2. 阿毗达摩分别·11. 无记解说
6. 缘起分别 · 111 段
11. 无记解说
11. Abyākataniddeso
306什么是无记法?于何时,因已作、已积集欲界善业,果报眼识生起,与舍俱行,以色为所缘,于彼时,行为缘而有识,识为缘而有名,名为缘而有第六处,第六处为缘而有触,触为缘而有受,受为缘而有有,有为缘而有生,生为缘而有老死。如此这整个苦蕴有集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
307其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为“行”。
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
于此,什么是“以行为缘而有识”?凡是心、意、意性……(中略)……由彼所生的眼识界——这称为“以行为缘而有识”。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjācakkhuviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
于此,什么是“以识为缘而有名”?受蕴、想蕴、行蕴——这被称为“以识为缘而有名”。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ? Vedanākkhandho , saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ’’.
于此,什么是“以名为缘而有第六处”?凡是心、意、意所……(中略)……由彼所生的眼识界——这称为“以名为缘而有第六处”。
Tattha katamaṃ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjācakkhuviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ’’.
于此,什么是“以第六处为缘而有触”?凡是触、触及、接触、接触性——这被称为“以第六处为缘而有触”。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是触缘受?凡是心所的非乐非不乐、心触所生的不苦不乐所受、心触所生的不苦不乐受——这称为“触缘受”。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,何为以受为缘而有有?除了受,想蕴、行蕴、识蕴——此被称为“以受为缘而有有”……(中略)……因此说“如是有此整个苦蕴的集起”。
Tattha katamo vedanāpaccayā bhavo? Ṭhapetvā vedanaṃ, saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
308在那时,以行为缘而有识是以行为因,以识为缘而有名是以识为因,以名为缘而有第六处是以名为因,以第六处为缘而有触是以第六处为因,以触为缘而有受是以触为因,以受为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārahetukaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇahetukaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmahetukaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanahetuko, phassapaccayā vedanā phassahetukā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
309在那时,以行为缘而有识是与行相应,以识为缘而有名是与识相应,以名为缘而有第六处是与名相应,以第六处为缘而有触是与第六处相应,以触为缘而有受是与触相应,以受为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ saṅkhārasampayuttaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ viññāṇasampayuttaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ nāmasampayuttaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto, phassapaccayā vedanā phassasampayuttā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
310于彼时,以行为缘而有识,以识为缘而有行;以识为缘而有名,以名为缘而有识;以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有名;以第六处为缘而有触,以触为缘而有第六处;以触为缘而有受,以受为缘而有触;以受为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如是有此整个苦蕴的集起。
Tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro; viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayāpi viññāṇaṃ; nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmaṃ; chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṃ; phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso; vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
311何等诸法是无记?于何时,因已作、已积集欲界善业之果报,耳识生起,与舍俱,以声为所缘……(中略)……鼻识生起,与舍俱,以香为所缘……(中略)……舌识生起,与舍俱,以味为所缘……(中略)……身识生起,与乐俱,以触所触为所缘,于彼时,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如是有此整个苦蕴的集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ…pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti sukhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
312于此,何为行?凡是思、思作、思作性——此被称为“行”……(中略)……此被称为“以第六处为缘而有触”。
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,何为以触为缘而有受?凡是身的愉悦、身的乐、身触所生的愉悦乐的所感受、身触所生的愉悦乐受——此被称为“以触为缘而有受”。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ kāyikaṃ sātaṃ kāyikaṃ sukhaṃ kāyasamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,何为以受为缘而有有?除了受,想蕴、行蕴、识蕴——此被称为“以受为缘而有有”……(中略)……因此说“如是有此整个苦蕴的集起”。
Tattha katamo vedanāpaccayā bhavo? Ṭhapetvā vedanaṃ, saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
313何等诸法是无记?于何时,因已作、已积集欲界善业之果报,意界生起,与舍俱,以色为所缘,或以声为所缘,或以香为所缘,或以味为所缘,或以触为所缘,或缘于任何,于彼时,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如是有此整个苦蕴的集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā saddārammaṇā vā gandhārammaṇā vā rasārammaṇā vā phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
314其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为“行”。
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
于此,何为以行为缘而有识?凡是心、意、意所……(中略)……彼生意界——此被称为“以行为缘而有识”……(中略)……此被称为“以第六处为缘而有触”。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanodhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是触缘受?凡是心所的非乐非不乐、心触所生的不苦不乐所受、心触所生的不苦不乐受——这称为“触缘受”。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是受缘胜解?凡是心的胜解、胜解作用、对彼的胜解性——这称为“受缘胜解”。
Tattha katamo vedanāpaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā adhimokkho’’.
