第二品·(14) 5. 发语论
2. 第二品 · 177 段
(14) 5. 发语论巴利
(14) 5. Vacībhedakathā
326 “入定者有发语吗?”“是的。”“一切处入定者都有发语吗?”“不应该这样说……”巴利 注疏 1
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Sabbattha samāpannānaṃ atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“已等至者有语破吗?”“是的。”“一切时已等至者有语破吗?”“不应该这样说……”巴利
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Sabbadā samāpannānaṃ atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“已等至者有语破吗?”“是的。”“一切已等至者有语破吗?”“不应该这样说……”巴利
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Sabbesaṃ samāpannānaṃ atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“已等至者有语破吗?”“是的。”“一切等至中有语破吗?”“不应该这样说……”巴利
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Sabbasamāpattīsu atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“已等至者有语破吗?”“是的。”“已等至者有身破吗?”“不应该这样说……”巴利
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Samāpannassa atthi kāyabhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“已等至者无身破吗?”“是的。”“已等至者无语破吗?”“不应该这样说……”巴利
Samāpannassa natthi kāyabhedoti? Āmantā. Samāpannassa natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“已等至者有语、有语破吗?”“是的。”“已等至者有身、有身破吗?”“不应该这样说……”巴利
Samāpannassa atthi vācā, atthi vacībhedoti? Āmantā. Samāpannassa atthi kāyo, atthi kāyabhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“已等至者有身、无身坏吗?”“是的。”“已等至者有语、无语坏吗?”“不应该这样说……巴利
Samāpannassa atthi kāyo, natthi kāyabhedoti? Āmantā. Samāpannassa atthi vācā, natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
327 “知‘苦’为苦者,说‘苦’之语吗?”“是的。”“知‘集’为集者,说‘集’之语吗?”“不应该这样说……”巴利
Dukkhanti jānanto dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Samudayoti jānanto samudayoti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“知‘苦’者说‘苦’之语吗?”“是的。”“知‘灭’者说‘灭’之语吗?”“不应该这样说……”巴利
Dukkhanti jānanto dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Nirodhoti jānanto nirodhoti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“知‘苦’者说‘苦’之语吗?”“是的。”“知‘道’者说‘道’之语吗?”“不应如是说……”巴利
Dukkhanti jānanto dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Maggoti jānanto maggoti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“知‘集’者不说‘集’之语吗?”“是的。”“知‘苦’者不说‘苦’之语吗?”“不应如是说……”巴利
Samudayoti jānanto na ca samudayoti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Dukkhanti jānanto na ca dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“知‘灭’者不说‘灭’之语吗?”“是的,尊者。”“知‘苦’者不说‘苦’之语吗?”“不应如是说……”巴利
Nirodhoti jānanto na ca nirodhoti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Dukkhanti jānanto na ca dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“知‘道’者不说‘道’之语吗?”“是的。”“知‘苦’者不说‘苦’之语吗?”“不应如此说……”巴利
Maggoti jānanto na ca maggoti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Dukkhanti jānanto na ca dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
328 “已入定者有发语吗?”“是的。”“智以什么为所缘?”“智以谛为所缘。”“耳以谛为所缘吗?”“不应如此说……”巴利 注疏 1
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā . Ñāṇaṃ kiṃgocaranti? Ñāṇaṃ saccagocaranti. Sotaṃ saccagocaranti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“已入定者有发语吗?”“是的。”“耳以什么为所缘?”“耳以声为所缘。”“智以声为所缘吗?”“不应如此说。”巴利
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Sotaṃ kiṃ gocaranti? Sotaṃ saddagocaranti. Ñāṇaṃ saddagocaranti? Na hevaṃ vattabbe.
“已入定者有发语,智以谛为所缘,耳以声为所缘吗?”“是的。”“如果智以谛为所缘,耳以声为所缘,则实在不应说:‘已入定者有发语’。”巴利
Samāpannassa atthi vacībhedo ñāṇaṃ saccagocaraṃ, sotaṃ saddagocaranti? Āmantā. Hañci ñāṇaṃ saccagocaraṃ, sotaṃ saddagocaraṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti.
“已入定者有发语,智以谛为所缘,耳以声为所缘吗?”“是的。”“有二触、二受、二想、二思、二心的会合吗?”“不应如此说。”巴利
Samāpannassa atthi vacībhedo ñāṇaṃ saccagocaraṃ, sotaṃ saddagocaranti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ, dvinnaṃ vedanānaṃ, dvinnaṃ saññānaṃ, dvinnaṃ cetanānaṃ, dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe.
329 “已入定者有发语吗?”“是的。”“已入地遍定者有发语吗?”“不应如此说。”巴利 注疏 1
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe.
“入定者有发语吗?”“是的。”“已入水遍……火遍……风遍……青遍……黄遍……赤遍……白遍……空无边处……识无边处……无所有处……非想非非想处者有发语吗?”“不应如此说……”巴利
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Āpokasiṇaṃ…pe… tejokasiṇaṃ… vāyokasiṇaṃ… nīlakasiṇaṃ… pītakasiṇaṃ… lohitakasiṇaṃ… odātakasiṇaṃ… ākāsānañcāyatanaṃ … viññāṇañcāyatanaṃ… ākiñcaññāyatanaṃ…pe… nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
已入地遍定者无有发语吗?是的。如果已入地遍定者无有发语,则确实不应说:“入定者有发语”。巴利
Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Hañci pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa natthi vacībhedo, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti.
已入水遍……火遍……风遍……青遍……黄遍……赤遍……白遍……空无边处……识无边处……无所有处……非想非非想处者无有发语吗?是的。如果已入非想非非想处者无有发语,则确实不应说:“入定者有发语”。巴利
Āpokasiṇaṃ … tejokasiṇaṃ… vāyokasiṇaṃ… nīlakasiṇaṃ… pītakasiṇaṃ… lohitakasiṇaṃ… odātakasiṇaṃ… ākāsānañcāyatanaṃ … viññāṇañcāyatanaṃ… ākiñcaññāyatanaṃ… nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Hañci nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa natthi vacībhedo, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti.
入定者有发语吗?是的。已入世间定者有发语吗?不应如此说……。巴利
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokiyasamāpattiṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
入定者有发语吗?是的。已入世间初禅那者有发语吗?不应如此说……。入定者有发语吗?是的。已入世间第二禅那……第三禅那……第四禅那者有发语吗?不应如此说……。巴利
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokiyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokiyaṃ dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
已入世间定者无有发语吗?是的。如果已入世间定者无有发语,则确实不应说:“入定者有发语”。巴利
Lokiyaṃ samāpattiṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Hañci lokiyaṃ samāpattiṃ samāpannassa natthi vacībhedo, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti.
已证入世间初禅那者无发语吗?是的。如果已证入世间初禅那者无发语,则确实不应说:“已证入者有发语。”巴利
Lokiyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā . Hañci lokiyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedo, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti.
已证入世间第二禅那……第三禅那……第四禅那者无发语吗?是的。如果已证入世间第四禅那者无发语,则确实不应说:“已证入者有发语。”巴利
Lokiyaṃ dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Hañci lokiyaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedo, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti.
330 已证入出世间初禅那者有发语吗?是的。已证入世间初禅那者有发语吗?不应如此说……。巴利
Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokiyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
已证入出世间第一禅那者有发语吗?是的。已证入世间第二禅那……第三禅那……第四禅那者有发语吗?不应如此说……。巴利
Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokiyaṃ dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
已证入世间第一禅那者无发语吗?是的。已证入出世间第一禅那者无发语吗?不应如此说……。巴利
Lokiyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
已证入世间第二禅那……第三禅那……第四禅那者无发语吗?是的。已证入出世间第一禅那者无发语吗?不应如此说……。巴利
Lokiyaṃ dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
331 已证入出世间第一禅那者有发语吗?是的。已证入出世间第二禅那者有发语吗?不应如此说……。巴利
Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokuttaraṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
已证入出世间第一禅那者有发语吗?是的。已证入出世间第三禅那……第四禅那者有发语吗?不应如此说……。巴利
Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokuttaraṃ tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
已证入出世间第二禅那者无发语吗?是的。已证入出世间第一禅那者无发语吗?不应如此说……巴利
Lokuttaraṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā . Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
已证入出世间第二禅那……第三禅那……第四禅那者无发语吗?是的。已证入出世间第一禅那者无发语吗?不应如此说……巴利
Lokuttaraṃ dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti ? Āmantā. Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
332 不应说“已证入者有发语”吗?是的。寻与伺不是被世尊说为语行吗——“已证入第一禅那者有寻与伺”?是的。如果寻与伺被世尊说为语行——“已证入第一禅那者有寻与伺”,那么诸位确实应说“已证入者有发语”。巴利
Na vattabbaṃ – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti? Āmantā. Nanu vitakkavicārā vacīsaṅkhārā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti? Āmantā. Hañci vitakkavicārā vacīsaṅkhārā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā,’’ tena vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti.
