第十二章
Dvādasama pariccheda
对不同地方的清净信心
Nānādesapasādo
这位长老是目犍连之子,是胜者教法的照亮者。
完成结集之后,他注视着未来。
Thero moggaliputto so, jinasāsana jotako; Niṭṭhāpetvāna saṃgītiṃ, pekkhamāno anāgataṃ.
顾念教法于边地之建立,
迦提月遣诸长老,各赴一方。
Sāsanassa patiṭṭhānaṃ, paccantesu avekkhiya; Pesesi kattike māse, tete there tahiṃ tahiṃ.
他派了末阐提长老去迦湿弥罗和犍陀罗。
他派遣大天长老前往摩醯娑曼陀罗。
Theraṃ kasmīragandhāraṃ, majjhantikamapesayi; Apesayī mahādeva-ttheraṃ mahisamaṇḍalaṃ.
他派了一位名叫护的长老去婆那婆私。
同样,他又派了名为丹玛·拉奇达的臾那人前往阿波兰多迦。
Vanavāsiṃ apesayi, theraṃ rakkhitanāmakaṃ; Tathā’parantakaṃ yona-dhammarakkhitanāmakaṃ.
派遣名为大法护的长老前往摩诃勒陀。
他把玛哈拉奇达长老派往了臾那世界。
Mahāraṭṭhaṃ mahādhamma-rakkhitatthera nāmakaṃ; Mahārakkhita theraṃ taṃ, yona lokamapesayi.
他派了中部长老,前往雪山地区;
他派了两位长老——索那和乌塔拉——前往金地。
Pesesi majjhimaṃ theraṃ, himavantapadesakaṃ; Suvaṇṇabhūmiṃ there dve, soṇamuttara meva ca.
大马欣德长老,以及伊帝亚长老和伍帝亚长老;
桑巴拉、跋陀萨罗以及他自己的共住弟子。
Mahāmahindattheraṃ taṃ, thera iṭṭiyamuttiyaṃ; Sambalaṃ bhaddasālañca, sake saddhivihārike.
于可爱楞伽岛上,汝等当立可爱胜者教法,
如是言已,遣五长老。
Laṃkādīpe manuññamhi, manuññaṃ jinasāsanaṃ; Patiṭṭhāpetha tumhe’ti, pañca there apesayi.
迦湿弥罗与犍陀罗,其时谷物已熟;
大神通龙王阿罗婆罗,降下夹雹之雨。
Tadā kasmīragandhāre, pakkaṃ sassaṃ mahiddhiko; Aravālo nāgarājā, vassaṃ karakasaññitaṃ.
使降雨后,凶暴者将一切抛入大海;
这时,末阐提长老迅速从空中飞去。
Vassā petvā samuddasmiṃ, sabbaṃ khipatidāruṇo; Tatra majjhantikatthero, khippaṃ gantvā vihāyasā.
长老于阿罗瓦罗湖面经行等处所作已办;
众龙见已,嗔怒而白于王。
Aravāladahevāri-piṭṭhe caṅkamanādike; Akāsi disvā taṃnāgā, ruṭṭhārañño nivedayuṃ.
那条龙王被激怒了,做出种种威吓的样子。
大风吹,云轰鸣并下雨。
Nāgarājā’tharuṭṭho so, vividhā bhisikā’kari; Vātā mahantā vāyanti, megho gajjati vassati.
闪电噼里啪啦地劈下来,从四面八方迸射而出;
大树和山峰也都崩塌坠落。
Phalantya’saniyo vijju, niccharanti tato tato; Mahiruhā pabbatānaṃ, kūṭāni papatanti ca.
各种不同形态的龙,从四面八方制造恐怖。
自己喷烟燃烧,还以种种方式怒骂。
Virūparūpā nāgā ca, bhiṃsāpenti samantato; Sayaṃ dhupāyati jalati, akkosanto anekadhā.
长老用神通力挡开了这一切恐怖景象。
他对那位龙王说,展示着最殊胜的力量。
Sabbaṃ taṃ iddhiyā thero, paṭibāhiya bhiṃsanaṃ; Avoca nāgarājaṃ taṃ, dassento balamuttamaṃ.
就算包括天界在内的整个世界都来恐吓我,
他没办法让我生起恐惧和害怕。
Sadeva kopi ce loko, āgantvā tāsayeyya maṃ; Na me paṭibalo assa, janetuṃ bhayabheravaṃ.
纵使你将整个大地,连同海洋与山岳,
大龙啊,举起后抛在我身上,
Sace’pi tvaṃ mahiṃ sabbaṃ, sasamuddaṃ sapabbataṃ; Ukkhipitvā mahānāga, khipeyyāsi mamo’pari.
