4. Pācittiyakaṇḍaṃ (bhikkhunīvibhaṅgavaṇṇanā)
4. Pācittiyakaṇḍaṃ (bhikkhunīvibhaṅgavaṇṇanā)4. 巴吉帝亚篇（比库尼分别解释）
1. Lasuṇavaggavaṇṇanā1. 蒜品解释
§793-797
793-797. Pācittiyesu lasuṇavaggassa paṭhame jātiṃ saratīti jātissaro. Sabhāvenevāti sūpasampākādiṃ vināva. Badarasāḷavaṃ nāma badaraphalāni sukkhāpetvā cuṇṇetvā kattabbā khādanīyavikati. Sesamettha uttānameva. Āmakalasuṇañceva ajjhoharaṇañcāti imāni panettha dve aṅgāni.
793-797节。在巴吉帝亚戒律集中，第一条称为『萨拉梯』或称『生灭者』。所谓『在大会中』者，是指超过普通祭祀仪式之处。所谓『巴达拉沙拉佛』，即将巴达拉果实晾干后研磨，作为副食的调味品。此处所说「残渣」，亦指上述的末端部分。所谓『酸蒜』与『头戴』，是指这两种作为配料的部件。
§798-802
798-802. Dutiyatatiyacatutthāni uttānatthāneva.
798-802节，第二、第三、第四节均只在头部作相应处理。
§812
812. Pañcame dvinnaṃ pabbānaṃ uparīti ettha dvinnaṃ aṅgulīnaṃ saha pavesane ekekāya aṅguliyā ekekaṃ pabbaṃ katvā dvinnaṃ pabbānaṃ upari. Ekaṅgulipavesane dvinnaṃ pabbānaṃ upari na vaṭṭatīti veditabbaṃ. Mahāpaccariyampi ayameva nayo dassito. Udakasuddhipaccayena pana satipi phassasādiyane yathāvuttaparicchede anāpatti.
812节。第五条所说的“两指头饰之上”，指将两根手指连同这两根指头各自套以一层装饰物，置于两指装饰之上。须知，单指装饰若同时置于两指装饰之上，则是不合规矩的。伟大戒律师对此亦明示此法。由水净仪式为条件，且因有感触之景，所以在适当情况并不犯戒。
§815-817
815-817. Chaṭṭhe āsumbhitvāti pātetvā. Dadhimatthūti dadhimaṇḍaṃ dadhimhi pasannodakaṃ. Bhuñjantassa bhikkhuno hatthapāse ṭhānaṃ, pānīyassa vā vidhūpanassa vā gahaṇanti imāni panettha dve aṅgāni.
815-817节。第六条所说的『掉落』，指失落之意。所谓『酸乳』，即糕饼蜜汁或酸甜饮料。供食之比库，将手腕处空出位置，用于盛放饮料或保存食物，此处所说『头戴』和『酸蒜』即是这两种部件。
§822
822. Sattame ‘‘paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassā’’ti idaṃ pubbapayogadukkaṭassa nidassanamattanti āha ‘‘na kevalaṃ paṭiggahaṇeyeva hotī’’tiādi. Pamāṇanti pācittiyāpattiyā pamāṇaṃ. Imehiyeva dvīhi pācittiyaṃ hoti, nāññehi bhajjanādīhīti attho. Vuttamevatthaṃ vitthārato dassetuṃ ‘‘tasmā’’tiādimāha. Taṃ pubbāparaviruddhanti punapi vuttanti vuttavādaṃ sandhāyāha. Aññāya viññattiyā laddhampi hi anāṇattiyā viññattiyā imissā aviññattiyā laddhapakkhaṃ bhajati, tasmā heṭṭhā aviññattiyā laddhe karaṇakārāpanesu visesaṃ avatvā idha visesavacanaṃ pubbāparaviruddhaṃ. Yadi cettha karaṇe pācittiyaṃ, kārāpanepi pācittiyeneva bhavitabbaṃ. Atha kārāpane dukkaṭaṃ, karaṇepi dukkaṭeneva bhavitabbaṃ. Na hi karaṇe vā kārāpane vā viseso atthi, tasmā aññāya viññattiyā laddhaṃ sayaṃ bhajjanādīni katvāpi kārāpetvāpi bhuñjantiyā dukkaṭamevāti idamettha sanniṭṭhānaṃ. Avisesena vuttanti karaṇakārāpanānaṃ sāmaññato vuttaṃ. Sesamettha uttānameva. Sattannaṃ dhaññānaṃ aññatarassa viññāpanaṃ vā viññāpāpanaṃ vā, paṭilābho, bhajjanādīni katvā vā kāretvā vā ajjhoharaṇanti imāni panettha tīṇi aṅgāni.
