅgarasaradhanugadāsitomarā hatthesu yesaṃ te nānāmusalaphālapabbatatarukaliṅgara saradhanugadāsitomarahatthā. Ayaṃ pana dvandakammadhārayagabbho bhinnādhikaraṇabahubbīhi.
说“多财释”有何意义?谓于多财释中。显示巴利原文
Bahubbīhi iccanena kvattho? Bahubbīhimhi ca.
329 名词的集合,称为相违释。显示巴利原文
329, 357.Nāmānaṃ samuccayo dvando.
同一格位的名词之集合,称为相违释。显示巴利原文
Nāmānaṃ ekavibhattikānaṃ yo samuccayo, so dvandasañño hoti.
月与日合称“日月”,沙门与婆罗门合称“沙门婆罗门”,舍利弗与目犍连合称“舍利弗目犍连”,婆罗门与居士合称“婆罗门居士”,阎魔与伐楼那合称“阎魔伐楼那”,俱吠罗与婆娑婆合称“俱吠罗婆娑婆”。显示巴利原文
Candimā ca sūriyo ca candimasūriyā, samaṇo ca brāhmaṇo ca samaṇabrāhmaṇā, sāriputto ca moggallāno ca sāriputtamoggallānā, brāhmaṇo ca gahapatiko ca brāhmaṇagahapatikā, yamo ca varuṇo ca yamavaruṇā, kuvero ca vāsavo ca kuveravāsavā.
相违释的作用是什么?即表示相违释的意义。显示巴利原文
Dvandaiccanena kvattho? Dvandaṭṭhā vā.
330 mahanta(大)一词,当出现在同位语中时,变为 mahā。显示巴利原文
330, 340.Mahataṃ mahā tulyādhikaraṇe pade.
当这类 mahanta 词处于同位语位时,会变为 mahā。显示巴利原文
Tesaṃ mahantasaddānaṃ mahāādeso hoti tulyādhikaraṇe pade.
他既是大,又是男子,故称“大人”;她既是大,又是女神,故称“大女神”;那既是大,又是力量,故称“大力”;那既是大,又是龙,故称“大龙”;那既是大,又是名声,故称“大名声”;那既是大,又是莲华林,故称“大莲华林”;那既是大,又是河流,故称“大河”;那既是大,又是宝石,故称“大宝石”;那既是大,又是居士,故称“大居士”;那既是大,又是财富,故称“大财富”;那既是大,又是福德,故称“大福德”。显示巴利原文
Mahanto ca so puriso cāti mahāpuriso, mahantī ca sā devī cāti mahādevī, mahantañca taṃ balañcāti mahābalaṃ, mahanto ca so nāgo cāti mahānāgo, mahanto ca so yaso cāti mahāyaso, mahantañca taṃ padumavanañcāti mahāpadumavanaṃ, mahantī ca sā nadī cāti mahānadī, mahanto ca so maṇi cāti mahāmaṇi, mahanto ca so gahapatiko cāti mahāgahapatiko, mahantañca taṃ dhanañcāti mahādhanaṃ, mahanto ca so puñño cāti mahāpuñño.
在复数形式中,某些 mahanta 词也会变为 mahā。例如:那既是大,又是果,故称“大果”;大力;同样地,大财富;大恐怖。显示巴利原文
Bahuvacanaggahaṇena kvaci mahanta saddassa mahādeso hoti. Mahantañca taṃ phalañcāti mahapphalaṃ, mahabbalaṃ, evaṃ mahaddhanaṃ, mahabbhayaṃ.
331 在阴性词中,若所表之义为男性,即当作男性看待。显示巴利原文
331, 353.Itthiyaṃ bhāsitapumitthī pumāva ce.
在阴性词中,若处于同在格的词所表之义为男性,则应当作男性看待。显示巴利原文
Itthiyaṃ tulyādhikaraṇe pade ce bhāsitapumitthī pumāva daṭṭhabbā.
长胫者,即其胫长之人;贤妻者;多慧者。显示巴利原文
Dīghā jaṅghā yassa soyaṃ dīghajaṅgho, kalyāṇabhariyo, pahūtapañño.
“所述为阳性词”是什么意思呢?例如“婆罗门亲族”与“妻”,即成为“婆罗门亲族妻”。显示巴利原文
Bhāsitapupeti kimatthaṃ? Brāhmaṇabandhu ca sā bhariyā cātibrāhmaṇabandhubhariyā.
332 以及在持业释的概念中。显示巴利原文
332, 343.Kammadhārayasaññe ca.
