321 不过,在“增一法门”的讲法里,“不知而违越”是指:因为不知道施设或所依事而违越,比如掘地、与未受具足戒者同宿等。这类违犯,如果事后知道自己已经犯了,却不作补救,也会成为障碍。巴利
321. Ekuttarikanaye pana ajānantena vītikkantāti paṇṇattiṃ vā vatthuṃ vā ajānantena vītikkantā pathavīkhaṇanasahaseyyādikā, sāpi pacchā āpannabhāvaṃ ñatvā paṭikammaṃ akarontassa antarāyikāva hoti.
“别住者等事后所犯”这一句,是针对违犯类别中的恶作而说的。有些人认为,这是指在那一刹那就该犯的中间罪;但前罪接下来会用“中间罪”一词来说明,所以还是前一种解释更为妥当。所谓“根本清净的中间罪”,是指未作退回原本等处置,在最初授予的别住与敬悦清净期间行持时,犯下的称为中间罪的桑喀地谢思。所谓“价值清净的中间罪”,是指已犯中间罪的人先退回原本,依摄合之法折算、与前罪合并计算其价值之后,再次被授予别住等清净期间;就在这样的期间行持时,又犯下的中间罪。巴利
Pārivāsikādīhi pacchā āpannāti vattabhedesu dukkaṭāni sandhāya vuttaṃ. Tasmiṃ khaṇe āpajjitabbaantarāpattiyo sandhāyāti keci vadanti, tassa pubbāpattīnaṃantarāpatti-padeneva vakkhamānattā purimameva yuttataraṃ. Mūlavisuddhiyā antarāpattīti mūlāyapaṭikassanādīni akatvā sabbapaṭhamaṃ dinnaparivāsamānattavisuddhiyā caraṇakāle āpannaantarāpattisaṅkhātasaṅghādiseso. Agghavisuddhiyāti antarāpattiṃ āpannassa mūlāya paṭikassitvā odhānasamodhānavasena odhunitvā purimāpattiyā samodhāya tadagghavasena puna dinnaparivāsādisuddhiyā caraṇakāle puna āpannā antarāpatti.
“仅凭勇悍”的意思是:怀着想再犯那条罪的心;也就是说,即使这样发露了,罪也还是不能出。为了显示不舍弃担当而犯罪会达到极严重的程度,所以说“在第八事中,比丘尼就是巴拉基格”。不只是比丘尼如此,比丘如果不舍弃担当,一点一点地用盗心拿酥油等物,当所取的价值凑满一个pāda时,也同样就是巴拉基格。不过有些人说:“因为说了‘在第八事中,比丘尼就是巴拉基格’,所以这话只是针对八事而说的。”巴利
Saussāhenevāti punapi taṃ āpattiṃ āpajjitukāmatācittena, evaṃ desitāpi āpatti na vuṭṭhātīti adhippāyo. Dhuranikkhepaṃ akatvā āpajjane sikhāppattadosaṃ dassento āha ‘‘aṭṭhame vatthusmiṃ bhikkhuniyā pārājikamevā’’ti. Na kevalañca bhikkhuniyā eva, bhikkhūnampi dhuranikkhepaṃ akatvā thokaṃ thokaṃ sappiādikaṃ theyyāya gaṇhantānaṃ pādagghanake puṇṇe pārājikameva. Keci pana ‘‘aṭṭhame vatthusmiṃ bhikkhuniyā pārājikameva hotīti vuttattā aṭṭhavatthukamevetaṃ sandhāya vutta’’nti vadanti.
所谓“如法的承诺”,是指在在家人面前当面作出的如法承诺,比如“我要在这里结雨安居”这类;但如果是非法承诺,比如“我要打某某人”这类,即使没有履行,也不构成罪。巴利
Dhammikassa paṭissavassāti ‘‘idha vassaṃ vasissāmī’’tiādinā gihīnaṃ sammukhā katassa dhammikassa paṭissavassa, adhammikassa pana ‘‘asukaṃ paharissāmī’’tiādikassa paṭissavassa asaccāpanena āpatti natthi.