于此,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为“胜解缘有”……(中略)……因此说“如此,这整个苦蕴集起”。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
315什么是无记法?于何时,因欲界善业的已作、已积集,异熟意识界生起,与喜俱,或以色为所缘,或以声为所缘,或以香为所缘,或以味为所缘,或以触为所缘,或以法为所缘,或缘于任何,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā rūpārammaṇā vā saddārammaṇā vā gandhārammaṇā vā rasārammaṇā vā phoṭṭhabbārammaṇā vā dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
316其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为“行”。
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
其中,什么是行缘识?凡心、意、意所……彼所生意识界——这称为“行缘识”……这称为“第六处缘触”。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是以触为缘的受?凡是心所的悦、心所的乐、意触所生的悦乐所感受的、意触所生的悦乐受——这被称为“以触为缘的受”。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是受缘胜解?凡是心的胜解、胜解作用、对彼的胜解性——这称为“受缘胜解”。
Tattha katamo vedanāpaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā adhimokkho’’.
于此,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为“胜解缘有”……(中略)……因此说“如此,这整个苦蕴集起”。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
317什么是无记法?于何时,因已作、已积集欲界善业之异熟意识界生起,与舍俱行,或以色为所缘,或以声为所缘,或以香为所缘,或以味为所缘,或以触为所缘,或以法为所缘,或缘于任何,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā saddārammaṇā vā gandhārammaṇā vā rasārammaṇā vā phoṭṭhabbārammaṇā vā dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
318其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为“行”。
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
于此,什么是行缘识?凡是心、意、意所……(中略)……彼生意识界——这被称为“行缘识”……(中略)……这被称为“第六处缘触”。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是触缘受?凡是心所的非乐非不乐、心触所生的不苦不乐所受、心触所生的不苦不乐受——这称为“触缘受”。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是受缘胜解?凡是心的胜解、胜解作用、对彼的胜解性——这称为“受缘胜解”。
Tattha katamo vedanāpaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā adhimokkho’’.
于此,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为“胜解缘有”……(中略)……因此说“如此,这整个苦蕴集起”。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
319什么是无记法?于何时,因已作、已积集欲界善业之果报,意识界生起,与喜俱行、相应智……(中略)……与喜俱行、相应智、有行……(中略)……与喜俱行、不相应智……(中略)……与喜俱行、不相应智、有行……(中略)……与舍俱行、相应智……(中略)……与舍俱行、相应智、有行……(中略)……与舍俱行、不相应智……(中略)……与舍俱行、不相应智、有行,或以色为所缘……(中略)……或以法为所缘,或缘于任何,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此,这整个苦蕴集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā ñāṇasampayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
320其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为“行”。
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
于此,什么是行缘识?凡是心、意、意所……(中略)……彼生意识界——这被称为“行缘识”……(中略)……这被称为“触缘受”。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,什么是以受为缘的净信?凡是信、信任、信解、净信——这被称为“以受为缘的净信”。
Tattha katamo vedanāpaccayā pasādo? Yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā pasādo’’.
于此,什么是净信缘胜解?凡是心的胜解、决意、彼决意性——这被称为“净信缘胜解”。
Tattha katamo pasādapaccayā adhimokkho ? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘pasādapaccayā adhimokkho’’.
