22. 第二十二章
16 段
第二十二章
22. Dvāvīsatimo paricchedo
智见清净阐释的注解
Ñāṇadassanavisuddhiniddesavaṇṇanā
1319-22能利益转向者,名为‘转向所依’;它是它的处所,故称‘转向所依处’,即种姓心。那种姓心,正是道心的转向所依处。行道智见不会在某个时候舍弃智见清净;同样地,智见清净也不会在某个时候舍弃行道智见。在这两种智之间,有一种心不涉言说;凡涉言说者,称为‘有言说的’;不涉言说者,即是‘无言说的’。由于已落入观之流、落入观之流,故于言说上应称为‘观’。从彼处转向涅槃。
1319-22. Āvajjanassa hitaṃ āvajjaniyaṃ, taṃ ṭhānaṃ etassāti āvajjaniyaṭhānaṃ, gotrabhūti attho. Taṃ gotrabhucittaṃ maggacittassa āvajjaniyaṭhānattā. Paṭipadāñāṇadassanaṃ kudācanaṃ na ca bhajati, tatheva ñāṇadassanavisuddhiṃ kudācanaṃ na bhajateva. Ubhinnaṃ ñāṇānaṃ antarā ekaṃ abbohārikaṃ vohāre niyuttanti vohārikaṃ, na vohārikaṃ abbohārikaṃ. Vipassanāya sotasmiṃ vipassanāya sote patitattā vipassanā nāma voharitabbā. Tato nibbānato.
1325‘猛烈、锐利的观’,是就种姓心而说。
1325.Sūraṃ tikkhaṃ vipassananti gotrabhucittaṃ sandhāyāha.
1326-9‘离行’:即远离诸行。就如初次转向一样。也如初次作意一样。以道的无间等缘为缘。彼道的。在那已达顶点的观的顶端、顶点。‘不回转’:即不退转。
1326-9.Visaṅkhāranti saṅkhārehi vigataṃ. Paṭhamāvajjanañcevāti paṭhamāvajjanaṃ viya. Paṭhamābhogatāpi cāti paṭhamamanasikārā viya. Maggassa anantarādīhi paccayehi. Tassāti maggassa. Sikhāpattāya tāya vipassanāya muddhamhi matthake. Anāvattanti anivattaṃ.
1330-3仅以一个转向、同一条路心。所谓“随顺、种姓心”,即说明随顺心与种姓心的所缘各异。那种姓心虽未转向,也立于道的转向处,如同给出了信号一般——意思是,如同给出了“我取涅槃为所缘,你也取同一所缘”这样的信号。“有信号的”即是信号。此道无论何时都未曾被洞穿:这是先前未曾被洞穿的道。
1330-3. Ekena āvajjanena ekissāyeva vīthiyā. Anulomagotrabhucetasanti anulomagotrabhucittānaṃ nānārammaṇatā vuttā. Taṃ gotrabhucittaṃ anāvajjanampi maggassa āvajjanaṭṭhāne ṭhatvā. Saññaṃ datvā viyāti ‘‘ahaṃ nibbānaṃ ārammaṇaṃ karomi, tvampi tamevārammaṇaṃ karohi’’ iti saññaṃ datvā viyāti adhippāyo. Saññitanti saññaṃ. Kadācipi anibbiddhapubbaṃ maggo esa eso maggo pubbe anibbiddhapubbo.
1336“厌离”即断除。
1336.Ujjhatīti chindati.
1338与初道相连,施予众多利益。这便是初道智。
1338. Anekesaṃ ānisaṃsānaṃ dāyakena ādimaggena saṃyuttaṃ. Paṭhamamaggañāṇaṃ.
1341单一心的生起并无习行缘,因为一个心识生起并不以习行缘为缘,因此,前两个心识生起是随顺的。依此而获得习行缘之后,第三个心便成为种姓心。
1341.Ekassāsevanaṃnatthi ekassa cittuppādassa āsevanapaccayo natthi, tasmā kāraṇā dve cittuppādā anulomakā. Tehīti cittuppādehi āsevanapaccayaṃ laddhā labhitvā tatiyaṃ cittaṃ gotrabhu hoti.
1345-7以观察道为因的转向心,即称为“以观察道为因的”。当转向心灭尽时,以此为缘,依次生起七个名为“观察道”的速行心。如此,则有十九种观察智。
1345-7. Maggapekkhanahetu yassa āvajjanamanaso, taṃ maggapekkhanahetukaṃ. Tasmiṃ niruddheti tasmiṃ āvajjanacitte niruddhe maggassa paccavekkhaṇasaññitāni satta javanāni paṭipāṭiyā jāyante. Paccavekkhaṇañāṇāni ekūnavīsati honti.
1351由此,他当下进入观路心。这便是第二道智。
1351.Tato tadā vipassanāvīthiṃ otarati. Dutiyamaggañāṇaṃ.
1361「根本断」:即从根本上断除,指第三道智。
1361.Mūlaghātanti mūlaghātanaṃ. Tatiyamaggañāṇaṃ.
1363「不还性」:即不复回转,指第四道智。
1363.Anāvattisabhāvatoti anivattato. Catutthamaggañāṇaṃ.
以上为《阿毗达摩入门疏》中
智见清净阐释的注解结束。
第二十二章。
