对于这样传下来的内容,为了清楚说明从燃灯十力者开始,一直到证得大菩提座的根本因缘,以及一直到转法轮说法的根本因缘,应当了解这段依次叙述。
Evaṃ ābhatassa panassa yaṃ taṃ dīpaṅkaradasabalato paṭṭhāya yāva mahābodhipallaṅkā adhigamanidānaṃ, yāva dhammacakkappavattanā desanānidānañca vuttaṃ, tassa āvibhāvatthaṃ ayaṃ anupubbikathā veditabbā –
据说,从这一劫往上数,在四阿僧祇又十万劫那么久远的过去,有一座名叫阿玛拉瓦提的城市。那里住着一位叫须弥陀的婆罗门,父母两方的血统都很高贵,从母亲这边和父亲这边算都出身清净,一直到第七代家族世系都没有被人指责、非议过出身。他相貌端正,看着让人欢喜,令人心生敬信,具足最殊胜的容色光采。他不做别的事,只学习婆罗门的技艺。在他还很小的时候,父母就去世了。那时,替他管理财产增长的臣子拿来财产账簿,打开装满金、银、宝珠、珍珠等宝物的库房,对他说:“年轻人,这是你母亲的财产,这是你父亲的财产,这些是你祖父、曾祖父等先人的财产。”就这样一直告诉他到第七代家族世系的财富,然后说:“你来接管这些吧。”须弥陀智者心想:“我的父祖等先人积攒了这些财富,他们去往来世时,连一文钱也没能带走;而我应该想办法带着它们走。”于是他禀告国王,让人在城中击鼓宣告,向大众广行布施,然后出家做了隐士。关于这里,应当讲述须弥陀的故事。这在《佛种姓》中已经说过——
Ito kira kappasatasahassādhikānaṃ catunnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ matthake amaravatī nāma nagaraṃ ahosi. Tattha sumedho nāma brāhmaṇo paṭivasati ubhato sujāto, mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā kulaparivaṭṭā akkhitto anupakuṭṭho jātivādena, abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato. So aññaṃ kammaṃ akatvā brāhmaṇasippameva uggaṇhi. Tassa daharakāleyeva mātāpitaro kālamakaṃsu. Athassa rāsivaḍḍhako amacco āyapotthakaṃ āharitvā suvaṇṇarajatamaṇimuttādipūrite gabbhe vivaritvā ‘ettakaṃ te kumāra mātu santakaṃ, ettakaṃ pitu santakaṃ, ettakā ayyakapayyakānaṃ santakāti yāva sattamā kulaparivaṭṭā dhanaṃ ācikkhitvā etaṃ paṭipajjāhī’ti āha. Sumedhapaṇḍito cintesi – ‘imaṃ dhanaṃ saṃharitvā mayhaṃ pitupitāmahādayo paralokaṃ gacchantā ekakahāpaṇampi gahetvā na gatā, mayā pana gahetvā gamanakāraṇaṃ kātuṃ vaṭṭatī’ti so rañño ārocetvā nagare bheriṃ carāpetvā mahājanassa dānaṃ datvā tāpasapabbajjaṃ pabbaji. Imasmiṃ pana ṭhāne sumedhakathā kathetabbā. Vuttañhetaṃ buddhavaṃse (bu. vaṃ. 2.1-33) –
在十万劫和四阿僧祇劫之前,
有一座城叫不死城,看着让人喜欢,心里也觉得舒服。
这里充满十种声音,热闹非凡,饭食和饮料样样齐全。
象的叫声、马的叫声,还有鼓声、螺声和战车声;
你们吃吧,喝吧,到处都响着饮食的招呼声。
这座城具备一切支分,各种事务都很齐全。
七宝样样齐全,挤满了各种各样的人;
圆满如天城,是行福德者的住处。
在不死城阿摩罗婆提里,有一位名叫善慧的婆罗门;
他积累了数千万的财富,拥有大量钱财和粮食。
他是受诵吠陀的人,持诵吠陀经文,精通三吠陀。
于相与传说,于自宗之法达于究竟。
我独自待在僻静的地方坐下,那时心里这样想:
再生本身就是苦,身体的崩坏也是苦。
那时,我具有生的本性、老的本性、病的本性。
我要去寻找不老、不死、安稳的涅槃。
此身腐臭,充塞种种尸秽;
何不弃之而去,无所顾恋,无所贪求。
此道今存当亦存,绝不可能不存在;
为脱诸有轮回苦,我当寻求彼道行。
就像苦存在的时候,名为乐的东西也存在;
如是,当“存在”存在时,“不存在”也是可欲的。
就像天气炎热时,清凉也会存在;
如此,当三种火存在时,涅槃是应该追求的。
就像恶存在的时候,善也存在;
同样地,只要生还存在,不生亦应当希求。
就像一个人掉进粪坑里,看见一个装满水的池塘,
他不去找那个池塘,这不是池塘的错。
就像这样,当能洗掉烦恼污垢的不死之池明明就在眼前时,
他不去寻找那个池塘,这不是不死之池的过错。
就像被敌人团团围住,明明有路可以逃,
那个人不会逃跑,这不是那条路的过错。
就这样被烦恼挡住,明明有安稳的路在。
他不去找那条路,错不在平安吉祥的正道。
就像有人生了病,有医生在;
他不去医治那种病,那不是医生的过错。
就像这样,被烦恼之病折磨得痛苦不堪、饱受逼迫;
他不去寻找那位导师,这过错不在引导者身上。
就像有人厌恶绑在脖子上的腐尸,
解脱之后,他就能安乐、自由、完全随自己的意愿而行。
就像这样,这具腐烂的身体,是各种尸体的堆积。
我要放下它,然后离开,不再挂念,也不再想要什么。
犹如男女于厕中,
弃粪离去无恋无求。
就像这样,我这个身体,装满了各种各样的臭秽之物;
就像上完厕所后离开厕所一样,我会舍弃它然后离去。
就像一艘老旧、破烂、漏水的船,
船主们把它扔下就走了,不再回头看,也不再需要它。
就像这样,我这个身体——它有九个孔,一直在流漏;
我要舍弃它离开,就像船主抛弃一艘破旧的船。
就像有人带着货物与盗贼同行;
看到货物可能被抢走的危险,就把它扔掉再走。
就像这样,这个身体犹如大盗,
我要舍弃这个身体离开,因为我害怕善法被毁坏。
如是思已,我将无数十亿的财富,
布施给有依靠者和无依靠者;布施之后,我便去了雪山。
在雪山不远处,有一座名叫如法的山。
我的茅屋建得很好,树叶搭的棚屋也盖好了。
我在彼处营建经行处,远离五种过失、具足八种功德,
并证得神通之力。
在那里,我舍弃了具有九种过失的布衣;
我穿上了具足十二种功德的树皮衣。
我舍弃了混杂着八种过失的叶屋;
我来到了树下,那树具备十种功德。
我把撒播和种下的谷物全都舍弃了,一点不剩。
我领受了具足众多功德、自然掉落的果实。
在那里,我在坐处、立处与经行处,精勤努力。
在七天之内,我就证得了神通之力。
Kappe ca satasahasse, caturo ca asaṅkhiye; Amaraṃ nāma nagaraṃ, dassaneyyaṃ manoramaṃ. Dasahi saddehi avivittaṃ, annapānasamāyutaṃ; Hatthisaddaṃ assasaddaṃ, bherisaṅkharathāni ca; Khādatha pivatha ceva, annapānena ghositaṃ. Nagaraṃ sabbaṅgasampannaṃ, sabbakammamupāgataṃ; Sattaratanasampannaṃ, nānājanasamākulaṃ; Samiddhaṃ devanagaraṃva, āvāsaṃ puññakamminaṃ. Nagare amaravatiyā, sumedho nāma brāhmaṇo; Anekakoṭisannicayo, pahūtadhanadhaññavā. Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū; Lakkhaṇe itihāse ca, sadhamme pāramiṃ gato. Rahogato nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā; Dukkho punabbhavo nāma, sarīrassa ca bhedanaṃ. Jātidhammo jarādhammo, byādhidhammo sahaṃ tadā; Ajaraṃ amataṃ khemaṃ, pariyesissāmi nibbutiṃ. Yaṃnūnimaṃ pūtikāyaṃ, nānākuṇapapūritaṃ; Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṃ, anapekkho anatthiko. Atthi hehiti so maggo, na so sakkā na hetuye; Pariyesissāmi taṃ maggaṃ, bhavato parimuttiyā. Yathāpi dukkhe vijjante, sukhaṃ nāmapi vijjati; Evaṃ bhave vijjamāne, vibhavopi icchitabbako. Yathāpi uṇhe vijjante, aparaṃ vijjati sītalaṃ; Evaṃ tividhaggi vijjante, nibbānaṃ icchitabbakaṃ. Yathāpi pāpe vijjante, kalyāṇamapi vijjati; Evameva jāti vijjante, ajātipicchitabbakaṃ. Yathā gūthagato puriso, taḷākaṃ disvāna pūritaṃ; Na gavesati taṃ taḷākaṃ, na doso taḷākassa so. Evaṃ kilesamaladhove, vijjante amatantaḷe; Na gavesati taṃ taḷākaṃ, na doso amatantaḷe. Yathā arīhi pariruddho, vijjante gamanampathe; Na palāyati so