第十五章
Pañcadasama pariccheda
大寺的接受者
Mahāvihāra paṭiggahako
象厩亦拥挤,如是便云集于彼处;
他们在欢喜的喜悦林,在南门外。
Hatthisālāpi sambādhā, iti tattha samāgatā; Te nandanavane ramme, dakkhiṇadvārato bahi.
在王园茂密荫凉、凉爽的青草地上,
心怀恭敬的人们为长老们铺设了座席。
Rājuyyāne ghanacchāye, sītale nīlasaddale; Paññāpesuṃ āsanāni, therānaṃ sādarā narā.
长老走出南门,便在那里坐下;
许多出身高贵的妇女也来到那里。
Nikkhamma dakkhiṇadvārā, thero tattha nisīdi ca; Mahākulīnā cā’gamma, itthiyo bahukā tahiṃ.
Theraṃ upanisīdiṃsu, uyyānaṃ pūrayantiyo; Bālapaṇḍitasuttantaṃ, tāsaṃ thero adesayi.
她们当中,千名女子证得了初果;
就这样,就在那座园林中,已到了傍晚时分。
Sahassaṃ itthiyo tāsu, paṭhamaṃ phalamajjhaguṃ; Evaṃ tattheva uyyāne, sāyaṇhasamayo ahu.
Tato therā nikkhamiṃsu, ‘‘yāma taṃ pabbataṃ’’ iti; Rañño paṭinivedesuṃ, sīghaṃ rājā upāgami.
国王到来后,对长老说:“天色已晚,山路又远,
就在这欢喜园中,住处安乐。
Upāgammā’bravī theraṃ, ‘‘sāyaṃ dūro ca pabbato; Idheva nandanuyyāne, nivāso phāsuko iti.
因距城太近,便说是“不适当”;
“大云林园,并不太远,就在附近。”
Purassa accāsannattā, ‘‘asāruppa’’nti bhāsite; ‘‘Mahāmeghavanuyyānaṃ, nātidūrāti santike.
Rammaṃ chāyūdakūpetaṃ, nivāso tattha rocatu; Nivattitabbaṃ bhante’’nti, thero tattha nivattayi.
在那折返之处,迦昙婆河畔附近;
据说,建造了一座名为“返回塔”的塔。
Tasmiṃ nivattaṭhānamhi, kadambanadiyantike; Nivattacetiyaṃ nāma, kataṃ vuccati cetiyaṃ.
那位御者中的牛王,带领长老从欢喜园南侧,
前往大云林园的东门。
Taṃ nandanā dakkhiṇena, nayaṃ theraṃ rathesabho; Mahāmeghavanuyyānaṃ, pācinadvārakaṃ nayi.
Tattha rājaghare ramme, mañcapīṭhāni sādhukaṃ; Sādhūti santharāpetvā, ‘‘vasate’tta sukhaṃ’’ iti.
国王向长老们顶礼后,在大臣们的簇拥下;
入城后,长老们那一夜便在那里安住。
Rājā there’bhivādetvā, amaccaparivārito; Puraṃ pāvisi therā tu, taṃ rattiṃ tattha te vasuṃ.
清晨时分,大地之主手持鲜花,
走近长老,顶礼后,以鲜花供养。
Pabhāteyeva pupphāni, gāhetvā dharaṇīpati; There upacca vanditvā, pūjetvā kusumehi ca.
Pucchi kacci sukhaṃ vuṭṭhaṃ, uyyānaṃ phāsukaṃ iti; Sukhaṃ vutthaṃ mahārāja, uyyānaṃ yati phāsukaṃ.
那位通达何事适宜、何事不适宜的(佛陀)说:“适宜。”
Ārāmo kappate bhante, saṅghassā’’ti apucchi so; ‘‘Kappate’’iti vatvāna, kappākappesu kovido.
长老宣说了接受竹林园之事;
听闻之后,他欢喜踊跃,大众也欢喜踊跃。
Thero veḷuvanārāma, paṭiggahaṇamabravi; Taṃ sutvā abhihaṭṭho so, tuṭṭhahaṭṭho mahājano.
为礼敬诸长老,天女亦前来;
与五百天女一起,她证得了第二果。
Therānaṃ vandanatthāya, devī tu anulāgatā; Saddhiṃ pañcasatitthīhi, dutiyaṃ phalamajjhagā.
这位五百天女之主对国王说:
「大王,我们要出家!」国王这样对长老说。
Sā pañcasatā devī, anulā’ha mahīpati; ‘‘Pabbajissāma devā’’ti, rājā theramavoca so.
Pabbājetha imāyo’’ti, thero āha mahīpatiṃ; ‘‘Na kappati mahārāja, pabbājetuṃ thiyo hino.
在华氏城,我有一位比丘尼妹妹;
她名叫僧伽蜜多,以博学多闻著称。
Atthi pāṭaliputtasmiṃ, bhikkhunī me kaniṭṭhikā; Saṅghamittāti nāmena, vissutā sā bahussutā.
从人王与沙门王的大菩提树,
他手持南枝,同样,诸胜妙比丘尼也是如此。
Narindasamaṇindassa, mahābodhidumindato; Dakkhiṇaṃ sākhamādāya, tathā bhikkhuniyo varā.
请派遣使者到我父王那里,传话:‘让她来吧!’
这位长老尼将令这些前来的女子出家。
Āgacchatū’ti pesehi, rañño no pitu santikaṃ; Pabbājessati sā therī, āgatā itthiyo imā.
国王称“善哉”,便拿起那殊胜的灌顶瓶;
“这大云林园,我便施与僧团。”
‘‘Sādhu’’ti vatvā gaṇhitvā, rājā bhiṅkāramuttamaṃ; ‘‘Mahāmeghavanuyyānaṃ, dammi saṅghassi’maṃ iti.
于玛欣德长老手中,倾倒净水;
大水倾泻于地,广阔大地为之震动。
Mahindatherassa kare, dakkhiṇodakamā’kirī; Mahiyā patite toye, akampittha mahā mahī.
“大地因此震动,是这么回事吗?”大地守护者向他问道;
他回答说:“因为教法已在这岛洲上稳固安立,所以大地震动。”
‘‘Tasmā kampati bhūmī’’ti, bhūmipālo apucchi taṃ; Patiṭṭhitattā dīpamhi, sāsanassā’ti so bravi.
出身高贵者将素馨花奉与长老;
长老来到王宫,于其南侧而立。
Therassa upanāmesi, jātipupphāni jātimā; Thero rājagharaṃ gantvā, tassa dakkhiṇato ṭhito.
Rukkhamhi picule aṭṭha, pupphamuṭṭhī samokirī; Tatthāpi puthavī kampi, puṭṭho tassā’ha kāraṇaṃ.
于此地,于三尊佛时,曾有一座讲堂;
如今,它也将成为国王与僧团举行羯磨的场所。
Ahosi tiṇṇaṃ buddhānaṃ, kāle’pi idha mālako; Narindasaṅghakammatthaṃ, bhavissati idānipi.