像这样被举罪,是指被以非法方式举罪;即使他自己确实有那件事,却不立足于真实不虚、不可动摇之事而加以隐瞒,也还是属于被非法举罪的人。五无间业和决定邪见,就叫作决定邪性。四道,就叫作决定正性。巴利
Tathā coditoti adhammena codito, sayaṃ sacce, akuppe ca aṭṭhatvā paṭicchādentopi adhammacuditako eva. Pañcānantariyaniyatamicchādiṭṭhiyeva micchattaniyatā nāma. Cattāro maggā sammattaniyatā nāma.
322 在《双集》里,只是就当事人本身而说“软背者”等等。“等等”这个词涵盖了截断生殖器官、自杀等罪。巴利
322. Dukesu sayameva sapuggaloti āha ‘‘mudupiṭṭhikassā’’tiādi. Ādi-saddena aṅgajātacchedaattaghātādiāpattiyo saṅgahitā.
“仓库管理员的内心活动”等,指的是在家人整理收纳物品,或者男女之间互相贪恋的内心活动。“不给袈裟等物品的人就犯戒”,这句话是依据“比丘们,亲教师应当摄受、护持共住弟子……乃至应当给予钵”等经文(《大品》67)而说的:因为轻慢而不以财物摄受共住弟子的人,犯恶作;对尼众来说,则犯巴吉帝亚。至于不给已舍弃的袈裟等物品所犯的罪,也包含在这里面了。巴利
Bhaṇḍāgārikacittakammāni vāti gahaṭṭhānaṃ bhaṇḍapaṭisāmanaṃ, itthipurisādipaṭibhānacittakammāni vā. ‘‘Cīvarādīni adento āpajjatī’’ti idaṃ ‘‘upajjhāyena, bhikkhave, saddhivihāriko saṅgahetabbo anuggahetabbo…pe… patto dātabbo’’tiādi (mahāva. 67) vacanato anādariyena āmisasaṅgahaṃ akarontassa dukkaṭaṃ, bhikkhuniyā pācittiyañca sandhāya vuttaṃ. Nissaṭṭhacīvarādīnaṃ adānaāpattipi ettheva saṅgahitā.
在圣典中宣说,是指宣说同类罪,以及宣说不可发露的罪等。在因缘宣说时不透露罪行、不说明,就叫作犯。不接受教诫,是指除了愚痴者和病人前往的情形之外,不接受比丘们为了教诫比丘尼而说的话。把给自己受用而布施的东西转施他人,以及不披上衣、只穿下衣进入村庄等情形,所犯的罪也属于因不受用而应当犯的罪。量,是指成就分裂僧团无间业的特征。愚者,是指不知道依止受取方法的有惭愚者。有惭者,是指善巧者审察给予依止者的同类资格。律中所载的义理,由律所决,所以说有两种义理,由律成立。巴利
Pāḷiyaṃ desentoti sabhāgāpattiṃ, adesanāgāminiādiñca desento. Nidānuddese āpattiṃ anāvikaronto, na desento ca āpajjati nāma. Ovādaṃ agaṇhantoti bhikkhūhi bhikkhuniovādatthāya vuttaṃ vacanaṃ agaṇhanto bālagilānagamiyavivajjito. Attano paribhogatthaṃ dinnaṃ aññassa dāne, saṅghāṭiṃ apārupitvā santaruttarena gāmappavesanādīsu ca āpattiyopi aparibhogena āpajjitabbāpattiyova. Pamāṇanti saṅghabhedānantariyanipphattiyā lakkhaṇaṃ. Bālassāti nissayaggahaṇavidhiṃ ajānantassa lajjibālasseva. Lajjissāti byattassa nissayadāyakasabhāgataṃ parivīmaṃsantassa. Vinaye āgatā atthā venayikāti āha ‘‘dve atthā vinayasiddhā’’ti.