寻与伺被世尊说为语行——“已证入第一禅那者有寻与伺”,他有发语吗?是的。已证入地遍第一禅那者有寻与伺,他有发语吗?不应如此说……巴利
Vitakkavicārā vacīsaṅkhārā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti , atthi tassa vacībhedoti? Āmantā. Pathavīkasiṇaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā, atthi tassa vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
寻与伺被世尊说为语行——“已证入第一禅那者有寻与伺”,他有发语吗?是的。已证入水遍……火遍……风遍……青遍……黄遍……赤遍……白遍第一禅那者有寻与伺,他有发语吗?不应如此说……巴利
Vitakkavicārā vacīsaṅkhārā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti, atthi tassa vacībhedoti? Āmantā . Āpokasiṇaṃ… tejokasiṇaṃ… vāyokasiṇaṃ… nīlakasiṇaṃ… pītakasiṇaṃ… lohitakasiṇaṃ… odātakasiṇaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā, atthi tassa vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
不应说“已证入者有发语”吗?是的。世尊不是说语由寻生起——“已证入第一禅那者有寻与伺”吗?是的。如果世尊说语由寻生起——“已证入第一禅那者有寻与伺”,那么确实应说“已证入者有发语”。巴利
Na vattabbaṃ – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti? Āmantā. Nanu vitakkasamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti? Āmantā. Hañci vitakkasamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā,’’ tena vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti.
世尊说语由寻生起——“已证入第一禅那者有寻与伺”,他有发语吗?是的。世尊说语由想生起——“已证入第二禅那者有想,他有寻与伺”吗?不应如此说……巴利
Vitakkasamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti, atthi tassa vacībhedoti? Āmantā. Saññāsamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – ‘‘dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi saññā, atthi tassa vitakkavicārā’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
世尊说:“语由寻生起——入初禅那者有寻与伺。”他有发语吗?答:是的。世尊说:“语由想生起——入第三禅那者、入第四禅那者、入空无边处者、入识无边处者、入无所有处者有想。”他有寻与伺吗?不应如此说……巴利
Vitakkasamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti, atthi tassa vacībhedoti? Āmantā. Saññāsamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ… ākāsānañcāyatanaṃ… viññāṇañcāyatanaṃ… ākiñcaññāyatanaṃ samāpannassa atthi saññā, atthi tassa vitakkavicārāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
333 入定者有发语吗?答:是的。难道不是有经说“入初禅者,语已灭”吗?答:是的。如果有经说“入初禅者,语已灭”,那么确实不应说“入定者有发语”。巴利
Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Nanu ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa vācā niruddhā hotī’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā . Hañci ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa vācā niruddhā hotī’’ti, attheva suttantoti, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti.
“入初禅者,语已灭”,有这样的经吗?他有发语吗?答:是的。“入第二禅者,寻与伺已灭”,有这样的经吗?他有寻与伺吗?不应如是说……巴利
‘‘Paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa vācā niruddhā hotī’’ti , attheva suttantoti, atthi tassa vacībhedoti? Āmantā. ‘‘Dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa vitakkavicārā niruddhā hontī’’ti , attheva suttantoti, atthi tassa vitakkavicārāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“入初禅那者,语已灭”,有这样的经吗?他有发语吗?答:是的。“入第三禅那者,喜已灭;入第四禅那者,入息出息已灭;入空无边处者,色想已灭;入识无边处者,空无边处想已灭;入无所有处者,识无边处想已灭;入非想非非想处者,无所有处想已灭;入想受灭者,想与受已灭”,有这样的经吗?他有想与受吗?不应如是说……巴利
‘‘Paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa vācā niruddhā hotī’’ti , attheva suttantoti, atthi tassa vacībhedoti? Āmantā. ‘‘Tatiyaṃ jhānaṃ samāpannassa pīti niruddhā hoti, catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa assāsapassāsā niruddhā honti, ākāsānañcāyatanaṃ samāpannassa rūpasaññā niruddhā hoti, viññāṇañcāyatanaṃ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā niruddhā hoti, ākiñcaññāyatanaṃ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā niruddhā hoti, nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā niruddhā hoti, saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa saññā ca vedanā ca niruddhā hontī’’ti , attheva suttantoti, atthi tassa saññā ca vedanā cāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
不应说“入定者有发语”吗?答:是的。难道世尊不是说声音是初禅那的刺吗?答:是的。如果世尊说声音是初禅那的刺,那么确实应当说“入定者有发语”。巴利
Na vattabbaṃ – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti? Āmantā. Nanu paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatāti ? Āmantā. Hañci paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatā, tena vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti.
世尊说声音是初禅那的刺,因此入定者有发语吗?答:是的。世尊说寻与伺是第二禅那的刺……世尊说喜是第三禅那的刺……世尊说入息出息是第四禅那的刺……世尊说色想是入空无边处者的刺……世尊说空无边处想是入识无边处者的刺……世尊说识无边处想是入无所有处者的刺……世尊说无所有处想是入非想非非想处者的刺……世尊说想与受是入想受灭者的刺,那么他有想与受吗?不应如是说……巴利
Paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatāti, samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Dutiyassa jhānassa vitakkavicārā kaṇṭako vutto bhagavatā… tatiyassa jhānassa pīti kaṇṭako vutto bhagavatā… catutthassa jhānassa assāsapassāsā kaṇṭako vutto bhagavatā … ākāsānañcāyatanaṃ samāpannassa rūpasaññā kaṇṭako vutto bhagavatā… viññāṇañcāyatanaṃ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā kaṇṭako vutto bhagavatā… ākiñcaññāyatanaṃ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā kaṇṭako vutto bhagavatā… nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā kaṇṭako vutto bhagavatā… saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa saññā ca vedanā ca kaṇṭako vutto bhagavatā , atthi tassa saññā ca vedanā cāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
不应说“入定者有发语”吗?答:是的。难道世尊不是说过:“阿难,尸弃佛、阿拉汉、正自觉者有一位名叫阿毗布的弟子,站在梵天界,以声音令十千世界知晓——巴利
Na vattabbaṃ – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sikhissa, ānanda, bhagavato arahato sammāsambuddhassa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito dasasahassilokadhātuṃ sarena viññāpesi –
“ 奋起吧,努力吧,勤修佛陀的教法;
应当摧毁死魔的军队,如象摧毁芦苇屋。
“ 在此法与律中,若人将不放逸地住;
他舍断了生与轮回,便将作苦之边际。巴利
‘Ārabbhatha nikkamatha, yuñjatha buddhasāsane; Dhunātha maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro. ‘Yo imasmiṃ dhammavinaye, appamatto vihassati ; Pahāya jātisaṃsāraṃ, dukkhassantaṃ karissatī’’’ti .
有此经文吗?是的,尊者。那么已入定者有发语。巴利
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi samāpannassa atthi vacībhedoti.
(15) 6. 苦食论巴利
(15) 6. Dukkhāhārakathā
334 说‘苦’是道支、为道所摄吗?是的。凡说‘苦’之语者,一切都在修习道吗?不应如此说。巴利 注疏 1
Dukkhāhāro maggaṅgaṃ maggapariyāpannanti? Āmantā . Ye keci dukkhanti vācaṃ bhāsanti, sabbe te maggaṃ bhāventīti? Na hevaṃ vattabbe.
凡说“苦”之语者,一切都在修习道吗?是的。愚痴凡夫说“苦”之语,愚痴凡夫在修习道吗?不应如此说。杀母者……杀父者……杀阿拉汉者……出佛身血者……破僧者说“苦”之语,破僧者在修习道吗?不应如此说……巴利
Ye keci dukkhanti vācaṃ bhāsanti, sabbe te maggaṃ bhāventīti? Āmantā. Bālaputhujjanā dukkhanti vācaṃ bhāsanti, bālaputhujjanā maggaṃ bhāventīti? Na hevaṃ vattabbe. Mātughātako… pitughātako… arahantaghātako… ruhiruppādako … saṅghabhedako dukkhanti vācaṃ bhāsati, saṅghabhedako maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
(16) 7. 心住立论巴利
(16) 7. Cittaṭṭhitikathā
335 一个心住立一日吗?是的。半日是生起刹那,半日是灭尽刹那吗?不应如此说。巴利 注疏 1
Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Upaḍḍhadivaso uppādakkhaṇo, upaḍḍhadivaso vayakkhaṇoti? Na hevaṃ vattabbe.
一个心住立两日吗?是的。一日是生起刹那,一日是灭尽刹那吗?不应如此说。巴利
Ekaṃ cittaṃ dve divase tiṭṭhatīti? Āmantā. Divaso uppādakkhaṇo, divaso vayakkhaṇoti? Na hevaṃ vattabbe.