在王城北面,他建造了一座美丽的莲花池;
就在那里,长老撒下了同样的花朵。
Rājagehā uttarato, cārupokkharaṇiṃ agā; Tattakā neva pupphāni, thero tatthāpi okiri.
就在那里,大地也为之震动。当被问起其中的缘故时,我这样答道:
大王,这座暖房与莲花池将在此处。
Tatthā’pi puthuvī kampi, puṭṭho tassā’ha kāraṇaṃ; ‘‘Jantaghara pokkharaṇī, ayaṃ hessati bhūmipa’’.
他前往那座王宫的城门楼,
仙人便用那些同样的花,供养了那个地方。
Tasseva rājagehassa, gantvāna dvārakoṭṭhakaṃ; Tattakehe’va pupphehi, taṃ ṭhānaṃ pūjayī isi.
就在此处,大地震动,他身毛竖立,激动不已;
国王询问缘由,长老便为他说其缘由。
Tatthāpi puthuvīkampi, haṭṭhalomo atīvaso; Rājā taṃ kāraṇaṃ pucchi, thero tassā’ha kāraṇaṃ.
于此劫中,从三位佛陀的菩提树而来,
从南方取来枝条,种于此地,大王。
Imamhi kappe buddhānaṃ, tiṇṇannaṃ bodhirukkhato; Ānetvā dakkhiṇāsākhā, ropitā idha bhūmipa.
我们如来的菩提枝,亦为南方所出;
即将于此地安立,大王。
Tathāgatassa amhākaṃ, bodhisākhāpi dakkhiṇā; Imasmiṃyeva ṭhānamhi, patiṭṭhissati bhūmipa.
从那里,大长老前往大无忧树花环平台;
同样多的花朵,便在那处散落。
Tato’gamā mahāthero, mahāmucalamālakaṃ; Tattakāneva pupphāni, tasmiṃ ṭhāne samokiri.
即便如此,大地依然震动;被问及“大地为何震动”时,我说明了原因。
Tathāpi puthavī kampi, puṭṭho tassā’ha kāraṇaṃ; Saṅghassu posathā gāraṃ, idha hessati bhūmipa.
随后,大地之主前往问芒果台;
成熟的芒果,色香与味,无上微妙。
Pañhambamālakaṭṭhānaṃ, tato’gamā mahīpati; Supakkaṃ ambapakkañca, vaṇṇagandharasuttamaṃ.
国王的御苑守护者,呈上了一个大芒果;
国王将那个极为悦意的芒果,呈献给了长老。
Mahantaṃ upanāmesi, rañño uyyānapālako; Taṃ therassupanāmesi, rājā atimanoramaṃ.
利益众生的长老,示现了坐下的姿态;
国王便在那里铺设了殊胜的敷具。
Thero nisīdanākāraṃ, dassesi janatā hito; Attharāpesi tattheva, rājā attharaṇaṃ varaṃ.
大地之主将芒果给予坐在那里的长老;
长老受用之后,便为国王种下芒果核。
Adā tattha nisinnassa, therassambaṃ mahīpati; Thero taṃ paribhuñjitvā, ropanatthāya rājino.
Ambaṭṭhikaṃ adā rājā, taṃ sayaṃ tattha ropayi; Hatthe tassoparithero, dhovi tassa viruḷhiyā.
就在那一刹那,嫩芽从种子中破出,
渐次,它长成一棵大树,枝叶繁茂。
Taṃ khaṇaṃyeva bījamhā, tamhā nikkhamma aṅkuro; Kamenā’ti mahārukkho, pattapakkadharo ahu.
目睹这神变后,国王及其随行大众,
恭敬而立,向长老手中所生之树礼拜。
Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā, parisā sā sarājikā; Namassamānā aṭṭhāsi, there hatthatanuruhā.
那时长老便将一把八朵之花,撒在那里;
即便如此,大地亦震动,若问是何因缘,我便说出此中缘由。
Thero tadā pupphamuṭṭhi, aṭṭha tattha samokiri; Tathāpi puthavīkampi, puṭṭho tassā’ha kāraṇaṃ.
人主啊,对于众多获得利养的僧众,
此处将成为他们聚集并分配利养之处。
Saṅghassappannalābhānaṃ, anekesaṃ narādhipa; Saṅgammabhājanaṭhānaṃ, idaṃ ṭhānaṃ bhavissati.
然后前往四柱厅处,将花撒在那里;
同样多的花,在那里大地亦为之震动。
Tato gantvā catussāla-ṭhānaṃ tattha samokiri; Tattakāneva pupphāni, kampi tatthāpi medinī.
Taṃ kampakāraṇaṃ pucchi, rājā thero viyākari; Tiṇṇannaṃ pubbabuddhānaṃ, rājuyyāna paṭiggahe.
Dāna vatthunā’haṭāni, dīpavāsīhi sabbato; Idha ṭhapetvā bhojesuṃ, sasaṅghe sugate tayo.
而今就在这里,将有一座四方大殿;
此处将成为僧团的斋堂,大王。
Idāni pana ettheva, catussālā bhavissati; Saṅghassa idha bhattaggaṃ, bhavissati narādhipa.
从大塔所在之处,因他善知处与非处;
玛欣德大长老——岛洲之灯,来到了。
Mahathūpaṭhitaṭhānaṃ, ṭhānāṭhānavidūtato; Agamāsi mahāthero, mahindo dīpadīpano.
那时,在王家园苑的围墙之内,有一小水池;
那里有一处名为迦俱陀的水池,就在它的近水上方。
Tadā antoparikkhepe, rājuyyānassa khuddikā; Kakudhavhā ahu vāpī, tasso’pari jalantike.
当长老到达那里时,那里有一处适宜建塔的高地;
他们为国王带来了八袋瞻波迦花。
Thūpārahaṃ thalaṭhānaṃ, ahu there tahiṃ gate; Rañño campakapupphānaṃ, puṭakāna’ṭṭha āharuṃ.
国王将这些瞻波迦花奉与长老;
长老以他们瞻波迦花,供养彼果。
Tāni campakapupphāni, rājā therassu’pānayi; Thero campakapupphehi, tehi pūjesi taṃ phalaṃ.
Tatthāpi puthavī kampi, rājā taṃ kampakāraṇaṃ; Pucchi thero’nu pubbena, āhataṃ kampakāraṇaṃ.
大王,此处是四位佛陀所曾受用之处;
此为应起塔之处,为利益众生,为众生安乐。
Idaṃ ṭhānaṃ mahārāja, catubuddha nisevitaṃ; Thūpārahaṃ hitatthāya, sukhatthāya ca pāṇinaṃ.
Imamhi kappe paṭhamaṃ, kakusandho jino ahu; Sabba dhammavidū satthā, sabbalokānukampako.