在圣典中,“未达者,驱摈”这一句里,所谓的“驱摈”,指的是驱出甘马,因为它是把犯者从精舍中逐出,所以叫“驱摈”。而由于一个没有做污家行为的比丘,即使犯了很多罪,从他不共的特征来说,仍然叫作“未达者”,所以说是“未达者,驱摈”。又因为经文里说“僧团若愿意,可以对犯了很多罪的人作驱出甘马”(《小品》27),所以这种人也可以说是被正确驱摈了;但完全清净、没有犯任何罪的人,则应当看作是被错误驱摈的。巴利
Pāḷiyaṃ appatto nissāraṇanti ettha pabbājanīyakammaṃ vihārato nissāraṇattā nissāraṇanti adhippetaṃ, tañca yasmā kuladūsakaṃ akaronto puggalo āpattibahulopi āveṇikalakkhaṇena appatto nāma hoti, tasmā appatto nissāraṇaṃ. Yasmā pana āpattādibahulassāpi ‘‘ākaṅkhamāno saṅgho pabbājanīyakammaṃ kareyyā’’ti (cūḷava. 27) vuttaṃ, tasmā sunissārito, sabbathā pana suddho nirāpattiko dunnissāritoti daṭṭhabbo.
在“未达者,复权”等句子中,这里的“复权”指的是受达上的甘马。其中,像断手断脚这一类人,因为被遮止,虽然还没有达到(受戒条件),也算是被正当复权了;而像黄门这一类人,则是被不当复权。这就是这段话的意思。巴利
Appatto osāraṇantiādīsu upasampadākammaṃ ettha osāraṇaṃ adhippetaṃ, tañca hatthacchinnādiko ekacco paṭikkhittattā appattopi sosārito, paṇḍakādiko dosāritoti attho.
323 323. 在三法组中,“令出血的罪”指巴拉基格罪。“以‘贤友’称呼”指用“贤友”这个称呼来称呼。“罪”指恶作罪。“其余的,夜与昼”——在这里应当这样理解:在明相升起时所犯的第一咖提那衣等一切罪(《巴拉基格》459),因为都必须在日夜的中间时段犯,所以应视为归入第三类。或者,因为必须在日出之后犯,所以应视为归入白昼所犯之罪。而日落后,比丘尼教诫罪以及在夜间黑暗中与男子并立的罪,则只应在夜间犯。巴利
323. Tikesu lohituppādāpattinti pārājikāpattiṃ. Āvusovādenāti ‘‘āvuso’’ti ālapanena. Āpattinti dukkaṭāpattiṃ. Sesā rattiñceva divā cāti ettha aruṇuggamane āpajjitabbā paṭhamakathinādī (pārā. 459) sabbā āpattiyopi rattindivānaṃ vemajjheyeva āpajjitabbattā tatiyakoṭṭhāsaññeva paviṭṭhāti daṭṭhabbā. Atha vā uddhaste aruṇe āpajjitabbattā divā āpajjitabbesu eva paviṭṭhāti daṭṭhabbā, atthaṅgate sūriye bhikkhuniyo ovādanāpattiyo, pana rattandhakāre purisena saddhiṃ santiṭṭhanāpatti ca rattiyaññeva āpajjitabbā.
受食前走访俗家、吃非剩余食物等,只在白天才会犯。不过有些人说:“与饮食相关的应学法,以及别众食等,也只在白天才会犯。”因此应当知道:除了这些罪之外,其余的才归入第三类。巴利
Purebhattaṃ kulāni upasaṅkamanaanatirittabhojanādīni divā eva āpajjitabbāni. Keci pana ‘‘bhojanapaṭisaṃyuttāni sekhiyāni, gaṇabhojanādīni ca divā eva āpajjitabbānī’’ti vadanti. Tasmā īdisā āpattiyo muñcitvā sesāva tatiyakoṭṭhāsaṃ bhajantīti veditabbaṃ.
“非不足十岁”这句话,是因为这个学处是专门为十岁的愚痴人制定的才这么说。对共住弟子和依止弟子不如法行事而犯的那条罪,以及给无惭者授依止等,只有满十岁的人才会犯;而让出家者不随行两年等,不足十岁的人也会犯。“无记心”这句话,是针对睡眠者的有分心说的。巴利
Na ūnadasavassoti dasavassassa bālasseva paññattasikkhāpadattā vuttaṃ. Saddhivihārikaantevāsikesu asammāvattanāpattiṃ, alajjīnaṃ nissayadānādimpi dasavassova āpajjati, vuṭṭhāpiniṃ dve vassāni ananubandhādimpi ūnadasavassā āpajjanti. Abyākatacittoti supantassa bhavaṅgacittaṃ sandhāya vuttaṃ.