一个心住立四日……住立八日……住立十日……住立二十日……住立一月……住立两月……住立四月……住立八月……住立十月……住立一年……住立两年……住立四年……住立八年……住立十年……住立二十年……住立三十年……住立四十年……住立五十年……住立一百年……住立两百年……住立四百年……住立五百年……住立一千年……住立两千年……住立四千年……住立八千年……住立一万六千年……住立一劫……住立两劫……住立四劫……住立八劫……住立十六劫……住立三十二劫……住立六十四劫……住立五百劫……住立一千劫……住立两千劫……住立四千劫……住立八千劫……住立一万六千劫……住立两万劫……住立四万劫……住立六万劫……住立八万四千劫吗?是的。四万二千劫是生起刹那,四万二千劫是灭尽刹那吗?不应如此说。巴利
Ekaṃ cittaṃ cattāro divase tiṭṭhati… aṭṭha divase tiṭṭhati… dasa divase tiṭṭhati… vīsati divase tiṭṭhati… māsaṃ tiṭṭhati… dve māse tiṭṭhati… cattāro māse tiṭṭhati… aṭṭha māse tiṭṭhati… dasa māse tiṭṭhati… saṃvaccharaṃ tiṭṭhati… dve vassāni tiṭṭhati… cattāri vassāni tiṭṭhati… aṭṭha vassāni tiṭṭhati… dasa vassāni tiṭṭhati… vīsati vassāni tiṭṭhati… tiṃsa vassāni tiṭṭhati… cattārīsa vassāni tiṭṭhati… paññāsa vassāni tiṭṭhati… vassasataṃ tiṭṭhati… dve vassasatāni tiṭṭhati… cattāri vassasatāni tiṭṭhati… pañca vassasatāni tiṭṭhati… vassasahassaṃ tiṭṭhati… dve vassasahassāni tiṭṭhati… cattāri vassasahassāni tiṭṭhati… aṭṭha vassasahassāni tiṭṭhati… soḷasa vassasahassāni tiṭṭhati… kappaṃ tiṭṭhati… dve kappe tiṭṭhati… cattāro kappe tiṭṭhati… aṭṭha kappe tiṭṭhati… soḷasa kappe tiṭṭhati… bāttiṃsa kappe tiṭṭhati… catusaṭṭhi kappe tiṭṭhati… pañca kappasatāni tiṭṭhati… kappasahassāni tiṭṭhati… dve kappasahassāni tiṭṭhati… cattāri kappasahassāni tiṭṭhati… aṭṭha kappasahassāni tiṭṭhati… soḷasa kappasahassāni tiṭṭhati… vīsati kappasahassāni tiṭṭhati… cattārīsa kappasahassāni tiṭṭhati… saṭṭhi kappasahassāni tiṭṭhati… caturāsīti kappasahassāni tiṭṭhatīti? Āmantā. Dvecattārīsa kappasahassāni uppādakkhaṇo, dvecattārīsa kappasahassāni vayakkhaṇoti? Na hevaṃ vattabbe.
一个心住立一日吗?是的。其他诸法在一日中多次生起后灭尽吗?是的。那些法比心更快速转变吗?不应如此说。巴利
Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Atthaññe dhammā ekāhaṃ bahumpi uppajjitvā nirujjhantīti? Āmantā. Te dhammā cittena lahuparivattāti? Na hevaṃ vattabbe.
“那些法比心更快速转变”吗?答:是的。世尊不是说过——“诸比丘,我不见有任何其他一法如此快速转变,如同这个心。诸比丘,乃至心如此快速转变,连譬喻也不易作”吗?有这样的经吗?答:是的。因此不应说——“那些法比心更快速转变”。巴利
Te dhammā cittena lahuparivattāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi evaṃ lahuparivattaṃ yathayidaṃ cittaṃ. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, upamāpi na sukarā yāva lahuparivattaṃ citta’’nti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘te dhammā cittena lahuparivattā’’ti.
“那些法比心更快速转变”吗?答:是的。世尊不是说过——“诸比丘,譬如猕猴在林野游行时,抓住一根树枝,放开它后又抓住另一根,放开它后又抓住另一根;诸比丘,同样地,这个被称为心、意、识的,在日夜之间,生起的是一个,灭去的是另一个”吗?有这部经吗?答:是的。那么就不应该说——“那些法比心更快速转变”。巴利
Te dhammā cittena lahuparivattāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, makkaṭo araññe pavane caramāno sākhaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati; evameva kho, bhikkhave, yamidaṃ vuccati cittaṃ itipi mano itipi viññāṇaṃ itipi taṃ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṃ nirujjhatī’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘te dhammā cittena lahuparivattā’’ti.
336 “一个心住立一天”吗?答:是的。“眼识住立一天”吗?不应该这样说。“耳识……鼻识……舌识……身识……不善心……与贪相应的……与嗔相应的……与痴相应的……与慢相应的……与见相应的……与疑相应的……与昏沉相应的……与掉举相应的……与无惭相应的……与无愧相应的心住立一天”吗?不应该这样说……巴利
Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Cakkhuviññāṇaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe. Sotaviññāṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ… akusalaṃ cittaṃ… rāgasahagataṃ… dosasahagataṃ… mohasahagataṃ… mānasahagataṃ… diṭṭhisahagataṃ… vicikicchāsahagataṃ… thinasahagataṃ… uddhaccasahagataṃ… ahirikasahagataṃ… anottappasahagataṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“一个心住立一天”吗?答:是的。“以眼见色的那个心,就是以耳听声的那个心……以鼻嗅香……以舌尝味……以身触所触……以意知法……以意知法的那个心,就是以眼见色的那个心……以耳听声……以鼻嗅香……以舌尝味……以身触所触”吗?不应该这样说……巴利
Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Yeneva cittena cakkhunā rūpaṃ passati, teneva cittena sotena saddaṃ suṇāti…pe… ghānena gandhaṃ ghāyati… jivhāya rasaṃ sāyati… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati… manasā dhammaṃ vijānāti…pe… yeneva cittena manasā dhammaṃ vijānāti, teneva cittena cakkhunā rūpaṃ passati…pe… sotena saddaṃ suṇāti… ghānena gandhaṃ ghāyati… jivhāya rasaṃ sāyati…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“一个心住立一天”吗?答:是的。“前进的那个心,就是后退的那个心;后退的那个心,就是前进的那个心;观看的那个心,就是环视的那个心;环视的那个心,就是观看的那个心;屈曲的那个心,就是伸展的那个心;伸展的那个心,就是屈曲的那个心”吗?不应该这样说……巴利
Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Yeneva cittena abhikkamati, teneva cittena paṭikkamati; yeneva cittena paṭikkamati, teneva cittena abhikkamati; yeneva cittena āloketi, teneva cittena viloketi; yeneva cittena viloketi, teneva cittena āloketi; yeneva cittena samiñjeti, teneva cittena pasāreti ; yeneva cittena pasāreti, teneva cittena samiñjetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
337 “空无边处天人的一个心住立尽其寿命”吗?答:是的。“人类的一个心住立尽其寿命”吗?不应该这样说。巴利
Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Manussānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe.
“空无边处天人的一个心住立尽其寿命”吗?答:是的。“四大王天的天人……三十三天的天人……夜摩天的天人……兜率天的天人……化乐天的天人……他化自在天的天人……梵众天的天人……梵辅天的天人……大梵天神的天人……少光天的天人……无量光天的天人……光音天的天人……少净天的天人……无量净天的天人……遍净天的天人……广果天的天人……无烦天的天人……无热天的天人……善现天的天人……善见天的天人……色究竟天的天人的一个心住立尽其寿命”吗?不应该这样说。巴利
Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Cātumahārājikānaṃ devānaṃ…pe… tāvatiṃsānaṃ devānaṃ… yāmānaṃ devānaṃ… tusitānaṃ devānaṃ… nimmānaratīnaṃ devānaṃ… paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ… brahmapārisajjānaṃ devānaṃ… brahmapurohitānaṃ devānaṃ… mahābrahmānaṃ devānaṃ… parittābhānaṃ devānaṃ… appamāṇābhānaṃ devānaṃ… ābhassarānaṃ devānaṃ… parittasubhānaṃ devānaṃ… appamāṇasubhānaṃ devānaṃ… subhakiṇhānaṃ devānaṃ … vehapphalānaṃ devānaṃ… avihānaṃ devānaṃ… atappānaṃ devānaṃ… sudassānaṃ devānaṃ… sudassīnaṃ devānaṃ… akaniṭṭhānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe.
“空无边处天人的寿量是二万劫,空无边处天人的一个心住二万劫”吗?答:是的。“人类的寿量是一百年,人类的一个心住一百年”吗?不应该这样说。巴利
Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ vīsati kappasahassāni āyuppamāṇaṃ, ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ vīsati kappasahassāni tiṭṭhatīti? Āmantā. Manussānaṃ vassasataṃ āyuppamāṇaṃ, manussānaṃ ekaṃ cittaṃ vassasataṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe.
空无边处天人的寿量为二万劫,空无边处天人的一个心住二万劫吗?是的。四大王天天人的寿量为五百年,四大王天天人的一个心住五百年……住一千年……住二千年……住四千年……住八千年……住一万六千年……住劫的三分之一……住半劫……住一劫……住二劫……住四劫……住八劫……住十六劫……住三十二劫……住六十四劫……住五百劫……住一千劫……住二千劫……住四千劫……住八千劫……色究竟天人的寿量为一万六千劫,色究竟天人的一个心住一万六千劫吗?不应如此说。巴利
Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ vīsati kappasahassāni āyuppamāṇaṃ, ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ vīsati kappasahassāni tiṭṭhatīti? Āmantā. Cātumahārājikānaṃ devānaṃ pañca vassasatāni āyuppamāṇaṃ, cātumahārājikānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ pañca vassasatāni tiṭṭhati… vassasahassaṃ tiṭṭhati… dve vassasahassāni tiṭṭhati… cattāri vassasahassāni tiṭṭhati… aṭṭha vassasahassāni tiṭṭhati… soḷasa vassasahassāni tiṭṭhati… kappassa tatiyabhāgaṃ tiṭṭhati… upaḍḍhakappaṃ tiṭṭhati… ekaṃ kappaṃ tiṭṭhati… dve kappe tiṭṭhati… cattāro kappe tiṭṭhati… aṭṭha kappe tiṭṭhati… soḷasa kappe tiṭṭhati… bāttiṃsa kappe tiṭṭhati… catusaṭṭhi kappe tiṭṭhati… pañca kappasatāni tiṭṭhati… kappasahassaṃ tiṭṭhati… dve kappasahassāni tiṭṭhati… cattāri kappasahassāni tiṭṭhati… aṭṭha kappasahassāni tiṭṭhati… akaniṭṭhānaṃ devānaṃ soḷasa kappasahassāni āyuppamāṇaṃ, akaniṭṭhānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ soḷasa kappasahassāni tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe.