puriso, na doso añjasassa so. Evaṃ kilesapariruddho, vijjamāne sive pathe; Na gavesati taṃ maggaṃ, na doso sivamañjase. Yathāpi byādhito puriso, vijjamāne tikicchake; Na tikicchāpeti taṃ byādhiṃ, na doso so tikicchake. Evaṃ kilesabyādhīhi, dukkhito paripīḷito; Na gavesati taṃ ācariyaṃ, na doso so vināyake. Yathāpi kuṇapaṃ puriso, kaṇṭhe baddhaṃ jigucchiya; Mocayitvāna gaccheyya, sukhī serī sayaṃvasī. Tathevimaṃ pūtikāyaṃ, nānākuṇapasañcayaṃ; Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṃ, anapekkho anatthiko. Yathā uccāraṭṭhānamhi, karīsaṃ naranāriyo; Chaḍḍayitvāna gacchanti, anapekkhā anatthikā. Evamevāhaṃ imaṃ kāyaṃ, nānākuṇapapūritaṃ; Chaḍḍayitvāna gacchissaṃ, vaccaṃ katvā yathā kuṭiṃ. Yathāpi jajjaraṃ nāvaṃ, paluggaṃ udagāhiniṃ; Sāmī chaḍḍetvā gacchanti, anapekkhā anatthikā. Evamevāhaṃ imaṃ kāyaṃ, navacchiddaṃ dhuvassavaṃ; Chaḍḍayitvāna gacchissaṃ, jiṇṇanāvaṃva sāmikā. Yathāpi puriso corehi, gacchanto bhaṇḍamādiya; Bhaṇḍacchedabhayaṃ disvā, chaḍḍayitvāna gacchati. Evameva ayaṃ kāyo, mahācorasamo viya; Pahāyimaṃ gamissāmi, kusalacchedanābhayā. Evāhaṃ cintayitvāna, nekakoṭisataṃ dhanaṃ; Nāthānāthānaṃ datvāna, himavantamupāgamiṃ. Himavantassāvidūre, dhammiko nāma pabbato; Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā. Caṅkamaṃ tattha māpesiṃ, pañcadosavivajjitaṃ; Aṭṭhaguṇasamupetaṃ, abhiññābalamāhariṃ. Sāṭakaṃ pajahiṃ tattha, navadosamupāgataṃ; Vākacīraṃ nivāsesiṃ, dvādasaguṇamupāgataṃ. Aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ , pajahiṃ paṇṇasālakaṃ; Upāgamiṃ rukkhamūlaṃ, guṇe dasahupāgataṃ. Vāpitaṃ ropitaṃ dhaññaṃ, pajahiṃ niravasesato; Anekaguṇasampannaṃ, pavattaphalamādiyiṃ. Tatthappadhānaṃ padahiṃ, nisajjaṭṭhānacaṅkame; Abbhantaramhi sattāhe, abhiññābala pāpuṇinti. (bu. vaṃ. 2.1-33);
这里的意思是:经文说“我的精舍建得好,叶屋也盖得完善”,这是说善慧智者仿佛亲手建了精舍、叶屋和经行处。不过这里的含义是这样的:大士心想“我要深入雪山,今天进入法山”而出发时,帝释天神——诸天神之主——看见他出发了,就对毗首羯磨天子说:“去吧,贤儿,这位善慧智者为了出家而出发了,你去给他建一个住处。”他接受了帝释天神的话,就建了一座宜人的精舍、防护周密的叶屋和令人愉悦的经行处。而世尊当时是依着自己福报所成就的那座精舍住处,所以说:“舍利弗,在那座法山上——
Tattha assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitāti imissā pāḷiyā sumedhapaṇḍitena assamapaṇṇasālācaṅkamā sahatthā māpitā viya vuttā. Ayaṃ panettha attho – mahāsattañhi ‘‘himavantaṃ ajjhogāhetvā ajja dhammikapabbataṃ pavisissāmī’’ti nikkhantaṃ disvā sakko devānamindo vissakammadevaputtaṃ āmantesi – ‘‘gaccha, tāta, ayaṃ sumedhapaṇḍito ‘pabbajissāmī’ti nikkhanto etassa vasanaṭṭhānaṃ māpehī’’ti. So tassa vacanaṃ sampaṭicchitvā ramaṇīyaṃ assamaṃ suguttaṃ paṇṇasālaṃ, manoramaṃ caṅkamañca māpesi. Bhagavā pana tadā attano puññānubhāvena nipphannaṃ taṃ assamapadaṃ sandhāya ‘‘sāriputta tasmiṃ dhammikapabbate –
我的精舍建得很好,树叶屋也盖得妥当。
我在那里建了经行处,远离五种过失。
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā; Caṅkamaṃ tattha māpesiṃ, pañcadosavivajjita’’nti. –
他说。其中,“我的精舍建得好”,意思就是“它是我建成的,建得很好”。“叶屋也建成了”意思是“用树叶覆盖的屋舍也是我建成的”。
Āha. Tattha assamo sukato mayhanti sukato mayā. Paṇṇasālā sumāpitāti paṇṇacchannā sālāpi me sumāpitā ahosi.
远离五种过失,就是指经行处有五种过失:地面坚硬不平、里面有树木、被密林草丛遮蔽、过于狭窄、过于宽阔。在坚硬不平的地面上经行时,脚会受伤,起水泡,心无法专注一境,业处也会修不成。而在柔软平坦的地面上,则能住于安乐,业处得以成就。所以应当知道,地面坚硬不平是第一种过失。经行处的内部、中间或末端有树,经行时一疏忽,额头或头就会撞上去,所以里面有树木是第二种过失。在长满杂草藤蔓等密林的经行处经行,黑暗中踩到蛇等众生,要么把它踩死,要么被它咬伤而受苦,所以被密林草丛遮蔽是第三种过失。经行处过于狭窄,只有一肘或半肘宽,经行时越过边界,指甲和手指都会碰破,所以过于狭窄是第四种过失。经行处过于宽阔,经行时心会四处跑,无法专注一境,所以过于宽阔是第五种过失。而宽度一肘半、两边各有一肘宽的辅道、长六十肘、地面柔软、均匀铺满细沙的经行处,才是合适的。就像支提山上那位令岛国生起净信的大摩哂陀长老的经行处那样,那个经行处正是如此。因此说:“我在那里建造了经行处,远离五种过失。”
Pañcadosavivajjitanti pañcime caṅkamadosā nāma thaddhavisamatā, antorukkhatā, gahanacchannatā, atisambādhatā, ativisālatāti. Thaddhavisamabhūmibhāgasmiñhi caṅkame caṅkamantassa pādā rujjanti, phoṭā uṭṭhahanti, cittaṃ ekaggataṃ na labhati, kammaṭṭhānaṃ vipajjati. Mudusamatale pana phāsuvihāraṃ āgamma kammaṭṭhānaṃ sampajjati. Tasmā thaddhavisamabhūmibhāgatā eko dosoti veditabbo. Caṅkamanassa anto vā majjhe vā koṭiyaṃ vā rukkhe sati pamādamāgamma caṅkamantassa nalāṭaṃ vā sīsaṃ vā paṭihaññatīti antorukkhatā dutiyo doso. Tiṇalatādigahanacchanne caṅkame caṅkamanto andhakāravelāyaṃ uragādike pāṇe akkamitvā vā māreti, tehi vā daṭṭho dukkhaṃ āpajjatīti gahanacchannatā tatiyo doso. Atisambādhe caṅkame vitthārato ratanike vā aḍḍharatanike vā caṅkamantassa paricchede pakkhalitvā nakhāpi aṅguliyopi bhijjantīti atisambādhatā catuttho doso. Ativisāle caṅkame caṅkamantassa cittaṃ vidhāvati, ekaggataṃ na labhatīti ativisālatā pañcamo doso. Puthulato pana diyaḍḍharatanaṃ dvīsu passesu ratanamattaanucaṅkamaṃ dīghato saṭṭhihatthaṃ mudutalaṃ samavippakiṇṇavālukaṃ caṅkamaṃ vaṭṭati, cetiyagirimhi dīpappasādakamahāmahindattherassa caṅkamanaṃ viya, tādisaṃ taṃ ahosi. Tenāha ‘‘caṅkamaṃ tattha māpesiṃ, pañcadosavivajjita’’nti.