你根本没办法让我产生恐惧和惊慌。
蛇王啊,这只会给你自己带来灾祸。
Neva me sakkuṇeyyāsi, janetuṃ bhayabheravaṃ; Aññadatthu tave‘va’ssa, vighāto uragādhipa.
长老闻已,即为骄慢已除之彼说法;
自此龙王,安住皈依与净戒。
Taṃsutvā nimmadassa’ssa, thero dhammamadesayi; Tato saraṇasīlesu, nāgarājā patiṭṭhahi.
同样地,八万四千条蛇;
就像在雪山一带,有很多乾闼婆、夜叉和鸠槃荼。
Tatheva caturāsīti-sahassāni bhujaṅgamā; Himavanteva gandhabbā, yakkhā kumbhaṇḍakā bahū.
般达迦夜叉,偕诃利帝夜叉女,
与五百子俱,证得初果。
Paṇḍako nāma yakkho tu, saddhiṃhārita yakkhiyā; Pañcasatehi puttehi, phalaṃ pāpuṇi ādikaṃ.
从今往后,不要再像以前那样生起愤怒了。
不要杀死兔子,众生也想要快乐。
‘‘Mā’’dāni kodhaṃ janiyittha, ito uddhaṃ yathāpure; Sasaghātañca mā’kattha, sukhakāmāhi pāṇino.
你们要对众生怀有慈爱,愿人们安乐地生活;
他们就这样受到他的教导,也照那样去做了。
Karotha mettaṃ sattesu, vasantu manujā sukhaṃ; Iti tenā’nusiṭṭhā te, tatheva paṭipajjisuṃ.
随后,那位龙主让长老坐上宝座,
让他坐下后,自己就站在他旁边,手里拿着拂尘侍候。
Tato ratanapallaṅke, theraṃ so uragādhipo; Nisīdāpiya aṭṭhāsi, bījamāno tadantike.
那时,住在迦湿弥罗和犍陀罗的人们来了;
为了供养龙王,考虑到那位有大神通的长老。
Tadā kasmīragandhāra-vāsino manujā’gatā; Nāgarājassa pūjatthaṃ, mantvā theraṃ mahiddhikaṃ.
向长老礼敬之后,他们坐在一边。
长老为他们宣说了毒蛇譬喻的法义。
Theramevā’bhi vādetvā, ekamantaṃ nisīdisuṃ; Tesaṃ dhammamadesesi, thero āsivisopamaṃ.
有八万人获得了法的现观。
十万名男子在长老身边出家。
Asītiyā sahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu; Satasahassa purisā, pabbajuṃ therasantike.
从那时起,迦湿弥罗和犍陀罗的君王已不复存在,他们至今也没有。
他们曾是身披染色袈裟、以三宝为依止的光明者。
Tatoppabhupati kasmira-gandhāraṃ te idānipi; Āsuṃ kāsāva pajjotā, vatthuttayaparāyanā.
大天长老到了摩希沙曼达拉地区,
他在人群当中,讲说了《天使经》。
Gantvā mahādevatthero, desaṃ mahisamaṇḍalaṃ; Suttantaṃ devadūtaṃ so, kathesi janamajjhago.
Cattālīsa sahassāni, dhammacakkhuṃ visodhayuṃ; Cattālīsa sahassāni, pabbajiṃsu tadantike.
护法长老去后,立于虚空,向婆那婆私之人,
在大众中宣说《无始相应》。
Gantvā’tha rakkhitatthero, vanavāsiṃ nabhe ṭhito; Saṃyuttamanamataggaṃ, kathesi janamajjhago.
Saṭṭhi narasahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu; Sattatiṃsa sahassāni, pabbajiṃsu tadantike.
五百座寺院在那里建立起来。
那位长老就在那里这样把胜者的教法建立了起来。
Vihārānaṃ pañcasataṃ, tasmiṃdese patiṭṭhahi; Patiṭṭhāpesi tatthevaṃ, thero so jinasāsanaṃ.
臾那丹玛·拉奇达长老,抵达阿波兰多迦后,
于大众中宣说火聚譬喻经。
Gantvā’parantakaṃ thero, yonako dhammarakkhito; Aggikkhandhopamaṃ suttaṃ, kathetvā janamajjhago.
三万七千个众生聚集在那里,
他让众生尝到了不死之法,对诸法、对法义都很精通。
Sattatiṃsa sahassāni, pāṇe tattha samāgate; Dhammāmatamapāyesi, dhammā dhammesu kovido.
有一千个男人,还有比这更多的女人;
他们就是从刹帝利家族中,离家出家。
Purisānañca sahassañca, itthiyo ca tato’dhikā; Khattiyānaṃ kulāyeva, nikkhamitvāna pabbajuṃ.