“不行自恣”这句话是说:以轻慢心不行自恣,或者因为某种原因没有行自恣,当僧团在黑月十四日行自恣时,如果有人以轻慢心不行自恣,那么他在黑月分也同样犯那条罪。并不能因此就断定“只限于白月分”才犯。不过,后安居的人只能在最后一个迦提月满月日才行自恣,所以如果他在那一天因为不行自恣而犯罪,那就应当确定他是在白月分犯的,要这样理解。至于“在白月分可以行自恣”这里,也是同样的道理。巴利
Appavārentoti anādariyena appavārento kenaci paccayena appavāretvā kāḷapakkhacātuddase saṅghe pavārente tattha anādariyena appavārento tameva āpattiṃ kāḷepi āpajjatīti juṇhe evāti niyamo na dissati, pacchimavassaṃvuttho pana pacchimakattikapuṇṇamiyameva pavāretuṃ labbhatīti tattha appavāraṇāpaccayā āpattiṃ āpajjamāno eva juṇhe āpajjatīti niyametabboti daṭṭhabbaṃ. Juṇhe kappatīti etthāpi eseva nayo.
“没有撤回,在冬季犯”——这句话通过“应当确立雨季四个月”这条规定本身,说明没有撤回的人犯恶作。与进入雨安居相关的不应作事,如离开等,也只在雨季中犯。灌肠等事,也只在生病时可做。没洗脚就踩踏等,也只在室内犯。比丘尼不告请就进入寺院等,也只在界内犯。依止者不告请就离开等,也只在界外犯。诵戒时,对已有的罪不发露的罪、反复劝谏的罪、给未满二十岁的人授具足戒的罪等一切非法僧事的罪,也只在僧团中犯。以非法方式举行别众伍波萨他等,也只在别众等当中犯。在无惭者面前接受依止等,也只在那个人面前犯。巴利
‘‘Apaccuddharitvā hemante āpajjatī’’ti iminā ‘‘vassānaṃ cātumāsaṃ adhiṭṭhātu’’nti niyamavacaneneva apaccuddharantassa dukkaṭanti dasseti. Vassānupagamanaakaraṇīyena pakkamādayopi vasse eva āpajjati. Vatthikammādimpi gilāno eva. Adhotapādehi akkamanādīnipi anto eva āpajjati . Bhikkhuniyā anāpucchā ārāmappavesanādi ca antosīmāyameva. Nissayapaṭipannassa anāpucchādisāpakkamanādi ca bahisīmāyameva. Pātimokkhuddese santiyā āpattiyā anāvikaraṇāpattisamanubhāsanaūnavīsativassūpasampādanādisabbaadhammakammāpattiyopi saṅghe eva. Adhammena gaṇuposathādīsupi gaṇādimajjhe eva. Alajjissa santike nissayaggahaṇādipi puggalassa santike eva āpajjati.
有三种情况属于对不痴毗尼的非法授予:第一种,某人即使是癫狂者,但在未癫狂时故意犯戒,事后被比丘们质问时,明明记得却说“我不记得”;第二种,某人说“我记得就像做梦一样”,以此说妄语;第三种,某人说“癫狂时所做的一切,对所有人都算数”。对这三种人授予不痴毗尼,都是非法的。巴利
Tīṇi adhammikāni amūḷhavinayassa dānānīti yo ummattakopi vītikkamakāle, anummatto sañcicceva āpattiṃ āpajjitvā bhikkhūhi pacchā codito saramāno eva ‘‘na sarāmī’’ti vadati, yo ca ‘‘supinaṃ viya sarāmī’’ti vā musā vadati, yo ca ummattakakāle kataṃ sabbampi sabbesaṃ vaṭṭatīti vadati, imesaṃ tiṇṇaṃ dinnāni tīṇi amūḷhavinayassa dānāni adhammikāni.