具备八种功德,就是具备八种沙门安乐。这八种沙门安乐是:不占有财物和粮食,只寻求没有过失的团食,食用清净的团食,在那些压榨国土、夺取财宝或人头税等的王族那里,没有恼害国土的烦恼,对资具没有贪欲,在盗贼抢劫时没有恐惧,不与国王和大臣们交往,在四方都没有障碍。这里说的是:就像住在那个修行处的人能够获得这八种沙门安乐一样,他把那个修行处建造成了具备这八种功德的地方。
Aṭṭhaguṇasamupetanti aṭṭhahi samaṇasukhehi upetaṃ. Aṭṭhimāni samaṇasukhāni nāma dhanadhaññapariggahābhāvo anavajjapiṇḍapariyesanabhāvo, nibbutapiṇḍabhuñjanabhāvo, raṭṭhaṃ pīḷetvā dhanasāraṃ vā sīsakahāpaṇādīni vā gaṇhantesu rājakulesu raṭṭhapīḷanakilesābhāvo, upakaraṇesu nicchandarāgabhāvo, coravilope nibbhayabhāvo, rājarājamahāmaccehi asaṃsaṭṭhabhāvo catūsu disāsu appaṭihatabhāvoti. Idaṃ vuttaṃ hoti ‘‘yathā tasmiṃ assame vasantena sakkā honti imāni aṭṭha samaṇasukhāni vindituṃ, evaṃ aṭṭhaguṇasamupetaṃ taṃ assamaṃ māpesi’’ nti.
后来,我住在那座修行处时,作了遍处预备业,为了生起神通和等至,从无常、苦的角度开始修观,最终引生出了达到稳固程度的观力。Abhiññābalamāhariṃ(“引生神通力”)的意思是:就像我住在那里能够引生出这种力一样,我把那座修行处建造得适合他(即为了他的神通)的观力。
Abhiññābalamāharinti pacchā tasmiṃ assame vasanto kasiṇaparikammaṃ katvā abhiññānañca samāpattīnañca uppādanatthāya aniccato dukkhato vipassanaṃ ārabhitvā thāmappattaṃ vipassanābalaṃ āhariṃ. Yathā tasmiṃ vasanto taṃ balaṃ āharituṃ sakkomi, evaṃ taṃ assamaṃ tassa abhiññatthāya vipassanābalassa anucchavikaṃ katvā māpesinti attho.
关于这件事,有一段按顺序讲下来的经过:据说那时,工艺天子在雪山脚下,沿着山谷,在一处河流转弯处,建造了一座宜人的修行处:那里有洞窟、经行处等,装饰得很整齐,被开花结果的树木覆盖,有清甜的水池,没有凶猛的野兽和可怕的鸟禽,适合独自安静修行。他在装饰过的经行处两端安上扶手板,又在经行处中间铺了一块平坦的绿豆色石板,用来坐下。在树叶屋里,他放置了发髻圈、树皮衣、三叉杖、水壶等苦行者的用具;在凉亭里,放了水罐、螺杯、水碗;在火堂里,放了炭盆、柴薪等。总之,凡是能帮助出家者修行生活的东西,他都一一备齐。然后,他在树叶屋的墙上刻下文字:“凡是想出家的人,都可以拿这些用具去出家。”那位工艺天子就这样把修行处建好后,前往天界。善慧智者沿着雪山脚下的山谷,寻找适合自己居住的舒适地方,看见这座位于河流转弯处、由工艺天子建造、帝释天神赠予的宜人修行处后,走到经行处的尽头,没有看见脚印,心想:“一定是出家的人们去附近村庄乞食,累了回来,进了树叶屋坐下。”他等了一会儿,又想:“他们耽搁太久了,我去看看。”于是打开树叶屋的门,走进去,四处张望,读到墙上的文字后,心想:“这些是我可以用的出家用具,我拿了这些就去出家吧。”于是把自己身上穿着的整套衣服舍掉了。因此说“在那里舍掉了衣服”。舍利弗,我就是这样走进那座树叶屋,舍掉了衣服。
Sāṭakaṃ pajahiṃ tattha, navadosamupāgatanti etthāyaṃ anupubbikathā, tadā kira kuṭileṇacaṅkamādipaṭimaṇḍitaṃ pupphūpagaphalūpagarukkhasañchannaṃ ramaṇīyaṃ madhurasalilāsayaṃ apagatavāḷamigabhiṃsanakasakuṇaṃ pavivekakkhamaṃ assamaṃ māpetvā alaṅkatacaṅkamassa ubhosu antesu ālambanaphalakaṃ saṃvidhāya nisīdanatthāya caṅkamavemajjhe samatalaṃ muggavaṇṇasilaṃ māpetvā antopaṇṇasālāyaṃ jaṭāmaṇḍalavākacīratidaṇḍakuṇḍikādike tāpasaparikkhāre maṇḍape pānīyaghaṭapānīyasaṅkhapānīyasarāvāni aggisālāyaṃ aṅgārakapalladāruādīnīti evaṃ yaṃ yaṃ pabbajitānaṃ upakārāya saṃvattati, taṃ taṃ sabbaṃ māpetvā paṇṇasālāya bhittiyaṃ ‘‘ye keci pabbajitukāmā ime parikkhāre gahetvā pabbajantū’’ti akkharāni chinditvā devalokameva gate vissakammadevaputte sumedhapaṇḍito himavantapāde girikandarānusārena attano nivāsanānurūpaṃ phāsukaṭṭhānaṃ olokento nadīnivattane vissakammanimmitaṃ sakkadattiyaṃ ramaṇīyaṃ assamaṃ disvā caṅkamakoṭiṃ gantvā padavalañjaṃ apassanto ‘‘dhuvaṃ pabbajitā dhuragāme bhikkhaṃ pariyesitvā kilantarūpā āgantvā paṇṇasālaṃ pavisitvā nisinnā bhavissantī’’ti cintetvā thokaṃ āgametvā ‘‘ativiya cirāyanti, jānissāmī’’ti paṇṇasālakuṭidvāraṃ vivaritvā anto pavisitvā ito cito ca olokento mahābhittiyaṃ akkharāni vācetvā ‘‘mayhaṃ kappiyaparikkhārā ete, ime gahetvā pabbajissāmī’’ti attanā nivatthapārutaṃ sāṭakayugaṃ pajahi. Tenāha ‘‘sāṭakaṃ pajahiṃ tatthā’’ti. Evaṃ paviṭṭho ahaṃ sāriputta tassaṃ paṇṇasālāyaṃ sāṭakaṃ pajahiṃ.
