增一法门中显示巴利原文
Ekuttarikanayaṃ
一法段的解释显示巴利原文
Ekakavāravaṇṇanā
321 然而,在增一法门中,“不知而违越”是指因不知施设或所依事而违越,如掘地、与未受具者共宿等。此类违犯,若事后知已违犯而不作对治,亦将成为障碍。显示巴利原文
321. Ekuttarikanaye pana ajānantena vītikkantāti paṇṇattiṃ vā vatthuṃ vā ajānantena vītikkantā pathavīkhaṇanasahaseyyādikā, sāpi pacchā āpannabhāvaṃ ñatvā paṭikammaṃ akarontassa antarāyikāva hoti.
“别住者等事后所犯”,这是就违犯类别中的恶作而言。有人说:“这是指其时当犯的中间罪。”然而,因为前罪将另行以“中间罪”一词说明,故前一种解释更为恰当。“根本清净的中间罪”,指未作退回原本等处置,在最初所给予的别住与敬悦清净期间行持时,所犯的桑喀地谢沙,即称为中间罪。“价值清净的中间罪”,指已犯中间罪者,退回原本,依摄合之法与前罪合并计算其价值,再次给予别住等清净期间行持时,再度犯下的中间罪。显示巴利原文
Pārivāsikādīhi pacchā āpannāti vattabhedesu dukkaṭāni sandhāya vuttaṃ. Tasmiṃ khaṇe āpajjitabbaantarāpattiyo sandhāyāti keci vadanti, tassa pubbāpattīnaṃantarāpatti-padeneva vakkhamānattā purimameva yuttataraṃ. Mūlavisuddhiyā antarāpattīti mūlāyapaṭikassanādīni akatvā sabbapaṭhamaṃ dinnaparivāsamānattavisuddhiyā caraṇakāle āpannaantarāpattisaṅkhātasaṅghādiseso. Agghavisuddhiyāti antarāpattiṃ āpannassa mūlāya paṭikassitvā odhānasamodhānavasena odhunitvā purimāpattiyā samodhāya tadagghavasena puna dinnaparivāsādisuddhiyā caraṇakāle puna āpannā antarāpatti.
“仅凭勇悍”者,指怀着再犯该罪之心;其意为:如此发露之罪亦不得出罪。为显示不舍担当而犯之过失,故说:“在第八事中,比丘尼即波罗夷。”不仅比丘尼如此,若比丘不舍担当,渐次以盗心取酥油等,至所取价值满一摩沙迦时,亦同波罗夷。然而有人说:“因为说了‘在第八事中,比丘尼则为波罗夷’,故此语唯就八事而言。”显示巴利原文
Saussāhenevāti punapi taṃ āpattiṃ āpajjitukāmatācittena, evaṃ desitāpi āpatti na vuṭṭhātīti adhippāyo. Dhuranikkhepaṃ akatvā āpajjane sikhāppattadosaṃ dassento āha ‘‘aṭṭhame vatthusmiṃ bhikkhuniyā pārājikamevā’’ti. Na kevalañca bhikkhuniyā eva, bhikkhūnampi dhuranikkhepaṃ akatvā thokaṃ thokaṃ sappiādikaṃ theyyāya gaṇhantānaṃ pādagghanake puṇṇe pārājikameva. Keci pana ‘‘aṭṭhame vatthusmiṃ bhikkhuniyā pārājikameva hotīti vuttattā aṭṭhavatthukamevetaṃ sandhāya vutta’’nti vadanti.
“如法承诺”,指在俗家人面前当面所作的如法承诺,如“我将在此雨安居”等;若为非法承诺,如“我将打某人”等,若不履行,则不犯。显示巴利原文
Dhammikassa paṭissavassāti ‘‘idha vassaṃ vasissāmī’’tiādinā gihīnaṃ sammukhā katassa dhammikassa paṭissavassa, adhammikassa pana ‘‘asukaṃ paharissāmī’’tiādikassa paṭissavassa asaccāpanena āpatti natthi.