Mahātitthavhayaṃ āsi, mahāmeghavanaṃ idaṃ; Nagaraṃ abhayaṃ nāma, puratthimadisāya’hu.
迦昙波河对岸,有位国王名无畏;
当时此岛名为能量岛。
Kadamba nadiyā pāre, tattha rājā’bhayo ahu; Ojadīpoti nāmena, ayaṃ dīpo tadāahu.
虽有罗刹在此拥护众人,疾疫却仍蔓延;
具足十力的迦拘沙佛,见此灾患,
Rakkhasehi janasse’ttha, rogo pajjarako ahu; Kakusandho dasabalo, disvāna tadupaddavaṃ.
即往彼处,调伏众生,转正法轮;
悲悯之力所驱使,欲于此岛成就此事。
Taṃ gantvā sattavinayaṃ, pavattiṃ sāsanassa ca; Kātuṃ imasmiṃ dīpasmiṃ, karuṇā balacodito.
Cattālīsasahassehi, tādīhi parivārito; Nabhasā’gamma aṭṭhāsi, devakūṭamhi pabbate.
依正自觉者之威神力,此间疾病流行;
大王,当时整个岛上的疾病悉皆平息。
Sambuddhassā’nubhāvena, rogo pajjarako idha; Upasanto mahārāja, dīpamhi sakale tadā.
Kattha ṭhito adhiṭṭhāsi, narissara munissaro; Sabbe maṃ ajja passantu, ojadīpamhi mānusā.
一切人皆欲来至我处;
愿众人无难而来,大牟尼亦速至!
Āgantukāmā sabbeva, manussā mama santikaṃ; Āgacchantu akicchena, khippañcāpi mahāmuni.
那光芒照耀的牟尼王与辉耀的山,
国王与市民们看见后,即刻近前。
Obhāsayantaṃ munindaṃ taṃ, obhāsantañca pabbataṃ; Rājā ca nāgarā ceva, disvā khippaṃ upāgamuṃ.
Devatā balidānatthaṃ, manussā ca tahiṃ gatā; Devatā iti maññiṃsu, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.
那位国王极其欢喜,向那位牟尼王礼敬;
以饮食邀请后,迎请至城附近。
Rājā so munirājaṃ taṃ, atihaṭṭho’bhi vādiya; Nimantayitvā bhattena, ānetvā purasanti kaṃ.
为牟尼王与比丘僧伽,置备了最上可坐之处;
思惟:“此地愉悦、不拥挤。”
Sasaṅghassa munindassa, nisajjārahamuttamaṃ; Ramaṇīyamidaṃ ṭhāna-masambādhanti cintiya.
于所建悦意凉亭,殊胜高座之上,据传;
这位国王请正自觉者与僧团在此就座。
Kārite maṇḍape ramme, pallaṅkesu vare sutaṃ; Nisīdāpesi sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ idha bhūpati.
人们看见世间导师与僧团已经就座;
人们从四面八方带来了灯盏与礼物。
Nisinnampi ca passantā, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ; Dīpe manussā ānesuṃ, paṇṇākāre samantato.
以各自带来的种种嚼食与啖食,
那位国王以此令僧团与世间导师皆得饱足。
Attano khajjabhojjehi, tehi tehā’bhatehi ca; Santappesi sasaṅghaṃ taṃ, rājā so lokanāyakaṃ.
就在此处,于那位胜者用完午斋安坐之时,
国王布施了大渡津园,作为殊胜的供养。
Idheva pacchābhattaṃ taṃ, nisinnassa jinassa so; Mahā titthakamuyyānaṃ, rājā’dā dakkhiṇaṃ varaṃ.
那时,在大渡津林中,非时之花以为庄严;
佛陀接受之时,大地震动。
Akālapupphā laṅkāre, mahātitthavane tadā; Paṭiggahite buddhena, akampittha mahāmahī.
Ettheva so nisīditvā, dhammaṃ desesi nāyako; Cattālīsa sahassāni, pattā maggaphalaṃ narā.
世尊在大渡津林中作日间住后,
于傍晚时分,前往那片堪作菩提道场的大地。
Divāvihāraṃ katvāna, mahātitthavane jino; Sāyaṇhasamaye gantvā, bodhiṭhānārahaṃ mahi.
于彼处安坐,入于定境,复从定出;
正自觉者如是思惟:为利益岛上的众生。
Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato; Iti cintayi sambuddho, hitatthaṃ dīpavāsinaṃ.
从我那棵尸利沙菩提树,取来南枝;
令比丘尼露帕难陀与比丘尼众一同前来。
Ādāya dakkhiṇaṃ sākhaṃ, bodhito me sirīsato; Āgacchatu rūpanandā, bhikkhunī sahabhikkhunī.
那位长老尼了知他心中所想,随即……
于是他带着国王到了那里,走近那棵树。
Tassa taṃ cittamaññāya, sā therī tadanantaraṃ; Gahetvā tattha rājānaṃ, upasaṅkamma taṃ taruṃ.
具大神力者命人绘成南枝的图样后,
那幅用雄黄画成的图,便安置在金盆中。
Lekhaṃ dakkhiṇasākhāya, dāpetvāna mahiddhikā; Manosilāya chinnaṃ taṃ, ṭhitaṃ hemakaṭāhake.
以神通力持菩提树,与五百比丘尼,
大王,她携此树来此,为诸天所环绕。
Iddhiyā bodhimādāya, sapañcasata bhikkhunī; Idhā’netvā mahārāja, devatā parivāritā.
Sasuvaṇṇa kaṭāhaṃ taṃ, sambuddhena pasārite; Ṭhapesi dakkhiṇe hatthe, taṃ gahetvā tathāgato.
为使它得以安立,他将那菩提树交给无畏王;
国王将它安立在大渡口处的园林中。
Patiṭṭhāpetuṃ pādāsi, bodhiṃ rañño’bhayassa taṃ; Mahātitthamhi uyyāne, patiṭṭhāpesi bhūpati.
Tato gantvāna sambuddho, Ito uttarato pana; Sirīsamālake ramme, Nisīditvā tathāgato.
他为众生开示正法,其时便有法的现观;
大地之主啊,二万有情得以现观于法。
Janassa dhammaṃ desesi, dhammābhisamayo tahiṃ; Vīsatiyā sahassānaṃ, pāṇānaṃ āsi bhūmipa.
胜者复从此处北行,抵达塔园胜地;
安坐其处入定,随后从定而起。
Tatopi uttaraṃ gantvā, thūparāmamahiṃ jino; Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato.
Dhammaṃ desesi sambuddho, parisāya tahiṃpana; Dasapāṇa sahassāni, pattamaggaphalāna’huṃ.
为令众人礼敬自己所行的法,
他将那位比丘尼连同随从一并交付后,安置于此。
Attano dhammakaraṇaṃ, manussānaṃ namassituṃ; Datvā saparivāraṃ taṃ, ṭhapetvā idha bhikkhuniṃ.