“见到了九种过失”是说:他舍弃衣帛时,是看清了九种过失才舍弃的,这句话就是在说明这一点。对出家修苦行的人来说,衣帛确实会显出九种过失:一、它很贵重;二、必须依靠别人才能得到;三、使用时很容易弄脏,因为一脏就得清洗、染色;四、使用时很容易坏,因为坏了就得缝补或打补丁;五、再次寻求时很难得到;六、和苦行出家不相称;七、会和敌人共有,因为必须小心守护,免得被敌人拿走;八、使用时会成为装饰打扮的处所;九、带着它走路时,会成为肩上的重担,助长贪欲。
Navadosamupāgatanti sāṭakaṃ pajahanto nava dose disvā pajahinti dīpeti. Tāpasapabbajjaṃ pabbajitānañhi sāṭakasmiṃ nava dosā upaṭṭhahanti. Tesu tassa mahagghabhāvo eko doso, parapaṭibaddhatāya uppajjanabhāvo eko, paribhogena lahuṃ kilissanabhāvo eko, kiliṭṭho hi dhovitabbo ca rajitabbo ca hoti, paribhogena lahukaṃ jīraṇabhāvo eko jiṇṇassa hi tunnaṃ vā aggaḷadānaṃ vā kātabbaṃ hoti. Punapariyesanāya durabhisambhavabhāvo eko, tāpasapabbajjāya asāruppabhāvo eko, paccatthikānaṃ sādhāraṇabhāvo eko, yathā hi naṃ paccatthikā na gaṇhanti, evaṃ gopetabbo hoti. Paribhuñjantassa vibhūsanaṭṭhānabhāvo eko, gahetvā carantassa khandhabhāramahicchabhāvo ekoti.
“穿树皮衣”的意思是:舍利弗,那时我看到了这九种过失,就舍弃了衣帛,穿上了树皮衣。意思是:把文阇草撕成一条一条,搓捻编织成树皮衣,拿来当作下裙和上衣穿。
Vākacīraṃ nivāsesinti tadā ahaṃ sāriputta ime nava dose disvā sāṭakaṃ pahāya vākacīraṃ nivāsesiṃ muñjatiṇaṃ hīraṃ hīraṃ katvā ganthetvā kataṃ vākacīraṃ nivāsanapārupanatthāya ādiyinti attho.
“具足十二种功德”的意思是:具备十二种利益。树皮衣确实有十二种利益:价格低廉、美观、合乎戒律,这是第一种利益;能够亲手制作,这是第二种;使用时慢慢变脏,即使洗涤也不麻烦,这是第三种;使用到破旧了也不需要缝补,这是第四种;再次寻找时容易制作,这是第五种;与苦行出家相称,这是第六种;对敌人来说没有使用价值,这是第七种;使用时不会成为装饰之处,这是第八种;穿着轻便,这是第九种;对衣资具能少欲知足,这是第十种;由树皮制成,如法而无过失,这是第十一种;树皮衣即使丢失了也不贪恋,这是第十二种。
Dvādasaguṇamupāgatanti dvādasahi ānisaṃsehi samannāgataṃ, vākacīrasmiñhi dvādasānisaṃsā – appagghaṃ sundaraṃ kappiyanti ayaṃ tāva eko ānisaṃso, sahatthā kātuṃ sakkāti ayaṃ dutiyo, paribhogena saṇikaṃ kilissati dhoviyamānepi papañco natthīti ayaṃ tatiyo, paribhogena jiṇṇepi sibbitabbābhāvo catuttho, puna pariyesantassa sukhena karaṇabhāvo pañcamo, tāpasapabbajjāya sāruppabhāvo chaṭṭho, paccatthikānaṃ nirupabhogabhāvo sattamo, paribhuñjantassa vibhūsanaṭṭhānābhāvo aṭṭhamo, dhāraṇe sallahukabhāvo navamo, cīvarapaccaye appicchabhāvo dasamo, vākuppattiyā dhammikaanavajjabhāvo ekādasamo vākacīre naṭṭhepi anapekkhabhāvo dvādasamoti.
他舍弃了充满八种过患的叶屋。他是怎么舍弃的呢?据说,他解开那对上等衣料时,从衣竿上取下一件红树皮衣,像无忧花环一样,穿上后,又在外面披上另一件金色的树皮衣。他把一张粗糙的羚羊皮像铺开的红厚壳花一样偏袒一肩,戴上发髻环,为了固定顶髻不动,插入一根硬木针。他把一个珊瑚色的水壶挂在像珍珠网一样的颈饰上,把三曲扁担拿过来,在一端挂上水壶,另一端挂上钩子、篮子、棍棒等物,把担子扛在肩上,右手拿着剪状杖,走出叶屋。在六十肘长的大经行处来回经行,看着自己的装束,生起踊跃之心:我的心愿已经达到顶峰,我的出家真是庄严。这出家确实为诸佛、独觉佛等一切智者所称扬赞叹。我已经舍弃了在家的束缚,已经出离,已经得到最上的出家。我要修行沙门法,要证得最上果的安乐。他放下担子,在经行处中央像绿豆色的石板上,像金像一样坐下,度过了白天。傍晚时分进入叶屋,在竹床旁边铺着木片的床铺上躺下,让身体适应时节。后夜时分有力醒来,思惟自己的到来:我看见在家的过患,舍弃了无量财富和无边名声,进入森林,成为寻求出离的出家者。从今以后,不应该再行放逸。因为舍弃独处而游走的人,会被邪思惟的苍蝇叮咬。现在我应该修习独处。我正是因为看见在家的障碍才出离的,而这叶屋令人欢喜,地面像熟了的巴萝果色一样平整,白色的墙壁像银色一样,树叶屋顶像鸽子脚的颜色,竹床铺着种种颜色的敷具,是住起来舒适、居住方便的地方。在我看来,我的家宅圆满似乎并不比这里更胜。他这样观察叶屋的过患,看见了八种过患。
Aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ, pajahiṃ paṇṇasālakanti kathaṃ pajahiṃ? So kira varasāṭakayugaṃ omuñcanto cīvaravaṃse laggitaṃ anojapupphadāmasadisaṃ rattavākacīraṃ gahetvā nivāsetvā tassupari aparaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ vākacīraṃ paridahitvā punnāgapupphasantharasadisaṃ sakhuraṃ ajinacammaṃ ekaṃsaṃ katvā jaṭāmaṇḍalaṃ paṭimuñcitvā cūḷāya saddhiṃ niccalabhāvakaraṇatthaṃ sārasūciṃ pavesetvā muttājālasadisāya sikkāya pavāḷavaṇṇaṃ kuṇḍikaṃ odahitvā tīsu ṭhānesu vaṅkakājaṃ ādāya ekissā kājakoṭiyā kuṇḍikaṃ, ekissā aṅkusakapacchitidaṇḍakādīni olaggetvā khārikājaṃ aṃse katvā dakkhiṇena hatthena kattaradaṇḍaṃ gahetvā paṇṇasālato nikkhamitvā saṭṭhihatthe mahācaṅkame aparāparaṃ caṅkamanto attano vesaṃ oloketvā ‘‘mayhaṃ manoratho matthakaṃ patto, sobhati vata me pabbajjā, buddhapaccekabuddhādīhi sabbehipi dhīrapurisehi vaṇṇitā thomitā ayaṃ pabbajjā nāma, pahīnaṃ me gihibandhanaṃ, nikkhantosmi nekkhammaṃ, laddhā me uttamapabbajjā, karissāmi samaṇadhammaṃ, labhissāmi aggaphalasukha’’nti ussāhajāto khārikājaṃ otāretvā caṅkamavemajjhe muggavaṇṇasilāpaṭṭe suvaṇṇapaṭimā viya nisinno divasabhāgaṃ vītināmetvā sāyanhasamayaṃ paṇṇasālaṃ pavisitvā bidalamañcakapasse kaṭṭhattharikāya nipanno sarīraṃ utuṃ gāhāpetvā balavapaccūse pabujjhitvā attano āgamanaṃ āvajjesi ‘‘ahaṃ gharāvāse ādīnavaṃ disvā amitabhogaṃ anantayasaṃ pahāya araññaṃ pavisitvā nekkhamagavesako hutvā pabbajito, ito dāni paṭṭhāya pamādacāraṃ carituṃ na vaṭṭati, pavivekañhi pahāya vicarantaṃ micchāvitakkamakkhikā khādanti, idāni mayā pavivekamanubrūhetuṃ vaṭṭati, ahañhi gharāvāsaṃ palibodhato disvā nikkhanto, ayañca manāpā paṇṇasālā, beluvapakkavaṇṇā paribhaṇḍakatā bhūmi, rajatavaṇṇā setabhittiyo, kapotapādavaṇṇaṃ paṇṇacchadanaṃ, vicittattharaṇavaṇṇo bidalamañcako, nivāsaphāsukaṃ vasanaṭṭhānaṃ, na etto atirekatarā viya me gehasampadā paññāyatī’’ti paṇṇasālāya dose vicinanto aṭṭha dose passi.