“如是被举罪者”,指以非法而被举罪;即使自己确实有过,并在无可辩驳之事上仍加隐覆,也属被非法举罪之人。五无间业与决定邪见,名为“决定邪性”。四道,名为“决定正性”。显示巴利原文
Tathā coditoti adhammena codito, sayaṃ sacce, akuppe ca aṭṭhatvā paṭicchādentopi adhammacuditako eva. Pañcānantariyaniyatamicchādiṭṭhiyeva micchattaniyatā nāma. Cattāro maggā sammattaniyatā nāma.
二法段的解释显示巴利原文
Dukavāravaṇṇanā
322 322. 在二法当中,自身即是当事人,故说“软背者”等。“等”字包含了截断生殖器官、自杀等诸罪。显示巴利原文
322. Dukesu sayameva sapuggaloti āha ‘‘mudupiṭṭhikassā’’tiādi. Ādi-saddena aṅgajātacchedaattaghātādiāpattiyo saṅgahitā.
“仓库管理员的心与业等”,是指在家之人收纳物品之事,或男女之间相互倾慕的心与业。“不给予袈裟等者犯罪”,此句是依据“比丘们,亲教师应摄受、护持同住弟子……乃至应给予钵”等语(《大品》67)而说:对于因怠慢而不以财物摄受同住弟子者,犯恶作;对于比丘尼,则犯波逸提。至于不给予已舍出之袈裟等所犯之罪,也摄在此处。显示巴利原文
Bhaṇḍāgārikacittakammāni vāti gahaṭṭhānaṃ bhaṇḍapaṭisāmanaṃ, itthipurisādipaṭibhānacittakammāni vā. ‘‘Cīvarādīni adento āpajjatī’’ti idaṃ ‘‘upajjhāyena, bhikkhave, saddhivihāriko saṅgahetabbo anuggahetabbo…pe… patto dātabbo’’tiādi (mahāva. 67) vacanato anādariyena āmisasaṅgahaṃ akarontassa dukkaṭaṃ, bhikkhuniyā pācittiyañca sandhāya vuttaṃ. Nissaṭṭhacīvarādīnaṃ adānaāpattipi ettheva saṅgahitā.
“在圣典中说明”者,指说明同类罪,以及说明须发露之罪等。在因缘宣说时,不透露罪行、不说明者,名为犯。“不接受教诫”者,是指除愚痴者与病者前往的情形外,不接受比丘们为了教诫比丘尼之目的而所说之语。将施予自己受用之物转施他人,以及不披覆上衣、仅着下衣入村等情形,所犯之罪也属于因不受用而应犯之罪。“量”者,是指成就分裂僧团之无间业的特征。“愚者”者,是指不知依止受取方法的有惭愚者。“有惭者”者,是指善巧者审察给予依止者之同类资格。律中所载之义理,属于由律所决,故说“有两种义理,由律成立”。显示巴利原文
Pāḷiyaṃ desentoti sabhāgāpattiṃ, adesanāgāminiādiñca desento. Nidānuddese āpattiṃ anāvikaronto, na desento ca āpajjati nāma. Ovādaṃ agaṇhantoti bhikkhūhi bhikkhuniovādatthāya vuttaṃ vacanaṃ agaṇhanto bālagilānagamiyavivajjito. Attano paribhogatthaṃ dinnaṃ aññassa dāne, saṅghāṭiṃ apārupitvā santaruttarena gāmappavesanādīsu ca āpattiyopi aparibhogena āpajjitabbāpattiyova. Pamāṇanti saṅghabhedānantariyanipphattiyā lakkhaṇaṃ. Bālassāti nissayaggahaṇavidhiṃ ajānantassa lajjibālasseva. Lajjissāti byattassa nissayadāyakasabhāgataṃ parivīmaṃsantassa. Vinaye āgatā atthā venayikāti āha ‘‘dve atthā vinayasiddhā’’ti.
