三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页复注律藏复注波逸提·大品复注7. Kathinakkhandhakaṃ

7. Kathinakkhandhakaṃ

9 段 · CSCD 巴利原典
7. Kathinakkhandhakaṃ7. 咖提那衣篇集
Kathinānujānanakathāvaṇṇanā准许咖提那衣之论的注释
§306
306. Kathinakkhandhake sīsavasenāti padhānaṅgavasena. ‘‘Kathinanti pañcānisaṃse antokaraṇasamatthatāya thiranti attho’’ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ. ‘‘So nesaṃ bhavissatī’’ti yujjatīti ‘‘so tumhāka’’nti avatvā ‘‘nesa’’nti vacanaṃ yujjati. Ye atthatakathināti na kevalaṃ tumhākameva, ye aññepi atthatakathinā, tesampi bhavissatīti attho. Anāmantetvā caraṇanti cārittasikkhāpade vuttanayena anāpucchitvā kulesu caraṇaṃ. Matakacīvaranti matassa santakaṃ cīvaraṃ. Tatruppādena ābhatanti vihārasantakena khettavatthuādinā ānītaṃ.
关于咖提那律仪中“sīsavasena”(碎头布)与“padhānaṅgavasena”(系带布)的称谓,业中于卷轴章节中有言:“咖提那者,指五种缝合工序中对齐严密统一的状态。”“sīsavasena”和“padhānaṅgavasena”此二者,称谓所对应的实义相同,故称谓可互换。言“so nesaṃ bhavissatī”(他将如是存在)者,意指“将属于你们”,语中“so tumhāka”与“nesa”用词相契合。凡称述“atthatakathina”者,不仅限于你们沙玛内拉,其他同样讲述实义的亦包含其中。此处无所谓搀杂出没,无问世俗贵贱,皆于行持戒律、教授训导中广泛实践,不问家族背景。所谓“matakacīvara”为自身称物衣,名为缝合缝边衣。此布因生产工序受山地、宅院等环境限制而携带。
Paṭhamapavāraṇāya pavāritāti idaṃ vassacchedaṃ akatvā vassaṃvutthabhāvasandassanatthaṃ vuttaṃ antarāyena appavāritānampi vutthavassānaṃ kathinatthārasambhavato. Teneva ‘‘appavāritā vā’’ti avatvā ‘‘chinnavassā vā pacchimikāya upagatā vā na labhantī’’ti ettakameva vuttaṃ. Aññasmiṃ vihāre vutthavassāpi na labhantīti nānāsīmāya aññasmiṃ vihāre vutthavassā imasmiṃ vihāre kathinatthāraṃ na labhantīti attho. Khalimakkhitasāṭakoti ahatavatthaṃ sandhāya vuttaṃ. Dānakammavācāti kathinadussadānakammavācā. Akātuṃ na labbhatīti iminā anādariyena akarontassa dukkaṭanti dīpeti. Kammavācā pana ekāyeva vaṭṭatīti kathinatthārasāṭakassa dānakāle vuttā ekāyeva kammavācā vaṭṭati. Puna tassa aññasmiṃ vatthe diyyamāne kammavācāya dātabbakiccaṃ natthi, apalokanameva alanti adhippāyo.
首次劝诫条款所称“pavāritāti”为未完成一年冬季雨安居,旨在指示未满一年,强制修行时间未满故不能成就教团生活。此语出于有关雨季宗教生活中,禁止在未完成的雨季安居内提前行动。即使未完成者也称“appavāritā”(未被禁止者),因未留存完整雨季行持故不获承认。虽于其他别处僧舍出现雨季修习,但于此处论寺院则不成立,故剩余文义是这雨季未满者不得算作有效修行。“khalimakkhitasāṭako”指戴破旧草帽,意指扫除出外砍伐做事的难处。所谓“dānakammavācā”即苦难沉重的布施功德言语。言“akātuṃ na labbhati”是指不肯奉行则难得功德之意。此处明示施舍语需诚实、不可漫言。如在单一场合布施言唱一次,称其“kammavācā”即功德言语。后来于他处成规下布施不易继承,故称“apalokanameva alanti adhippāyo”即赏罚制度需严明呵护。
§308
308.Mahābhūmikanti mahāvisayaṃ, catuvīsatiākāravantatāya mahāvitthārikanti vuttaṃ hoti. Pañcakanti pañcakhaṇḍaṃ. Esa nayo sesesupi. Paṭhamacimilikāti kathinavatthato aññā attano pakaticimilikā. ‘‘Kucchicimilikaṃ katvā sibbitamattenāti thirajiṇṇānaṃ cimilikānaṃ ekato katvā sibbanassetaṃ adhivacana’’nti gaṇṭhipadesu vuttaṃ. Mahāpaccariyaṃ kurundiyañca ‘‘vuttavacananidassanaṃ byañjane eva bhedo, atthe natthīti dassanatthaṃ kata’’nti vadanti. Piṭṭhianuvātāropanamattenāti dīghato anuvātassa āropanamattena. Kucchianuvātāropanamattenāti puthulato anuvātassa āropanamattena. Sāruppaṃ hotīti samaṇasāruppaṃ hoti. Rattinissaggiyenāti rattiatikkantena.