与千位比丘众,及大天弟子俱;
正自觉者安置于此处后,复向东方而去。
Saha bhikkhusahassena, mahādevañca sāvakaṃ; Ṭhapetvā idha sambuddho, tato pācinato pana.
立于宝冠座上,教导大众;
胜者与僧团一同升入空中,前往赡部洲洲。
Ṭhito ratanamālamhi, janaṃ samanusāsiya; Sasaṅgho nabhamuggantvā, jambudīpaṃ jino agā.
于此劫中第二位,导师拘那含佛;
一切智者之导师,悲悯一切世间者。
Imamhi kappe dutiyaṃ, koṇāgamana nāyako; Ahu sabbavidū satthā, sabbalokānukampako.
Mahānāmavhayaṃ āsi, mahāmeghavanaṃ idaṃ; Vaḍḍhamānapuraṃ nāma, dakkhiṇāya disāya’hu.
尔时,其处有王,名曰萨弥陀;
当时,此岛名为胜灯岛。
Samiddho nāma nāmena, tattha rājā tadā ahu; Nāmena varadīpo’ti, ayaṃ dīpo tadā ahu.
当时,胜灯岛上发生了旱灾之祸;
拘留孙胜者见到此灾祸。
Dubbuṭṭhupaddavo ettha, varadīpe tadā ahu; Jino sakoṇāgamano, disvāna tadupaddavaṃ.
此后,他安住于七灭诤法,并令教法流传;
为于此岛施行教法,他为悲心之力所策励;
Taṃ hutvā sattavinayaṃ, pavattiṃ sāsanassa ca; Kātuṃ imasmiṃ dīpasmīṃ, karuṇā balacodito.
他由三万如是调御的比丘所围绕;
从空中而来,安立于妙峰山的上空。
Tiṃsa bhikkhusahassehi, tādīhi parivārito; Nabhasā’gamma aṭṭhāsi, nabhe sumanakūṭake.
仰仗正自觉者的威神力,那场旱灾得以消尽;
当时人们说,因教法隐没之故,因而有了丰沛的降雨。
Sambuddhassā’nubhāvena, dubbuṭṭhi sā khayaṃ gatā; Sāsanāntaradhānattā, suvuṭṭhi ca tadāahu.
他站立彼处,发此决意:“人主中的无上牟尼,”
今日,愿殊胜岛上的所有人,皆得看见。
Tatta ṭhito adhiṭṭhāsi, narissaramunissaro; Sabbeva ajja passantu, varadīpamhi mānusā.
一切欲来我处的人们;
大牟尼言:“让他们无难、速来。”
Āgantukāmā sabbeva, manussā mama santikaṃ; Āgacchantu akicchena, khippañcā’ti mahāmuni.
见到那大士、牟尼主,以及光芒照耀的山岳;
国王与市民见此情景,便迅速前来。
Mahāsattaṃ munindaṃ taṃ, obhāsantañca pabbataṃ; Rājā ca nāgarā ceva, disvā khippamupāgamuṃ.
为向诸天献供,众人亦往彼处;
众人以为:世界导师与僧团,即诸天众。
Devatābalidānatthaṃ , manussā ca tahiṃ gatā; Devatā iti maññiṃsu, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ.
国王满心欢喜,向那位牟尼王行礼后,
以饮食邀请后,带至都城附近。
Rājā so munirājaṃ taṃ, atihaṭṭho’bhivādiya; Nimantayitvā bhattena, ānetvā purasantikaṃ.
为牟尼尊与僧团,敷设最胜应供之座;
“此处宜人,无有逼窄”,他这样思惟。
Sasaṅghassa munindassa, nisajjāraha muttamaṃ; Ramaṇīyamidaṃ ṭhānaṃ, asambādhanti cintiya.
令人愉悦的殿堂建成后,在殊胜的座床上,
此地的国主请正自觉者及僧团就座。
Kārite maṇḍape ramme, pallaṅkesu varesu taṃ; Nisīdāpayi sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ idha bhūpati.
瞻仰着安坐于此的世间导师与僧团,
犹如人们从岛上各处携来供品,
Nisinnampi’dha passantā, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ; Dīpe manussā ānesuṃ, paṇṇākāre samantato.
以自己的嚼食与啖食,
以及各自带来的那些,
他令佛陀及僧团都得到满足。
Attano khajjabhojjehi, Tehi tehā’bha tehi ca; Santappesi sasaṅghaṃ taṃ, Rājā so loka nāyakaṃ.
就在此处,他于食后为安坐的胜者准备了它;
国王将名为“大名者”的园林,作为殊胜的布施而供养。
Idheva pacchābhattaṃ taṃ, nisinnassa jinassa so; Mahānāmakamuyyānaṃ, rājā’dā dakkhiṇaṃ varaṃ.
那时,非时花严饰着大名林;
当佛陀接受时,大地为之震动。
Akālapupphālaṅkāre, mahānāmavane tadā; Paṭiggahite buddhena, akampittha mahāmahī.
导师便于此就座,宣说正法;
彼时,三万大众证得道果。
Ettheva so nisīditvā, dhammaṃ desesi nāyako; Tadā tiṃsa sahassāni, pattā maggaphalaṃ narā.
胜者在大名园中度过了日间休息,
于傍晚时分,前往那早已准备妥当的大地。
Divāvihāraṃ katvāna, mahānāmavane jino; Sāyaṇhasamaye gantvā, pubbadhodhiṭhitaṃ mahiṃ.
他在那里坐下,入定之后,从定中出起;
正觉者这样思惟,为岛上的众生谋福祉。
Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato; Iti cintesi sambuddho, hitatthaṃ dīpavāsinaṃ.
从我那棵优昙钵罗菩提树上,折取南枝;
愿金施比丘尼与随行的比丘尼众一同前来。
Ādāya dakkhiṇaṃ sākhaṃ, mamodumbarabodhito; Āyātu kanakadattā, bhikkhunī sahabhikkhunī.
那位长老尼了知他心中的念想后,随即
他带着国王到那里,走近那棵树。
Tassa taṃ cittamaññāya, sā therī tadanantaraṃ; Gahetvā tattha rājānaṃ, upasaṅkamma taṃ taruṃ.
那位具大神力者让人在南面的枝条上刻下文字后,
那以雌黄切断的枝条,便立于金盆之中。
Lekhaṃ dakkhiṇasākhāya, dāpetvāna mahiddhikā; Manosilāya chinnaṃ taṃ, ṭhitaṃ hemakaṭāhake.
她以神通力携菩提树而来,与五百比丘尼一同;
大王,她来到此处,被诸天所围绕。
Iddhiyā bodhimādāya, sapañcasahabhikkhunī; Idhāgantvā mahārāja, devatāparivāritā.
当正觉者展开(手掌)时,那带着金盆的(枝条);
如来拿起它,放在右手上。
Sasuvaṇṇakaṭāhaṃ taṃ, sambuddhena pasārite; Ṭhapesi dakkhiṇe hatthe, taṃ gahetvā tathāgato.