在圣典中,“未达者,驱摈”——此处所谓的“驱摈”,意指驱出羯磨,将其逐出精舍。而此羯磨的对象,虽犯罪众多,但因未作污家之行,故依其特有之相状称为“未达者”,因此说“未达者,驱摈”。然而,由于经文说“僧团若欲,可对犯罪众多者作驱出羯磨”(《小品》27),因此,被如法驱摈者,应被视为在一切方面清净无罪;而被不如法驱摈者,则应被视为被不如法驱摈。显示巴利原文
Pāḷiyaṃ appatto nissāraṇanti ettha pabbājanīyakammaṃ vihārato nissāraṇattā nissāraṇanti adhippetaṃ, tañca yasmā kuladūsakaṃ akaronto puggalo āpattibahulopi āveṇikalakkhaṇena appatto nāma hoti, tasmā appatto nissāraṇaṃ. Yasmā pana āpattādibahulassāpi ‘‘ākaṅkhamāno saṅgho pabbājanīyakammaṃ kareyyā’’ti (cūḷava. 27) vuttaṃ, tasmā sunissārito, sabbathā pana suddho nirāpattiko dunnissāritoti daṭṭhabbo.
“未达者,复权”等句中,此处的“复权”意指受具足戒的羯磨。其中,手足断者等一类人由于被遮止,虽是未达者,亦属被正当复权者;黄门等则属被不当复权者,此为句义。显示巴利原文
Appatto osāraṇantiādīsu upasampadākammaṃ ettha osāraṇaṃ adhippetaṃ, tañca hatthacchinnādiko ekacco paṭikkhittattā appattopi sosārito, paṇḍakādiko dosāritoti attho.
三法段的解释显示巴利原文
Tikavāravaṇṇanā
323 323. 诸三法中,“令出血之罪”指波罗夷罪。“以‘具寿’称呼”指以“具寿”之称谓称呼。“罪”指恶作罪。“其余者,夜与昼”——此处,在明相出时应犯的第一咖提那衣等(《波罗夷》459)一切罪,由于必须在日夜的中间时分犯之,故应视为已摄入第三类别。或者,由于须在日出后方犯,故应视为已摄入白昼应犯之罪中。而日落后,比丘尼教诫罪及在夜间暗处与男子并立等罪,则唯应在夜间犯之。显示巴利原文
323. Tikesu lohituppādāpattinti pārājikāpattiṃ. Āvusovādenāti ‘‘āvuso’’ti ālapanena. Āpattinti dukkaṭāpattiṃ. Sesā rattiñceva divā cāti ettha aruṇuggamane āpajjitabbā paṭhamakathinādī (pārā. 459) sabbā āpattiyopi rattindivānaṃ vemajjheyeva āpajjitabbattā tatiyakoṭṭhāsaññeva paviṭṭhāti daṭṭhabbā. Atha vā uddhaste aruṇe āpajjitabbattā divā āpajjitabbesu eva paviṭṭhāti daṭṭhabbā, atthaṅgate sūriye bhikkhuniyo ovādanāpattiyo, pana rattandhakāre purisena saddhiṃ santiṭṭhanāpatti ca rattiyaññeva āpajjitabbā.
食前造访俗家、食用非残食等,唯于白昼方犯。然而,有人主张:“与饮食相关的应学法及别众食等,也唯于白昼方犯。”因此,应知:除这些罪之外,其余诸罪皆归入第三类。显示巴利原文
Purebhattaṃ kulāni upasaṅkamanaanatirittabhojanādīni divā eva āpajjitabbāni. Keci pana ‘‘bhojanapaṭisaṃyuttāni sekhiyāni, gaṇabhojanādīni ca divā eva āpajjitabbānī’’ti vadanti. Tasmā īdisā āpattiyo muñcitvā sesāva tatiyakoṭṭhāsaṃ bhajantīti veditabbaṃ.
「不足十岁」一语,是因该学处专为十岁的愚痴者制定而宣说。对于共住弟子与依止弟子,若不如法行事而犯,以及给予无惭者依止等,唯满十岁者方犯此罪;对于令出家者,若不随行两年等,则不足十岁者亦犯此罪。「无记心」一语,是指睡眠者的有分心而说。显示巴利原文
Na ūnadasavassoti dasavassassa bālasseva paññattasikkhāpadattā vuttaṃ. Saddhivihārikaantevāsikesu asammāvattanāpattiṃ, alajjīnaṃ nissayadānādimpi dasavassova āpajjati, vuṭṭhāpiniṃ dve vassāni ananubandhādimpi ūnadasavassā āpajjanti. Abyākatacittoti supantassa bhavaṅgacittaṃ sandhāya vuttaṃ.