空无边处天人的心每一须臾每一须臾生起,每一须臾每一须臾灭去吗?是的。空无边处天人每一须臾每一须臾死去,每一须臾每一须臾生起吗?不应如此说。巴利
Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ cittaṃ muhuttaṃ muhuttaṃ uppajjati muhuttaṃ muhuttaṃ nirujjhatīti? Āmantā. Ākāsānañcāyatanūpagā devā muhuttaṃ muhuttaṃ cavanti muhuttaṃ muhuttaṃ uppajjantīti? Na hevaṃ vattabbe.
空无边处天人的一个心持续尽其寿命吗?是的。空无边处天人以生起时的那个心而死去吗?不应如此说……巴利
Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti ? Āmantā. Ākāsānañcāyatanūpagā devā yeneva cittena uppajjanti, teneva cittena cavantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
(17) 8. 灰烬论巴利
(17) 8. Kukkuḷakathā
338 “一切诸行不作区别都是灰烬吗?”“是的。”“难道不是有乐受、身乐、心乐、天乐、人乐、得乐、恭敬乐、乘乐、卧具乐、自在乐、支配乐、在家乐、沙门乐、有漏乐、无漏乐、有依乐、无依乐、有物质之乐、无物质之乐、有喜乐、无喜乐、禅那乐、解脱乐、欲乐、出离乐、远离乐、寂止乐、正觉乐吗?”“是的。”“如果有乐受……(中略)……正觉乐,那么确实不应说:‘一切诸行不作区别都是灰烬。’”巴利 注疏 1
Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Nanu atthi sukhā vedanā, kāyikaṃ sukhaṃ, cetasikaṃ sukhaṃ , dibbaṃ sukhaṃ, mānusakaṃ sukhaṃ, lābhasukhaṃ, sakkārasukhaṃ, yānasukhaṃ, sayanasukhaṃ, issariyasukhaṃ, ādhipaccasukhaṃ, gihisukhaṃ, sāmaññasukhaṃ, sāsavaṃ sukhaṃ, anāsavaṃ sukhaṃ, upadhisukhaṃ, nirūpadhisukhaṃ, sāmisaṃ sukhaṃ, nirāmisaṃ sukhaṃ, sappītikaṃ sukhaṃ, nippītikaṃ sukhaṃ, jhānasukhaṃ, vimuttisukhaṃ, kāmasukhaṃ, nekkhammasukhaṃ, vivekasukhaṃ, upasamasukhaṃ, sambodhasukhanti? Āmantā. Hañci atthi sukhā vedanā…pe… sambodhasukhaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti.
一切诸行不作区别都是灰烬吗?是的。一切诸行都是苦受、身苦、心苦、愁、悲、苦、忧、恼吗?不应如此说。巴利
Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Sabbe saṅkhārā dukkhā vedanā kāyikaṃ dukkhaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ sokaparidevadukkhadomanassaupāyāsāti? Na hevaṃ vattabbe.
不应说“一切诸行不作区别都是灰烬”吗?是的。难道世尊不是说过:“诸比丘!一切都在燃烧!诸比丘!什么是一切都在燃烧?诸比丘!眼在燃烧,色在燃烧,眼识在燃烧,眼触在燃烧;凡以眼触为缘所生起的所感受的,或乐、或苦、或不苦不乐,那也在燃烧。以什么在燃烧?我说:‘以贪火、嗔火、痴火在燃烧,以生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼在燃烧。’耳在燃烧,声在燃烧……鼻在燃烧,香在燃烧……舌在燃烧,味在燃烧……身在燃烧,所触在燃烧……意在燃烧,法在燃烧,意识在燃烧,意触在燃烧;凡以意触为缘所生起的所感受的,或乐、或苦、或不苦不乐,那也在燃烧。以什么在燃烧?我说:‘以贪火、嗔火、痴火在燃烧,以生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼在燃烧。’”有这样的经吗?是的。因此应说:“一切诸行不作区别都是灰烬。”巴利
Na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sabbaṃ, bhikkhave, ādittaṃ! Kiñca, bhikkhave, sabbaṃ ādittaṃ? Cakkhuṃ, bhikkhave, ādittaṃ, rūpā ādittā, cakkhuviññāṇaṃ ādittaṃ, cakkhusamphasso āditto; yamidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā, tampi ādittaṃ. Kena ādittaṃ? ‘Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṃ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi āditta’nti vadāmi. Sotaṃ ādittaṃ, saddā ādittā…pe… ghānaṃ ādittaṃ, gandhā ādittā…pe… jivhā ādittā, rasā ādittā…pe… kāyo āditto, phoṭṭhabbā ādittā…pe… mano āditto, dhammā ādittā, manoviññāṇaṃ ādittaṃ, manosamphasso āditto; yamidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā, tampi ādittaṃ. Kena ādittaṃ? ‘Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṃ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi āditta’nti vadāmī’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti.
一切诸行不作区别都是炽燃吗?是的。难道世尊不是说过:“诸比丘!有这五种欲功德!哪五种?眼所识的色,可爱的、可意的、合意的、可爱形相的、伴随着欲的、能引起染着的;耳所识的声……鼻所识的香……舌所识的味……身所识的触,可爱的、可意的、合意的、可爱形相的、伴随着欲的、能引起染着的。诸比丘!这些是五种欲功德。”有这部经吗?是的。那么不应说“一切诸行不作区别都是炽燃”。巴利
Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā! Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti.
不应说——“一切行不作区别都是热灰”吗?是的。难道世尊不是说过:“诸比丘,你们得利了!诸比丘,你们善得了!诸比丘,你们获得了住梵行的机会!诸比丘,我见到名为六触处的地狱。在那里,凡以眼见色,只见不可意相而不见可喜相,只见不可爱相而不见可爱相,只见不合意相而不见合意相。凡以耳闻声……以鼻嗅香……以舌尝味……以身触所触……以意识知法,只知不可意相而不知可喜相,只知不可爱相而不知可爱相,只知不合意相而不知合意相。”有这部经吗?是的。因此应说——“一切行不作区别都是热灰”。巴利
Na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘lābhā vo, bhikkhave, suladdhaṃ vo, bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāya! Diṭṭhā mayā, bhikkhave, cha phassāyatanikā nāma nirayā. Tattha yaṃ kiñci cakkhunā rūpaṃ passati, aniṭṭharūpaññeva passati no iṭṭharūpaṃ, akantarūpaññeva passati no kantarūpaṃ, amanāparūpaññeva passati no manāparūpaṃ. Yaṃ kiñci sotena saddaṃ suṇāti…pe… ghānena gandhaṃ ghāyati… jivhāya rasaṃ sāyati… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati… manasā dhammaṃ vijānāti, aniṭṭharūpaññeva vijānāti no iṭṭharūpaṃ, akantarūpaññeva vijānāti no kantarūpaṃ, amanāparūpaññeva vijānāti no manāparūpa’’nti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti.
一切行不作区别都是热灰吗?是的。难道世尊不是说过:“诸比丘,你们得利了!诸比丘,你们善得了!诸比丘,你们获得了住梵行的机会!诸比丘,我见到名为六触处的天界。在那里,凡以眼见色,只见可喜相而不见不可意相,只见可爱相而不见不可爱相,只见合意相而不见不合意相。凡以耳闻声……以鼻嗅香……以舌尝味……以身触所触……以意识知法,只知可喜相而不知不可意相,只知可爱相而不知不可爱相,只知合意相而不知不合意相。”有这部经吗?是的。因此不应说——“一切行不作区别都是热灰”。巴利
Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘lābhā vo, bhikkhave, suladdhaṃ vo, bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāya! Diṭṭhā mayā, bhikkhave, cha phassāyatanikā nāma saggā. Tattha yaṃ kiñci cakkhunā rūpaṃ passati, iṭṭharūpaññeva passati no aniṭṭharūpaṃ, kantarūpaññeva passati no akantarūpaṃ, manāparūpaññeva passati no amanāparūpaṃ. Yaṃ kiñci sotena saddaṃ suṇāti…pe… ghānena gandhaṃ ghāyati… jivhāya rasaṃ sāyati… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati… manasā dhammaṃ vijānāti, iṭṭharūpaññeva vijānāti no aniṭṭharūpaṃ, kantarūpaññeva vijānāti no akantarūpaṃ, manāparūpaññeva vijānāti no amanāparūpa’’nti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti.
不应说——“一切行不作边际而是火坑”吗?是的,尊者。难道世尊不曾说“凡无常者即是苦”,“一切行是无常的”吗?是的,尊者。如果世尊说“凡无常者即是苦”,“一切行是无常的”,那么确实应说——“一切行不作边际而是火坑”。巴利
Na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti? Āmantā. Nanu ‘‘yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ ,’’ vuttaṃ bhagavatā, ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā’’ti ? Āmantā. Hañci ‘‘yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ,’’ vuttaṃ bhagavatā, ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā,’’ tena vata re vattabbe – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti.
一切行不作边际而是火坑吗?是的,尊者。布施是不可意果、不可爱果、不合意果、洒水果、苦的生起、苦的异熟吗?不应这样说。巴利
Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Dānaṃ aniṭṭhaphalaṃ akantaphalaṃ amanuññaphalaṃ secanakaphalaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipākanti? Na hevaṃ vattabbe.
戒……布萨……修习……梵行是不可意果、不可爱果、不合意果、杂染果、苦的生起、苦的异熟吗?不应这样说。巴利
Sīlaṃ…pe… uposatho…pe… bhāvanā…pe… brahmacariyaṃ aniṭṭhaphalaṃ akantaphalaṃ amanuññaphalaṃ secanakaphalaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipākanti? Na hevaṃ vattabbe.
难道布施不是可喜果、可爱果、可意果、无杂染果、乐的生起、乐的异熟吗?是的。如果布施是可喜果、可爱果、可意果、无杂染果、乐的生起、乐的异熟,那么确实不应说——“一切行不作区别都是热灰”。巴利
Nanu dānaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti ? Āmantā. Hañci dānaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti.
难道戒……布萨……修习……梵行不是可喜果、可爱果、可意果、无杂染果、乐的生起、乐的异熟吗?是的。如果梵行是可喜果、可爱果、可意果、无杂染果、乐的生起、乐的异熟,那么确实不应说——“一切行不作区别都是热灰”。巴利
Nanu sīlaṃ… uposatho… bhāvanā… brahmacariyaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti? Āmantā. Hañci brahmacariyaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti.
一切行不作限定都是热灰吗?是的。难道世尊不曾说——巴利
Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā –
“ 对于知足者,独处是乐;对于闻法而见法者,独处是乐。”
世间中,无害是快乐,于诸众生能自制。
于世间离贪是乐,超越诸欲是乐。
调伏我慢,此实为最上乐。
“ 以乐得乐,此实为究竟乐。
证得三明,此实为最上乐。”巴利
‘‘Sukho viveko tuṭṭhassa, sutadhammassa passato; Abyāpajjaṃ sukhaṃ loke, pāṇabhūtesu saṃyamo. ‘‘Sukhā virāgatā loke, kāmānaṃ samatikkamo; Asmimānassa yo vinayo, etaṃ ve paramaṃ sukhaṃ . ‘‘Taṃ sukhena sukhaṃ pattaṃ, accantasukhameva taṃ; Tisso vijjā anuppattā, etaṃ ve paramaṃ sukha’’nti.
“确有这部经吗?”“是的。”“那么就不应说——‘一切行不作限定都是热灰’。”巴利
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti.
(18) 9. 次第现观论巴利
(18) 9. Anupubbābhisamayakathā
339 渐次现观吗?是的。渐次修习入流道吗?不应如此说。渐次修习入流道吗?是的。渐次证得入流果吗?不应如此说。巴利 注疏 1
Anupubbābhisamayoti ? Āmantā. Anupubbena sotāpattimaggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe. Anupubbena sotāpattimaggaṃ bhāvetīti? Āmantā. Anupubbena sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti? Na hevaṃ vattabbe.
渐次现观吗?是的。渐次修习一来道吗?不应如此说。渐次修习一来道吗?是的。渐次证得一来果吗?不应如此说。巴利
Anupubbābhisamayoti? Āmantā. Anupubbena sakadāgāmimaggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe. Anupubbena sakadāgāmimaggaṃ bhāvetīti? Āmantā. Anupubbena sakadāgāmiphalaṃ sacchikarotīti? Na hevaṃ vattabbe.
渐次现观吗?是的。渐次修习不来道吗?不应如此说。渐次地修习不来道吗?是的。渐次证得不来果吗?不应如此说。巴利
Anupubbābhisamayoti? Āmantā. Anupubbena anāgāmimaggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe. Anupubbena anāgāmimaggaṃ bhāvetīti? Āmantā. Anupubbena anāgāmiphalaṃ sacchikarotīti? Na hevaṃ vattabbe.
渐次现观吗?是的。渐次修习阿拉汉道吗?不应如此说。渐次地修习阿拉汉道吗?是的。渐次证得阿拉汉果吗?不应如此说。巴利
Anupubbābhisamayoti ? Āmantā. Anupubbena arahattamaggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe. Anupubbena arahattamaggaṃ bhāvetīti? Āmantā. Anupubbena arahattaphalaṃ sacchikarotīti? Na hevaṃ vattabbe.
340 为证得入流果而行道的补特伽罗以见苦舍断什么?舍断有身见、疑、戒禁取,以及与彼同一处的烦恼的四分。四分是入流者,四分不是入流者,四分已达入流果、已获得、已证得、已作证、具足而住,以身触而住,四分不以身触而住,四分是七有至多者、家家者、一种子者、具足对佛的证净,对法……对僧……具足圣者所喜之戒,四分不具足圣者所喜之戒吗?不应如此说。巴利
Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhadassanena kiṃ jahatīti? Sakkāyadiṭṭhiṃ, vicikicchaṃ, sīlabbataparāmāsaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ sotāpanno, catubhāgaṃ na sotāpanno, catubhāgaṃ sotāpattiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ sattakkhattuparamo kolaṅkolo ekabījī buddhe aveccappasādena samannāgato, dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato catubhāgaṃ na ariyakantehi sīlehi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe.
以见集……以见灭……以见道舍断什么?舍断有身见、疑、戒禁取,以及与彼同一处的烦恼的四分。四分是入流者,四分不是入流者,四分已达入流果、已获得、已证得、已作证、具足而住,以身触而住,四分不以身触而住,四分是七有至多者、家家者、一种子者、具足对佛的证净,对法……对僧……具足圣者所喜之戒,四分不具足圣者所喜之戒吗?不应如此说……巴利
Samudayadassanena…pe… nirodhadassanena…pe… maggadassanena kiṃ jahatīti? Sakkāyadiṭṭhiṃ, vicikicchaṃ, sīlabbataparāmāsaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ sotāpanno, catubhāgaṃ na sotāpanno, catubhāgaṃ sotāpattiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ sattakkhattuparamo kolaṅkolo ekabījī buddhe aveccappasādena samannāgato, dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato, catubhāgaṃ na ariyakantehi sīlehi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
341 为证得一来果而行道的补特伽罗以见苦舍断什么?舍断粗的欲贪、粗的嗔恚,以及与彼同一处的烦恼的四分。四分是一来者,四分不是一来者,四分已达一来果、已获得、已证得、已作证、具足而住,以身触而住,四分不以身触而住吗?不应如此说……以见集……以见灭……以见道舍断什么?舍断粗的欲贪、粗的嗔恚,以及与彼同一处的烦恼的四分。四分是一来者,四分不是一来者,四分已达一来果、已获得、已证得、已作证、具足而住,以身触而住,四分不以身触而住吗?不应如此说……巴利
Sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhadassanena kiṃ jahatīti? Oḷārikaṃ kāmarāgaṃ, oḷārikaṃ byāpādaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ sakadāgāmī, catubhāgaṃ na sakadāgāmī, catubhāgaṃ sakadāgāmiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… samudayadassanena…pe… nirodhadassanena…pe… maggadassanena kiṃ jahatīti? Oḷārikaṃ kāmarāgaṃ, oḷārikaṃ byāpādaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ sakadāgāmī, catubhāgaṃ na sakadāgāmī, catubhāgaṃ sakadāgāmiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati , kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
342 为证得不来果而行道的补特伽罗以见苦舍断什么?舍断微细随行的欲贪、微细随行的嗔恚,以及与彼同一处的烦恼的四分。四分是不来者,四分不是不来者,四分已达不来果、已获得、已证得、已作证、具足而住,以身触而住,四分不以身触而住,四分是中般涅槃者……生般涅槃者……无行般涅槃者……有行般涅槃者……上流至色究竟者,四分既非上流者亦非至色究竟者吗?不应如此说……巴利
Anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhadassanena kiṃ jahatīti? Aṇusahagataṃ kāmarāgaṃ, aṇusahagataṃ byāpādaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ anāgāmī, catubhāgaṃ na anāgāmī, catubhāgaṃ anāgāmiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ antarāparinibbāyī…pe… upahaccaparinibbāyī… asaṅkhāraparinibbāyī… sasaṅkhāraparinibbāyī… uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī, catubhāgaṃ na uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
以见集……以见灭……以见道舍断什么?舍断微细随行的欲贪、微细随行的嗔恚,以及与彼同一处的烦恼的四分。四分是不来者,四分不是不来者,四分已达不来果、已获得、已证得、已作证、具足而住,以身触而住,四分不以身触而住,四分是中般涅槃者……生般涅槃者……无行般涅槃者……有行般涅槃者……上流至色究竟者,四分不是上流至色究竟者吗?不应如此说……巴利
Samudayadassanena…pe… nirodhadassanena…pe… maggadassanena kiṃ jahatīti? Aṇusahagataṃ kāmarāgaṃ, aṇusahagataṃ byāpādaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ anāgāmī, catubhāgaṃ na anāgāmī, catubhāgaṃ anāgāmiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ antarāparinibbāyī…pe… upahaccaparinibbāyī… asaṅkhāraparinibbāyī… sasaṅkhāraparinibbāyī… uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī, catubhāgaṃ na uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
343 为作证阿拉汉而行道的补特伽罗,以见苦舍断什么?舍断色贪、无色贪、慢、掉举、无明,以及与彼同一处的烦恼的四分。四分是阿拉汉,四分不是阿拉汉,四分已达阿拉汉果、已获得、已证得、已作证、具足而住,以身触而住,四分不以身触而住,四分离贪……离嗔……离痴……应作已作、已卸重担、已达自义、已尽有结、以正智解脱、已拔门闩、已填壕沟、已拔柱、已除闩、圣者、已落幢、已卸担、已离系、已善胜利,苦已被遍知,集已被舍断,灭已被作证,道已被修习,应了知者已了知,应遍知者已遍知,应舍断者已舍断,应修习者已修习……应作证者已作证,四分应作证者未作证吗?不应如是说……巴利
Arahattasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhadassanena kiṃ jahatīti? Rūparāgaṃ, arūparāgaṃ, mānaṃ, uddhaccaṃ, avijjaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ arahā, catubhāgaṃ na arahā, catubhāgaṃ arahattappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ vītarāgo…pe… vītadoso… vītamoho…pe… katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto ukkhittapaligho saṅkiṇṇaparikho abbūḷhesiko niraggaḷo ariyo pannaddhajo pannabhāro visaññutto suvijitavijayo, dukkhaṃ tassa pariññātaṃ, samudayo pahīno, nirodho sacchikato, maggo bhāvito, abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ, pariññeyyaṃ pariññātaṃ, pahātabbaṃ pahīnaṃ, bhāvetabbaṃ bhāvitaṃ…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, catubhāgaṃ sacchikātabbaṃ na sacchikatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
以见集……以见灭……以见道舍断什么?舍断色贪、无色贪、慢、掉举、无明,以及与彼同一处的烦恼的四分。四分是阿拉汉,四分不是阿拉汉,四分已达阿拉汉果、已获得、已证得、已作证、具足而住,以身触而住,四分不以身触而住,四分离贪……离嗔……离痴……应作已作、已卸重担、已达自义、已尽有结、以正智解脱、已拔门闩、已填壕沟、已拔柱、已除闩、圣者、已落幢、已卸担、已离系、已善胜利,苦已被遍知,集已被舍断,灭已被作证,道已被修习,应了知者已了知,应遍知者已遍知,应舍断者已舍断,应修习者已修习……应作证者已作证,四分应作证者未作证吗?不应如是说……巴利
Samudayadassanena … nirodhadassanena… maggadassanena kiṃ jahatīti? Rūparāgaṃ, arūparāgaṃ, mānaṃ, uddhaccaṃ, avijjaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ arahā, catubhāgaṃ na arahā, catubhāgaṃ arahattappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ vītarāgo… vītadoso… vītamoho… katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto ukkhittapaligho saṅkiṇṇaparikho abbūḷhesiko niraggaḷo ariyo pannaddhajo pannabhāro visaññutto suvijitavijayo, dukkhaṃ tassa pariññātaṃ, samudayo pahīno, nirodho sacchikato, maggo bhāvito, abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ, pariññeyyaṃ pariññātaṃ, pahātabbaṃ pahīnaṃ, bhāvetabbaṃ bhāvitaṃ…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, catubhāgaṃ sacchikātabbaṃ na sacchikatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
344 为作证入流果而行道的补特伽罗,应说“见苦者是行道者”?是的。应说“见苦者住于果”?不应如是说。见集者……见灭者,应说“是行道者”?是的。应说“见灭者住于果”?不应如是说。巴利 注疏 1
Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabboti? Āmantā. Dukkhe diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Na hevaṃ vattabbe. Samudayaṃ dakkhanto…pe… nirodhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabboti? Āmantā . Nirodhe diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Na hevaṃ vattabbe.
为作证入流果而行道的补特伽罗,应说“见道者是行道者,见道者住于果”?是的。应说“见苦者是行道者,见苦者住于果”?不应如是说……应说“见道者是行道者,见道者住于果”?是的。见集者……应说“见灭者是行道者,见灭者住于果”?不应如是说……巴利
Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo maggaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, magge diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Āmantā. Dukkhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, dukkhe diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Na hevaṃ vattabbe…pe… maggaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, magge diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Āmantā. Samudayaṃ dakkhanto…pe… nirodhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, nirodhe diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
为作证入流果而行道的补特伽罗,应说“见苦者是行道者”,见苦者不应说“应说住于果”?是的。应说“见道者是行道者”,见道者不应说“应说住于果”?不应如是说……见集者……应说“见灭者是行道者”,见灭者不应说“应说住于果”?是的。应说“见道者是行道者”,见道者不应说“应说住于果”?不应如是说……巴利
Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, dukkhe diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Āmantā. Maggaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, magge diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe… samudayaṃ dakkhanto… nirodhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, nirodhe diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Āmantā. Maggaṃ dakkhanto ‘‘paṭipannako’’ti vattabbo, magge diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
为作证入流果而行道的补特伽罗,应说“见苦者是行道者”,见苦者不应说“应说住于果”?是的。苦见是无义的?不应如是说……见集者……应说“见灭者是行道者”,见灭者不应说“应说住于果”?是的。灭见是无义的?不应如是说……巴利
Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, dukkhe diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Āmantā. Niratthiyaṃ dukkhadassananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… samudayaṃ dakkhanto…pe… nirodhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, nirodhe diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Āmantā. Niratthiyaṃ nirodhadassananti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
345 见苦时,四谛被见?是的。苦谛是四谛?不应如是说……巴利 注疏 1
Dukkhe diṭṭhe cattāri saccāni diṭṭhāni hontīti? Āmantā. Dukkhasaccaṃ cattāri saccānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“见色蕴为无常时,五蕴被见为无常吗?”“是的。”“色蕴是五蕴吗?”“不应如是说……”巴利
Rūpakkhandhe aniccato diṭṭhe pañcakkhandhā aniccato diṭṭhā hontīti? Āmantā. Rūpakkhandho pañcakkhandhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“见眼处为无常时,十二处被见为无常吗?”“是的。”“眼处是十二处吗?”“不应如此说……”巴利
Cakkhāyatane aniccato diṭṭhe dvādasāyatanāni aniccato diṭṭhāni hontīti? Āmantā. Cakkhāyatanaṃ dvādasāyatanānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“见眼界为无常时,十八界被见为无常吗?”“是的。”“眼界是十八界吗?”“不应如此说……”巴利
Cakkhudhātuyā aniccato diṭṭhāya aṭṭhārasa dhātuyo aniccato diṭṭhā hontīti? Āmantā. Cakkhudhātu aṭṭhārasa dhātuyoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“见眼根为无常时,二十二根被见为无常吗?”“是的。”“眼根是二十二根吗?”“不应如此说……”巴利
Cakkhundriye aniccato diṭṭhe bāvīsatindriyāni aniccato diṭṭhāni hontīti? Āmantā. Cakkhundriyaṃ bāvīsatindriyānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
“以四智现证入流果吗?”“是的。”“四个入流果吗?”“不应如此说……”“以八智现证入流果吗?”“是的。”“八个入流果吗?”“不应如此说……”“以十二智现证入流果吗?”“是的。”“十二个入流果吗?”“不应如此说……”“以四十四智现证入流果吗?”“是的。”“四十四个入流果吗?”“不应如此说……”“以七十七智现证入流果吗?”“是的。”“七十七个入流果吗?”“不应如此说……”巴利
Catūhi ñāṇehi sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti? Āmantā. Cattāri sotāpattiphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhahi ñāṇehi sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti? Āmantā . Aṭṭha sotāpattiphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dvādasahi ñāṇehi sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti? Āmantā. Dvādasa sotāpattiphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… catucattārīsāya ñāṇehi sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti ? Āmantā. Catucattārīsaṃ sotāpattiphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sattasattatiyā ñāṇehi sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti? Āmantā. Sattasattati sotāpattiphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
346 “不应说‘次第现观’吗?”“是的。”“世尊不是说过:‘诸比丘!譬如大海次第深、次第倾斜、次第坡度,不会突然陡峭;同样地,诸比丘!在此法与律中,次第学、次第作、次第行道,不会突然通达智’吗?有此经吗?”“是的。”“那么,就是次第现观。”巴利
Na vattabbaṃ – ‘‘anupubbābhisamayo’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro, na āyatakeneva papāto; evameva kho, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā, na āyatakeneva aññāpaṭivedho’’ti . Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi anupubbābhisamayoti.
“不应说‘次第现观’吗?”“是的。”“世尊不是说过:”巴利
Na vattabbaṃ – ‘‘anupubbābhisamayo’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā –
“ 贤者次第地,一点一点地,刹那刹那地;”
如同银匠炼银,应当吹除自身的垢秽。巴利
‘‘Anupubbena medhāvī, thokaṃ thokaṃ khaṇe khaṇe; Kammāro rajatasseva, niddhame malamattano’’ti .