住在叶屋里使用起来有八种过患。第一,要大兴土木,收集各种材料,还得四处寻找工匠来建造。第二,草、叶、泥土铺上去之后会掉落,得一遍又一遍重新铺,所以得不停地维护打理。第三,所谓住处,年长的人有优先权,如果在不合适的时候被叫起来,心就没法专一。第四,受寒冷和炎热逼迫,身体会变得娇弱。第五,进了屋子以后,什么坏事都可能干得出来,所以有藏匿罪恶、逃避谴责的问题。第六,会生起“这是我的”这种执著。第七,屋子存在本身就像第二个家一样。第八,虱子、臭虫、壁虎之类的东西大家共用,所以是许多人共享的。大士看到这八种过患之后,就舍弃了叶屋。因此说:“充满八种过失,我舍弃了叶屋。”
Paṇṇasālāparibhogasmiñhi aṭṭha ādīnavā – mahāsamārambhena? Dabbasambhāre samodhānetvā karaṇapariyesanabhāvo eko ādīnavo. Tiṇapaṇṇamattikāsu patitāsu tāsaṃ punappunaṃ ṭhapetabbatāya nibaddhajagganabhāvo dutiyo, senāsanaṃ nāma mahallakassa pāpuṇāti, avelāya vuṭṭhāpiyamānassa cittekaggatā na hotīti uṭṭhāpanīyabhāvo tatiyo, sītuṇhapaṭighātena kāyassa sukhumālakaraṇabhāvo catuttho, gehaṃ paviṭṭhena yaṃkiñci pāpaṃ sakkā kātunti garahapaṭicchādanabhāvo pañcamo, ‘‘mayha’’nti pariggahakaraṇabhāvo chaṭṭho, gehassa atthibhāvo nāmesa dutiyakavāso viyāti sattamo ūkāmaṅgulagharagoḷikādīnaṃ sādhāraṇatāya bahusādhāraṇabhāvo aṭṭhamoti ime aṭṭha ādīnave disvā mahāsatto paṇṇasālaṃ pajahi. Tenāha ‘‘aṭṭhadosasamākiṇṇaṃ, pajahiṃ paṇṇasālaka’’nti.
我拒绝了六种住处,来到具足十种功德的树下,所以说“我来到了具足十种功德的树下”。
Upāgamiṃ rukkhamūlaṃ guṇe dasahupāgatanti channaṃ paṭikkhipitvā dasahi guṇehi upetaṃ rukkhamūlaṃ upāgatosmīti vadati.
这里要说的十种功德是:第一是“少事务”,因为在那种地方,只要走过去住下就行。第二是“不用照料”,因为不管打扫没打扫,住着都舒服。第三是“不必被人催着做事”。第四是“不遮掩过失”,因为在那里做坏事会感到羞愧。第五是“不使身体僵滞”,就像住在露天一样,不会让身体变得僵硬。第六是“没有执取”。第七是“舍离家宅的牵绊”。第八是“没有驱赶”,不像住在很多人共住的房子里,会有人说“我要照料它,你出去”,所以没有把人赶走这回事。第九是“住的人有欢喜”。第十是“没有牵挂”,因为树下住处无论走到哪里都容易找到。见到这十种功德后,他说:“我来到了树下。”
Tatrime dasa guṇā – appasamārambhatā eko guṇo upagamanamattameva hi tattha hotīti. Appaṭijagganatā dutiyo tañhi sammaṭṭhampi asammaṭṭhampi paribhogaphāsukaṃ hotiyeva. Anuṭṭhāpanīyabhāvo tatiyo, garahaṃ nappaṭicchādeti, tattha hi pāpaṃ karonto lajjatīti garahāya appaṭicchādanabhāvo catuttho, abbhokāsāvāso viya kāyaṃ na santhambhetīti kāyassa asanthambhanabhāvo pañcamo. Pariggahakaraṇābhāvo chaṭṭho, gehālayapaṭikkhepo sattamo, bahusādhāraṇagehe viya ‘‘paṭijaggissāmi naṃ, nikkhamathā’’ti nīharaṇābhāvo aṭṭhamo, vasantassa sappītikabhāvo navamo, rukkhamūlasenāsanassa gatagataṭṭhāne sulabhatāya anapekkhabhāvo dasamoti, ime dasa guṇe disvā rukkhamūlaṃ upāgatosmīti vadati.
大士看清了这些理由之后,第二天又进村去乞食。他到的那个村子里,人们非常热情地供养了食物。他吃完饭,回到修行处坐下,心里想:“我出家并不是因为得不到食物。这种油腻的饮食,确实会助长傲慢、陶醉和人的骄逸。以食物为根源的苦没有尽头。不如我舍弃靠耕种、种植得来的谷物之食,改为只吃自然长成的果实吧。”从那时起,他就照这样去做,努力精进,仅仅在七天之内就修成了八定和五神通。因此说道:
Imāni ettakāni kāraṇāni sallakkhetvā mahāsatto punadivase bhikkhāya gāmaṃ pāvisi. Athassa sampattagāme manussā mahantena ussāhena bhikkhaṃ adaṃsu. So bhattakiccaṃ niṭṭhāpetvā assamaṃ āgamma nisīditvā cintesi ‘‘nāhaṃ ‘āhāraṃ na labhāmī’ti pabbajito siniddhāhāro nāmesa mānamadapurisamade vaḍḍheti. Āhāramūlakassa dukkhassa anto natthi yaṃnūnāhaṃ vāpitaṃ ropitaṃ dhaññanibbattakaṃ āhāraṃ pajahitvā pavattaphalabhojano bhaveyya’’nti. So tato paṭṭhāya tathā katvā ghaṭento vāyamanto sattāhabbhantareyeva aṭṭha samāpattiyo pañca ca abhiññāyo nibbattesi. Tena vuttaṃ –
我把耕种和种植的谷物,全都彻底舍弃了。
我享用了具足众多功德的自落果。
“于彼处,坐处与经行处,我精勤策励;
七日内,我证得神通之力。”
就这样,当我达到成就、在教法中得自在时,
名为燃灯的胜者、世间导师,出现于世。
当(佛陀)生起、出生、觉醒,并宣说正法时;
我沉浸在禅定的喜悦里,没有看见那四种相。
在边地境内,人们邀请如来之后;
那些满心欢喜的人,为他的到来清扫道路。
那时,我从自己的住处出来,
那时,我抖动着树皮衣,在空中行走。
看见人们满心欢喜、兴高采烈、欢欣鼓舞,
他从空中降下,随即向人们问道。
“大众满心欢喜、兴高采烈,欢欣雀跃。
为谁清净道路、大道与路径?”
他们被我问到时,回答说:佛陀是世间无上者;
名为燃灯的胜者、世间导师,出现于世。
他的道路得以清净,就像一条笔直的通衢大道。
我一声声念着“佛陀啊,佛陀”,表达了满心的欢喜。
在那里站立后,我满心欢喜,内心怀着悚惧,这样思量着:
“我就在这里播下种子吧,可别错过了这个时机。”
如果你们要为佛陀清理道路,那就给我让出一块地方。
我也要来清理这条笔直的大道。
那时他们给了我机会,让我清理那条道路。
那时,我一边想着“佛陀、佛陀”,一边清扫那条道路。
道路还没修好,燃灯大牟尼就来了。
与四十万位具足六种神通、如如不动的圣者一起,
胜者与那些已断尽诸漏、远离垢秽的阿拉汉们一起,走上了正道。
迎接的人群向前走去,许多鼓被敲响。
人和天神都满心欢喜,发出阵阵赞叹之声。
天人们看见人,人也看见天神们;
他们俩都双手合掌,跟随如来。
天众以天乐,人众以人乐;
两者皆奏乐,随如来而行。
天界的曼陀罗花、莲花和波利质多罗花,
天人们在空中,把这些花撒向四面八方。
天界的栴檀粉末,还有最殊胜的香,全都纯粹无杂。
天人们在空中,向四面八方撒。
瞻波花、萨拉拉花、尼波花、龙花、普纳迦花、露兜花,
人们站在地面上,向四面八方抛撒。
我在那里解开头发,放下树皮衣和兽皮;
铺在泥地上,我俯身趴下。
愿佛踏我身而过,与诸弟子俱前行;
莫令踏于泥中,此于我当为饶益。
我躺在地上时,心里生起了这样的念头:
何须以隐名之身,令我于此亲证法?