“未受教诫者”,是指在律中不懂律的人。所以说“不知道什么是犯、什么是不犯”。“对于不舍弃邪见的人,才应当作甘马”——这是说:比丘们劝诫他时,由于他不舍弃邪见,就犯恶作;甚至巴吉帝亚也必定会随之生起。巴利
Apakatattoti vinaye apakataññū. Tenāha ‘‘āpattānāpattiṃ na jānātī’’ti (pari. 325). ‘‘Diṭṭhiñca anissajjantānaṃyeva kammaṃ kātabba’’nti idaṃ bhikkhūhi ovadiyamānassa diṭṭhiyā anissajjanapaccayā dukkaṭaṃ, pācittiyampi vā avassameva sambhavatīti vuttaṃ.
“口鼓演奏等类别”,是指吹奏口鼓等种种方式。“损害”,就是破坏。“执取彩绘扇子等”,意思是拿取彩绘扇子之后,去做随喜等行为。巴利
Mukhālambarakaraṇādibhedoti mukhabherīvādanādippabhedo. Upaghātetīti vināseti. Bījaniggāhādiketi cittaṃ bījaniṃ gāhetvā anumodanādikaraṇeti attho.
四法段的注释巴利
Catukkavāravaṇṇanā
324 324. 在“四法”中,“so”指的是在家人的资具。“给予开启”是说打开库房,为了在里面存放资具而给出开门的钥匙。如果所献之物是为僧团而带来的,自己把它收放在里面也可以。因此说“也允许让人放在里面”。巴利
324. Catukkesu soti gihiparikkhāro. Avāpuraṇaṃ dātunti gabbhaṃ vivaritvā anto parikkhāraṭṭhapanatthāya vivaraṇakuñcikaṃ dātuṃ. Saṅghatthāya upanītaṃ sayameva anto paṭisāmitumpi vaṭṭati. Tenāha ‘‘anto ṭhapāpetuñca vaṭṭatī’’ti.
对于初修业者,最初生起男根,所以说“依最初生起”。律文中“于雨安居中断无犯”,意思是与雨安居中断相关的无犯。“慧语”就是依智慧而说。“从第九位比丘尼开始”这句话,是根据“诸比丘,我允许对八位比丘尼依长幼顺序,对其余比丘尼则依约定次第”的教言,因为最初必须对八位比丘尼起立,所以才这么说。巴利
Ādikammikesu paṭhamaṃ purisaliṅgaṃ uppajjatīti āha ‘‘paṭhamaṃ uppannavasenā’’ti. Pāḷiyaṃ anāpatti vassacchedassāti vassacchedasambandhiniyā anāpattiyā evamattho. Mantabhāsāti mantāya paññāya kathanaṃ. ‘‘Navamabhikkhunito paṭṭhāyā’’ti idaṃ ‘‘anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhannaṃ bhikkhunīnaṃ yathāvuḍḍhaṃ avasesānaṃ yathākatika’’nti (cūḷava. 426) vacanato ādito aṭṭhannaṃ bhikkhunīnaṃ paccuṭṭhātabbattā vuttaṃ.
有人这样说:“在这里不允许”,但到了边地还是会犯——通过这类说法,就显示出:凡是故意把允许的说成不允许,或者把不允许的说成允许来讲的人,在一切处都犯恶作。巴利
‘‘Idha na kappantīti vadantopi paccantimesu āpajjatī’’tiādinā sañcicca kappiyaṃ akappiyanti vā akappiyaṃ kappiyanti vā kathentassa sabbattha dukkaṭanti dasseti.
“前行事”这个说法,是注疏里讲的;这里的意思是,那些前行事在《附随》中已经被列出来了。接着为了指出这里所指的是哪些,就说了“欲清净”等。巴利
Pubbakaraṇanti vuccatīti aṭṭhakathāsu vuttaṃ, tāni idha parivāre uddhaṭānīti adhippāyo. Idhādhippetāni pana dassento ‘‘chandapārisuddhī’’tiādimāha.
五轮的注释巴利
Pañcakavāravaṇṇanā
325 325. 在五法(这一节)中,“没有请假就离开”是指:对乞食比丘来说,由于不具备“被邀请、有饭食”这一条件,按照那条学处,他完全不算犯戒,这是这里的意旨。“带到坟场后又带回来的”:是指那些在坟场为死者做完丧事、出来之后洗过澡,然后丢弃的所穿衣物和所披衣物,这样称呼。巴利
325. Pañcakesu āpucchitvā cārassa abhāvoti piṇḍapātikassa ‘‘nimantito sabhatto’’ti imassa aṅgassa abhāvā tena sikkhāpadena tassa sabbathā anāpattīti adhippāyo . Susānaṃ netvā puna ānītakanti susāne petakiccaṃ katvā nikkhantehi nhatvā chaḍḍitāni nivatthapārutavatthāni evaṃ vuccanti.
