赞佛偈
Buddhathomanāgāthā
在种种有之中,
圆满三十波罗蜜;
正自觉者以行道,
恒常于舍离中舍弃一切;
Bhavābhavesu nekesu, Pūresi tiṃsapāramī; Cariyāyoca sambuddho, Pariccāgejahaṃsadā.
当他身为须大拏太子时,
安住已,亦将妃子曼坻施舍出去;
自用的黑羚羊皮与钵盂,
犹如在那弯曲的山间。
Vessantarattabhāvamhi , Ṭhitomaddiṃ pisoadā; Nijaṃkaṇhājinaṃjāliṃ, Viyaṃvaṅkatapabbate.
从彼处命终,往生兜率天,
先已具足福德者
以色等十处
超胜其他诸天
Tatocavitvātusite, Pureuppajjipuññavā; Rūpādidasaṭhānehi , Aññedeveatikkami.
以千个轮围世界
以十种方式遍至
为天人与梵天所劝请
心向佛位。
Cakkavāḷasahassehi, Dasahāgammasabbaso; Yācitodevabrahmūhi, Buddhabhāvamanonato.
五种观察,
持祥者观察已;
从彼处天界没后,以幻化之身,
降生于释迦族中。
Vilokanānisopañca , Viloketvāsirindharo; Tatocavitvāmāyāya, Uppajjisākiyekule.
在维萨迦月满月的殊胜之日,
在蓝毗尼园中降生
作狮子吼
那时行了七步
Visākhapuṇṇameseṭṭhe , Vijāyilumbinīvane; Sīhanādaṃpanādento, Sattapādaṃgatotadā.
那时,在空中辉耀的,
星辰、月亮与太阳;
大地上的诸般宝物,
种种鲜花亦盛开。
Virociṃsutadākāse , Tārocandadivākarā; Ratanānicabhūmaṭṭhā, Nānāpupphācapupphare.
无间地狱之火转为清凉,
饥渴亦得消除;
世界之间的大光明
当时,盲者得见
Sītāyanti avīcaggī , Khuppipāsācasohitā; Lokantaremahāpabhā, Andhāpassantitāvade.
未加敲击,乐器自鸣
天穹中乐器奏响
以甜美之音而奏
就在那集会之际
Aghaṭṭitāvāditāni , Tūriyānicaambare; Madhurenapanādiṃsu, Yasaṃsarenatāvade.
Thutigītānigāyantā, Devācakamalāsanā; Sammodentāvaaṭṭhaṃsu , Buddhaṅkurassasantike.
Kumārocārudhātīhi, Tositārājamandire; Vuddhosisusukhaṃkhemaṃ, Sakyakaññānamantare.
Soḷasavassikosakya , Nandanopitarāsatā; Rājatteabhisittosi, Modesituvanattaye.
如难陀般的金色光辉,
光彩明丽的耶输陀罗;
令大仙人生起忧悲,
乃是世间眼的良药。
Nandanānaṃsovaṇṇa , Vaṇṇasobhaṃyasodharaṃ; Sokāresimahesittaṃ, Lokanettarasāyanaṃ.
在第二十九年时,
正值吠舍佉月的满月之日;
他与军队一同出发,
乘车前往园林。
Ekūnatiṃsamevasse, Visākhapuṇṇamevare; Sahasenāyauyyāsi, Yānenuyyānamaṇḍalaṃ.
见到四种预兆后,
儿子诞生之事
听闻后,满怀欣喜,
翌日前往弥提罗城。
Nimittecaturodisvā , Puttassacavijāyanaṃ; Sutvāubbiggacittena, Naramitthapuretahiṃ.
从那座城返回后,
抵达了宫殿的台座;
犹如天王降临一般。
Paccāgammapuraṃtamhā , Pattopāsādamaṇḍalaṃ; Nippajjidevarājāva, Sayanesomahārahe.
以孙陀利为首,
以歌舞令其欢悦;
他如此享尽欲乐之后,
心生出离。
Sundarītaṃpurakkhitvā , Naccagītenatosayuṃ; Evaṃpisonaramitvā, Āhunikkhamamānaso.