于此,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为“胜解缘有”……(中略)……因此说“如此,这整个苦蕴集起”。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
321什么是无记法?于何时,为了色界生而修习道,离诸欲……(中略)……具足初禅那而住于地遍,于彼时有触……(中略)……有不散乱——这些法是善。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
由于彼色界善业已作、已积累的果报,他离诸欲……(中略)……具足初禅那而住于地遍,在彼时,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如是,这整个苦蕴集起。
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
322什么是无记法?于何时,为了无色界生而修习道,完全超越无所有处,具非想非非想处想,由于舍乐……(中略)……具足第四禅那而住,于彼时有触……(中略)……有不散乱——这些法是善。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
由于彼无色界善业的已作、已累积,完全超越无所有处,具有非想非非想处想,以及由于舍乐、舍苦、先前喜忧已灭故,不苦不乐、舍念清净,成就作为果报的第四禅那而住,在那时,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如是,这整个苦蕴集起。
Tasseva arūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
323哪些法是无记的?当修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断诸见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……成就初禅那而住,苦行道、钝通智,在那时,有触……(中略)……有不散乱——这些法是善的。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
由于那出世间善禅那已作、已修习之果报,远离诸欲,远离诸不善法,有寻、有伺,离生喜、乐,成就初禅那而住,苦道迟通达,在那时候,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有信,以信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如是这些法有集起。
Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti.
324哪些法是无记的?当由于不善业的已作、已积累,其果报是眼识生起,舍俱行,以色为所缘……(中略)……耳识生起,舍俱行,以声为所缘……(中略)……鼻识生起,舍俱行,以香为所缘……(中略)……舌识生起,舍俱行,以味为所缘……(中略)……身识生起,苦俱行,以触为所缘,在那时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘有,有缘生,生缘老死。如是有此整个苦蕴的集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ…pe… sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ…pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti dukkhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
325其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为“行”。
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
其中,什么是行缘识?凡是心、意、意识……(中略)……彼所生身识界——这被称为“行缘识”……(中略)……这被称为“第六处缘触”。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjākāyaviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是触缘受?凡是身的不悦、身的苦、身触所生的不悦苦的所受、身触所生的不悦苦受——这被称为“触缘受”。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ kāyikaṃ asātaṃ kāyikaṃ dukkhaṃ kāyasamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,何为以受为缘而有有?除了受,想蕴、行蕴、识蕴——此被称为“以受为缘而有有”……(中略)……因此说“如是有此整个苦蕴的集起”。
Tattha katamo vedanāpaccayā bhavo? Ṭhapetvā vedanaṃ, saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
326什么法是无记的?由于不善业已作、已积累,异熟意界已生起,伴随着舍,或以色为所缘,或以声为所缘,或以香为所缘,或以味为所缘,或以触为所缘,或缘于任何其他,在那时候,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如是,整个苦蕴集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā saddārammaṇā vā gandhārammaṇā vā rasārammaṇā vā phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
327其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为“行”。
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati saṅkhāro.
其中,什么是行缘识?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生意界——这称为“行缘识”……(中略)……这称为“第六处缘触”。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanodhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是触缘受?凡是心所的非乐非不乐、心触所生的不苦不乐所受、心触所生的不苦不乐受——这称为“触缘受”。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是受缘胜解?凡是心的胜解、胜解作用、对彼的胜解性——这称为“受缘胜解”。
Tattha katamo vedanāpaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā adhimokkho’’.
于此,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为“胜解缘有”……(中略)……因此说“如此,这整个苦蕴集起”。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ , vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
328哪些法是无记的?在不善业已作、已积聚的果报,意识界生起,伴随着舍,以色为所缘,或……(中略)……以法为所缘,或缘于任何其他,在那时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如是这整个苦蕴集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
329其中,什么是行?凡是思、思作、思作性——这被称为“行”。
Tattha katamo saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhāro’’.