在巴利文中,“以五种方式”是指五种不与取的支分。不过从事情本身来说,按轻重的差别,就说成了巴拉基格、土喇咤亚和恶作。男女交合等由烦恼现行所引起、以绘画呈现的行为,就叫作这个。所谓“问了上千个问题”,是指长老向一位扫完地之后站在那里的年少比丘问了一千个关于止观业处的问题。另一位年少比丘也凭自己已经证得的道果,回答了全部问题,长老因此对他生起了信心。“划定了义务”就是完成了义务。“你是什么人,具寿”等话,应当理解为这位漏已尽的长老为了让所有人都清楚知道扫地的利益而说的。巴利
Pāḷiyaṃ pañcahākārehīti pañcahi avahāraṅgehi. Vatthuto pana garukalahukabhedena pārājikathullaccayadukkaṭāni vuttāni. Itthipurisasaṃyogādikaṃ kilesasamudācārahetukaṃ paṭibhānacittakammaṃ nāma. Pañhāsahassaṃ pucchīti samathavipassanākammaṭṭhānesu pañhāsahassaṃ sammajjitvā ṭhitaṃ daharaṃ pucchi. Itaropi daharo attano gatamaggattā sabbaṃ vissajjesi, tena thero pasīdi. Vattaṃ paricchindīti vattaṃ niṭṭhāpesi. Kiṃ tvaṃ āvusotiādikaṃ thero khīṇāsavo sammajjanānisaṃsaṃ sabbesaṃ pākaṭaṃ kātuṃ avocāti daṭṭhabbaṃ.
“依膝盖而立的足塔”,这是经文剩下的部分。“我要让他来举罪”,意思是:我要让世尊来举我的罪,我要让世尊来呵责我。巴利
‘‘Jaṇṇukehi patiṭṭhāya padacetiya’’nti pāṭhaseso. Codanaṃ kāressāmīti bhagavatā attānaṃ codāpessāmi, attānaṃ niggaṇhāpessāmīti attho.
能够听懂多少,就应当取来作为平息诤事的依据,这样来摄受,就是这里的连接方式。其中,把“不摄受自己言说的范围,不摄受他人言说的范围”算作一项,把“以非法而作”算作一项,把“不承认”算作一项,这样前面两项加起来应当知道共有五支。“事”,指的是淫欲等犯戒之事。以言说连接和以决断随顺连接而不知事:举罪者或被举罪者所说的话语连接,依照他们言说与答辩的相应方式而说,就叫作以言说连接而不知事;而在经分别中,依照那称为决断事的决断随顺而说,就叫作以决断随顺连接而不知事。所谓“成为单白甘马”,就是单白甘马已经完成,却不知道,这是连接关系。以单白达到甘马,就是说即使单白已经完成,也仍然达到甘马。在宣告之处甘马就已经完成,所以说单白甘马已经完成,而不知道那单白的因由,这就是它的含义。巴利
Ettakaṃ gayhūpaganti ettakaṃ adhikaraṇavūpasamatthāya gahetabbavacananti yathā sutvā viññātuṃ sakkoti, evaṃ anuggaṇhantoti yojanā. Ettha ca ‘‘attano bhāsapariyantaṃ anuggahetvā parassa bhāsapariyantaṃ anuggahetvā’’ti ekaṃ, ‘‘adhammena karotī’’ti ekaṃ, ‘‘appaṭiññāyā’’ti ekañca katvā purimehi dvīhi pañcaṅgāni veditabbāni. Vatthunti methunādivītikkamaṃ. Kathānusandhivinicchayānulomasandhivasena vatthuṃ na jānātīti codakena vā cuditakena vā vuttakathānusandhinā tesaṃ vacanapaṭivacanānurūpena vadanto kathānusandhinā vatthuṃ na jānāti nāma, tañca suttavibhaṅge vinītavatthusaṅkhātena vinicchayānulomeneva vadanto vinicchayānulomasandhivasena vatthuṃ na jānāti nāma. Ñattikammaṃ nāma hotīti ñattikammaṃ niṭṭhitaṃ nāma hotīti na jānātīti sambandho. Ñattiyā kammappattoti ñattiyā niṭṭhitāyapi kammappatto eva hoti. Anussāvanaṭṭhāne eva kammaṃ niṭṭhitaṃ hotīti ñattikammaṃ niṭṭhitaṃ nāma hoti, taṃ ñattiyā kāraṇaṃ na jānātīti attho.