Pathamaṃrāhulaṃputtaṃ, Passitvānikkhamāmahaṃ; Iticintiyamāneso, Agājāyānivesanaṃ;
他将脚踏过门槛,
伸颈向内张望,
细细察看时,便看见了。
Thapetvāpādadummāre , Gīvamantopavesayaṃ; Olokayaṃsapassittha, Nippannaṃtaṃsamātaraṃ.
她发出悲声,不留任何离去的余地,
耶输陀罗从睡梦中醒来,
Gaṇheyyaṃtaṃapanetvā , Bāhuṃcedeviyāahaṃ; Nadadenikkhamokāsaṃ, Pabujjhitvāyasodharā.
Buddhapattovapasseyyaṃ, Rāhulaṃiticintiya; Kaṇḍakaṃāruhitvāna, Tamhāchannenanikkhami.
Dvārāsayāvivariṃsu , Devatādvāramaṇḍalaṃ; Ratanukkāsahassāni, Jālayiṃsumarūtahiṃ.
切勿出家,愿你成就,
从此处,你将主宰七重大地;
你将成转轮王啊,
如此,波旬,你已被阻断。
Mānikkhamassusiddhattha, Itotvaṃsattamedine; Bhavissasecakkavattī , Itinīvāripāpimā.
Tagghajānāmitaṃmāra, Idhamātiṭṭhapakkama; Itimāraṃ palāpetvā, Vissaṭṭhosoabhikkami.
抵达阿耨摩河畔后,
将车乘与马匹一并遣返;
并命车匿返回城中;
向王妃禀报
Patvānomanadītīraṃ , Punāgamesituragaṃ; Channañcanagaraṃ bimbā; Devilāpaṭivedituṃ.
专为耶输陀罗编织的
散发着妙香的顶髻
以利剑斩断后,
将其抛向空中。
Bandhitaṃyasodharāya, Moḷiṃsugandhavāsitaṃ; Chetvākhaggenatiṇhena, Ukkhipitthatamambare.
八种最上资具,
纳受梵天所献之食已,
弃舍对国王与阿拉汉的执著,
为成就沙门义而往。
Aṭṭhaseṭṭhaparikkhāre , Dhāretvābrahmunābhate; Hitvārājārahaṃdussaṃ, Samaṇatthamupāgami.
行诸难行之业者,
六年精勤勇猛;
以粗粝饮食,
如是维持此身,乃极端苦行者。
Karontodukkaraṃkammaṃ , Chabbassāniparakkamo; Oḷārikannapānehi; Dehaṃyāpesiṭhītiyā.
在卫塞月圆之日,
满盛乳糜之钵,
持取苏迦陀所献后,
前往尼连禅河。
Visākhapuṇṇamehema, Pātiṃpāyasapūritaṃ; Sujātāyābhataṃgayha, Nerañcaramupāgami.
在尼连禅河岸边,
听闻那无上乳粥的供养之后,
沿最胜道折返,
来到菩提道场。
Nerañcarāyatīramhi , Sutvāpāyāsamuttamaṃ; Paṭiyatthavaramaggena, Bodhimaṇḍamupāgami.
在胜利座上,跏趺而坐,
坚定者安住后,决意道:
'我决不舍弃精进,'
已证佛果。
Jayāsanepallaṅkamhi , Ṭhitodhiṭṭhesidhītimā; Navīriyaṃjahissāmi, Apattoitibuddhataṃ.
帝释天执持法螺,
大梵天持白伞;
持着琵琶拨弄弹奏,
五髻乾闼婆立在那里。
Devindodhamayaṃsaṅkhaṃ , Setacchattaṃpitāmaho; Dhārayaṃvādentovīṇaṃ, Pañcasīkhoṭhitotahiṃ.
Thutigītānigāyantī, Aṭṭhāsuṃdevasundarī; Gahetvāhemamañjūsā, Surapupphehipūritā.
于日未沉没时,
击溃了魔军;
于黎明初现之时,
证得殊胜的佛果。
Anatthamentesūriye , Mārasenaṃpalāpayī; Aruṇuggamanekāle, Pattosibuddhataṃvaraṃ.
Paṭṭhānaṃsammasantassa, Nāthassadehatosubhā; Chabbaṇṇabhānicchadhanti , Vidhāvanti tahiṃ tahiṃ.