「不行自恣」:若以轻慢心不行自恣,或因某种因缘而不行自恣,当僧团于黑月十四日行自恣时,若以轻慢心不行自恣者,于黑月亦犯同一罪。然而,并未见有「唯于白月」的定则;但后安居者只能在最后一个迦提月的满月日行自恣,若于该日因不行自恣之缘而犯,则应定为唯于白月犯,当如是理解。对于「于白月得行」,此处亦依同一理趣而解。显示巴利原文
Appavārentoti anādariyena appavārento kenaci paccayena appavāretvā kāḷapakkhacātuddase saṅghe pavārente tattha anādariyena appavārento tameva āpattiṃ kāḷepi āpajjatīti juṇhe evāti niyamo na dissati, pacchimavassaṃvuttho pana pacchimakattikapuṇṇamiyameva pavāretuṃ labbhatīti tattha appavāraṇāpaccayā āpattiṃ āpajjamāno eva juṇhe āpajjatīti niyametabboti daṭṭhabbaṃ. Juṇhe kappatīti etthāpi eseva nayo.
「未撤回而于冬季犯」——此语依「应确立雨季四个月」这一规定句,指明未撤回者犯恶作。因不进入雨安居而应作未作、离去等事,亦于雨季中犯。厕所等作务,唯病者犯。未洗足而踩踏等,亦唯于内部犯。比丘尼未告请而入寺院等,亦唯于界内犯。依止者未告请而离去等,亦唯于界外犯。于诵巴帝摩卡时,对现有罪不发露之罪、再三劝谏之罪、未满二十岁受具足戒之罪等一切非法羯磨之罪,亦唯于僧团中犯。以非法方式行别众布萨等,亦唯于别众等中犯。于无惭者处接受依止等,亦唯于彼人处犯。显示巴利原文
‘‘Apaccuddharitvā hemante āpajjatī’’ti iminā ‘‘vassānaṃ cātumāsaṃ adhiṭṭhātu’’nti niyamavacaneneva apaccuddharantassa dukkaṭanti dasseti. Vassānupagamanaakaraṇīyena pakkamādayopi vasse eva āpajjati. Vatthikammādimpi gilāno eva. Adhotapādehi akkamanādīnipi anto eva āpajjati . Bhikkhuniyā anāpucchā ārāmappavesanādi ca antosīmāyameva. Nissayapaṭipannassa anāpucchādisāpakkamanādi ca bahisīmāyameva. Pātimokkhuddese santiyā āpattiyā anāvikaraṇāpattisamanubhāsanaūnavīsativassūpasampādanādisabbaadhammakammāpattiyopi saṅghe eva. Adhammena gaṇuposathādīsupi gaṇādimajjhe eva. Alajjissa santike nissayaggahaṇādipi puggalassa santike eva āpajjati.
三种非法授予不痴调伏的情形:其一,有人在癫狂时犯戒,却在非癫狂时故意犯戒,事后被比丘们诘问,明明记得却说‘我不记得’;其二,有人声称‘如梦一般记得’,而以此打妄语;其三,有人声称‘癫狂时所作的一切,对所有人都适用’。对此三种人授予不痴调伏,皆为非法。显示巴利原文
Tīṇi adhammikāni amūḷhavinayassa dānānīti yo ummattakopi vītikkamakāle, anummatto sañcicceva āpattiṃ āpajjitvā bhikkhūhi pacchā codito saramāno eva ‘‘na sarāmī’’ti vadati, yo ca ‘‘supinaṃ viya sarāmī’’ti vā musā vadati, yo ca ummattakakāle kataṃ sabbampi sabbesaṃ vaṭṭatīti vadati, imesaṃ tiṇṇaṃ dinnāni tīṇi amūḷhavinayassa dānāni adhammikāni.