在持业释复合词中,若于阴性、同位语之词,前面已被视为“阳性表达”者,即应看作阳性。例如:婆罗门女童、刹帝利少女、刹帝利童女。显示巴利原文
Kammadhārayasaññe ca samāse itthiyaṃ tulyādhikaraṇe pade pubbe bhāsitapumitthī ce, pumāva daṭṭhabbā. Brāhmaṇadārikā, khattiyakaññā, khattiyakumārikā.
为何说“已说为阳性”?是为了区别于刹帝利族亲之女、婆罗门族亲之女等情形。显示巴利原文
Bhāsitapumeti kimatthaṃ? Khattiyabandhudārikā, brāhmaṇabandhudārikā.
333 333, 344. 于依主释中,na 变为 attaṃ。显示巴利原文
333, 344.Attaṃ nassa tappurise.
于依主释中,当后词存在时,na 词变为 attaṃ。显示巴利原文
Nassa padassa tappurise uttarapade attaṃ hoti.
如:非婆罗门、非婆罗门、非贱民、非比丘、未满五岁者、未满五牛者。显示巴利原文
Nabrāhmaṇo abrāhmaṇo, avasalo, abhikkhu, apañcavassaṃ, apañcagavaṃ.
334 第334、345条:在元音前用 ana。显示巴利原文
334, 345.Sare ana.
于依主释中,若后词以元音开头,na 词变为 ana。显示巴利原文
Nassa padassa tappurise ana ādeso hoti sare pare.
不是马,不是非马,不是非主宰者,不是非圣者。显示巴利原文
Na asso anasso, anissaro, anariyo.
335 335, 346. 关于 kada 的用法。显示巴利原文
335, 346.Kadakussa.
后词若以元音开头,ku 则变为 kada。显示巴利原文
Kuiccetassa kada hoti sare pare.
“恶食”(kadannaṃ),即低劣的食物;“恶座”(kadassanaṃ),即低劣的座位。显示巴利原文
Kucchitaṃ annaṃ kadannaṃ, kucchitaṃ asanaṃ kadassanaṃ.
“恶”是什么意思?那些妻子是恶劣的(即不造福业者),他们便被称为“恶妻者”(kudārā)、恶人。同样地,恶子、恶家、恶衣、恶仆也应作如此理解。显示巴利原文
Sareti kimatthaṃ? Kucchitā dārā yesaṃ (apuññakārānaṃ) te hontīti kudārā, kujanā. Evaṃ kuputtā, kugehā, kuvatthā, kudāsā.
336 336、347。于“kā”等词项中也是如此。显示巴利原文
336, 347.Kā’ppatthesu ca.
当“ku”出现时,在表非所欲义的事物中会变为“kā”。显示巴利原文
Kuiccetassa kā hoti appatthesu ca.
黑色染料、迦花。显示巴利原文
Kālavaṇaṃ, kāpupphaṃ.
标示复数形式目的何在?当“ku”出现时,即便在非所欲义中,有时也会变为“kā”,例如“kāpurisā”(卑劣之人)。显示巴利原文
Bahuvacanaggahaṇaṃ kimatthaṃ? Kuiccetassa anappatatthesupi kvaci kā hoti, kāpurisā.
337 (规则337、350)有时,处于复合词末尾的名词以a音收尾。显示巴利原文
337, 350.Kvaci samāsantagatānamakāranto.
处于复合词末尾的名词,其收尾元音有时变为a音。显示巴利原文
Samāsantagatānaṃ nāmānamanto saro kvaci akāro hoti.
诸天之王称为devarājo或devārājo;诸天之友称为devasakho或devāsakho;五日为pañcāhaṃ或pañcahāni;七日为sattāhaṃ;五牛为pañcagavaṃ;伞盖与鞋为chattupāhanaṃ;秋季为upasaradaṃ;广眼者为visālakkho;无恼者为vimukho。显示巴利原文
Devānaṃ rājā devarājo, devarājā, devānaṃ sakhā devasakho, devasakhā, pañca ahāni pañcāhaṃ, sattāhaṃ, pañcagavaṃ, chattupāhanaṃ, upasaradaṃ, visālakkho, vimukho.
取“kāra”的目的何在?以a结尾与以i结尾的词干也是如此。具有现见之法者,是为“现见法”(paccakkhadhammā);芳香之气味,是为“芳香气”(surabhigandhi);美好之气味,是为“妙香气”(sugandhi);腐臭之气味,是为“腐臭气”(pūtigandhi);恶劣之气味,是为“恶臭气”(kugandhi);凡气味恶臭者,是为“恶臭气”(dugandhi);唯是腐臭之气味,是为“腐臭气”(pūtigandhi)。显示巴利原文
Kāraggahaṇaṃ kimatthaṃ? Ākāranta ikārantā ca honti, paccakkhā dhammā yassa soyanti paccakkhadhammā, surabhino gandho surabhigandhi, sundaro gandho sugandhi, pūtino gandho pūtigandhi, kucchito gandho kugandhi, duṭṭhu gandho yassa soyanti dugandhi, pūti eva gandho pūtigandhi.