822节。第七条所说的『接受即为过失』，是指此前有经文示现业障的恶果，意味着不仅仅是接受才犯戒律。所谓『标准』是指巴吉帝亚戒律的处罚量。此处因有二种不同过失故构成了双重过失，除此之外无他。原文详述说：『因此』开头部分是说明由前后违背而生的缘起。此话对前后相违之说提出反驳。此时因分别不同，有的是无分别。有分别者所犯之罪，因无分别者的缘故而生，故此处将特别语句视为前后相违。若此处强调接受即为巴吉帝亚戒，则加害亦当视为巴吉帝亚戒。若加害行为是恶业，则接受同样是恶业。因加害与接受之间无特别区别，故即使分开吃饮食，也应视为同样之恶业，此为本处所论。所谓无特殊者，乃指加害与接受二者通常皆称。所谓『残渣』仍指上述末端部分。第七条还说：七种谷物中的某一种，若有申诉或申述之事，取食或行事时应举起，以上三项为本处讨论的三个部件。
§824
824. Aṭṭhame nibbiṭṭhoti patiṭṭhāpito. Keṇīti rañño dātabbassa āyassetaṃ adhivacanaṃ. Ṭhānantaranti gāmajanapadādiṭhānantaraṃ. Sesamettha uttānameva. Uccārādibhāvo, anavalokanaṃ, vaḷañjanaṭṭhānaṃ, tirokuṭṭapākāratā, chaḍḍanaṃ vā chaḍḍāpanaṃ vāti imāni panettha pañca aṅgāni.
824节。第八条所言『安置』，即设立。所谓『练习』，指君主应受赠银子的恰当称谓。所谓『乡村等地的他处』，是指村庄、城邦等地的不同地点。残渣仍是所指上述末端部分。所谓发音、无视察察觉、涂抹涂料、屋顶形态、丢弃或舍弃等，都是指本处提及的五个部件。
§830
830. Navame sabbesanti bhikkhussa bhikkhuniyā ca. Idha khettapālakā ārāmādigopakā ca sāmikā eva.
第八百三十条。关于比库与比库尼的全体。这里指田地看护人、寺院看守及所有主人。
§836
836. Dasame ekapayogenāti ekadisāvalokanapayogena. Tesaṃyevāti yesaṃ naccaṃ passati. Kiñcāpi sayaṃ naccanādīsu pācittiyaṃ pāḷiyaṃ na vuttaṃ, tathāpi aṭṭhakathāpamāṇena gahetabbanti dassetuṃ ‘‘sabbaaṭṭhakathāsu vutta’’nti āha. ‘‘Ārāme ṭhatvāti na kevalaṃ ṭhatvā, tato tato gantvāpi sabbiriyāpathehi labhati, ‘ārāme ṭhitā’ti pana ārāmapariyāpannabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Itarathā nisinnāpi na labheyyā’’ti tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ. Sesamettha uttānameva. Naccādīnaṃ aññataratā, aññatra anuññātakāraṇā gamanaṃ, dassanaṃ vā savanaṃ vāti imāni panettha tīṇi aṅgāni.
第八百三十六条。所谓“一处用”，即“单方观察用”。是指观看者所看的那个单方位。虽未说所有涉舞等事项中当自净的犯戒条文，但依注释教理亦应取用，以展示“诸注疏中所说”。所谓“立于寺院”，不仅是单纯站立，而是指反复往返于各寺院街道而达成的、如意宝意守寺院之义。另说若久坐亦不可得。这里用三种时节词说明此义。舞等中，有些为特定，有些为非特定原因的前往、观看或聆听，乃此三部分。
Lasuṇavaggavaṇṇanā niṭṭhitā. · 蒜品解释完毕。
2. Andhakāravaggavaṇṇanā2. 黑暗品解释
§841
841. Andhakāravaggassa paṭhame dāne vā pūjāya vāti dānanimittaṃ vā pūjānimittaṃ vā. Mantetīti katheti. Rattandhakāratā, purisassa hatthapāse ṭhānaṃ vā sallapanaṃ vā, sahāyābhāvo, rahopekkhatāti imāni panettha cattāri aṅgāni.
