Cammakkhandhakakathāvaṇṇanā · 皮革篇集论解释
Cammakkhandhakakathāvaṇṇanā皮革篇集说的注释
§2650
2650. Eḷakā ca ajā ca migā cāti viggaho. Pasūnaṃ dvande ekattanapuṃsakattassa vibhāsitattā bahuvacananiddeso. Eḷakānañca ajānañca migānaṃ rohiteṇikuruṅgānañca. Pasadā ca migamātā ca pasadamigamātā, ‘‘pasadamigamātuyā’’ti vattabbe gāthābandhavasena ‘‘pasada’’nti niggahitāgamo. Pasadamigamātuyā ca cammaṃ bhikkhuno vaṭṭatīti yojanā. ‘‘Migāna’’nti iminā gahitānamevettha vibhāgadassanaṃ ‘‘rohiteṇī’’tiādi. Rohitādayo migavibhāgavisesā.
「羊鹿与野兽」者,此为分析。因于畜生之连接复合词中,单数中性之规定为可选,故作复数指示。羊鹿者,即羊、鹿、罗希德尼鹿、库伦嘎鹿。「巴萨德与鹿母」即「巴萨德鹿母」,应说「巴萨德鹿母之」,但因偈颂结构之故,说「巴萨德」,此为鼻音之增加。应连接为:「巴萨德鹿母之皮,对比库是允许的」。以「诸鹿」一词所摄取者,此处显示其分类,即「罗希德尼」等。罗希德等是鹿类之特殊分类。
§2651
2651.Etesaṃ yathāvuttasattānaṃ cammaṃ ṭhapetvā aññaṃ cammaṃ dukkaṭāpattiyā vatthubhūtanti attho. Aññanti ca –
除了如前所说诸有情之皮以外,其他之皮,成为恶作罪之对象,此为其义。「其他」者——
‘‘Makkaṭo kāḷasīho ca, sarabho kadalīmigo;
「猕猴与黑狮,萨拉婆与咖达离鹿;凡是猛兽者,彼等之皮不允许。」
Ye ca vāḷamigā honti, tesaṃ cammaṃ na vaṭṭatī’’ti. (mahāva. aṭṭha. 259) –
注疏中禁止之皮如是说。猕猴者,名为树栖猴。黑狮者,名为大口猿猴之种类。猛兽者,即狮子、虎等。如是说:「此中『猛兽』者,即狮子、虎、熊、鬣狗,不仅仅是这些,然而除了那些已说『其皮是允许的』者以外,其余者乃至牛、水牛、鹿、羚羊等,一切在此义中皆应知为『猛兽』。」
Aṭṭhakathāya paṭikkhittaṃ cammamāha. Makkaṭo nāma sākhamigo. Kāḷasīho nāma mahāmukhavānarajātiko. Vāḷamigā nāma sīhabyagghādayo. Yathāha – ‘‘tattha vāḷamigāti sīhabyagghaacchataracchā, na kevalañca eteyeva, yesaṃ pana cammaṃ vaṭṭatīti vuttaṃ, te ṭhapetvā avasesā antamaso gomahiṃsassamiḷārādayopi sabbe imasmiṃ atthe ‘vāḷamigā’tveva veditabbā’’ti.
「塔维咖与伍巴哈那」即「塔维咖伍巴哈那」。应连接为:「非人之,即离人皮之,一切皮,在塔维咖伍巴哈那中是允许的。」此中「塔维咖」者,是摄取鞋袋等。如是说:「除人皮以外,以任何皮制作之鞋是允许的。在鞋袋、刀鞘、钥匙袋中,亦是此法则。」
Thavikā ca upāhanā ca thavikopāhanaṃ. Amānusaṃ manussacammarahitaṃ sabbaṃ cammaṃ thavikopāhane vaṭṭatīti yojanā. Ettha thavikāti upāhanādikosakassa gahaṇaṃ. Yathāha ‘‘manussacammaṃ ṭhapetvā yena kenaci cammena upāhanā vaṭṭati. Upāhanākosakasatthakakosakakuñjikākosakesupi eseva nayo’’ti (mahāva. aṭṭha. 259).