于此,什么是行缘识?凡是心、意、意所……(中略)……彼生意识界——这被称为“行缘识”……(中略)……因此说“如此有此整个苦蕴的集”。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
330什么是无记法?于何时意界已生起,是唯作,非善非不善亦非业果报,与舍俱,以色为所缘或……(中略)……以触所缘为所缘或……(中略)……意识界已生起,是唯作,非善非不善亦非业果报,与悦俱,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘或……(中略)……意识界已生起,是唯作,非善非不善亦非业果报,与舍俱,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘或,或缘于任何,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此有此整个苦蕴的集。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye manodhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā…pe… manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā…pe… manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
331什么是无记法?于何时意识界已生起,是唯作,非善非不善亦非业果报,与悦俱,相应智……(中略)……与悦俱,相应智,有行……(中略)……与悦俱,不相应智……(中略)……与悦俱,不相应智,有行……(中略)……与舍俱,相应智……(中略)……与舍俱,相应智,有行……(中略)……与舍俱,不相应智……(中略)……与舍俱,不相应智,有行,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘或,或缘于任何,于彼时,行缘识,识缘名,名缘第六处,第六处缘触,触缘受,受缘净信,净信缘胜解,胜解缘有,有缘生,生缘老死。如此有此整个苦蕴的集。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā ñāṇasampayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
332什么是无记法?当修习色界禅那为唯作,既非善也非不善,也非业果报,现法乐住,离开诸欲……完全离开诸欲,离开诸不善法,有寻有伺,从离所生喜乐,达到并住于第一禅那地遍,在那时,以行为缘而有识,识为缘而有名,名为缘而有第六处,第六处为缘而有触,触为缘而有受,受为缘而有净信,净信为缘而有胜解,胜解为缘而有有,有为缘而有生,生为缘而有老死。如是这整个苦蕴集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye rūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
333什么法是无记的?在那时候,修习无色界禅那,是唯作,既非善也非不善,也非业果报,是现法乐住,完全超越无所有处,具有非想非非想处想,由于乐的舍断……(中略)……成就第四禅那而住,在那时候,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。这样就有这整个苦蕴的集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
12. 无明为根善解说
12. Avijjāmūlakakusalaniddeso
334什么是善法?当欲界善心生起,伴随喜悦,与智相应,以色为所缘,或以声为所缘,或以香为所缘,或以味为所缘,或以触为所缘,或以法为所缘,或缘于任何其他,在那时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此是这整个苦蕴的集起。
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
335于此,什么是无明缘行?凡是思、思作、思作性——这被称为“无明缘行”……(中略)……这被称为“第六处缘触”。
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘avijjāpaccayā saṅkhāro’’…pe… ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
于此,什么是以触为缘的受?凡是心所的悦、心所的乐、意触所生的悦乐所感受的、意触所生的悦乐受——这被称为“以触为缘的受”。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
于此,什么是以受为缘的净信?凡是信、信任、信解、净信——这被称为“以受为缘的净信”。
Tattha katamo vedanāpaccayā pasādo? Yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā pasādo’’.
于此,什么是净信缘胜解?凡是心的胜解、决意、彼决意性——这被称为“净信缘胜解”。
Tattha katamo pasādapaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘pasādapaccayā adhimokkho’’.
于此,什么是胜解缘有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为“胜解缘有”……(中略)……因此说“如此,这整个苦蕴集起”。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
336于彼时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴集起。
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
337于彼时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名色,以名色为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴集起。
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
338于彼时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名色,以名色为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴集起。
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
339什么是诸善法?于何时,欲界善心生起,与悦俱、与智相应、有行……与悦俱、与智不相应……与悦俱、与智不相应、有行……与舍俱、与智相应……与舍俱、与智相应、有行……与舍俱、与智不相应……与舍俱、与智不相应、有行,以色所缘为对象……或以法所缘为对象,或缘于任何,于彼时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,有为缘而有生,生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴集起。
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
340什么是诸善法?当某时,为了色界生起而修习道,离诸欲……进入并住于初禅那,地遍,在那时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴集起。
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
341什么是善法?当某时,为了无色界生起而修习道,完全超越无所有处,进入非想非非想处,与非想非非想处想相应,舍断乐……(中略)……进入并住于第四禅那,在那时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
342什么是善法?当某时,修习出世间禅那,导向出离的、趣向损减的,为了舍断诸见,为了证得第一地,离诸欲……(中略)……进入并住于初禅那,苦行道、钝通智,在那时,以无明为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这些法的集起。
Katame dhammā kusalā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti.