第八百四十一条。属于暗黑品首条，是关于奉献或供养方面的，含施舍所缘或供养所缘。所谓‘议论’，即‘说话’。夜晚暗黑时，男子手臂旁立或对话、没有随从、监视隐秘，此为此地所列四部分。
§842-846
842-846. Dutiyatatiyacatutthāni uttānatthāneva.
第八百四十二至八百四十六条。第二、第三、第四三部分均同于上文所列目的。
§856-857
856-857. Pañcame anovassakaṃ atikkāmentiyāti channassa anto nisīditvā pakkamantiṃ sandhāya vuttaṃ. ‘‘Upacāro dvādasahattho’’ti vadanti. Pallaṅkassa anokāseti ūrubaddhāsanassa anokāse appahonte. Purebhattatā, antaraghare nisajjā, āsanassa pallaṅkokāsatā, aññatra anuññātakāraṇā anāpucchanaṃ, vuttaparicchedātikkamoti imāni panettha pañca aṅgāni.
第八百五十六至八百五十七条。第五部分是突破冬季未足境界之说，意指遮盖之终端处坐而转离。关于‘仪轨十二时辰’之说。床榻间隙狭窄，对狭长椅无间隙，早晨起身，屋内坐卧，座椅与床榻间隙，非特定的非特定原因未问及，越破戒律章节等，是此处五种部分。
§859-864
859-864. Chaṭṭhasattamādīni uttānatthāneva.
第八百五十九至八百六十四条。第六、第七等部分均同于上文所述目的。
Andhakāravaggavaṇṇanā niṭṭhitā. · 黑暗品解释完毕。
3. Naggavaggavaṇṇanā3. 裸形品解释
§883-887
883-887. Naggavaggassa paṭhamadutiyāni uttānatthāneva.
第883至887节，属裸体部第一、第二经文，皆为梵文梵文的讲解。
§893
893. Tatiye visibbetvāti dussibbitaṃ puna sibbanatthāya visibbetvā vijaṭetvā. Aññatra catūhapañcāhāti visibbitadivasato pañca divase atikkamitvā. Nivāsanapāvuraṇūpagacīvaratā, upasampannāya santakatā, sibbanatthāya visibbanaṃ vā visibbāpanaṃ vā, aññatra anuññātakāraṇā pañcāhātikkamo, dhuranikkhepoti imāni panettha pañca aṅgāni.
第893节，所谓第三者割舍，是为消除污秽而割舍，再加清净而除去混杂。那是除了四日或五日割舍外，超过五日之限制。在住所、外衣、内袒及托钵器上，应当断除不洁，已受具足戒法后即止，是为割舍。除此之外，若因不允许的原因超过五日，则称为坠落戒律。这五种为本处的五个戒律要件。
§898
898. Catutthe pañcannaṃ cīvarānanti ticīvaraṃ udakasāṭikā saṅkaccikāti imesaṃ pañcannaṃ cīvarānaṃ. Pañcannaṃ cīvarānaṃ aññataratā, pañcāhātikkamo, anuññātakāraṇābhāvo, aparivattananti imāni panettha cattāri aṅgāni.
第898节，第四者，所谓五种衣服，即三衣、水囊、缚带等，是这五种衣服。五种衣服有其区别，超过五日，有不允许的原因，不能翻转掉落，这里即指四种组成部分。
§902
902. Pañcamaṃ uttānatthameva.
第902节，第五者，也仅是梵文的解释。
§907
907. Chaṭṭhe cīvaralābhanti labhitabbacīvaraṃ. Vikappanupagapacchimatā, saṅghassa pariṇatabhāvo, vinā ānisaṃsadassanena antarāyakaraṇanti imāni panettha tīṇi aṅgāni.
第907节，第六者，衣服的获取，即应该获得的衣服。因变异产生的继承及其关系，是僧团成熟的表现，如果没有善因和觉悟则成障碍，这里指三部分。
§911
911. Sattamaṃ uttānatthameva.
第911节，第七者，也是梵文的讲解。
§916
916. Aṭṭhame kumbhathūṇaṃ nāma kumbhasaddo, tena caranti kīḷanti, taṃ vā sippaṃ etesanti kumbhathūṇikā. Tenāha ‘‘ghaṭakena kīḷanakā’’ti. Dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ (dī. ni. aṭṭha. 1.13) pana ‘‘kumbhathūṇaṃ nāma caturassaambaṇakatāḷa’’nti vuttaṃ. Caturassaambaṇakatāḷaṃ nāma rukkhasāradantādīsu yena kenaci caturassaambaṇaṃ katvā catūsu passesu cammena onandhitvā katavāditabhaṇḍaṃ. Bimbisakantipi tasseva vevacanaṃ, taṃ vādenti, taṃ vā sippaṃ etesanti kumbhathūṇikā. Tenāha ‘‘bimbisakavādakātipi vadantī’’ti. Samaṇacīvaratā, ṭhapetvā sahadhammike mātāpitaro ca aññesaṃ dānaṃ, atāvakālikatāti imāni panettha tīṇi aṅgāni.