“无知者”,是指在律中不通晓律制之人,因此说“不知犯与不犯”。“对于不舍弃邪见者,方应作羯磨”——这是说:当比丘们劝诫时,因其不舍邪见的缘故,即犯恶作罪;乃至波逸提罪也必然随之生起。显示巴利原文
Apakatattoti vinaye apakataññū. Tenāha ‘‘āpattānāpattiṃ na jānātī’’ti (pari. 325). ‘‘Diṭṭhiñca anissajjantānaṃyeva kammaṃ kātabba’’nti idaṃ bhikkhūhi ovadiyamānassa diṭṭhiyā anissajjanapaccayā dukkaṭaṃ, pācittiyampi vā avassameva sambhavatīti vuttaṃ.
“作口鼓等之类别”,是指吹奏口鼓等种种行为。“损害”,即破坏。“执取种子等”,意思是:心执取种子之后,作出随喜等行为。显示巴利原文
Mukhālambarakaraṇādibhedoti mukhabherīvādanādippabhedo. Upaghātetīti vināseti. Bījaniggāhādiketi cittaṃ bījaniṃ gāhetvā anumodanādikaraṇeti attho.
四法段的解释。显示巴利原文
Catukkavāravaṇṇanā
324 三二四、“四法中”指在家的资具。“给予开启”是说打开库房,为在里面放置资具而给予开启的钥匙。若所奉献是为僧团,自己收藏在里面也是可以的。因此说“允许令置于内”。显示巴利原文
324. Catukkesu soti gihiparikkhāro. Avāpuraṇaṃ dātunti gabbhaṃ vivaritvā anto parikkhāraṭṭhapanatthāya vivaraṇakuñcikaṃ dātuṃ. Saṅghatthāya upanītaṃ sayameva anto paṭisāmitumpi vaṭṭati. Tenāha ‘‘anto ṭhapāpetuñca vaṭṭatī’’ti.
对于初业者,首先生起男性特征,因此说“依最初生起”。律文中“于雨安居中断无犯”一句,是指与雨安居中断相关的无犯,这就是它的含义。“慧语”即依智慧而说。“自第九比丘尼起”这一句,是依据“诸比丘,我允许对八位比丘尼依长幼,对其余比丘尼则依受戒次第”的教言,因为最初须对八位比丘尼起立,所以才这么说。显示巴利原文
Ādikammikesu paṭhamaṃ purisaliṅgaṃ uppajjatīti āha ‘‘paṭhamaṃ uppannavasenā’’ti. Pāḷiyaṃ anāpatti vassacchedassāti vassacchedasambandhiniyā anāpattiyā evamattho. Mantabhāsāti mantāya paññāya kathanaṃ. ‘‘Navamabhikkhunito paṭṭhāyā’’ti idaṃ ‘‘anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhannaṃ bhikkhunīnaṃ yathāvuḍḍhaṃ avasesānaṃ yathākatika’’nti (cūḷava. 426) vacanato ādito aṭṭhannaṃ bhikkhunīnaṃ paccuṭṭhātabbattā vuttaṃ.
通过“‘在此处不许’这样说的人,在边地也犯”等语,显示凡是故意将应许的说成不许,或将不许的说成应许的人,于一切处皆得恶作。显示巴利原文
‘‘Idha na kappantīti vadantopi paccantimesu āpajjatī’’tiādinā sañcicca kappiyaṃ akappiyanti vā akappiyaṃ kappiyanti vā kathentassa sabbattha dukkaṭanti dasseti.
所谓“前行事”,注疏中有所说明,而在此《附随》中已将其列出,这是它的意趣所在。为显示此处所指,故说“欲清净”等。显示巴利原文
Pubbakaraṇanti vuccatīti aṭṭhakathāsu vuttaṃ, tāni idha parivāre uddhaṭānīti adhippāyo. Idhādhippetāni pana dassento ‘‘chandapārisuddhī’’tiādimāha.
五法段的解释。显示巴利原文
Pañcakavāravaṇṇanā
325 三二五、五法中的“不问而行之无”:对乞食者而言,由于没有“受邀有食”这一支分,依该学处,他完全无犯,这是意趣所在。“持往冢间后再持来者”:在冢间为亡者办完事后出来的人,沐浴后丢弃的穿着衣和披覆衣,就称为如此。显示巴利原文
325. Pañcakesu āpucchitvā cārassa abhāvoti piṇḍapātikassa ‘‘nimantito sabhatto’’ti imassa aṅgassa abhāvā tena sikkhāpadena tassa sabbathā anāpattīti adhippāyo . Susānaṃ netvā puna ānītakanti susāne petakiccaṃ katvā nikkhantehi nhatvā chaḍḍitāni nivatthapārutavatthāni evaṃ vuccanti.