为了在具足成就的国王之处树立它,他给了国王一百金币;
国王将它树立在大名园中。
Patiṭṭhāpetuṃ rañño’dā, samiddhassa sataṃ tahiṃ; Mahānāmamhi uyyāne, patiṭṭhāpesi bhūpati.
Tato gantvāna sambuddho, sirīsamālakuttare; Janassa dhammaṃ desesi, nisinno nāgamālake.
听闻彼法之宣说,于彼处得法现观;
有二万众生得法现观,大地之主啊。
Taṃ dhammadesanaṃ sutvā, dhammābhisamayo tahiṃ; Vīsatiyā sahassānaṃ, pāṇānaṃ āsi bhūmipa.
他来到过去诸佛曾坐的那处殊胜之地;
于彼处坐下,入于定中;从定中出,
Pubbabuddhanisinnaṃ taṃ, ṭhānaṃ gantvā puruttaraṃ; Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato.
Dhammaṃ desesi sambuddho, parisāya tahiṃ pana; Dasapāṇasahassāni, pattā maggaphalaṃ ahuṃ.
为令众人礼敬,他将腰带舍利
连同随从,授予并安置此比丘尼于此。
Kāyabandhanadhātuṃ so, manussehi namassituṃ; Datvā saparivāraṃ taṃ, ṭhapetvā idha bhikkhuniṃ.
与千位比丘,及大善贤弟子;
正觉者在此停留,距宝珠花鬘不远。
Saha bhikkhusahassena, mahāsummañca sāvakaṃ; Ṭhapetvā idha sambuddho, oraṃ ratanamālato.
停留于善见花鬘处,教导众人;
与僧团一同升至空中,胜者前往赡部洲洲。
Ṭhapetvā sudassane māle, janaṃ samanusāsiya; Sasaṅgho nabhamuggamma, jambudīpaṃ jino agā.
此劫中的第三位,是种姓迦叶的胜者;
他是一切知者、导师,悲悯一切世间。
Imamhi kappe tatiyaṃ, kassapo gottato jino; Ahu sabbavidū satthā, sabbalokānukampako.
曾有一处大云林,名为大海洋;
有一座名为广大的城,坐落于西方。
Mahāmeghavanaṃ āsi, mahāsāgaranāmakaṃ; Visālaṃ nāma nagaraṃ, pacchimāya disāya’hu.
那时,那里有一位名为胜者的国王;
这个岛当时名为曼陀岛。
Jayanto nāma nāmena, tattha rājā tadā ahu; Nāmena maṇḍadīpoti, ayaṃ dīpo tadā ahu.
Tadā jayantarañño ca, rañño kaniṭṭhabhātu ca; Yuddhaṃ upaṭṭhitaṃ āsi, bhiṃsanaṃ sattahiṃsanaṃ.
那位具足十力的迦叶佛,因那场战争,对众生……
见大灾祸,大悲的牟尼。
Kassapo so dasabalo, tena yuddhena pāṇinaṃ; Mahantaṃ byasanaṃ disvā, mahākāruṇiko muni.
摧灭彼军,为调伏众生、流布教法,
于此岛上,为悲心之力所策励而作。
Taṃ hantvā sattavinayaṃ, pavattiṃ sāsanassa ca; Kātuṃ imasmiṃ dīpasmiṃ, karuṇābalacodito.
为二万位如是圣者所围绕;
从空中降临,立于善峰山上。
Vīsatiyā sahassehi, tādīhi parivārito; Nabhasā’gamma aṭṭhāsi, subhakūṭamhi pabbate.
安住彼处,人中之主、牟尼中之主作此决意:
愿今日曼陀岛上的众人,皆能见到我。
Tatraṭhito adhiṭṭhāsi, narissara munissaro; ‘‘Sabbe maṃ ajja passantu, maṇḍadīpamhi mānusā.
Āgantukāmā sabbeva, mānusā mama santikaṃ; Āgacchantu akicchena, khippañcā’ti mahāmuni.
那照耀的牟尼王与照耀的山;
国王与市民们看见后,迅速前往。
Obhāsantaṃ munindaṃ taṃ, obhāsantañca pabbakaṃ; Rājā ca nāgarā ceva, disvā khippaṃ upāgamuṃ.
众人各自为成就自身的胜利而努力;
诸天为供养而前往那座山。
Attano attano patta-vijayāya janā bahū; Devatā balidānatthaṃ, taṃ pabbatamupāgatā.
Devatā iti maññiṃsu, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ; Rājā ca so kumāro ca, yuddhamujjhiṃsu vimhitā.
Rājā so munirājaṃ taṃ, atihaṭṭho’bhivādiya; Nimantayitvā bhattena, ānetvā purasantikaṃ.
为僧团随行的牟尼王,备下最胜可坐之处;
心中思量:“此处悦意美妙,亦不拥挤。”
Sasaṅghassa munindassa, nisajjārahamuttamaṃ; Ramaṇīyamidaṃ ṭhāna-masambādhanti cintiya.
在那建造精美的庄严亭阁中,于最胜的坐榻之上,
国王恭请正自觉者与僧团一同安坐于此。
Kārite maṇḍape ramme, pallaṅkesu varesu taṃ; Nisīdāpesi sambuddhaṃ, sasaṅghaṃ idha bhūpati.
众人得见世间导师与僧团同坐于此,
岛上居民从四方带来了诸般供养。
Nisinnampidha passantā, sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ; Dīpe manussā ānesuṃ, paṇṇākāre samantato.
以自己所带的饮食,以及他们各各奉上的诸食,
那位国王令世尊及僧众饱足,以此供养世间导师。
Attano khajjabhojjehi, tehi tehā’bhatehi ca; Sasantappesi sasaṅghaṃ taṃ, rājā so lokanāyakaṃ.
就在此处,食后,胜者端坐之时;
国王将大海洋园,施为最胜之供养。
Idhe’va pacchābhattaṃ taṃ, nisinnassa jinassa so; Mahāsāgaramuyyānaṃ, rājā’dā dakkhiṇaṃ varaṃ.
于大海洋园中,以非时花为饰;
佛陀纳受时,大地为之震动。
Akālapupphalaṅkāre , mahāsāgarakānane; Paṭiggahite buddhena, akampittha mahāmahī.
导师即于此地端坐,宣说法义;
那时,两万人证得预流果。
Ettheva so nisīditvā, dhammaṃ desesi nāyako; Tadā vīsaṃ sahassāni, sotāpattiphalaṃ narā.
于大海林中度过日间安住后,
傍晚时分,善逝前往昔日菩提树所在之地。
Divā vihāraṃ katvāna, mahāsāgarakānane; Sāyanhe sugato gantvā, pubbabodhiṭṭhitaṃ mahiṃ.