13. 善为根果报解说
13. Kusalamūlakavipākaniddeso
343什么是无记法?当某时,因为已作、已积集欲界善业,果报眼识生起,与舍相应,以色为所缘,在那时,以善根为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
344于此,什么是善根缘行?凡是思、思作、思作性——这被称为“善根缘行”……(中略)……因此说“如此,这整个苦蕴的集起”。
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘kusalamūlapaccayā saṅkhāro’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
345什么是无记法?当某时,因为已作、已积集欲界善业,果报耳识生起,与舍相应,以声为所缘……(中略)……鼻识生起,与舍相应,以香为所缘……(中略)……舌识生起,与舍相应,以味为所缘……(中略)……身识生起,与乐相应,以触为所缘……(中略)……意界生起,与舍相应,以色为所缘或……(中略)……以触为所缘或……(中略)……意识界生起,与喜相应,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘或……(中略)……意识界生起,与舍相应,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘或,无论缘于什么,在那时,以善根为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ…pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti sukhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ…pe… manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā…pe… manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā…pe… manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
346什么是无记法?当某时,因为已作、已积集欲界善业,果报意识界生起,喜俱智相应……(中略)……喜俱智相应有行……(中略)……喜俱智不相应……(中略)……喜俱智不相应有行……(中略)……舍俱智相应……(中略)……舍俱智相应有行……(中略)……舍俱智不相应……(中略)……舍俱智不相应有行,以色为所缘或……(中略)……以法为所缘或,无论缘于什么,在那时,以善根为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye kāmāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti somanassasahagatā ñāṇasampayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā…pe… somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā…pe… upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
347什么是无记法?当某时,为了色界生起而修习道,离诸欲……(中略)……进入并住于初禅那,地遍,在那时,有触……(中略)……有不散乱——这些法是善。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
因为那色界善业的已作、已积集,果报离诸欲……(中略)……进入并住于初禅那,地遍,在那时,以善根为缘而有行,以行为缘而有识,以识为缘而有名,以名为缘而有第六处,以第六处为缘而有触,以触为缘而有受,以受为缘而有净信,以净信为缘而有胜解,以胜解为缘而有有,以有为缘而有生,以生为缘而有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ . Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
348什么是无记法?当修习无色界生的道,完全超越无所有处,进入非想非非想处想俱行,舍断乐……(中略)……具足住于第四禅那,在那时有触……(中略)……有不散乱——这些法是善。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
由于那无色界善业的已作、已积集,果报是完全超越无所有处,进入非想非非想处想俱行,舍断乐……(中略)……具足住于第四禅那,在那时,以善根为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有净信,以净信为缘有胜解,以胜解为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Tasseva arūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
349什么是无记法?当修习出世间禅那,导向出离、趣向损减,为了舍断诸见,为了证得初地,离诸欲……(中略)……具足住于初禅那,苦行道、钝根通,在那时有触……(中略)……有不散乱——这些法是善。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti – ime dhammā kusalā.
由于那出世间善禅那的已作、已修习,果报是离诸欲……(中略)……具足住于初禅那,苦行道、钝根通、空,在那时,以善根为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有净信,以净信为缘有胜解,以胜解为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如此,这些法的集起。
Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā pasādo, pasādapaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti.
14. 不善为根果报解说
14. Akusalamūlakavipākaniddeso
350什么是无记法?当由于不善业的已作、已积集,果报是眼识生起,舍俱行,以色为所缘,在那时,以不善根为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rūpārammaṇaṃ, tasmiṃ samaye akusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
351在那里,什么是以不善根为缘的行?凡是思、思作、思作性——这称为“以不善根为缘的行”……(中略)……因此说“如此,这整个苦蕴的集起”。
Tattha katamo akusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘akusalamūlapaccayā saṅkhāro’’…pe… tena vuccati ‘‘evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.