“确有此经吗?”“是的。”“那么,就是次第现观。”巴利
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi anupubbābhisamayoti.
“是次第现观吗?”“是的。”“尊者憍梵波提长老不是对诸比丘这样说过吗——‘诸友,这是我在世尊面前亲自听闻、亲自领受的:“诸比丘,凡见苦者,他也见苦集,也见苦灭,也见导向苦灭之道;凡见苦集者,他也见苦,也见苦灭,也见导向苦灭之道;凡见苦灭者,他也见苦,也见苦集,也见导向苦灭之道;凡见导向苦灭之道者,他也见苦,也见苦集,也见苦灭。”’确有此经吗?”“是的。”“那么,不应说‘次第现观’。”巴利
Anupubbābhisamayoti ? Āmantā. Nanvāyasmā gavampati thero bhikkhū etadavoca – ‘‘sammukhā metaṃ, āvuso, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘yo, bhikkhave, dukkhaṃ passati dukkhasamudayampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati; yo dukkhasamudayaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati; yo dukkhanirodhaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhasamudayampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati; yo dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhasamudayampi passati, dukkhanirodhampi passatī’’’ti ! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘anupubbābhisamayo’’ti.
“是次第现观吗?”“是的。”“世尊不是说过——巴利
Anupubbābhisamayoti ? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā –
“ 与其见具足同时,
三法被舍断:
有身见与疑,
以及任何戒禁取;
且从四恶趣解脱,
不能作六种重罪。”巴利
‘‘Sahāvassa dassanasampadāya, Tayassu dhammā jahitā bhavanti; Sakkāyadiṭṭhī vicikicchitañca, Sīlabbataṃ vāpi yadatthi kiñci; Catūhapāyehi ca vippamutto, Chaccābhiṭhānāni abhabba kātu’’nti.
有经吗?答:有。那么不应说“次第现观”。巴利
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘anupubbābhisamayo’’ti.
次第现观吗?答:是。世尊不是说过“诸比丘,当圣弟子生起离尘、离垢的法眼‘凡任何集法,一切皆是灭法’时,诸比丘,圣弟子随着见生起,三结被舍断——有身见、疑、戒禁取”吗!有经吗?答:有。那么不应说“次第现观”。巴利
Anupubbābhisamayoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’nti, saha dassanuppādā, bhikkhave, ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso’’ti! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘anupubbābhisamayo’’ti.
(19) 10. 世俗论巴利
(19) 10. Vohārakathā
347 佛世尊的言说是出世间的吗?答:是。在出世间的耳中被听到而非世间的,以出世间的识了知而非世间的,弟子们了知而非凡夫吗?不应如此说……巴利 注疏 1
Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Lokuttare sote paṭihaññati no lokiye, lokuttarena viññāṇena paṭivijānanti no lokiyena, sāvakā paṭivijānanti no puthujjanāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
佛世尊的言说不是被世间耳听到吗?答:是。如果佛世尊的言说被世间耳听到,那么确实不应说“佛世尊的言说是出世间的”。巴利
Nanu buddhassa bhagavato vohāro lokiye sote paṭihaññatīti? Āmantā. Hañci buddhassa bhagavato vohāro lokiye sote paṭihaññati, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti.
不是以世间的识了知佛世尊的言说吗?答:是。如果以世间的识了知佛世尊的言说,那么确实不应说“佛世尊的言说是出世间的”。巴利
Nanu buddhassa bhagavato vohāraṃ lokiyena viññāṇena paṭivijānantīti? Āmantā. Hañci buddhassa bhagavato vohāraṃ lokiyena viññāṇena paṭivijānanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti.
难道凡夫不了知佛世尊的言说吗?答:是的。如果凡夫了知佛世尊的言说,那么确实不应当说——“佛世尊的言说是出世间的”。巴利
Nanu buddhassa bhagavato vohāraṃ puthujjanā paṭivijānantīti? Āmantā. Hañci buddhassa bhagavato vohāraṃ puthujjanā paṭivijānanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti.
348 世尊佛陀的言说是出世间的吗?答:是的。道、果、涅槃,入流道、入流果,一来道、一来果,不来道、不来果,阿拉汉道、阿拉汉果,念处、正勤、神足、根、力、觉支,也是如此吗?不应这样说……(中略)……巴利
Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Maggo phalaṃ nibbānaṃ, sotāpattimaggo sotāpattiphalaṃ, sakadāgāmimaggo sakadāgāmiphalaṃ, anāgāmimaggo anāgāmiphalaṃ, arahattamaggo arahattaphalaṃ, satipaṭṭhānaṃ sammappadhānaṃ iddhipādo indriyaṃ balaṃ bojjhaṅgoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
世尊佛陀的言说是出世间的?答:是的。有某些人听闻世尊佛陀的言说吗?答:是的。出世间法是耳所识知的,在耳中被听闻,来到耳的范围?不应当如此说……巴利
Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Atthi keci buddhassa bhagavato vohāraṃ suṇantīti? Āmantā. Lokuttaro dhammo sotaviññeyyo, sotasmiṃ paṭihaññati, sotassa āpāthaṃ āgacchatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
难道出世间法不是耳所识知的,不在耳中被听闻,不来到耳的范围吗?答:是的。如果出世间法不是耳所识知的,不在耳中被听闻,不来到耳的范围,那么确实不应当说——“世尊佛陀的言说是出世间的”。巴利
Nanu lokuttaro dhammo na sotaviññeyyo, na sotasmiṃ paṭihaññati, na sotassa āpāthaṃ āgacchatīti? Āmantā. Hañci lokuttaro dhammo na sotaviññeyyo, na sotasmiṃ paṭihaññati, na sotassa āpāthaṃ āgacchati, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti.
349 佛陀世尊的言说是出世间的?答:是的。有某些人会对佛陀世尊的言说染着吗?答:是的。出世间法是贪的住处、可染的、可爱的、令醉的、束缚的、令迷醉的?不应当如此说……巴利
Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Atthi keci buddhassa bhagavato vohāre rajjeyyunti? Āmantā. Lokuttaro dhammo rāgaṭṭhāniyo rajanīyo kamanīyo madanīyo bandhanīyo mucchanīyoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
难道出世间法不是贪的住处、不可染的、不可爱的、不令醉的、不束缚的、不令迷醉的吗?答:是的。如果出世间法不是贪的住处、不可染的、不可爱的、不令醉的、不束缚的、不令迷醉的,那么确实不应当说——“佛陀世尊的言说是出世间的”。巴利
Nanu lokuttaro dhammo na rāgaṭṭhāniyo na rajanīyo na kamanīyo na madanīyo na bandhanīyo na mucchanīyoti? Āmantā. Hañci lokuttaro dhammo na rāgaṭṭhāniyo na rajanīyo na kamanīyo na madanīyo na bandhanīyo na mucchanīyo, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti.
佛陀世尊的言说是出世间的?答:是的。有某些人会对佛陀世尊的言说嗔恚吗?答:是的。出世间法是嗔的住处、忿的住处、抵触的住处吗?不应当如此说……巴利
Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Atthi keci buddhassa bhagavato vohāre dusseyyunti? Āmantā. Lokuttaro dhammo dosaṭṭhāniyo kopaṭṭhāniyo paṭighaṭṭhāniyoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
难道出世间法不是嗔的住处、不是忿的住处、不是抵触的住处吗?答:是的。如果出世间法不是嗔的住处、不是忿的住处、不是抵触的住处,那么确实不应当说——“世尊佛陀的言说是出世间的”。巴利
Nanu lokuttaro dhammo na dosaṭṭhāniyo na kopaṭṭhāniyo na paṭighaṭṭhāniyoti? Āmantā. Hañci lokuttaro dhammo na dosaṭṭhāniyo na kopaṭṭhāniyo na paṭighaṭṭhāniyo, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti.
世尊佛陀的言说是出世间的吗?——是的。有些人会对世尊佛陀的言说感到迷惑吗?——是的。出世间法是导致迷惑的、造成无智的、造成无眼的、障碍慧的、导向苦恼的、不导向涅槃的吗?——不应如此说……巴利
Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Atthi keci buddhassa bhagavato vohāre muyheyyunti? Āmantā. Lokuttaro dhammo mohaṭṭhāniyo aññāṇakaraṇo acakkhukaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattanikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
出世间法不是导致迷惑的、不是造成无智的、不是造成无眼的、增长慧的、不导向苦恼的、导向涅槃的吗?——是的。如果出世间法不是导致迷惑的、不是造成无智的、不是造成无眼的、增长慧的、不导向苦恼的、导向涅槃的,那么确实不应说——“世尊佛陀的言说是出世间的”。巴利
Nanu lokuttaro dhammo na mohaṭṭhāniyo na aññāṇakaraṇo na acakkhukaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattanikoti? Āmantā. Hañci lokuttaro dhammo na mohaṭṭhāniyo na aññāṇakaraṇo na acakkhukaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti.