玛哈丹玛·拉奇达尊者往诣大国,
于彼宣说玛哈那拉达·咖萨巴本生。
Mahāraṭṭhamisī gantvā, so mahādhammarakkhito; Mahānāradakassapavhaṃ, jātakaṃ kathayī tahiṃ.
八万四千人证得了道与果。
一万三千人在他身边出家。
Maggaphalaṃ pāpuṇiṃsu, caturāsīti sahassakā; Terasantu sahassāni, pabbajiṃsu tadantike.
那位玛哈丹玛·拉奇达仙人去了臾那国之后,
他在人群中间讲了《黑园经》。
Gantvāna yonavisayaṃ, so mahādhammarakkhito isi; Kāḷakārāma suttantaṃ, kathesi janamajjhago.
十万众生,七万众生,皆证道果;
一万众生,舍俗出家。
Pāṇasata sahassāni, sahassāni ca sattati; Maggaphalaṃ pāpuṇiṃsu, dasa sahassāni pabbajuṃ.
摩示摩仙人与四位长老一同前往后说法;
在雪山地区,转动法轮。
Gantvā catūhi therehi, desesi majjhimo isi; Himavantapadesasmiṃ, dhammacakkapavattanaṃ.
八亿众生证得了道与果。
五位长老各自让五个国家的人产生了净信。
Maggaphalapāpuṇiṃsu, asītipāṇa koṭiyo; Visuṃ te pañcaraṭṭhāni, pañcatherā pasādayuṃ.
十万男子众,各各于其跟前,
怀净信心,出家于正自觉者教法中。
Purisasatasahassāni, ekekasseva santike; Pabbajiṃsu pasādena, sammāsambuddha sāsane.
具大神通的索纳长老与郁多罗长老一同前往金地,
然而就在那时。
Saddhiṃ uttaratherena, soṇatthero mahiddhiko; Suvaṇṇabhūmiṃ agamā, tasmiṃ tu samaye pana.
王宫每有男婴诞生,罗刹女便从大海出来,
吞食之后离去。
Jāte jāte rājagehe, dārake ruddarakkhasī; Samuddato nikkhamitvā, bhakkhitvā pana gacchati.
就在那一刻,王宫里,
一位小王子出生了。
人们见已,
为罗刹之伴。
Tasmiṃ khaṇe rājagehe, Jāto hoti kumārako; There manussā passitvā, Rakkhasānaṃ sahāyakā.
Iti cintiya māretuṃ, sā yuvā upasaṅkamuṃ; ‘‘Kimetanti’’ca pucchitvā, theraṃ te eva māhute.
我们是来自雪山的沙门,罗刹女啊,不是同伴。
那位女罗刹带着她的随从,已经从大海里出来了。
Samaṇā mayaṃ himavantā, na rakkhasi sahāyakā; Rakkhasī sā saparisā, nikkhantā hoti sāgarā.
众人见之,同发巨吼之声。
长老化现倍增凶怖之罗刹。
Taṃ disvāna mahārāvaṃ, viraviṃsu mahājanā; Diguṇe rakkhase thero, māpayitvā bhayānake.
他将罗刹女并其眷属,从四面八方团团围困;
她们心想“这些人要把我们赶走”,惊怖之下逃跑了。
Taṃ rakkhasiṃ saparisaṃ, parikkhipi samantato; Idaṃ imehi uddhanti, mantvā bhītā palāyisā.
他在这片土地的四周设下了防护,
在那次集会中,长老宣说了《梵网经》。
Tassa desassa ārakkhaṃ, ṭhapetvāna samantato; Tasmiṃ samāgame thero, brahmajālamadesayi.
还有很多人坚定地皈依了三宝、持守戒律;
有六万人获得了法的现观。
Saraṇesu ca sīlesu, aṭṭhaṃsu bahavo janā; Saṭṭhiyā tu sahassānaṃ, dhammābhisamayo ahu.
三千五百名良家少年出家了;
一千五百位良家女子,也出家了。
Aḍḍhuḍḍhāni sahassāni, pabbajuṃ kuladārakā; Pabbajiṃsu diyaḍḍhantu, sahassaṃ kuladhītaro.
从那时起,在王宫中出生的王子们,
国王们给他取名为索奴德拉。
Tatoppabhuti sañjāte, rājagehe kumārake; Nāmaṃ kariṃsu rājāno, soṇuttara sanāmake.
胜者接引诸群生,
舍所证得甘露乐。
他们处处为世间利益而行;
谁会是对世间利益放逸的人呢?
Mahājanassāpi jinassa kaḍḍhanaṃ; Vihāya pattaṃ amataṃ sukhampite; Kariṃsu lokassa hitaṃ tahiṃ tahiṃ; Bhaveyya yo lokahite pamādavāti.