352什么是无记法?当由于不善业的已作、已积集,果报是耳识生起,舍俱行,以声为所缘……(中略)……鼻识生起,舍俱行,以香为所缘……(中略)……舌识生起,舍俱行,以味为所缘……(中略)……身识生起,苦俱行,以触为所缘……(中略)……意界生起,舍俱行,以色为所缘……(中略)……或以触为所缘,或缘于任何,在那时,以不善根为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有胜解,以胜解为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sotaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ saddārammaṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ gandhārammaṇaṃ…pe… jivhāviññāṇaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ rasārammaṇaṃ…pe… kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti dukkhasahagataṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ…pe… manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye akusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
353什么是无记法?当由于不善业的已作、已积集,果报的意识界生起,舍俱行,以色为所缘……(中略)……或以法为所缘,或缘于任何,在那时,以不善根为缘有行,以行为缘有识,以识为缘有名,以名为缘有第六处,以第六处为缘有触,以触为缘有受,以受为缘有胜解,以胜解为缘有有,以有为缘有生,以生为缘有老死。如此,这整个苦蕴的集起。
Katame dhammā abyākatā? Yasmiṃ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā…pe… dhammārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye akusalamūlapaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmaṃ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā adhimokkho, adhimokkhapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
354其中,什么是不善根缘的行?凡是思、思作、思作性——这被称为“不善根缘的行”。
Tattha katamo akusalamūlapaccayā saṅkhāro? Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘akusalamūlapaccayā saṅkhāro’’.
于此,什么是以行为缘的识?凡是心、意、意所……(中略)……彼所生意识界——这被称为“以行为缘的识”。
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ’’.
于此,什么是“以识为缘而有名”?受蕴、想蕴、行蕴——这被称为“以识为缘而有名”。
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘viññāṇapaccayā nāmaṃ’’.
其中,什么是名缘的第六处?凡是心、意、心识……(中略)……彼所生意识界——这被称为“名缘的第六处”。
Tattha katamaṃ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ? Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ…pe… tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ’’.
于此,什么是“以第六处为缘而有触”?凡是触、触及、接触、接触性——这被称为“以第六处为缘而有触”。
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso? Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘chaṭṭhāyatanapaccayā phasso’’.
其中,什么是触缘受?凡是心所的非乐非不乐、心触所生的不苦不乐所受、心触所生的不苦不乐受——这称为“触缘受”。
Tattha katamā phassapaccayā vedanā? Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘phassapaccayā vedanā’’.
其中,什么是受缘胜解?凡是心的胜解、胜解作用、对彼的胜解性——这称为“受缘胜解”。
Tattha katamo vedanāpaccayā adhimokkho? Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘vedanāpaccayā adhimokkho’’.
其中,什么是胜解缘的有?除了胜解,受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这被称为“胜解缘的有”。
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo? Ṭhapetvā adhimokkhaṃ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘adhimokkhapaccayā bhavo’’.
于此,什么是“有缘生”?凡彼彼诸法的生、出生、生起、现起、显现——这称为“有缘生”。
Tattha katamā bhavapaccayā jāti? Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ jāti sañjāti nibbatti abhinibbatti pātubhāvo – ayaṃ vuccati ‘‘bhavapaccayā jāti’’.
于此,什么是“以生为缘有老死”?有老,有死。于此,什么是老?凡诸法的老、老性、寿命的损减——这称为“老”。于此,什么是死?凡诸法的灭尽、衰灭、破坏、消散、无常、消失——这称为“死”。如此,此老与此死。这称为“以生为缘有老死”。
Tattha katamaṃ jātipaccayā jarāmaraṇaṃ? Atthi jarā, atthi maraṇaṃ. Tattha katamā jarā? Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ jarā jīraṇatā āyuno saṃhāni – ayaṃ vuccati jarā. Tattha katamaṃ maraṇaṃ? Yo tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘maraṇaṃ’’. Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘jātipaccayā jarāmaraṇaṃ’’.
如此而有此整个苦蕴的集起。如此而有此整个苦蕴的结合、会合、合流、现起。因此说:“如此而有此整个苦蕴的集起。”
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa saṅgati hoti, samāgamo hoti, samodhānaṃ hoti, pātubhāvo hoti. Tena vuccati evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti.