20. 不死品
20. Amatavaggo
600“诸比丘,不修习身至念者,便不受用不死;诸比丘,修习身至念者,便受用不死。”
‘‘Amataṃ te, bhikkhave, na paribhuñjanti ye kāyagatāsatiṃ na paribhuñjanti. Amataṃ te, bhikkhave, paribhuñjanti ye kāyagatāsatiṃ paribhuñjantī’’ti.
601“诸比丘,未修习身至念者,其不死即未得受用;诸比丘,已修习身至念者,其不死即已得受用。”
‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, aparibhuttaṃ yesaṃ kāyagatāsati aparibhuttā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, paribhuttaṃ yesaṃ kāyagatāsati paribhuttā’’ti.
602“诸比丘,身至念退失者,其不死亦随之退失;诸比丘,身至念不退失者,其不死亦不退失。”
‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, parihīnaṃ yesaṃ kāyagatāsati parihīnā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, aparihīnaṃ yesaṃ kāyagatāsati aparihīnā’’ti.
603“诸比丘,忽略身至念者,即忽略不死;勤修身至念者,即成就不死。”
‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, viraddhaṃ yesaṃ kāyagatāsati viraddhā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, āraddhaṃ yesaṃ kāyagatāsati āraddhā’’ti.
604“诸比丘,于身至念放逸者,即于不死放逸;于身至念不放逸者,即于不死不放逸。”
‘‘Amataṃ te, bhikkhave, pamādiṃsu ye kāyagatāsatiṃ pamādiṃsu. Amataṃ te, bhikkhave, na pamādiṃsu ye kāyagatāsatiṃ na pamādiṃsu’’.
605“诸比丘,忘失身至念者,即忘失不死;不忘失身至念者,即不忘失不死。”
‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, pamuṭṭhaṃ yesaṃ kāyagatāsati pamuṭṭhā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, appamuṭṭhaṃ yesaṃ kāyagatāsati appamuṭṭhā’’ti.
606“诸比丘,未曾亲近身至念者,即未曾亲近不死;亲近身至念者,即亲近了不死。”
‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, anāsevitaṃ yesaṃ kāyagatāsati anāsevitā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, āsevitaṃ yesaṃ kāyagatāsati āsevitā’’ti.
607“诸比丘,不曾修习身至念者,即不曾修习不死;修习身至念者,即修习了不死。”
‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, abhāvitaṃ yesaṃ kāyagatāsati abhāvitā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, bhāvitaṃ yesaṃ kāyagatāsati bhāvitā’’ti.
608“诸比丘,不曾多作身至念者,即不曾多作不死;多作身至念者,即多作了不死。”
‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, abahulīkataṃ yesaṃ kāyagatāsati abahulīkatā . Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, bahulīkataṃ yesaṃ kāyagatāsati bahulīkatā’’ti.
609“诸比丘,那些尚未证知身至念的人,则未证知不死。诸比丘,那些已证知身至念的人,则已证知不死。”
‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, anabhiññātaṃ yesaṃ kāyagatāsati anabhiññātā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, abhiññātaṃ yesaṃ kāyagatāsati abhiññātā’’ti.
610“诸比丘,那些尚未遍知身至念的人,则未遍知不死。诸比丘,那些已遍知身至念的人,则已遍知不死。”
‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, apariññātaṃ yesaṃ kāyagatāsati apariññātā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, pariññātaṃ yesaṃ kāyagatāsati pariññātā’’ti.
611“诸比丘,那些尚未证得身至念的人,则未证得不死。诸比丘,那些已证得身至念的人,则已证得不死。”
‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, asacchikataṃ yesaṃ kāyagatāsati asacchikatā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, sacchikataṃ yesaṃ kāyagatāsati sacchikatā’’ti. (….)
世尊这样说了。那些比丘心生欢喜,对世尊所说随喜赞叹。
(Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.)
不死品第二十
Amatavaggo vīsatimo.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
这组在讲什么
本组围绕“身至念”(kāyagatāsati)与“不死”(amata)的直接对应关系,用一系列对称句型反复宣说:修习、不退失、不放逸于身至念即等同于受用、不退失、亲近不死。全组没有叙事背景,纯是世尊对诸比丘的教诫,强化一个核心法数——修习身至念就直通涅槃。
出场人物 / 对告众
| Pali | 中文(经文用名) | 角色 |
|---|
| Bhagavā | 世尊 | 说法者 |
| bhikkhū | 诸比丘 | 对告众 |
核心法义(白话+重点)
修习身至念就是直接“吃”到不死(涅槃)。有了对身体的如实觉照,就不会被渴爱和邪见牵着走,不死果报自然现前;如果丢失或荒废这种觉照,就像丢掉了不死之门。
代表句:
“诸比丘,凡不受用身至念者,他们不受用不死。”
→ 拆开看:“受用”不是嘴吃,而是真正的实践和熟习;身至念是通向不死唯一的所缘路径,不用它,涅槃就只是文字。
→ 要旨:把身至念培养成日常心的依托,不死才不会被遗忘,不死就是解脱。
关键术语锚
| Pali | 中文(经文用名) | 易错说明 |
|---|
| amata | 不死 | 不是肉体的永生,而是贪嗔痴灭尽的无为界(涅槃)。容易被理解为灵魂不灭。 |
| kāyagatāsati | 身至念 | 以身为念的所缘,包括观呼吸、不净、四大等,不只是一般念住,是通往不死之门的专门法门。 |
| paṭisevati | 受用/亲近 | 此处指亲身修习、实践,不是享受感官对象。一旦译为“享受”会误解。 |
| pamāda | 放逸 | 指忘失正念,随顺烦恼,是修习身至念的直接对立面。 |
| parihāna | 退失 | 指已获得的专注或念住退落,导致不死也退远。不等同于“失去果位”,但显示退步的危险。 |
| pahāna | 发起/修习 | 样本中“已发起”对应“pahīna”或“āraddha”?指努力修习、投入,而非“完成”。 |
代表经(本组重点)
1. 不受用经(凡不受用身至念者,他们不受用不死)
2. 已退失经(凡身至念已退失者,他们的不死已退失)
3. 放逸经(凡对身至念放逸者,他们对不死放逸)
4. 未修习经(凡身至念未修习者,他们的不死未修习)
5. 未证知经(凡未证知身至念者,不死未被证知)
6. 未现证经(凡未现证身至念者,不死未被现证)