证得一切知智已,我当于有诸天世间成佛。
我一人已渡何用?具勇力丈夫何益?
证得一切知智后,当度脱天人世间。
凭借我在至上人(燃灯佛)身上所作的这份功德。
证得一切知智之后,我要把众多众生渡到彼岸。
“截断轮回的洪流,摧毁三种存在。
登上法船,我要把包括天界在内的众生都渡到彼岸。”
燃灯佛,了知世间的人,接受供养的人。
他站在我床头,对我说了这番话。
你们看这个苦行者,留着结发,修着极端的苦行;
从今往后不可计量的劫中,将会有一位佛陀出现在世间。
如来从可爱的迦毗罗卫城出走之后,
精勤努力,修持难行的苦行。
如来坐在阿阇波罗榕树下,
在那里,他捧起乳粥,前往尼连禅河。
那位胜者就在尼连禅河岸边,享用了乳糜。
以已准备好的殊胜道路,他将走向菩提树下。
然后,无上者右绕菩提道场,
在阿说他树根下,这位大名鼎鼎者将会觉悟。
他的生母将是摩耶夫人,
父亲名为净饭,此人将是乔达摩。
他们已漏尽、离贪,内心寂静,心得安定。
拘利陀与优波提舍,将为上首弟子。
名叫阿难的侍者,将会侍奉我这位胜者。
差摩和莲华色将成为上首女弟子;
他们已漏尽、离贪,心得寂静,安住于定。
“世尊的那棵菩提树,被称为阿萨特树。
质多和哈塔喇瓦卡,将成为最上首的侍者;
乌塔拉和难陀母,将成为最上首的侍者。”
听了无与伦比的大仙这番话,
人和天人都非常欢喜,说这真是成佛的种子啊。
欢呼声此起彼伏,有人拍手,有人欢笑;
一万个世界连同诸天神都合掌向他礼敬。
若我们错失这位世间主的教法,
在未来世,我们将当面遇见这位。
譬如渡河之人,错过此岸渡口;
于下游渡口得已,乃渡彼大河。
如是,我等众人若错失此胜者,
未来之时,必将当面相见。
燃灯佛,了知世间的人,接受供养的人;
他称赞了我的业行之后,抬起了右脚。
当时在场的那些胜者之子,全都对我右绕行礼。
人们、龙众和乾闼婆众,礼敬之后便离去了。
当世间导师与僧众从我眼前离去时,
那时,我满心欢喜与满足,从座位上站了起来。
我因为快乐而快乐,因为喜悦而欢喜。
那时我满心都是喜悦,盘腿坐了下来。
那时,我盘腿坐下,心里这样想:
“在一万个世界里,没有哪个仙人能和我相比。
在神通法方面无人能比,我得到了这样的快乐。”
我结跏趺坐时,一万世界的居民发出大音声:
你必定成佛。
往昔诸菩萨,于殊胜跏趺座;
所现诸瑞相,今朝皆显现。
寒冷已经退去,炎热也平息了;
今天那些相都显现了,你必定会成为佛陀。
一万个世界都安静下来,没有一点嘈杂和混乱。
今天这些相都将显现,你必定会成为佛陀。
狂风不再吹,河流不再奔流。
今天它们显现出来,你必定会成为佛陀。
陆地上生的花和水里生的花,这时全都开了;
今天它们全都开花了,你必定会成为佛陀。
藤蔓也好,树木也好,那时都果实累累。
这些今天全都结了果,你必定会成为佛陀。
住在虚空中的和住在地上的宝物,那时都放出光芒。
这些宝珠今天闪闪发光,你一定会成佛。
人间和天界的乐器,就在那一刻同时奏响。
这两者今日都发出声响(或:两类乐器今日都奏响),你必定成佛。
缤纷天花自空而降,尔时纷落如雨;
今朝此花仍复飘洒,汝定当成佛无疑。
大海翻涌,十千世界震动;
这两者今日都发出声响(或:两类乐器今日都奏响),你必定成佛。
就连一万个地狱里的火,也在那一刻熄灭了;
今天这些火已经熄灭了,你一定会成佛。
日轮清净无瑕,众星悉皆显现;
众星今日亦现,你定当成佛。
没有下雨,水就在那时从大地涌出;
那水当下就从大地涌出,你必定会成为佛陀。
群星闪耀,星宿在天穹中闪耀。
毗舍佉与月亮相伴,你必定会成为佛陀。
住在洞穴里的和住在岩缝里的,都从各自的住处出来了;
它们今日从住所被逐出,你必定会成佛。
众生不会有不乐,他们当下就知足了;
今天他们全都知足了,你必定会成佛。
疾病都会平息,饥饿也会消失;
这些景象今天就会显现,你必定会成为佛陀。
那时疾病变得轻微,嗔恨与愚痴消失。
今日它们悉皆离去,你必将成佛。
那时不会有恐惧,今天这征兆也显现出来了。
凭这个特征我们就知道,你必定会成为佛陀。
尘土不会向上飞扬,今天甚至这个也显现出来了。
凭这个征兆我们就知道,你一定会成佛。
难闻的气味散去了,天界的香气飘散开来;
这香气飘散,你必定会成为佛陀。
除了无色界的天人,所有天人都能被看见。
今天它们全都显现出来,你一定会成佛。
凡是叫地狱的地方,那时全都显现出来;
今天它们全都显现出来,你一定会成佛。
墙、门扇和岩石,那时都挡不住他;
它们如今都化为虚空,你必定会成为佛陀。
在那一刹那,死与再生都不存在。
这些瑞相都显现出来了,你必定会成为佛陀。
要坚定地提起精进,不要退缩,一直向前冲。
我们也知道这一点:你必定会成为佛陀。
闻佛所说之语已,一万世界天与人,欢喜踊跃皆欣庆;
我亦欣悦而庆喜,尔时如是作思惟。
佛陀说话从无二意,胜者言语绝不落空。
诸佛没有虚妄,我必定成佛。
就像一块土块被抛向空中,一定会落回大地上;
同样,诸佛最胜之语,必然坚固定然。
就像一切众生的死亡,是恒常不变的。
同样,诸佛中最胜者的话语,亦恒常不变。
就像夜晚结束、太阳必定升起一样;
如是,佛陀最胜者的话语,永恒不变。
就像狮子从躺卧处起身,必定会发出吼声;
如是,佛陀最胜者的话语,永恒不变。
犹如孕妇卸下重负是必然的,
同样,诸佛最胜之言是恒常不变的。
来吧,我要从这边那边仔细考察那些能成就佛果的诸法。
上方、下方、十个方向,直到法界的尽头。
我仔细寻找时,最先看到了布施波罗蜜。
过去那些大圣人们所一再践行的伟大道路。
你首先要牢牢地把这个确立起来,坚定地受持。
想要证得菩提,就去修布施波罗蜜吧。
就像不管是谁的一个装满水的罐子,把它倒扣过来,
水全部倒出去,一点也不会留在那里。
就像那样,见到乞讨的人时,无论他是下等、中等还是上等,
你要毫无保留地布施,就像把水罐倒扣过来一样。
成佛之法,并非仅此而已。
我还要探寻其余能成就菩提之法。
我探寻时,见到了第二个——戒波罗蜜。
这是过去诸大仙所亲近修习的。
你要先把这第二项坚定地受持下来;
想要证得菩提,就去修戒波罗蜜吧。
就像牦牛的尾毛,无论缠挂到什么东西上,
它在那里赴死,也不损坏尾巴。
同样地,要在四种地圆满戒行;
永远守护好戒,就像牦牛爱惜自己的尾巴一样。
成佛之法,并非仅此而已。
我还要探寻其余能成就菩提之法。
我仔细探寻时,见到了第三出离波罗蜜。
这是过去诸大仙所亲近修习的。
你要先把这第三项坚定地受持起来,
想要证得菩提,就去修出离波罗蜜吧。
就像有人长期被关在监狱里,受尽痛苦折磨;
在那里不产生贪恋,只寻求解脱。
同样,你应视一切生存如黑暗牢狱;
你当面向出离,为从轮回中解脱。
成佛之法,并非仅此而已。
我还要探寻其余能成就菩提之法。
寻觅之时我得见,第四慧波罗蜜;
这是过去诸大仙所亲近修习的。
你要先把这第四项坚定地受持起来,
想要证得菩提,就去修慧波罗蜜吧。
就像比丘在乞食的时候,对下等、中等、上等的家庭
不避开任何人家,这样才能得到维持生活的资粮。
你要像那样,在任何时候都向有智慧的人请教。
证得慧波罗蜜后,你将成就正觉。
成佛之法,并非仅此而已。
我还要探寻其余能成就菩提之法。
我这样观察探寻时,见到了第五个——精进波罗蜜。
这是过去诸大仙所亲近修习的。
你要先把这第五法坚定地受持好;
想要证得菩提,就要去修精进波罗蜜。
就像兽王狮子,无论坐着、站立还是经行,
他的精进从不松懈,心始终被提起、被策励。
你要同样地在一切生命轮回中,坚定地提起精进。
修成精进波罗蜜后,你将会证得正觉。
成佛之法,并非仅此而已。
我还要探寻其余能成就菩提之法。
反复思择之时,我见第六忍耐波罗蜜。
这是过去诸大仙所亲近修习的。
你要先把这第六个牢牢地建立起来,并好好受持。
在那里,心不摇摆的人,你必将证得正觉。
就像大地一样,无论对干净的东西还是肮脏的东西,
一切都能忍受,无论被怎样丢弃,也不会对你生起怨恨。
同样,你也要这样,能忍受一切人的恭敬与轻慢。
修习忍耐波罗蜜达到圆满后,你必将证得正觉。
成佛之法,并非仅此而已。
我还要探寻其余能成就菩提之法。
我在仔细探寻时,看见了第七个波罗蜜——真谛波罗蜜。
这是过去诸大仙所亲近修习的。
你要先把这第七项牢牢确立起来,并好好受持奉行。
在这里,言语无犹豫的人,你将证得正觉。
就像名叫药星的那颗星,在包括诸天神在内的世间里成了衡量的标准;
有时就算到了下雨的季节,它也不会偏离自己的轨道。
同样,在诸谛中,你也不要偏离正道。
圆满真实波罗蜜后,你将会证得正觉。
成佛之法,并非仅此而已。
我还要探寻其余能成就菩提之法。
我正在仔细寻找时,看见了那第八决意波罗蜜。
这是过去诸大仙所亲近修习的。
你要先把这第八条坚定地受持起来,
在那里,你只要保持不动摇,就能证得正觉。
就像一座石头山,稳稳立着,一动不动;
再大的风也吹不动它,它就稳稳地待在自己原来的位置上。
‘‘Vāpitaṃ ropitaṃ dhaññaṃ, pajahiṃ niravasesato; Anekaguṇasampannaṃ, pavattaphalamādiyiṃ. ‘‘Tatthappadhānaṃ padahiṃ, nisajjaṭṭhānacaṅkame; Abbhantaramhi sattāhe, abhiññābala pāpuṇi’’nti. Evaṃ me siddhippattassa, vasībhūtassa sāsane; Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako. Uppajjante ca jāyante, bujjhante dhammadesane; Caturo nimitte nāddasaṃ, jhānaratisamappito. Paccantadesavisaye, nimantetvā tathāgataṃ; Tassa āgamanaṃ maggaṃ, sodhenti tuṭṭhamānasā. Ahaṃ tena samayena, nikkhamitvā sakassamā; Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā. Vedajātaṃ janaṃ disvā, tuṭṭhahaṭṭhaṃ pamoditaṃ; Orohitvāna gaganā, manusse pucchi tāvade. ‘‘Tuṭṭhahaṭṭho pamudito, vedajāto mahājano; Kassa sodhīyati maggo, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ’’. Te me puṭṭhā viyākaṃsu ‘‘buddho loke anuttaro; Dīpaṅkaro nāma jino, uppajji lokanāyako; Tassa sodhīyati maggo, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ’’. ‘‘Buddho’’ti vacanaṃ sutvāna, pīti uppajji tāvade; ‘‘Buddho buddho’’ti kathayanto, somanassaṃ pavedayiṃ. Tattha ṭhatvā vicintesiṃ, tuṭṭho saṃviggamānaso; ‘‘Idha bījāni ropissaṃ, khaṇo ve mā upaccagā’’. Yadi buddhassa sodhetha, ekokāsaṃ dadātha me; Ahampi sodhayissāmi, añjasaṃ vaṭumāyanaṃ. Adaṃsu te mamokāsaṃ, sodhetuṃ añjasaṃ tadā; ‘‘Buddho buddho’’ti cintento, maggaṃ sodhemahaṃ tadā. Aniṭṭhite pamokāse, dīpaṅkaro mahāmuni; Catūhi satasahassehi, chaḷabhiññehi tādihi; Khīṇāsavehi vimalehi, paṭipajji añjasaṃ jino. Paccuggamanā vattanti, vajjanti bheriyo bahū; Āmoditā naramarū, sādhukāraṃ pavattayuṃ. Devā manusse passanti, manussāpi ca devatā; Ubhopi te pañjalikā, anuyanti tathāgataṃ. Devā dibbehi turiyehi, manussā mānusehi ca; Ubhopi te vajjayantā, anuyanti tathāgataṃ. Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ; Disodisaṃ okiranti, ākāsanabhagatā marū. Dibbaṃ candanacuṇṇañca, varagandhañca kevalaṃ; Disodisaṃ okiranti, ākāsanabhagatā marū. Campakaṃ salalaṃ nīpaṃ, nāgapunnāgaketakaṃ; Disodisaṃ ukkhipanti, bhūmitalagatā narā. Kese muñcitvāhaṃ tattha, vākacīrañca cammakaṃ; Kalale pattharitvāna, avakujjo nipajjahaṃ. Akkamitvāna maṃ buddho, saha sissehi gacchatu; Mā naṃ kalale akkamittha, hitāya me bhavissati. Pathaviyaṃ nipannassa, evaṃ me āsi cetaso; ‘‘Icchamāno ahaṃ ajja, kilese jhāpaye mama. ‘‘Kiṃ me aññātavesena, dhammaṃ sacchikatenidha; Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, buddho hessaṃ sadevake. ‘‘Kiṃ me ekena tiṇṇena, purisena thāmadassinā; Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, santāressaṃ sadevakaṃ. ‘‘Iminā me adhikārena, katena purisuttame; Sabbaññutaṃ pāpuṇitvā, tāremi janataṃ bahuṃ. ‘‘Saṃsārasotaṃ chinditvā, viddhaṃsetvā tayo bhave; Dhammanāvaṃ samāruyha, santāressaṃ sadevakaṃ’’. Dīpaṅkaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Ussīsake maṃ ṭhatvāna, idaṃ vacanamabrvi. ‘‘Passatha imaṃ tāpasaṃ, jaṭilaṃ uggatāpanaṃ; Aparimeyye ito kappe, buddho loke bhavissati. ‘‘Ahu kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato; Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ. ‘‘Ajapālarukkhamūle, nisīditvā tathāgato; Tattha pāyāsaṃ paggayha, nerañjaramupehiti. ‘‘Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṃ ada so jino; Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti. ‘‘Tato padakkhiṇaṃ katvā, bodhimaṇḍaṃ anuttaro; Assattharukkhamūlamhi, bujjhissati mahāyaso. ‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati; Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo. ‘‘Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā; Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā; Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ. ‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā; Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā. ‘‘Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati; Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā; Uttarā nandamātā ca, aggā hessantupaṭṭhikā’’. Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino; Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ. Ukkuṭṭhisaddā vattanti, apphoṭenti hasanti ca; Katañjalī namassanti, dasasahassī sadevakā. Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ; Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ. Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya; Heṭṭhā titthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ. Evameva mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ; Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ. Dīpaṅkaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho; Mama kammaṃ pakittetvā, dakkhiṇaṃ pādamuddhari. Ye tatthāsuṃ jinaputtā, sabbe padakkhiṇamakaṃsu maṃ; Narā nāgā ca gandhabbā, abhivādetvāna pakkamuṃ. Dassanaṃ me atikkante, sasaṅghe lokanāyake; Haṭṭhatuṭṭhena cittena, āsanā vuṭṭhahiṃ tadā. Sukhena sukhito homi, pāmojjena pamodito; Pītiyā ca abhissanno, pallaṅkaṃ ābhujiṃ tadā. Pallaṅkena nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā; ‘‘Vasībhūto ahaṃ jhāne, abhiññāpāramiṃ gato. ‘‘Dasasahassilokamhi , isayo natthi me samā; Asamo iddhidhammesu, alabhiṃ īdisaṃ sukhaṃ’’. Pallaṅkābhujane mayhaṃ, dasasahassādhivāsino; Mahānādaṃ pavattesuṃ, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Yā pubbe bodhisattānaṃ, pallaṅkavaramābhuje; Nimittāni padissanti, tāni ajja padissare. Sītaṃ byapagataṃ hoti, uṇhañca upasammati; Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Dasasahassī lokadhātū, nissaddā honti nirākulā; Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Mahāvātā na vāyanti, na sandanti savantiyo; Tāni ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Thalajā dakajā pupphā, sabbe pupphanti tāvade; Tepajja pupphitā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Latā vā yadi vā rukkhā, phalabhārā honti tāvade; Tepajja phalitā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, ratanā jotanti tāvade; Tepajja ratanā jotanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Mānussakā ca dibbā ca, turiyā vajjanti tāvade; Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Vicittapupphā gaganā, abhivassanti tāvade; Tepi ajja pavassanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Mahāsamuddo ābhujati, dasasahassī pakampati; Tepajjubho abhiravanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Nirayepi dasasahasse, aggī nibbanti tāvade; Tepajja nibbutā aggī, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Vimalo hoti sūriyo, sabbā dissanti tārakā; Tepi ajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Anovaṭṭhena udakaṃ, mahiyā ubbhijji tāvade; Tampajjubbhijjate mahiyā, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Tārāgaṇā virocanti, nakkhattā gaganamaṇḍale; Visākhā candimāyuttā, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Bilāsayā darīsayā, nikkhamanti sakāsayā; Tepajja āsayā chuddhā, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Na hoti arati sattānaṃ, santuṭṭhā honti tāvade; Tepajja sabbe santuṭṭhā, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Rogā tadupasammanti, jighacchā ca vinassati; Tānipajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Rogo tadā tanu hoti, doso moho vinassati; Tepajja