Sedamocanakathāvaṇṇanā · 汗出论解释
Sedamocanakathāvaṇṇanā《令汗出论》注释
§679
679.Suṇataṃ suṇantānaṃ bhikkhūnaṃ paṭubhāvakarā vinayavinicchaye paññākosallasādhikā tatoyeva varā uttamā. Sedamocanagāthāyoti atthapaccatthikānaṃ, sāsanapaccatthikānañca vissajjetumasakkuṇeyyabhāvena cintayantassa khinnasarīrā sede mocentīti sedamocanā. Atthānugatapañhā upālittherena ṭhapitā pañhagāthāyo, tappaṭibaddhā vissajjanagāthāyo ca ito paraṃ vakkhāmīti yojanā.
「善听」者,令善听诸比库之理解力增强,于律决择中成就慧巧,由此更胜、最上。「汗出偈」者,思惟能答复义敌与教敌之能力时,身体疲劳而汗出,故名「汗出」。义随顺问由伍巴离长老所立之问偈,及与彼相系属之答偈,从此以后将说,此为连结。
§681
681.Kabandhaṃ nāma asīsaṃ urasi jātaakkhimukhasarīraṃ. Yathāha – ‘‘asīsakaṃ kabandhaṃ, yassa ure akkhīni ceva mukhañca hotī’’ti (pari. aṭṭha. 479). Mukhena karaṇabhūtena. Katvāti sevitvā.
「咖般达」者,名为无头,于胸生眼口身。如所说:「无头之咖般达,其眼与口在胸上」。「以口」者,以作具。「作」者,行。
§682
682.Tassa bhikkhuno kathaṃ pārājiko siyā pārājikadhammo kathaṃ siyā.
彼比库如何成巴拉基咖?巴拉基咖法如何成?
§684
684.Kiñcīti pādaṃ vā pādārahaṃ vā parasantakaṃ. Parañca na samādapeti ‘‘amukassa itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharāhī’’ti paraṃ na āṇāpeyya.
「某物」者,足或足价,属他人之物。「不教唆他人」者,不命令他人「取某某名之物品」,不应命令他人。
§685
685. Parassa kiñci nādiyantoti sambandho. Āṇattiñcāti ca-saddena saṃvidhānaṃ, saṅketañca saṅgaṇhāti.
「不取他人某物」者,此为连结。「及命令」者,以「及」字摄取安排与约定。
§686
686.Garukaṃ bhaṇḍanti pādagghanakabhāvena garubhaṇḍaṃ. ‘‘Parikkhāra’’nti etassa visesanaṃ. Parassa parikkhāranti parasantakaṃ yaṃ kiñci parikkhāraṃ.
「重物品」者,以足价之性质为重物品。此为「资具」之限定语。「他人之资具」者,属他人之任何资具。
§692
692.Manussuttarike dhammeti uttarimanussadhammavisaye. Katikaṃ katvānāti ‘‘evaṃ nisinne evaṃ ṭhite evaṃ gamane atthaṃ āvikarotī’’tiādiṃ katvā. Sambhāvanādhippāyoti ‘‘arahā’’ti gahetvā mahāsambhāvanaṃ karotīti adhippāyo hutvā. Atikkamati ceti tathā kataṃ katikaṃ atikkamati ce, tathārūpaṃ nisajjaṃ vā ṭhānaṃ vā gamanaṃ vā karotīti attho. Cutoti tathārūpaṃ nisajjādiṃ disvā kenaci manussajātikena ‘‘arahā’’ti taṅkhaṇe ñāte so puggalo pārājikaṃ āpajjati.