在那里坐下,入定之后,从定而起;
正自觉者如是思惟:为利益岛民。
Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato; Iti cintesi sambuddho, hitatthaṃ dīpavāsinaṃ.
从我那榕树菩提树,取来右枝;
愿善法比丘尼现在与诸比丘尼同来。
Ādāya dakkhiṇaṃ sākhaṃ, mama nigrodhabodhito; Sudhammā bhikkhunī etu, idāni sahabhikkhunī.
了知他的心念后,那位长老尼随即——
带着国王,来到那棵树前。
Tassa taṃ cittamaññāya, sā therī tadanantaraṃ; Gahetvā tattha rājānaṃ, upasaṅkamma taṃ taruṃ.
具大神力者命人写下关于右枝的书信后,
以雄黄切割后,置于金碗中。
Lekhaṃ dakkhiṇasākhāya, dāpetvāna mahiddhikā; Manosilāya chinnaṃ taṃ, ṭhitaṃ hemakaṭāyake.
以神通持菩提,与五百比丘尼一起;
大王,被带至此处,为天众围绕。
Iddhiyā bodhimādāya, sapañcasatabhikkhunī; Idhānetvā mahārāja, devatāparivāritā.
正自觉者展开那带金碗的它;
如来接过,置于右手之中。
Sasuvaṇṇakaṭāhaṃ taṃ, sambuddhena pasārite; Ṭhapesi dakkhiṇe hatthe, taṃ gahetvā tathāgato.
为了在那里为胜者国王建立百柱纪念堂;
国王建立于大海园。
Patiṭṭhāpetuṃ rañño’dā, jayantassa sataṃ tahiṃ; Mahāsāgaramuyyāne, patiṭṭhāpesi bhūpati.
于是,正自觉者前往北方的龙亭;
于无忧树园中坐,为檀那说法。
Tato gantvāna sambuddho, nāgamāḷakauttare; Dhanassa dhammaṃ desesi, nisinno’sokamāḷake.
听闻那次说法后,于彼处获得了法的现观;
为四千众生及四位人王。
Taṃ dhammadesanaṃ sutvā, dhammābhisamayo tahiṃ; Ahu pāṇasahassānaṃ, catunnaṃ manujādhipa.
Pubbabuddhanisitaṃ taṃ, ṭhānaṃ gantvā punuttaraṃ; Nisinno tattha appetvā, samādhiṃ vuṭṭhito tato.
Dhammaṃ desesi sambuddho, parisāya tahiṃ pana; Dasapāṇasahassāni, pattamaggaphalāna’huṃ.
Jalasāṭikadhātuṃ so, manassehi namassituṃ; Datvā saparivāraṃ taṃ; Ṭhapetvā idha bhikkhunī.
与一千位比丘一起,及一切充满欢喜的弟子;
将他们安置在离河不远的善见堂。
Saha bhikkhusahassena, sabbanandiñca sāvakaṃ; Ṭhapetvā nadīto oraṃ, so sudassanamāḷato.
在喜悦堂中,教导众人;
胜者与僧团一同升入虚空,前往阎浮洲。
Somanasse māḷakasmiṃ, janaṃ samanusāsiya; Saṅghena nabhamuggantvā, jambudīpaṃ jino agā.
于此劫中,乔达摩是第四位胜者;
导师遍知一切法,悲悯一切世间。
Ahu imasmiṃ kappasmiṃ, catutthaṃ gotamo jino; Sabbadhammavidū satthā, sabbalokānukampako.
他初次来此,便作了驱逐夜叉之事;
第二次,他再度归来,行调伏诸龙之事。
Paṭhamaṃ so idhāgantvā, yakkhaniddhamanaṃ akā; Dutiyaṃ punarāgamma, nāgānaṃ damanaṃ akā.
于善贤城,受名为摩尼眼的龙延请;
第三次,他再度归来,与僧团一同在此进食。
Kalyāṇiyaṃ maṇiakkhi nāgenā’bhinimantito; Tatiyaṃ punarāgamma, sasaṅgho tattha bhuñjiya.
前佛曾站立之处,以及此塔的礼敬之所;
受用遗物的处所,与诸坐处,皆为牟尼所曾受用。
Pubbabodhiṭhitaṭhānaṃ, thūpaṭhānamidampi ca; Paribhogadhātuṭhānañca, nisajjāyo’pabhuñjiya.
前佛曾站立之处,大牟尼前往近处;
那时,世间之光(佛陀)因世间无人,而降临楞伽岛等地。
Pubbabuddhaṭhitaṭṭhānā, oraṃ gantvā mahāmuni; Laṃkādīpe lokadīpo, manussābhāvato tadā.
于岛上教导天众与龙众;
胜者(佛陀)与僧众一同升入空中,前往阎浮洲。
Dīpaṭṭhaṃ devasaṅghañca, nāge samanusāsiya; Sasaṅgho nabhamuggantvā, jambudīpaṃ jino agā.
Evaṃ ṭhānamidaṃ rāja, catubuddhanisevitaṃ; Tasmiṃ ṭhāne mahārāja, thūpo hessati’nāgate.
此塔藏有佛陀舍利一斗,名为舍利之藏;
塔高二百肘,以‘金环’之名著称。
Buddhasārīradhātūnaṃ, doṇadhātunidhānavā; Vīsaṃhatthasataṃ ucco, hemamālī’ti vissuto.
Ahameva kāressāmi, icchāha puthavissaro; Idha aññāni kiccāni, bahūni tava bhūmipa.
你应当完成那些事务;而此事务,将由你的孙子来完成。
Tāni kārehi nattāte, kāressati imaṃ pana; Mahānāgassa te bhātu, uparājassa atrajo.
So yaṭṭhālayatissoti, rājā hessata’nāgate; Rājā goṭṭhābhayo nāma, tassa putto bhavissati.
Tassa putto kākavaṇṇa-tisso nāma bhavissati; Tassa rañño suto rāja, mahārājā bhavissati.
Duṭṭhagāmaṇisaddena, pākaṭo’bhayanāmako; Kāressatī’dha thūpaṃ so, mahā tejiddhivikkamo.
Iccāha thero therassa, vacane ne’ttha bhūpati; Ussāpesi silāthambhaṃ, taṃ pavattiṃ likhāpiya.
在楞伽岛的大地上,有座美丽的大云林——蒂萨禅苑;
那位具大神力的大玛欣德长老,接受了这座禅苑;
Rammaṃ mahāmeghavanaṃ, tissārāmaṃ mahāmahī; Mahāmahindathero so, paṭiggayha mahiddhiko.
自身不动不摇,而令大地在八处震动;
为乞食而入如海之城。
Akampo kampayitvāna, mahiṃ ṭhānesu aṭṭhasu; Piṇḍāya pavisitvāna, nagaraṃ sāgarūpamaṃ.