vigatā sabbe, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Bhayaṃ tadā na bhavati, ajjapetaṃ padissati; Tena liṅgena jānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Rajo nuddhaṃsati uddhaṃ, ajjapetaṃ padissati; Tena liṅgena jānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Aniṭṭhagandho pakkamati, dibbagandho pavāyati; Sopajja vāyati gandho, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Sabbe devā padissanti, ṭhapayitvā arūpino; Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Yāvatā nirayā nāma, sabbe dissanti tāvade; Tepajja sabbe dissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Kuṭṭā kavāṭā selā ca, na hontāvaraṇā tadā; Akāsabhūtā tepajja, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Cutī ca upapatti ca, khaṇe tasmiṃ na vijjati; Tānipajja padissanti, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Daḷhaṃ paggaṇha vīriyaṃ, mā nivatta abhikkama; Mayampetaṃ vijānāma, dhuvaṃ buddho bhavissasi. Buddhassa vacanaṃ sutvā, dasasahassīnacūbhayaṃ; Tuṭṭhahaṭṭho pamodito, evaṃ cintesahaṃ tadā. Advejjhavacanā buddhā, amoghavacanā jinā; Vitathaṃ natthi buddhānaṃ, dhuvaṃ buddho bhavāmahaṃ. Yathā khittaṃ nabhe leḍḍu, dhuvaṃ patati bhūmiyaṃ; Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ. Yathāpi sabbasattānaṃ, maraṇaṃ dhuvasassataṃ; Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ. Yathā rattikkhaye patte, sūriyuggamanaṃ dhuvaṃ; Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ. Yathā nikkhantasayanassa, sīhassa nadanaṃ dhuvaṃ; Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ. Yathā āpannasattānaṃ, bhāramoropanaṃ dhuvaṃ; Tatheva buddhaseṭṭhānaṃ, vacanaṃ dhuvasassataṃ. Handa buddhakare dhamme, vicināmi ito cito; Uddhaṃ adho dasa disā, yāvatā dhammadhātuyā. Vicinanto tadādakkhiṃ, paṭhamaṃ dānapāramiṃ; Pubbakehi mahesīhi, anuciṇṇaṃ mahāpathaṃ. Imaṃ tvaṃ paṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; Dānapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi. Yathāpi kumbho sampuṇṇo, yassa kassaci adhokato; Vamate vudakaṃ nissesaṃ, na tattha parirakkhati. Tatheva yācake disvā, hīnamukkaṭṭhamajjhime; Dadāhi dānaṃ nissesaṃ, kumbho viya adhokato. Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā. Vicinanto tadādakkhiṃ, dutiyaṃ sīlapāramiṃ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ. Imaṃ tvaṃ dutiyaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; Sīlapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi. Yathāpi camarī vālaṃ, kismiñci paṭilaggitaṃ; Upeti maraṇaṃ tattha, na vikopeti vāladhiṃ. Tatheva catūsu bhūmīsu, sīlāni paripūraya; Parirakkha sadā sīlaṃ, camarī viya vāladhiṃ. Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā. Vicinanto tadādakkhiṃ, tatiyaṃ nekkhammapāramiṃ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ. Imaṃ tvaṃ tatiyaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; Nekkhammapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi. Yathā andughare puriso, ciravuttho dukhaṭṭito; Na tattha rāgaṃ janeti, muttimeva gavesati. Tatheva tvaṃ sabbabhave, passa andugharaṃ viya; Nekkhammābhimukho hoti, bhavato parimuttiyā. Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā. Vicinanto tadādakkhiṃ, catutthaṃ paññāpāramiṃ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ. Imaṃ tvaṃ catutthaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; Paññāpāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi. Yathāpi bhikkhu bhikkhanto, hīnamukkaṭṭhamajjhime; Kulāni na vivajjento, evaṃ labhati yāpanaṃ. Tatheva tvaṃ sabbakālaṃ, paripucchaṃ budhaṃ janaṃ; Paññāpāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi. Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā. Vicinanto tadādakkhiṃ, pañcamaṃ vīriyapāramiṃ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ. Imaṃ tvaṃ pañcamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; Vīriyapāramitaṃ gaccha, yadi bodhiṃ pattumicchasi. Yathāpi sīho migarājā, nisajjaṭṭhānacaṅkame; Alīnavīriyo hoti, paggahitamano sadā. Tatheva tvaṃ sabbabhave, paggaṇha vīriyaṃ daḷhaṃ; Vīriyapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi. Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā. Vicinanto tadādakkhiṃ, chaṭṭhamaṃ khantipāramiṃ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ. Imaṃ tvaṃ chaṭṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; Tattha advejjhamānaso, sambodhiṃ pāpuṇissasi. Yathāpi pathavī nāma, sucimpi asucimpi ca; Sabbaṃ sahati nikkhepaṃ, na karoti paṭighaṃ tayā. Tatheva tvampi sabbesaṃ, sammānāvamānakkhamo; Khantipāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi. Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā. Vicinanto tadādakkhiṃ, sattamaṃ saccapāramiṃ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ. Imaṃ tvaṃ sattamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; Tattha advejjhavacano, sambodhiṃ pāpuṇissasi. Yathāpi osamī nāma, tulābhūtā sadevake; Samaye utuvasse vā, na vokkamati, vīthito. Tatheva tvampi saccesu, mā vokkamasi vīthito; Saccapāramitaṃ gantvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi. Na hete ettakāyeva, buddhadhammā bhavissare; Aññepi vicinissāmi, ye dhammā bodhipācanā. Vicinanto tadādakkhiṃ, aṭṭhamaṃ adhiṭṭhānapāramiṃ; Pubbakehi mahesīhi, āsevitanisevitaṃ. Imaṃ tvaṃ aṭṭhamaṃ tāva, daḷhaṃ katvā samādiya; Tattha tvaṃ acalo hutvā, sambodhiṃ pāpuṇissasi. Yathāpi pabbato selo, acalo suppatiṭṭhito; Na kampati bhusavātehi, sakaṭṭhāneva tiṭṭhati.