「人上法」者,上人法之境域也。「作了咖提咖」者,作了「如是坐、如是立、如是行,显示义理」等也。「尊重意图」者,意图为:执取「阿拉汉」而作大尊重也。「若超越」者,若超越如是所作之咖提咖,作如是之坐、或立、或行,是其义也。「堕」者,见如是之坐等,由某人类「阿拉汉」于彼刹那知之,彼人犯巴拉基咖。
§693
693. Ekavatthukā kathaṃ bhaveyyunti yojanā.
「一事之语如何成」者,是连结也。
§694
694.Itthiyāti ekissā itthiyā. Paṭipajjantoti ekakkhaṇe aññena purisena vuttasāsanaṃ vatvā, iminā ca ‘‘paṭiggaṇhāti, vīmaṃsatī’’ti aṅgadvayassa purimasiddhataṃ dīpeti imassa paccāharaṇakatañca. Kāyasaṃsaggaṃ samāpajjitvā duṭṭhullaṃ vatvā attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhaṇanto.
「于女人」者,于一女人也。「行」者,于一刹那,说由另一男子所说之教令,且由此显示「接受、审察」二支之前成就性,及此之回应所作性也。入身触已,说粗恶,以自欲奉事而说赞叹。
§695
695.Yathāvuttaṃ vattaṃ acaritvāti bhagavatā vuttaṃ parivāsādivattaṃ acaritvā.
「未行如所说之行」者,未行世尊所说之别住等行也。
§696
696. Bhikkhunīhi asādhāraṇasikkhāpadattā āha ‘‘natthi saṅghādisesatā’’ti.
「因与比库尼不共学处故」,说「无桑喀地谢萨性」。
§697
697.Yena kuddho pasaṃsitoti ettha ‘‘nindito cā’’ti seso.
「由所嗔者赞叹」者,于此「及被呵责」是省略也。
§698
698. Titthiyānaṃ vaṇṇamhi bhaññamāne yo kujjhati, so ārādhakoti yojanā, paritosito pasaṃsitoti adhippāyo. Titthiyapubbo imasmiṃ sāsane pabbajjaṃ labhitvā titthiyānaṃ vaṇṇasmiṃ bhaññamāne sutvā sace kuppati anattamanaṃ karoti, ārādhako saṅghārādhako saṅghaṃ paritosento hoti, sambuddhassa vaṇṇasmiṃ bhaññamāne yadi kujjhati, ninditoti yojanā. Ettha sambuddhassāti upalakkhaṇaṃ.
698. 当外道之赞被说时,若有人愤怒,则为『令欢喜者』,此为连结。『满足』『被赞叹』,此为意趣。曾为外道者,在此教法中获得出家后,听闻外道之赞被说时,若愤怒、不悦,则为令欢喜者、令僧团欢喜者,令僧团满足。当正自觉者之赞被说时,若愤怒,则为『应呵责者』,此为连结。此中『正自觉者』为举例。
§701
701.Gahetvāti paṭiggahetvā.
701.『取』者，受取也。
§751
751.‘‘Na rattacitto’’tiādinā purimānaṃ tiṇṇaṃ pārājikānaṃ vītikkamacittuppādamattassāpi abhāvaṃ dīpeti. Maraṇāyāti ettha ‘‘manussajātikassā’’ti idaṃ pārājikapakaraṇatova labbhati. Tassāti kiñci dentassa. Tanti tathā dīyamānaṃ.
751. 以『非染心』等语,显示前三巴拉基咖之违犯心生起之刹那亦无。『为死』者,此中『人类』一语,从巴拉基咖章节即可得知。『彼』者,给予某物者。『彼』者,如是被给予之物。
§752
752.‘‘Parājayo’’ti idaṃ abhabbapuggalesu saṅghabhedakassa antogadhattā vuttaṃ. Salākaggāhenāpi saṅghaṃ bhindanto saṅghabhedakova hoti.