于王宫中用餐毕,出离殿堂;
坐于欢喜林间,彼处犹如火聚。
Rañño ghare bhattakiccaṃ, katvā nikkhamma mandiraṃ; Nisajja nandanavane, aggikkhandhopamaṃ tahiṃ.
向那里的人们宣说经法,使千人在那里证得道果;
令其证得道果后,便住于大云林中。
Suttaṃ janassa desetvā, sahassaṃ mānuse tahiṃ; Pāpayitvā maggaphalaṃ, mahāmeghavane vasi.
第三日,长老于王宫中受食;
坐于欢喜园中,开示毒蛇譬喻。
Tatiye divase thero, rājagehamhi bhuñjiya; Nisajja nandanavane, desiyā’sivisopamaṃ.
Pāpayitvā’bhisamayaṃ, sahassapurise tato; Tissārāmaṃ agā thero, rājā ca sutadesano.
他走近长老坐下,然后请问胜者的教法:
“尊者,教法已确立了吗?”“人主,尚未。”
Theraṃ upanisīditvā, so pucchi jinasāsanaṃ; Patiṭṭhitannu bhante’ti, na tāva manujā’dhipa.
人主啊,为行布萨等僧团羯磨,依胜者的教令,
在此划定界后,教法将得以确立。
Uposathādikammatthaṃ, jinā’ṇāya janādhipa; Sīmāya idha baddhāya, patiṭṭhissati sāsanaṃ.
大长老如此说后,国王这样对他说:
持炬者啊,我将遵从正自觉者的教令,在此安居。
Icca’bravi mahāthero, taṃ rājā idamabravi; Sambuddhā’ṇāya antohaṃ, vassissāmi jutindhara.
Tasmā katvā puraṃ anto-sīmaṃ bandhatha sajjukaṃ; Iccā’bravi mahārājā, thero taṃ idhamabravi.
既然如此,大地之主,你当自知;
我们将划定结界通行之地,以作利益。
Evaṃ sati tuvaṃyeva, pajāna puthavissara; Sīmāya gamanaṭṭhānaṃ, bandhissāma mayaṃ hitaṃ.
大地之主说‘善哉’后,犹如天王在欢喜园;
他进入了自己那以大云林为乐的宫殿。
‘‘Sādhū’’ti vatvā bhūmindo, devindo viya nandanā; Mahāmeghavanārammā, pāvisi mandiraṃ sakaṃ.
第四日,长老在王宫中受食后,
坐于欢喜林中,宣说无火之法。
Catutthe divase thero, rañño gehamhi bhuñjiya; Nisajja nandanavane, desesa’namanaggiyaṃ.
令饮不死之水后,他与千人于彼处;
大长老来到大云林园。
Pāyetvā’matapānaṃ so, sahassapurise tahiṃ; Mahāmeghavanārāmaṃ, mahāthero upāgami.
清晨,令鼓声巡城,庄严此殊胜之城;
以及通往精舍村的道路,与精舍的四周。
Pāto bheriṃ carāpetvā, maṇḍayitvā puraṃ varaṃ; Vihāragāmimaggañca, vihārañca samantato.
他是战车之雄,立于车上,众庄严具足;
偕同大臣、后宫眷属,及具备车乘、象马之军;
Rathesabho rathaṭṭho so, sabbālaṅkārabhūsito; Sahāmacco sahorodho, sayoggabalavāhano.
Mahatā parivārena, sakārāmamupāgami; Tattha there upagantvā, vanditvā vandanārahe.
与诸长老一同前往,到了河边的浅滩;
随后,耕者手持金犁,走了过来。
Saha therehi gantvāna, nadiyo’parititthakaṃ; Tato kasanto agami, hemanaṅgalamādiya.
大莲华与白象,两头祥瑞的龙象;
系于金犁,在最初的矛饰之处。
Mahāpadumo kuñjaro ca, ubho nāgā sumaṅgalā; Suvaṇṇanaṅgale yuttā, paṭhame kuntamāḷake.
四支大军,与诸长老一同的刹帝利;
持犁与扶犁,示现之后,降伏怨敌。
Caturaṅgamahā seno, saha therehi khattiyo; Gahetvā naṅgalaṃ sītaṃ, dassayitvā arindamo.
装饰庄严的满瓶,种种色彩的吉祥之旗;
钵、旃檀香粉,以及金杖与银杖。
Samalaṅkataṃ puṇṇaghaṭaṃ, nānārāgaṃ dhajaṃ subhaṃ; Pātiṃ candanacuṇṇañca, soṇṇarajata daṇḍakaṃ.
明镜、满盛鲜花的宝匣、花鬘
众女子手持拱门、芭蕉与伞盖等物,簇拥围绕
Ādāsaṃ pupphabharitaṃ, samuggaṃ kusumagghiyaṃ; Toraṇakadalīchattādiṃ, gahititthi parivārito.
种种乐器齐声奏鸣,大军簇拥围绕
以赞颂与吉祥的歌谣,遍满四方。
Nānāturiya saṅghuṭṭho, balogha parivārito; Thutimaṅgalagītehi, pūrayanto catuddisaṃ.
发出“善哉”的欢呼,并数百次挥舞着衣物;
以盛大的节庆供养,地主耕作后便离去了。
Sādhukāra ninādeti, celukkhepasatehi ca; Mahatā chaṇapujāya, kasanto bhūmipo agā.
精舍与城市,皆行右绕礼;
到达界之行处的河流后,即告结束。
Vihārañca purañceva, kurumāno padakkhiṇaṃ; Sīmāya gamanaṭhānaṃ, nadiṃ patvā samāpayi.
Kenakena nimittena, sīmā ettha gatāti ce; Evaṃ sīmāgataṭhānaṃ, icchamānā nibodhatha.
在河的石渡处,石上有一道墙篱;
从此处至昆巴拉篱,再至大榕树。
Najjāpāsāṇatitthamhi , pāsāṇe kuḍḍavāṭakaṃ; Tato kumbalavāṭaṃ taṃ, mahānipaṃ tato agā.
由此至库库达帕林伽,次至大庭院;
由此至库贾玛杜拉,复至风池;
Tato kukudhapāḷiṅgo, mahāaṅgaṇago tato; Tato khujjamadhulañca, maruttapokkharaṇiṃtato.
Vijayārāma uyyāne, uttaradvārakoṭṭha go; Gajakumbhaka pāsāṇaṃ, thusavaṭṭhika majjhago.
203第二百零三(诗句编号)。
203.
无畏处的鹤岩,坐落于大坟场之中;
从铁匠村出来,前往长石之处。
Abhaye balākapāsāṇaṃ, mahāsusāna majjhago; Dīghapāsāṇakaṃ gantvā, kammāradeva gāmato.
前往尼拘陀树丛,到那野猪岩附近;
迪亚瓦萨婆罗门的天宫,位于东南方。
Nigrodha maṅgaṇaṃ gantvā, hiyagallasamīpake; Diyāvasabrāhmaṇassa, devokaṃ pubbadakkhiṇaṃ.