在巴利文中,所说的“五清净”,因为是从罪中清净的因,又因为应当由清净者来作,所以说了巴帝摩卡诵。巴利
Pāḷiyaṃ pañca visuddhiyoti āpattito visuddhihetuttā, visuddhehi kattabbato ca pātimokkhuddesā vuttā.
转轮等的注释巴利
Chakkavārādivaṇṇanā
326 326. 在“六等”这一节里,经文所说的“六不恭敬”,是指对佛、法、僧、学处、不放逸和待人接物这六样不恭敬;而对于这同样的六样,应当知道就是“六恭敬”。“应以六年为最长期限来受持”这一句,是为了显示《分别》中提到的那个“最长期限”。巴利
326. Chakkādīsu pāḷiyaṃ cha agāravāti buddhadhammasaṅghasikkhāsu, appamāde, paṭisanthāre ca cha agāravā, tesu eva ca cha gāravā veditabbā. ‘‘Chabbassaparamatā dhāretabba’’nti idaṃ vibhaṅge āgatassa paramassa dassanaṃ.
328 在经文里,“以所来七者”指的是在妄语学处中,由“先前他已有‘我将说妄语’”等说法所讲到的七种情况。巴利
328. Pāḷiyaṃ āgatehi sattahīti ‘‘pubbevassa hoti musā bhaṇissa’’ntiādinā musāvādasikkhāpade (pāci. 4) āgatehi sattahi.
329 那么在这里怎么能得到无益之事呢?在这里,在这个人身上,或者在世间共住之中,从哪里、以什么理由能够得到呢?他借此制止嗔怒。巴利
329.Taṃkutettha labbhāti taṃ anatthassa acaraṇaṃ ettha etasmiṃ puggale, lokasannivāse vā kuto kena kāraṇena sakkā laddhunti āghātaṃ paṭivineti.
330 “世间是常”等这一说法,是针对以下十种执取边见而说的:世间是常、世间是非常;世间有边、世间无边;命就是身、命与身不同;如来死后存在、如来死后不存在;如来死后既存在又不存在、如来死后既非存在也非不存在。“邪见等”指的是邪见、邪思惟等八种,连同邪智和邪解脱一起,共为十种邪性。其中,邪智是与邪见相应的愚痴;邪解脱则是还没真正解脱却自以为已经解脱的想法。巴利
330.Sassato lokotiādinā vasenāti ‘‘sassato loko, asassato loko. Antavā loko, anantavā loko. Taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā. Hoti tathāgato parammaraṇā, na hoti tathāgato parammaraṇā. Hoti ca na hoti ca tathāgato parammaraṇā, neva hoti na na hoti tathāgato parammaraṇā’’ti (ma. ni. 1.269) evaṃ āgatā dasa antaggāhikā diṭṭhiyo sandhāya vuttaṃ. Micchādiṭṭhiādayoti micchādiṭṭhimicchāsaṅkappādayo aṭṭhamicchāñāṇamicchāvimuttīhi saddhiṃ dasa micchattā. Tattha micchāñāṇanti micchādiṭṭhisampayutto moho. Avimuttasseva vimuttasaññitā micchāvimutti nāma.
与邪见等相反的正见等十种,最后归结为正智和正解脱。其中,正解脱就是阿拉汉果;而与它相应的智,或者省察智,应当知道就是正智。巴利
Viparītāti sammādiṭṭhiādayo sammāñāṇasammāvimuttipariyosānā dasa. Tattha sammāvimutti arahattaphalaṃ, taṃsampayuttaṃ pana ñāṇaṃ vā paccavekkhaṇañāṇaṃ vā sammāñāṇanti veditabbaṃ.