752. 『巴拉基咖』者,此语因破僧者含摄于不能者之中而说。即使以取筹破僧,破僧者仍为破僧者。
§753
753. Addhayojane yaṃ tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ ekaṃ cīvaraṃ nikkhipitvānāti yojanā.
753. 在半由旬处,舍置三衣中任一衣后,此为连结。
§754
754. Suppatiṭṭhitanigrodhasadise rukkhamūlake ticīvaraṃ nikkhipitvā addhayojane aruṇaṃ uṭṭhāpentassāti yojanā.
754. 在善立尼拘律树根等树根处,舍置三衣,在半由旬处令明相升起者,此为连结。
§755
755. Kāyikā nānāvatthukāyo sambahulā āpattiyo apubbaṃ acarimaṃ ekakkhaṇe kathaṃ phuseti yojanā.
755. 身的,诸多不同事的罪,非前非后,于一刹那,如何触犯?应如是连接。
§757
757. Vācasikā na kāyikā nānāvatthukāyo sambahulā āpattiyo apubbaṃ acarimaṃ ekakkhaṇe kathaṃ phuseti yojanā.
757. 语的,非身的,诸多不同事的罪,非前非后,于一刹那,如何触犯?应如是连接。
§758
758.Vinayanasattheti vinayapiṭake. Tassa bhikkhussa.
758. 『律典中』者,于律藏中。彼比库的。
§759
759.‘‘Itthiyā’’tiādīsu sahatthe karaṇavacanaṃ. Itthiyā vā purisena vā paṇḍakena vā nimittake methunaṃ na sevanto na paṭisevanto methunapaccayā cutoti yojanā.
759. 于『与女人』等中,于自手为作格之语。不与女人、或男子、或般哒咖、或标识物行淫,不行,不再行,由淫缘而死,应如是连接。
§760
760. Kāyasaṃsaggoyeva kāyasaṃsaggatā, taṃ āpannā. Aṭṭhavatthukaṃ chejjanti evaṃnāmakaṃ pārājikaṃ.
760. 身触即是身触性,犯彼。八事应断,如是名为巴拉基咖。
§762
762.Samaye piṭṭhisaññiteti gimhānaṃ pacchimamāsassa paṭhamadivasato yāva hemantassa paṭhamadivaso, etthantare sattamāsamatte piṭṭhisaññite samaye. ‘‘Mātuyāpi cā’’ti vattabbe ‘‘mātarampi cā’’ti vuttaṃ. Soyeva vā pāṭho.
762. 『于后时』者,从热季最后月之第一日,直至冷季之第一日,于此期间约七个月,于后时。应说『母亲也』,却说『母亲也』。或即是彼读法。
§764
764.‘‘Avassutahatthato hi piṇḍaṃ gahetvā’’ti iminā saṅghādisesassa vatthumāha, lasuṇanti pācittiyassa vatthuṃ, manussamaṃsanti thullaccayavatthuṃ, akappamaññanti dukkaṭavatthuṃ. Akappamaññanti ettha ‘‘maṃsa’’nti seso. ‘‘Sabbe ekato’’ti padacchedo. Ekatoti ettha ‘‘madditvā’’ti seso, akappiyamaṃsehi saddhiṃ ekato madditvā khādatīti attho. Sabbametaṃ ‘‘gahetvā, madditvā, khādatī’’ti kiriyānaṃ kammavacanaṃ. Manussamaṃsañcāti ettha ca-saddo paccekaṃ yojetabbo hoti. Tassāti bhikkhuniyā. Saṅghādisesapācittiyadukkaṭapāṭidesanīyathullaccayāni ekakkhaṇe honti.
「从漏泄手取食」者,以此说桑喀地谢萨的事项;「蒜」者,巴吉帝亚的事项;「人肉」者,土喇吒亚的事项;「不净肉」者,恶作的事项。「不净肉」者,此处「肉」为省略。「一切一起」者,词句分解。「一起」者,此处「捣碎」为省略,与不净肉一起捣碎而食,此为义。一切此等「取、捣碎、食」者,诸行为的业语。「及人肉」者,此处「及」字应逐一连接。「彼女的」者,比库尼的。桑喀地谢萨、巴吉帝亚、恶作、应悔过、土喇吒亚于一刹那生起。
§765
765. ‘‘Puggalo eko’’ti padacchedo. Dvepi ca puṇṇavassāti paripuṇṇavīsativassā ca dve sāmaṇerā. Ekāva tesaṃ pana kammavācāti tesaṃ ubhinnaṃ sāmaṇerānaṃ ekena ācariyena ekāva upasampadakammavācā katā. Ekassāti ekassāpi sāmaṇerassa. Kammanti upasampadakammaṃ. Na rūhateti na sampajjati, kimettha kāraṇaṃ, vada bhaddamukhāti adhippāyo.
「人一」者,词句分解。「二人且满瓦萨」者,满二十瓦萨的二沙玛内拉。「然而彼等的甘马语唯一」者,彼等二沙玛内拉由一位老师作唯一的达上甘马语。「一人的」者,即使一位沙玛内拉的。「甘马」者,达上甘马。「不成就」者,不成功,此处何为原因,说吧善口者,此为意趣。
§766
766.Mahiddhikesūti dvīsu sāmaṇeresu. Sace pana eko kesaggamattampi ākāsago ākāsaṭṭho hoti , ākāsagatasseva kataṃ taṃ upasampadakammaṃ neva rūhati neva sampajjati, bhūmigatassa rūhatīti yojanā.
「于大神通者」者,于二沙玛内拉。然而若一人即使发尖许亦在空中、住于空中,对在空中者所作的彼达上甘马既不成就亦不成功,对在地上者成就,此为连接。
§767
767. Iddhiyā ākāse ṭhitena saṅghena bhūmigatassa sāmaṇerassa upasampadakammaṃ na kātabbaṃ. Yadi karoti, kuppatīti yojanā. Idañca sabbakammānaṃ sādhāraṇalakkhaṇaṃ. Yathāha – ‘‘saṅghenāpi ākāse nisīditvā bhūmigatassa kammaṃ na kātabbaṃ. Sace karoti, kuppatī’’ti (pari. aṭṭha. 481).
以神通住于空中的僧团不应为在地上的沙玛内拉作达上甘马。若作,则破坏,此为连接。此且为一切甘马的共通特相。如所说:「僧团亦不应坐于空中为在地上者作甘马。若作,则破坏。」
§768
768. Vatthaṃ kappakatañca na hoti, rattañca na hoti, kesakambalādi akappiyañca hoti, nivatthassa panāpatti taṃ pana nivatthassa bhikkhuno āpatti hoti. Anāpatti kathaṃ siyā, vada bhaddamukhāti yojanā.
「衣既未作净且未染且为发毛毯等不净,然而对穿着者有罪」者,然而对穿着的比库有罪。如何无罪,说吧善口者,此为连接。
§769
769.Ettha etasmiṃ akappiyavatthudhāraṇe tannimittaṃ. Acchinnacīvarassa bhikkhuno anāpatti siyāti yojanā. ‘‘Kiñcipī’’tiādinā vuttamevatthaṃ samattheti. Assa acchinnacīvarassa bhikkhussa akappiyaṃ nāma kiñcipi cīvaraṃ na vijjati, tasmā anāpattīti adhippāyo.
「此处」者,于此持不净衣。「为彼相」者,对未断衣的比库无罪,此为连接。以「任何」等所说之义成立。彼未断衣的比库名为不净的任何衣亦不存在,因此无罪,此为意趣。
§770
770.Kutopi ca purisassa hatthato bhojanassa kiñci na gaṇhati, bhojanato kiñcipi sayampi kassaci purisassa na deti, tathāpi garukaṃ vajjaṃ saṅghādisesāpattiṃ upeti āpajjati, taṃ kathamāpajjati, tvaṃ yadi vinaye kusalo asi, me mayhaṃ vada etaṃ kāraṇaṃ kathehīti yojanā. Haveti nipātamattaṃ.