以“nadī”(河流)结尾及以“kattu”(作者)结尾的词,在复合词之末加ka词缀。显示巴利原文
Nadīantā ca kattuantā ca kapaccayo hoti samāsante.
有多条河流之处,即称“多河者”(bahunadiko),谓地域;有多位作者之人,即称“多作者者”(bahukattuko),谓人。显示巴利原文
Bahū nadiyo yasmiṃ soyaṃ bahunadiko, janapado. Bahavo kattāro yassa soyaṃ bahukattuko, puriso.
338 (规则338、356)亦从 nadī(河流)等词。显示巴利原文
338, 356.Nadimhā ca.
在复合词末尾,从 nadī(河)一词亦有 ka 词缀。显示巴利原文
Nadimhā ca kapaccayo hoti samāsante.
众多河流汇入其中,故称 bahunadiko(多河者)。拥有众多妻子者,故称 bahukantiko(多妻者)。bahunāriko(多女人者)。显示巴利原文
Bahū nadiyo yasmiṃ soyanti bahunadiko. Bahū kantiyo yassa soyanti bahukantiko. Bahunāriko.
339 (规则三三九、三五八)当“pati”(夫)在后时,“jāyā”(妻)转为“tudaṃ”或“jāni”。显示巴利原文
339, 358.Jāyāya tudaṃ jāni patimhi.
当“pati”(夫)一词位于后方时,此“jāyā”(妻)有两种替代形式:“tudaṃ”与“jāni”。显示巴利原文
Jāyāiccetāya tudaṃ jāniiccete ādesā honti patimhi pare.
“tudaṃpatī”(夫与妻)、“jānipatī”(夫与妻)。显示巴利原文
Tudaṃpatī, jānipatī.
340 第三百四十、三百五十五则。从‘dhanu’(弓)一词亦可获得‘a’词缀。显示巴利原文
340, 355.Dhanumhā ca.
于复合词末尾,从‘dhanu’(弓)一词亦可获得‘a’词缀。显示巴利原文
Dhanumhā ca āpaccayo hoti samāsante.
以‘gāṇḍīva’为弓者,此人即是‘gāṇḍīvadhanvā’(持犍陀弓者)。显示巴利原文
Gāṇḍīvo dhanu yassa soyaṃ gāṇḍīvadhanvā.
341 以‘a’结尾的不变化复合词之后,诸格尾缀有时变为‘aṃ’(参见规则三四一、三三六)。显示巴利原文
341, 336.Aṃ vibhattīnamakārantā abyayībhāvā.
因此,以‘a’结尾的不变化复合词之后,后续诸格尾缀有时会变为‘aṃ’。显示巴利原文
Tasmā akārantā abyayībhāvasamāsā parāsaṃ vibhattīnaṃ kvaci aṃ hoti.
增上心、依长幼、瓮旁、尽形寿、山外、墙外、壁外、殿内。显示巴利原文
Adhicittaṃ, yathāvuḍḍhaṃ, upakumbhaṃ, yāvajīvaṃ, tiropabbataṃ, tiropākāraṃ, tirokuṭṭaṃ, antopāsādaṃ.
为何说“有时”?例如,在说“增上心的比丘”时。显示巴利原文
Kvacīti kimatthaṃ? Adhicittassa bhikkhuno.
342 第三百四十二、三百三十七则。对于中性词而言,其词干元音变为短音。显示巴利原文
342, 337.Saro rasso napuṃsake.
当不变复合词用作中性词时,其词干元音变为短音。显示巴利原文
Napuṃsake vattamānassa abyayībhāvasamāsassa liṅgassa saro rasso hoti.
“adhikumāri”是指围绕着少女们而展开的谈论。upavadhu、upagaṅgaṃ、upamaṇikaṃ也是如此。显示巴利原文
Kumārīsu adhikicca pavattati kathā iti adhikumāri. Upavadhu, upagaṅgaṃ, upamaṇikaṃ.
343 343, 338. 来自其他词形的省略亦成立。显示巴利原文
343, 338.Aññasmā lopo ca.
对于来自其他词、且不以a结尾的不变复合词,其后诸格尾亦发生省略。显示巴利原文
Aññasmā abyayībhāvasamāsā anakārantā parāsaṃ vibhattīnaṃ lopo ca hoti.
adhitthi、adhikumāri、upavadhu。显示巴利原文
Adhitthi, adhikumāri, upavadhu.