其后为特鲁摩帕林伽,
其后有四棵棕榈树;
在马场左侧,
生起两棵迦昙波树。
Tato telumapāliṅgo, Tato tālacatukkago; Assamaṇḍalavāmena, Dve kadambā ajāyisuṃ.
Tato marumbatittaṅgo, tato uddhaṃ nidiṃ agā; Paṭhama cetiya pācine, dve kadambā ajāyisuṃ.
在将军因陀古塔王统治时,达米罗人(达罗毗荼人)修治水道;
于远处截断河流,引水至城旁。
Senindaguttarajjamhi, damiḷā dakasuddhikā; Nadiṃ dūranti bandhitvā, nagarāsannamakaṃsu taṃ.
活着的卡丹巴树,已进入界内;
死去的卡丹巴树,则位于界外之岸边。
Jīva mānakadambañca, antosīmagataṃ ahu; Mataka dambatīrena, sīmāuddakadambagā.
从狮子洲渡口,渡河至对岸;
抵达石渡口后,仙人划定了界标。
Sīhasinā natitthena, uggantvā tīrato vajaṃ; Pāsāṇatitthaṃ gantvāna, nimittaṃ ghaṭṭayi isi.
当此相显现并被触动时,诸天与众人
便发出善哉之声,令教法得以善立。
Nimittetu pane’tasmiṃ, ghaṭṭite devamānusā; Sādhukāraṃ pavattesuṃ, sāsanaṃ suppatiṭṭhitaṃ.
Rañño dinnāya sītāya, nimitte parikittayi; Dvattiṃsamāḷakatthañca, thūpārāmatthameva ca.
大长老、大智者,宣说诸相已;
并如法宣说了边界之相。
Nimitte kittayitvāna, mahāthero mahāmati; Sīmantaranimitte ca, kittayitvā yathāvidhiṃ.
就在那一天,具自制者结定了一切界;
结界完成之时,大地震动。
Abandhī sabbā sīmāyo, tasmiṃyeva dinevasī; Mahāmahī akampittha, sīmābandhe samāpite.
第五日,长老于国王宫中受食后;
坐于欢喜园中,开示《嚼食经》。
Pañcame divase thero, rañño gehamhi bhuñjiya; Nisajja nandanavane, suttantaṃ khajjanīyakaṃ.
为大众说法后,即于彼处化度千人;
令饮不死甘露后,住于大云林。
Mahājanassa desetvā, sahassaṃ mānuse tahiṃ; Pāyetvā amataṃ pānaṃ, mahāmeghavane vasī.
第六天,长老在王宫中用餐后,
于欢喜园中坐,诵说《牛粪团经》。
Chaṭṭhepi divase thero, raññogehamhi bhuñjiya; Nisajja nandanavane, sutta gomaya piṇḍikaṃ.
说法已,令大集会中的知法者证悟;
令大众证得现观之后,住于大云林。
Desayitvā desanaññū, mahassaṃyeva mānuse; Pāpayitvā’bhisamayaṃ, mahā meghavane vasī.
第七日,长老在王宫中受食;
于喜林苑中安坐,转法轮。
Sattamepi dine thero, rājagehamhi bhuñjiya; Nisajja nandanavane, dhammacakkappavattanaṃ.
宣说经文已,度脱千人;
令其证悟后,便住于大云林中。
Suttantaṃ desayitvāna, sahassaṃyeva mānuse; Pāpayitvā’bhisamayaṃ, mahā meghavane vasi.
如是,这位持光者令八千、九千人证悟,
于七日之内,便令得证悟。
Evañhi aṭṭha navama-sahassāni jutindharo; Kārayitvā’bhisamayaṃ, divaseheva sattati.
Taṃ mahānandanavanaṃ, vuccate tena tādinā; Sāsanajotitaṭṭhāna-mīti jotivanaṃ iti.
国王从长老开始供养;
迅速运来宫殿的建材,
泥土充分干燥后用以建造。
Tissarāmamhi kāresi, Rājā therassa ādito; Pāsādaṃ sīghamukkāya, Sukkhā petvāna mattikā.
那座宫殿色泽乌黑,
因此,它在那里被称为;
得名为“黑殿精舍”。
Pāsādo kāḷakābhāso, Āsi so tena taṃ tahiṃ; Kāḷapāsāda pariveṇa-mīti saṅkhamupāgataṃ.
此后,大菩提寺与铜殿;
又建造了庄严的经堂与完善的斋堂。
Tato mahābodhigharaṃ, lohapāsāda meva ca; Salākaggañca kāresi, bhattasālañca sādhukaṃ.
众多的精舍与胜妙的池塘;
又建造了夜居所、昼居处及诸般场所。
Bahūni pariveṇāni, sādhu pokkharaṇīpi ca; Rattiṭhāna divāṭhāna-pabhutīni ca kārayi.
他因沐浴所犯之罪,发生在浴池岸边;
名为‘善浴精舍’者,即指彼精舍。
Tassa nahānapāpassa, nhānapokkharaṇītaṭe; Sunahātapariveṇanti, pariveṇaṃ pavuccati.
Tassa caṅkamitaṭhāne, dīpa dīpassa sādhuno; Vuccate pariveṇaṃ taṃ, dīghacaṅkamanaṃ iti.
他在那里进入最胜果等至,便得满足;
因此,那里被称为“果最胜精舍”。
Aggaphalasamāpattiṃ, samāpajja yahiṃ tuso; Phalagga pariveṇanti, etaṃ tena pavuccati.
不倚不靠,长老于彼处坐;
因此,那精舍被称为“长老依止精舍”。
Apassiya apassenaṃ, thero tattha nisīdiso; Therā passaya pariveṇaṃ, etaṃ tena pavuccati.
在那里,曾有众多天神前来亲近侍奉;
因此,那里便被称为“天神群围绕的精舍”。
Bahū marugaṇā yattha, upāsiṃsu upaccataṃ; Teneva taṃ marugaṇa-pariveṇanti vuccati.
将军王的长老迪迦桑达迦,
以八根大柱建起了一座小殿堂。
Senāpatitassa rañño, therassa dīghasandako; Kāresi cūḷapāsādaṃ, mahāthambhehi aṭṭhahi.
那里便是名为“Dīghasanda将军精舍”之处;
那座精舍被赞为居首、最胜。
Dīghasanda senāpati-pariveṇanti taṃ tahiṃ; Vuccate pariveṇaṃ taṃ, pamukhaṃ pamukhākaraṃ.
名为 Devānaṃpiyavacana 的 Apaguḷa,
在楞伽岛上,这是第一座大寺;
那位国王建造了这座大寺,并将其供养给具慧的大玛欣德长老。
Devānaṃpiyavacano’paguḷanāmo, Laṃkāyaṃ paṭhamamimaṃ mahāvihāraṃ; Rājā so sumatimahāmahindatheraṃ, Āgammā malamatimetthakārayitthāti.