第916条。所谓第八种壶形木，因其发出壶声而得名，众人在其周围行走戏弄，此为一种技巧，称之为壶形木戏弄者。对此，有人说“以陶罐戏弄者”。《长部注疏》中（长部尼柞法注1.13）记载“所谓壶形木为四方竹片制”。所谓四方竹片者，是指用某种树脂和树皮等制成四方竹片，四面排列，摇动引发声音，称为竹片响器。宾比萨迦那等人对此事也发表看法，称其为游戏技巧，称这些人为“吹竹片者”。游方比库着袈裟，与同修及父母施舍给他人，常年如此，这里记为三部分内容。
§920
920. Navamaṃ uttānatthameva.
第920条。第九条同第八条的意思。
§927
927. Dasame dhammikaṃ kathinuddhāranti sabbāsaṃ bhikkhunīnaṃ akālacīvaraṃ dātukāmena upāsakena yattako atthāramūlako ānisaṃso, tato adhikaṃ vā samakaṃ vā datvā yācitakena samaggena bhikkhunisaṅghena yaṃ kathinaṃ ñattidutiyena kammena antarā uddharīyati, tassa so uddhāro dhammikoti vuccati, evarūpaṃ kathinuddhāranti attho. Sesaṃ uttānatthameva.
第927条。所谓第十条“戒法”，是指所有比库尼因需要向在家修学者索要不当衣物，而产生难以解决的因缘和关系，至于更多或较少物资的给予，与得到，因修复巴吉帝亚而产生许多因缘，这称为行戒之障碍。因之称为“戒法的解决”。此义续述于第十条中。
Naggavaggavaṇṇanā niṭṭhitā. · 裸体品注释已结束。
§932
932. Tuvaṭṭavagge sabbaṃ uttānameva.
第932条。此章皆是此前释义。
5. Cittāgāravaggavaṇṇanā五、彩绘堂品注释
§978
978. Cittāgāravaggassa paṭhame kīḷanaupavananti antonagare ṭhitaṃ sandhāya vuttaṃ, kīḷanuyyānanti bahinagare ṭhitaṃ sandhāya. Pāṭekkā āpattiyoti gīvāya parivaṭṭanappayogagaṇanāya āpattiyo, na ummīlanagaṇanāya. ‘‘Ajjhārāme rājāgārādīni karonti, tāni passantiyā anāpattī’’ti vacanato ‘‘antoārāme tattha tattha gantvā naccādīni passituṃ labhatī’’tipi siddhaṃ.
第978条。论第一节《心庄严篇》中记载，“戏弄密林”指在城市外围为隐蔽之处而设，“戏弄山谷”指在城中外围的隐密之地。所谓独特过失，即绕颈之带计算为过失，不算衣服破损。释义说：“初时诸王如诺城诸王皆应持戒无过。”又说“城市外围各处可往观舞蹈及其他戏乐”。此意已确立。
§982
982. Dutiyādīni uttānatthāneva.
第982条。此后同第30条的释义。
§1015
1015. Navame hatthiādīsu sippa-saddo paccekaṃ yojetabbo, tathā āthabbaṇādīsu manta-saddo. Tattha āthabbaṇamanto nāma āthabbaṇavedavihito parūpaghātakaro manto, khīlanamanto nāma dārusārakhīlaṃ mantetvā pathaviyaṃ pavesetvā māraṇamanto, agadappayogo visayojanaṃ. Nāgamaṇḍalanti sappānaṃ pavesanivāraṇatthaṃ maṇḍalabaddhamanto.