350 佛陀世尊的言说是出世间的吗?——是的。凡是听闻佛陀世尊言说的人,他们全都修习道吗?——不应如此说……巴利
Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Ye keci buddhassa bhagavato vohāraṃ suṇanti, sabbe te maggaṃ bhāventīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
凡是听闻佛陀世尊言说的人,他们全都修习道吗?——是的。愚痴凡夫听闻佛陀世尊的言说,愚痴凡夫修习道吗?——不应如此说……杀母者修习道……杀父者……杀阿拉汉者……出佛身血者……破僧者听闻佛陀世尊的言说,破僧者修习道吗?——不应如此说……巴利
Ye keci buddhassa bhagavato vohāraṃ suṇanti, sabbe te maggaṃ bhāventīti? Āmantā. Bālaputhujjanā buddhassa bhagavato vohāraṃ suṇanti, bālaputhujjanā maggaṃ bhāventīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… mātughātako maggaṃ bhāveti…pe… pitughātako… arahantaghātako… ruhiruppādako… saṅghabhedako buddhassa bhagavato vohāraṃ suṇāti, saṅghabhedako maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
351 能够用金制的杖指示谷堆和金堆吗?——是的。同样地,世尊以出世间的言说来说世间法和出世间法。巴利 注疏 1
Labbhā sovaṇṇamayāya laṭṭhiyā dhaññapuñjopi suvaṇṇapuñjopi ācikkhitunti? Āmantā. Evamevaṃ bhagavā lokuttarena vohārena lokiyampi lokuttarampi dhammaṃ voharatīti.
能够用蓖麻木杖指示谷堆和金堆吗?——是的。同样地,世尊以世间的言说来说世间法和出世间法。巴利
Labbhā elaṇḍiyāya laṭṭhiyā dhaññapuñjopi suvaṇṇapuñjopi ācikkhitunti? Āmantā. Evamevaṃ bhagavā lokiyena vohārena lokiyampi lokuttarampi dhammaṃ voharatīti.
352 佛陀世尊的言说,在说世间时是世间的,在说出世间时是出世间的吗?——是的。在说世间时撞击世间的耳,在说出世间时撞击出世间的耳;在说世间时以世间的识了知,在说出世间时以出世间的识了知;在说世间时凡夫了知,在说出世间时声闻了知吗?——不应如此说……巴利
Buddhassa bhagavato vohāro lokiyaṃ voharantassa lokiyo hoti, lokuttaraṃ voharantassa lokuttaro hotīti? Āmantā. Lokiyaṃ voharantassa lokiye sote paṭihaññati, lokuttaraṃ voharantassa lokuttare sote paṭihaññati; lokiyaṃ voharantassa lokiyena viññāṇena paṭivijānanti, lokuttaraṃ voharantassa lokuttarena viññāṇena paṭivijānanti; lokiyaṃ voharantassa puthujjanā paṭivijānanti , lokuttaraṃ voharantassa sāvakā paṭivijānantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
不应说——“佛陀世尊的言说,在说世间时是世间的,在说出世间时是出世间的”吗?——是的。世尊不是说世间法和出世间法吗?——是的。如果世尊说世间法和出世间法,那么确实应说——“佛陀世尊的言说,在说世间时是世间的,在说出世间时是出世间的”。巴利
Na vattabbaṃ – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokiyaṃ voharantassa lokiyo hoti, lokuttaraṃ voharantassa lokuttaro hotīti? Āmantā. Nanu bhagavā lokiyampi lokuttarampi dhammaṃ voharatīti? Āmantā. Hañci bhagavā lokiyampi lokuttarampi dhammaṃ voharati, tena vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokiyaṃ voharantassa lokiyo hoti, lokuttaraṃ voharantassa lokuttaro hotī’’ti.
佛陀世尊的言说,当言说世间时是世间的,当言说出世间时是出世间的吗?是的。当言说道时是道,当言说非道时是非道,当言说果时是果,当言说非果时是非果,当言说涅槃时是涅槃,当言说非涅槃时是非涅槃,当言说有为时是有为,当言说无为时是无为,当言说色时是色,当言说无色时是无色,当言说受时是受,当言说非受时是非受,当言说想时是想,当言说非想时是非想,当言说诸行时是诸行,当言说非诸行时是非诸行,当言说识时是识,当言说非识时是非识吗?不应如是说……巴利
Buddhassa bhagavato vohāro lokiyaṃ voharantassa lokiyo hoti, lokuttaraṃ voharantassa lokuttaro hotīti? Āmantā. Maggaṃ voharantassa maggo hoti, amaggaṃ voharantassa amaggo hoti, phalaṃ voharantassa phalaṃ hoti, aphalaṃ voharantassa aphalaṃ hoti, nibbānaṃ voharantassa nibbānaṃ hoti, anibbānaṃ voharantassa anibbānaṃ hoti, saṅkhataṃ voharantassa saṅkhataṃ hoti, asaṅkhataṃ voharantassa asaṅkhataṃ hoti, rūpaṃ voharantassa rūpaṃ hoti, arūpaṃ voharantassa arūpaṃ hoti, vedanaṃ voharantassa vedanā hoti, avedanaṃ voharantassa avedanā hoti, saññaṃ voharantassa saññā hoti, asaññaṃ voharantassa asaññā hoti, saṅkhāre voharantassa saṅkhārā honti, asaṅkhāre voharantassa asaṅkhārā honti, viññāṇaṃ voharantassa viññāṇaṃ hoti, aviññāṇaṃ voharantassa aviññāṇaṃ hotīti ? Na hevaṃ vattabbe…pe….
(20) 11. 灭论巴利
(20) 11. Nirodhakathā
353 二灭吗?是的。二苦灭吗?不应如是说……二苦灭吗?是的。二灭谛吗?不应如是说……二灭谛吗?是的。二苦谛吗?不应如是说……二灭谛吗?是的。二集谛吗?不应如是说……二灭谛吗?是的。二道谛吗?不应如是说……巴利 注疏 1
Dve nirodhāti? Āmantā. Dve dukkhanirodhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dve dukkhanirodhāti? Āmantā. Dve nirodhasaccānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dve nirodhasaccānīti? Āmantā. Dve dukkhasaccānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dve nirodhasaccānīti? Āmantā. Dve samudayasaccānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dve nirodhasaccānīti? Āmantā. Dve maggasaccānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
二灭谛吗?是的。二庇护处……二避难处……二皈依处……二究竟归趣……二不坠者……二甘露(不死)……二涅槃吗?不应如是说……巴利
Dve nirodhasaccānīti? Āmantā. Dve tāṇāni…pe… dve leṇāni… dve saraṇāni… dve parāyaṇāni… dve accutāni… dve amatāni… dve nibbānānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
二涅槃吗?是的。二涅槃有高低、劣胜、胜劣差等、界限,或差别,或界线,或间隔吗?不应如是说……巴利
Dve nibbānānīti? Āmantā. Atthi dvinnaṃ nibbānānaṃ uccanīcatā hīnapaṇītatā ukkaṃsāvakaṃso sīmā vā bhedo vā rāji vā antarikā vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
二灭吗?是的。难道不是以思择灭无思择灭的诸行吗?是的。如果以思择灭无思择灭的诸行,则确实不应说“二灭”。巴利
Dve nirodhāti? Āmantā. Nanu appaṭisaṅkhāniruddhe saṅkhāre paṭisaṅkhā nirodhentīti? Āmantā. Hañci appaṭisaṅkhāniruddhe saṅkhāre paṭisaṅkhā nirodhenti, no ca vata re vattabbe – ‘‘dve nirodhā’’ti.
不应说“二灭”吗?是的。难道无思择灭的诸行也是完全破坏的,思择灭的诸行也是完全破坏的吗?是的。如果无思择灭的诸行也是完全破坏的,思择灭的诸行也是完全破坏的,则确实应说“二灭”。巴利
Na vattabbaṃ – ‘‘dve nirodhā’’ti? Āmantā. Nanu appaṭisaṅkhāniruddhāpi saṅkhārā accantabhaggā, paṭisaṅkhāniruddhāpi saṅkhārā accantabhaggāti? Āmantā. Hañci appaṭisaṅkhāniruddhāpi saṅkhārā accantabhaggā, paṭisaṅkhāniruddhāpi saṅkhārā accantabhaggā, tena vata re vattabbe – ‘‘dve nirodhā’’ti.
二灭吗?是的。思择灭的诸行也是依圣道而灭的吗?是的。无思择灭的诸行是依圣道而灭的吗?不应如是说……巴利
Dve nirodhāti? Āmantā. Paṭisaṅkhāniruddhāpi saṅkhārā ariyamaggaṃ āgamma niruddhāti? Āmantā. Appaṭisaṅkhāniruddhā saṅkhārā ariyamaggaṃ āgamma niruddhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
二灭吗?是的。思择灭的诸行不再生起吗?是的。无思择灭的诸行不再生起吗?不应如是说……因此不应说“二灭”。巴利
Dve nirodhāti? Āmantā. Paṭisaṅkhāniruddhā saṅkhārā na puna uppajjantīti? Āmantā. Appaṭisaṅkhāniruddhā saṅkhārā na puna uppajjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi na vattabbaṃ – ‘‘dve nirodhā’’ti.
由他引致、无知,疑、由他度脱;
语的破裂、苦的食、心的住立与热恼;
次第现观、施设与灭。巴利
Parūpahāro aññāṇaṃ, kaṅkhā paravitāraṇā; Vacībhedo dukkhāhāro, cittaṭṭhiti ca kukkuḷā; Anupubbābhisamayo, vohāro ca nirodhakoti.