308.『大地』者,谓其境域广大,以具二十四种行相而广博详尽,故云然。『五组』者,谓五蕴。余者亦同此例。『第一种折叠缝合』者,谓异于咖提那衣材料本身自有的折叠缝合。《结义句》中云:『将腹部折叠缝合,仅缝合即止』,此乃将诸牢固陈旧的折叠部分合而缝合之义。《大船疏》与《根本疏》则言:『此乃引示已说之语,差别仅在文辞,义理则无差别,故如是立说。』『仅从背面顺风披搭』者,谓就纵向而言,仅顺风披搭之程度。『仅从腹部顺风披搭』者,谓就横向而言,仅顺风披搭之程度。『成为适宜』者,谓成为沙门所应行持之仪态。『以隔夜舍堕』者,谓以超越一夜者。
Kathinānujānanakathāvaṇṇanā niṭṭhitā. · 准许咖提那衣之论的注释结束。
Ādāyasattakādikathāvaṇṇanā关于“携取七法”等论题的注释
§311
311.Ayanti āsāvacchediko kathinuddhāro. Idha na vuttoti pāḷiyaṃ mātikāpadabhājane savanantikānantaraṃ na vutto. Tatthāti tasmiṃ sīmātikkantike kathinuddhāre. ‘‘Sīmātikkantiko nāma cīvarakālasīmātikkantiko’’ti kenaci vuttaṃ. ‘‘Bahisīmāyaṃ cīvarakālasamayassa atikkantattā sīmātikkantiko’’ti ayaṃ amhākaṃ khanti. Sahubbhāre ‘‘so katacīvaro’’ti pāṭho dissati, evañca sati cīvarapalibodho paṭhamaṃ chijjatīti viññāyati, idha pana parivārapāḷiyañca ‘‘dve palibodhā apubbaṃ acarimaṃ chijjantī’’ti (pari. 415) vacanato taṃ na sameti, tasmā vīmaṃsitabbamettha kāraṇaṃ.
311.此乃截断渴爱之咖提那衣解除。『此处未说』者,谓于巴利文母题句义分别中,在『听到消息』之后未予说明。『於彼』者,谓于该越界解除咖提那衣之情形。有人说:『所谓越界者,即超越衣衣时节界限者。』然吾等之见解为:『因在界外超越了衣衣时节,故称越界者。』在《根本疏》中可见『彼已制衣』之读本,若如此,则可知衣的障碍首先断除;然而此处依《附随》巴利文『两种障碍不先不后俱断』之语,与彼不相符合,故此处之缘由应当详加审察。
§312
312. ‘‘Samādāyavāro ādāyavārasadiso, upasaggamattamettha viseso’’ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ. Keci pana ‘‘sabbaṃ attano parikkhāraṃ anavasesetvā pakkamanto ‘samādāya pakkamatī’ti vuccatī’’ti vadanti. Puna samādāyavārepi teyeva dassitāti sambandho. Vippakatacīvare pakkamanantikassa kathinuddhārassa asambhavato ‘‘yathāsambhava’’nti vuttaṃ. Pakkamanantiko hi kathinuddhāro niṭṭhitacīvarasseva vasena vutto ‘‘bhikkhu atthatakathino katacīvaraṃ ādāya pakkamatī’’ti vuttattā, tasmā so vippakatacīvaro na sambhavatīti chaḷeva ubbhārā tattha dassitā.