1015. 第九，关于象等利器之声音，应单独配合使用；又如刺入物等应以心意声音配合。其中，所谓刺入心意，是指刺入所感的心意，具有致他人伤害之意的心意；所谓钉心意，是指将树枝木刺入大地的心意，以致杀害之心意；不易结合的则是连结之法。所谓护行圈，是指为防止恶物入境而结成的圈状护持心意。
§1018
1018. Dasamaṃ uttānatthameva.
1018. 第十，皆为精炼意旨。
Cittāgāravaggavaṇṇanā niṭṭhitā. · 彩绘堂品注释已结束。
§1021
1021. Ārāmavagge sabbaṃ uttānatthameva.
1021. 在园林品中，皆为精炼意旨。
§1067
1067. Gabbhinivaggepi sabbaṃ suviññeyyameva.
1067. 即使在孕妇品中，亦皆为明了可知意旨。
8. Kumāribhūtavaggavaṇṇanā八、童女品注释
§1119
1119. Kumāribhūtavaggassa paṭhame sabbapaṭhamā dve mahāsikkhamānāti gabbhinivagge sabbapaṭhamaṃ vuttā dve sikkhamānā. Sikkhamānā icceva vattabbāti sammutikammādīsu evaṃ vattabbā. Gihigatāti vā kumāribhūtāti vā na vattabbāti sace vadanti, kammaṃ kuppatīti adhippāyo. Ito paraṃ navamapariyosānaṃ uttānatthameva.
1119. 在小儿成长品首序，首句为‘皆为初次学者’，孕妇品中同样首句说‘二位在学尼’。所谓在学尼，即在正式受戒之前的约定行为等，此处即应如此解说。若言前去出家或小儿成长则不可说，谓之行为错误，这是上位者的看法。本处至后九品，均为精炼意旨。
§1163
1163. Dasame apubbasamuṭṭhānasīsanti paṭhamapārājikasamuṭṭhānādīsu terasasu samuṭṭhānesu ananuññātasamuṭṭhānaṃ sandhāya vuttaṃ. Tañhi ito pubbe tādisassa samuṭṭhānasīsassa anāgatattā ‘‘apubbasamuṭṭhānasīsa’’nti vuttaṃ.
1163. 第十，所谓生疏所生的完整头绪，是指自第一违律起共有十三违律的所有头绪中，对于未被认可的头绪所做的详述。由此之前亦有类似此类头绪之未来情况，故曾称之为‘生疏所生的完整头绪’。
§1166
1166. Ekādasamādīni uttānatthāneva.
1166. 十一种禅那仅在起身处显现。
Kumāribhūtavaggavaṇṇanā niṭṭhitā. · 童女品注释已结束。
9. Chattupāhanavaggavaṇṇanā九、伞与鞋履品注释
§1214
1214. Chattupāhanavaggassa ekādasame upacāraṃ sandhāyāti samantā dvādasahatthupacāraṃ sandhāya. Sesaṃ sabbattha uttānameva.
1214. 四帚出节第十一禅那，称全身十二臂禅那。其余诸禅乃遍处皆在起身处显现。
Chattupāhanavaggavaṇṇanā niṭṭhitā. · 伞履品释义已毕。
Giraggasamajjādīni acittakāni lokavajjānīti vuttattā naccanti vā vaṇṇakanti vā ajānitvāva passantiyā vā nahāyantiyā vā āpattisambhavato vatthuajānanacittena acittakāni, naccanti vā vaṇṇakanti vā jānitvā passantiyā vā nahāyantiyā vā akusaleneva āpajjanato lokavajjānīti veditabbāni. Corīvuṭṭhāpanādīni corītiādinā vatthuṃ jānitvā karaṇe eva āpattisambhavato sacittakāni, upasampadādīnaṃ ekantaakusalacitteneva akattabbattā paṇṇattivajjāni. ‘‘Idha sacittakācittakatā paṇṇattijānanājānanatāya aggahetvā vatthujānanājānanatāya gahetabbā’’ti tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ. Sesamettha uttānatthameva.
从山岗聚集等处所，因心不净，谓之世人过戒。此义已说，是谓不净心，因为不知或认识不净，不顾观察、不清净，不淨所致，或不清净所致，众生过戒应当知。盗窃、起皈依等，因识知所作为盗，称心净者。出具足戒等，因心必不善，不应作者，谓之过戒。此三处诸律集中说：『此处净与不净，因识知律、识不识律，应明察此处律知不知』，其余皆以起身处义相对解说。
Bhikkhunīvibhaṅge khuddakavaṇṇanā niṭṭhitā. · 比库尼分别中小品释义已毕。
Pācittiyakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ. · 巴吉帝亚篇已毕。