律文中“以五行相”:指以五种不与取的支分。若从事相的轻重差别而言,则说为波罗夷、偷兰遮、恶作。男女交合等由烦恼现行所引发的辩才心业,即是所说。“问五千问”:在止观业处中,已通达并总摄五千问而安住的年少比丘,向他发问。另一年少比丘也因自己证得道果,回答了一切问题,长老因此欢喜。“完成职务”:即完成职务。“汝是何者,具寿”等语,应视为漏尽长老为使一切人明了扫地之利益而说。显示巴利原文
Pāḷiyaṃ pañcahākārehīti pañcahi avahāraṅgehi. Vatthuto pana garukalahukabhedena pārājikathullaccayadukkaṭāni vuttāni. Itthipurisasaṃyogādikaṃ kilesasamudācārahetukaṃ paṭibhānacittakammaṃ nāma. Pañhāsahassaṃ pucchīti samathavipassanākammaṭṭhānesu pañhāsahassaṃ sammajjitvā ṭhitaṃ daharaṃ pucchi. Itaropi daharo attano gatamaggattā sabbaṃ vissajjesi, tena thero pasīdi. Vattaṃ paricchindīti vattaṃ niṭṭhāpesi. Kiṃ tvaṃ āvusotiādikaṃ thero khīṇāsavo sammajjanānisaṃsaṃ sabbesaṃ pākaṭaṃ kātuṃ avocāti daṭṭhabbaṃ.
「以膝盖为依止的足塔」,此为经文余句。「我将令作举罪」,意为:我将令世尊举罪于我,令世尊呵责于我。显示巴利原文
‘‘Jaṇṇukehi patiṭṭhāya padacetiya’’nti pāṭhaseso. Codanaṃ kāressāmīti bhagavatā attānaṃ codāpessāmi, attānaṃ niggaṇhāpessāmīti attho.
「应取此许语以平息诤事」,即为了平息诤事而应取用的这番话语——如同听闻后便能了知,便这样随摄,这是连结。在此之中,将「不随摄自己言说之边际、不随摄他人言说之边际」作为一项,将「以非法而作」作为一项,将「不承认」作为一项;这样,前两项应知有五支。「事」,指淫欲等犯戒之事。「以言说连结、以决断随顺连结而不知事」:举罪者或被举罪者所说的话语连结,依他们言说与答辩相应而说的,名为以言说连结而不知事;又在经分别中,依那称为决断事的决断随顺而说的,名为以决断随顺连结而不知事。「成为单白羯磨」,是指单白羯磨已成就,而不知道,这是连结。「以单白达到羯磨」,是指即使单白已成就,也仍然达到羯磨。在宣告处羯磨已成就,因此说单白羯磨已成就,而不知道那单白的因缘,这便是它的含义。显示巴利原文
Ettakaṃ gayhūpaganti ettakaṃ adhikaraṇavūpasamatthāya gahetabbavacananti yathā sutvā viññātuṃ sakkoti, evaṃ anuggaṇhantoti yojanā. Ettha ca ‘‘attano bhāsapariyantaṃ anuggahetvā parassa bhāsapariyantaṃ anuggahetvā’’ti ekaṃ, ‘‘adhammena karotī’’ti ekaṃ, ‘‘appaṭiññāyā’’ti ekañca katvā purimehi dvīhi pañcaṅgāni veditabbāni. Vatthunti methunādivītikkamaṃ. Kathānusandhivinicchayānulomasandhivasena vatthuṃ na jānātīti codakena vā cuditakena vā vuttakathānusandhinā tesaṃ vacanapaṭivacanānurūpena vadanto kathānusandhinā vatthuṃ na jānāti nāma, tañca suttavibhaṅge vinītavatthusaṅkhātena vinicchayānulomeneva vadanto vinicchayānulomasandhivasena vatthuṃ na jānāti nāma. Ñattikammaṃ nāma hotīti ñattikammaṃ niṭṭhitaṃ nāma hotīti na jānātīti sambandho. Ñattiyā kammappattoti ñattiyā niṭṭhitāyapi kammappatto eva hoti. Anussāvanaṭṭhāne eva kammaṃ niṭṭhitaṃ hotīti ñattikammaṃ niṭṭhitaṃ nāma hoti, taṃ ñattiyā kāraṇaṃ na jānātīti attho.