「又,比库尼从男子手中不取任何食物,也不亲自从食物中给予任何男子任何东西,然而仍犯重罪,得桑喀地谢萨罪,那如何得罪?」——连接词为:「你若精通律藏,请为我说此因缘,请说明。」『有』者,仅为语助词。
§771
771.Yā pana bhikkhunī aññāya bhikkhuniyā ‘‘iṅgha, ayye, yaṃ te eso purisapuggalo deti khādanīyaṃ vā’’tiādinā (pāci. 705) saṅghādisesamātikāya vuttanayena uyyojitā avassutamhā purisapuggalā yaṃ kiñci bhojanaṃ ādāya paṭiggahetvā sace bhuñjati, sā tathā bhuñjantī yāya uyyojitā bhuñjati, tassā uyyojikāya dhīrā vinayadharā paṇḍitā saṅghādisesaṃ kathayanti tassā uyyojitāya bhojanapariyosāne uyyojikāya saṅghādisesaṃ vadantīti yojanā. Yathāha – ‘‘tassā hi bhojanapariyosāne uyyojikāya saṅghādiseso hotī’’ti (pari. aṭṭha. 481).
「又,比库尼明知另一比库尼『来吧,具寿,此男子给你的副食……』」等,依桑喀地谢萨母论所说方式被劝止,从未被驱摈的男子处取得任何食物后,若食用,她如此食用时,被劝止者食用,对那劝止者,持律的智者、贤者说桑喀地谢萨——连接词为:对那被劝止者,在食物终了时,对劝止者说桑喀地谢萨。如所说:「因为对她,在食物终了时,劝止者得桑喀地谢萨。」
§772
772. Taṃ kathaṃ yadi bujjhasi jānāsi, sādhukaṃ brūhi kathehīti yojanā.
「那如何?若你理解、知道,请善说,请说明。」——连接词。
§773
773.Niseviteti tāya uyyojitāya bhikkhuniyā tassa purisapuggalassa hatthato paṭiggahite tasmiṃ dantapone paribhutte uyyojikā lahuvajjaṃ āpajjatīti attho.
「亲近」者,被那劝止的比库尼从那男子手中接受、食用那牙木时,劝止者犯轻罪——此为义。
§775
775.‘‘Ukkhittako’’ti iminā āpattivajjamāha. Yathāha – ‘‘tena hi saddhiṃ vinayakammaṃ natthi, tasmā so saṅghādisesaṃ āpajjitvā chādento vajjaṃ na phusatī’’ti.
「被举罪者」——以此说明罪过。如所说:「与他无律甘马,因此他犯桑喀地谢萨后覆藏,不触及罪过。」
§776
776.Sappāṇappāṇajanti sappāṇake ca appāṇake ca jātaṃ. Neva jaṅgamanti pādehi bhūmiyaṃ neva carantaṃ. Na vihaṅgamanti ākāse pakkhaṃ pasāretvā na carantaṃ. Dvijanti dvīhi paccayehi, dvikkhattuṃ vā jātattā dvijaṃ. Kantanti manoharaṃ. Akantanti amanoharaṃ.
「有命无命生」者,生于有命者与无命者。「非行地」者,非以足在地上行走。「非飞空」者,非在空中展翅飞行。「二生」者,因二因缘,或因二次生故为二生。「可意」者,悦意。「不可意」者,不悦意。
§777
777. Sappāṇajo saddo cittajo vutto, appāṇajo utujo saddo vutto, so pana dvīheva paccayehi jātattā ‘‘dvijo’’ti matoti yojanā.
777. 「有息者」者,说的是心生声;「无息者」者,说的是时节生声。然而,因为它仅由两种缘所生,故应理解为「二生」之义。
§778
778.‘‘Vinaye’’tiādigāthā vaṇṇitatthāyeva.
778. 「于律」等偈颂,仅为赞叹之义。
Iti uttare līnatthapakāsaniyā · 如是，于《后分隐义阐明》中，
Sedamocanakathāvaṇṇanā niṭṭhitā. · 《令汗出论》注释终了。