312.《结义句》中云:『「持取轮」与「取起轮」相似,此处之差别仅在前缀词。』然有人则言:『不留下自己一切资具而离去者,称为「持取而去」。』『於持取轮中亦同样显示彼等』,如此相连。因于衣未完成时离去之际,不可能发生解除咖提那衣之情况,故说『随其所应』。「离去之际」解除咖提那衣者,乃依已完成衣之情形而说,以经文云『比库已铺展咖提那衣,携持所制之衣而去』,故彼衣未完成者不在其可能之列,因此该处仅列示六种解除。
Tatrāyaṃ ādito paṭṭhāya vāravibhāvanā – ādāyavārā satta, tathā samādāyavārāti dve sattakavārā, tato pakkamanantikaṃ vajjetvā vippakatacīvarassa ādāyasamādāyavāravasena dve chakkavārā, tato paraṃ niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikānaṃ vasena tīṇi tikāni dassitāni. Tattha paṭhamattikaṃ antosīmāyaṃ ‘‘paccessaṃ na paccessa’’nti imaṃ vidhiṃ anāmasitvā bahisīmāyameva ‘‘na paccessa’’nti pavattaṃ, tasmā pakkamanantikasīmātikkantikasaubbhārā tattha na yujjanti. Dutiyattikaṃ antosīmāyaṃ ‘‘na paccessa’’nti pavattaṃ. Tatiyattikaṃ anadhiṭṭhita-padena visesetvā pavattaṃ, atthato paṭhamattikena sameti. Anadhiṭṭhitenāti ca ‘‘paccessaṃ na paccessa’’nti evaṃ anadhiṭṭhitena, aniyamitenāti attho. Tatiyattikānantaraṃ catutthattikaṃ sambhavantaṃ antosīmāyaṃ ‘‘paccessa’’nti vacanavisesena sambhavati. Tathā ca yojiyamānaṃ itarehi savanantikādīhi aviruddhaṃ hotīti catutthattikaṃ ahutvā chakkaṃ jātanti veditabbaṃ. Evaṃ tīṇi tikāni ekaṃ chakkañcāti paṭhamaṃ pannarasakaṃ veditabbaṃ.
此处从最初开始,各轮之分析如下:取起轮七种,同样持取轮亦七种,此为两组七轮;其后,除去离去之际的情形,就衣未完成之取起轮与持取轮,成两组六轮;再其后,依完成、决意完成、失落之际,列示三组三轮。其中,第一组三轮于界内未触及『将回来、不将回来』此规定,仅于界外依『不将回来』而运作,故离去之际、越界、根本三种解除,于彼处不相应。第二组三轮于界内依『不将回来』而运作。第三组三轮以『未作决定』一词加以限定而运作,其义与第一组三轮相同。『未作决定』者,谓如此『将回来、不将回来』未经决定,即未经确定之义。于第三组三轮之后,第四组三轮若有可能,则在界内以『将回来』之语之差别而有其可能。如此相配合时,与其余『听到消息』等诸种不相违背,因此应知第四组非三轮而成一六轮。如此三个三轮与一个六轮,此为最初十五轮,应如是了知。
§316-320
316-320. Tato idameva pannarasakaṃ upasaggavisesena dutiyaṃ samādāyapannarasakaṃ nāma kataṃ. Puna ‘‘vippakatacīvaraṃ ādāyā’’ti tatiyaṃ pannarasakaṃ, ‘‘samādāyā’’ti catutthaṃ pannarasakaṃ dassitanti evaṃ cattāri pannarasakāni veditabbāni. Tattha paṭhamadutiyesu pannarasakesu sabbena sabbaṃ akatacīvaraṃ adhippetaṃ, itaresu dvīsu vippakatanti veditabbaṃ. Tato paraṃ ‘‘cīvarāsāya pakkamatī’’tiādinā nayena niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanaāsāvacchedikavasena eko vāroti idamekaṃ catukkaṃ jātaṃ, tasmā pubbe vuttāni tikāni āsāvacchedikāni tīṇi ca tikānīti etaṃ anāsāyadvādasakanti veditabbaṃ. Tadanantare āsāyadvādasake kiñcāpi paṭhamaṃ dvādasakaṃ labbhati, tathāpi taṃ nibbisesanti tamekaṃ dvādasakaṃ avuttasiddhaṃ katvā visesato dassetuṃ ādito paṭṭhāya ‘‘antosīmāyaṃ paccessa’’nti vuttaṃ. Taṃ dutiyacatukke ‘‘so bahisīmagato suṇātī’’tiādivacanassa tatiyacatukke savanantikādīnañca okāsakaraṇatthanti veditabbaṃ. Idaṃ pana dvādasakaṃ anāsāyavasenapi labbhamānaṃ iminā avuttasiddhaṃ katvā na dassitanti veditabbaṃ. Evamettha dve dvādasakāni uddharitabbāni. Karaṇīyadvādasakepi yathādassitaṃ anāsāyadvādasakaṃ avuttasiddhaṃ āsāyadvādasakañcāti dve dvādasakāni uddharitabbāni.
第316至320节。接着,以此种十五件衣物的定名中,特别以附加之别表示第二组定名为十五件。又说“取用已坏袈裟”为第三组十五件,“取用”为第四组十五件,依此应知共四组十五件。此中,于第一、第二组十五件中,一切均为未坏袈裟为主;于其他两组中,则应知其中两组为已坏袈裟。之后,由于以“袈裟头角已越”等句引领,依止结束、未结束、头角、止断等分别关系而成单一轮回,故此形成四组。有鉴于此前所说三组头角轮回及三组被终止者,称此为未断十二组。随后在这未断十二组之中也得一初始十二组,虽然如此,其中特别突出未成就者,以便明示,于起始处有言“此为内界”。这于第二四组,有“彼已出外去,应当听闻”等语句,以及第三四组中诸如“闻后…”等各类举证,作开显用意应知。然此十二组虽是未断者,借此也得成就十二组,但并不显现。由此应知有两组十二,即宜勘别取。对应可执十二组,亦如所示,未断、成就二者合称为十二组,故此共有两组十二应当勘别取。
§321-322
321-322. Yasmā disaṃgamikanavake ‘‘disaṃgamiko pakkamatī’’ti vacaneneva ‘‘na paccessa’’nti idaṃ avuttasiddhameva, tasmā taṃ na vuttaṃ. Ettāvatā ca āvāsapalibodhābhāvo dassito. Cīvarapaṭivīsaṃ apavilāyamānoti iminā cīvarapalibodhasamaṅgitamassa dasseti. Tattha cīvarapaṭivīsanti attano pattabbacīvarabhāgaṃ. Apavilāyamānoti ākaṅkhamāno. Tassa cīvaralābhe sati vassaṃvutthāvāse niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikānaṃ vasena ekaṃ tikaṃ, tesaṃyeva vasena antarāmagge ekaṃ, gataṭṭhāne ekanti tiṇṇaṃ tikānaṃ vasena ekaṃ navakaṃ veditabbaṃ.
第321至322节。由于就方位断随证的“方位断随者越界”一句,以及“不可越界”之句,这乃是关于未成就十二组的内容,因此未曾言及。仅此而已,未授决断及依止之理已详示。所谓袈裟部位,即自身所应取袈裟之部分,“未被玷污”者,意指想望之意。在取得袈裟期间,于雨季住时,以未结束、头角、未结束等住处者的对应穿着,有一组三件袈裟;同一住处者的中间外屋又有一组;于入口处又一组,共有三组,依此住处之穿着中,共有九组应当知之。
§324
324. Tato paraṃ niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikasīmātikkantikasaubbhārānaṃ vasena phāsuvihārapañcakaṃ vuttaṃ. Sesamettha pāḷito aṭṭhakathāto ca suviññeyyameva.
第324节。之后,依止于未结束、已结束及头角相续的软瓦衣所聚成五件服用,谓之舒适穿用五件,为经文说法。结尾于此,为巴利原文及注疏中均极易明了之内容。
Ādāyasattakādikathāvaṇṇanā niṭṭhitā. · 关于“携取七法”等论题的注释结束。
Kathinakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā. · 咖提那衣篇集的注释结束。