经文所说的「五清净」,由于是从罪中清净的因,又由于须由清净者来举行,故称为巴帝摩卡诵。显示巴利原文
Pāḷiyaṃ pañca visuddhiyoti āpattito visuddhihetuttā, visuddhehi kattabbato ca pātimokkhuddesā vuttā.
六法段等的解释。显示巴利原文
Chakkavārādivaṇṇanā
326 三二六、六等之中,经文所说“六不恭敬”,是指对佛、法、僧、学处、不放逸和待客这六者不恭敬;而应知,对此六者的恭敬即是“六恭敬”。“应持六年为最高”者,这是为显示《分别》中所说的最高。显示巴利原文
326. Chakkādīsu pāḷiyaṃ cha agāravāti buddhadhammasaṅghasikkhāsu, appamāde, paṭisanthāre ca cha agāravā, tesu eva ca cha gāravā veditabbā. ‘‘Chabbassaparamatā dhāretabba’’nti idaṃ vibhaṅge āgatassa paramassa dassanaṃ.
328 三二八、经文所谓“以所来七者”,即于妄语学处中,由“先前他已有‘我将说妄语’”等句所表述的七种情形。显示巴利原文
328. Pāḷiyaṃ āgatehi sattahīti ‘‘pubbevassa hoti musā bhaṇissa’’ntiādinā musāvādasikkhāpade (pāci. 4) āgatehi sattahi.
329 三二九、“彼于此从何得”:彼,即不行无益之事;于此人、此处,或于世间共住中,从何处、以何因可得?藉此遣除嗔怒。显示巴利原文
329.Taṃkutettha labbhāti taṃ anatthassa acaraṇaṃ ettha etasmiṃ puggale, lokasannivāse vā kuto kena kāraṇena sakkā laddhunti āghātaṃ paṭivineti.
330 三三〇、“世间是常”等,是指依“世间是常、世间是无常;世间有边、世间无边;命即是身、命异于身;如来死后存在、如来死后不存在;如来死后既存在又不存在、如来死后既非存在亦非不存在”所说的这十种执取边见而言。“邪见等”即邪见、邪思惟等,与邪智、邪解脱合为十种邪性。其中,“邪智”是与邪见相应的愚痴;“邪解脱”则是未得解脱而自以为已得解脱的想法。显示巴利原文
330.Sassato lokotiādinā vasenāti ‘‘sassato loko, asassato loko. Antavā loko, anantavā loko. Taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā. Hoti tathāgato parammaraṇā, na hoti tathāgato parammaraṇā. Hoti ca na hoti ca tathāgato parammaraṇā, neva hoti na na hoti tathāgato parammaraṇā’’ti (ma. ni. 1.269) evaṃ āgatā dasa antaggāhikā diṭṭhiyo sandhāya vuttaṃ. Micchādiṭṭhiādayoti micchādiṭṭhimicchāsaṅkappādayo aṭṭhamicchāñāṇamicchāvimuttīhi saddhiṃ dasa micchattā. Tattha micchāñāṇanti micchādiṭṭhisampayutto moho. Avimuttasseva vimuttasaññitā micchāvimutti nāma.
“相违”是指正见等,以正智与正解脱为最终,共有十种。其中,正解脱即是阿拉汉果;与之相应的智,或省察智,应知即是正智。显示巴利原文
Viparītāti sammādiṭṭhiādayo sammāñāṇasammāvimuttipariyosānā dasa. Tattha sammāvimutti arahattaphalaṃ, taṃsampayuttaṃ pana ñāṇaṃ vā paccavekkhaṇañāṇaṃ vā sammāñāṇanti veditabbaṃ.