深蓝浅蓝与黄褐,
红与红交相辉映;
白与白交相辉映,
各呈其辉
Nīlānīlāpitāpītā, Rattārattācanicchare; Setāsetācamañciṭṭhā, Tamhātamhāpabhassarā.
佛陀之伞盖,亦当了知;
世尊了知法之甚深;
谛听诸法已,即作开示,
无有我慢而往诣
Buddhapattopibodheyya , Dhammagambhīrataṃjino; Nisāmetvānadesetuṃ, Nirussāhamupāgato.
Sahampatitadābrahmā , Desanāyābhiyācati; Tenasopathamaṃseṭṭhaṃ, Dhammacakkamadesayi.
那时,正自觉者成道方满一年,
在颇勒具那月的满月之日
前往释迦族之城
弟子们前后围绕
Ekavassovasambuddho , Varephagguṇapuṇṇame; Sakyānaṃnagaraṃgañchī, Sāvakehipurakkhato.
Samāgamamhiñātīnaṃ, Vassāpesisusītalaṃ; Mahāmeghañcadesesi , Vessantarassajātakaṃ.
与两位弟子一同前往
耶输陀罗的宫殿;
令她欢喜后,便宣说了
《月光紧那罗本生经》。
Gantvāsāvakayugena, Yasodharāyamandiraṃ; Taṃtosetvānadesesi, Candakinnarajātakaṃ.
于第七个雨安居期住下后,
在忉利天的石座上
以阿毗达摩令其喜悦
令众多天人与梵天众喜悦
Vasitvāsattamevasse , Tāvatiṃse silāsane; Abhidhammena tosesi, Devabrahmagaṇaṃbahuṃ.
Pattharaṃñāṇajālena, Lokaṃlokesisabbadā; Bodhetuṃbodhiyābhāya; Bodheyyajanapaṅkajaṃ.
见应被觉悟的众生
遍及层层轮围世界
前往之后,令他觉悟。
Bodhaneyyaṃjanaṃdisvā , Cakkavāḷaparaṃparā; Gantvāpivibodhesi, Buddhaseṭṭhosubodhimā.
巴卡等诸梵天,
诸夜叉如阿罗婆迦等;
诸天如普林达多等,
诸罗刹如针毛等。
Bakādikecabrahmāno, Yakkhecāḷavakādike; Purindadādikedeve, Sūcilomādirakkhase.
如佳奴索尼等婆罗门,
及温和的婆罗门;
如小腹等诸龙王,
如财护等诸象。
Jāṇusoṇādikeneke , Brāhmaṇecāvikakkhaḷe; Cūḷodarādikenāge, Dhanapālādikegaje.
Buddhāmayaṃtimaññante, Titthiyenekaladdhike; Damesidamataṃseṭṭho, Paravādappamaddano.
具足八十随形好,
具足三十二相
为一寻光轮所围绕
以光鬘为庄严
Anubyañjanasampanno , Esabāttiṃsalakkhaṇo; Byāmappabhāparikkhitto, Ketumālāsilaṅkhato.
Caturāsītisahassa , Dhammakkhandhesadesayi; Pañcatāthīsavassāni, Tilokassahitāyave.
行持佛事
承载殊胜的世间利益
令被束缚的众生得解脱,
恒时度过岁月。
Buddhakiccaṃkarontoso, Vahaṃlokahitaṃvaraṃ; Mocayaṃbandhanāsatte , Kālaṃkhepetisabbadā.
此处曾有依怙主居住,
在殊妙的涅槃床座上;
在那可爱的大娑罗树林中,
在末罗族的聚落中,即在此处。
Yahiṃ āsītikonātho, Nibbutovaramañjake; Mahāsālavaneramme, Mallānaṃnigametahiṃ.
犹如世间的火聚,
炽燃之后,弟子
于诸行中寂灭,
开示无常之性。
礼敬彼世尊、依怙,
礼敬彼胜者之胜者,
礼敬那位具足吉祥者,
礼敬那位令三界欢喜者。
Aggikkhandhovalokasmiṃ , Jāletvānasasāvako; Nibbāyitthasaṅkhatānaṃ, Pakāsentoaniccataṃti. ‘‘Namotebhagavānātha , Namotejayataṃjaya; Namotesirisampanna, Namotelokanandana.’’