『袋子与鞋』者,合称为袋鞋。非人之皮,即除去人皮之外的一切皮革,皆适用于袋鞋——此为句义的连结。此处,『袋子』者,指盛放鞋子等物之套袋的取用。如(律注)所说:『除人皮之外,以任何皮革制作的鞋皆是允许的。在鞋套、刀鞘套、钥匙套中,亦依此同理。』(《大篇》注 259)
§2652
2652. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, sabbapaccantimesu janapadesu guṇaṅguṇūpāhana’’nti (mahāva. 259) vacanato ‘‘vaṭṭanti majjhime dese, na guṇaṅguṇūpāhanā’’ti vuttaṃ. Majjhime deseti ‘‘puratthimāya disāya gajaṅgalaṃ nāma nigamo’’tiādinā (mahāva. 259) vuttasīmāparicchede majjhimadese. Guṇaṅguṇūpāhanāti catupaṭalato paṭṭhāya bahupaṭalā upāhanā. Yathāha – ‘‘guṇaṅguṇūpāhanāti catupaṭalato paṭṭhāya vuccatī’’ti (mahāva. aṭṭha. 245). Majjhimadese guṇaṅguṇūpāhanā na vaṭṭantīti yojanā. Antoārāmeti ettha pakaraṇato ‘‘sabbesa’’nti labbhati, gilānānamitaresañca sabbesanti attho. Sabbatthāpi cāti antoārāme, bahi cāti sabbatthāpi. Roginoti gilānassa vaṭṭantīti yojanā.
【2652】因世尊言「诸比库,我允许在一切边地诸国使用古囊古努巴哈那」(《大品》259),故说「在中地,古囊古努巴哈那不允许」。「中地」者,即以「东方有名为嘎江嘎喇之村镇」等(《大品》259)所说之界限划定之中地。「古囊古努巴哈那」者,从四层起之多层鞋履。如所说:「古囊古努巴哈那者,从四层起而称」(《大品注疏》245)。应连接为:在中地,古囊古努巴哈那不允许。「园内」者,此处依文脉应得「一切」,义为:一切病者及其余者。「一切处亦」者,园内及外,即一切处。「病者」者,应连接为:对病者允许。
§2653
2653. Puṭabaddhā khallakabaddhācāti paccekaṃ yojetabbaṃ. Viseso panetāsaṃ aṭṭhakathāyameva vutto ‘‘puṭabaddhāti yonakaupāhanā vuccati, yā yāvajaṅghato sabbapādaṃ paṭicchādeti. Khallakabaddhāti paṇhipidhānatthaṃ tale khallakaṃ bandhitvā katā’’ti. Pāliguṇṭhimā ca ‘‘paliguṇṭhitvā katā, yā upari pādamattameva paṭicchādeti, na jaṅgha’’nti aṭṭhakathāyaṃ dassitāva. Tūlapuṇṇāti tūlapicunā pūretvā katā.
【2653】「布德巴达」与「卡喇咖巴达」应分别连接。然此二者之差别,于注疏中已说:「布德巴达者,称为尤那咖鞋履,其覆盖从小腿至全足。卡喇咖巴达者,为覆盖足底之故,于底部绑缚卡喇咖而制成」。「巴离贡提玛」者,于注疏中已示:「缠绕而制成,其仅覆盖上方之足部,不及小腿」。「图喇普纳」者,以棉絮填充而制成。
Sabbāva nīlā sabbanīlā, sā ādi yāsaṃ tā sabbanīlādayo. Ādi-saddena mahānāmarattapariyantānaṃ gahaṇaṃ. Etāsaṃ sarūpaṃ aṭṭhakathāyameva vuttaṃ ‘‘nīlikā umāpupphavaṇṇā hoti, pītikā kaṇikārapupphavaṇṇā, lohitikā jayasumanapupphavaṇṇā, mañjiṭṭhikā mañjiṭṭhavaṇṇā eva, kaṇhā addāriṭṭhakavaṇṇā, mahāraṅgarattā satapadipiṭṭhivaṇṇā, mahānāmarattā sambhinnavaṇṇā hoti paṇḍupalāsavaṇṇā. Kurundiyaṃ pana ‘padumapupphavaṇṇā’ti vutta’’nti (mahāva. aṭṭha. 246). Sabbanīlādayopi cāti api-saddena nīlādivaddhikānaṃ gahaṇaṃ.
「萨巴尼喇」者,全部为蓝色,以此为首者为萨巴尼喇等。以「等」字摄取至玛哈那玛拉德。此等之形相,于注疏中已说:「尼离咖为乌玛花色,毕提咖为咖尼咖拉花色,罗希提咖为嘉亚苏玛那花色,曼基提咖即为曼基提色,咖纳为阿达利德咖色,玛哈朗嘎拉德为萨德巴帝背色,玛哈那玛拉德为混杂色,即般杜巴喇萨色。然于《库伦帝》中说为『巴杜玛花色』」(《大品注疏》246)。「萨巴尼喇等亦」者,以「亦」字摄取尼喇等增饰者。
§2654
2654.Citrāti vicitrā. Meṇḍavisāṇūpamavaddhikāti meṇḍānaṃ visāṇasadisavaddhikā, kaṇṇikaṭṭhāne meṇḍasiṅgasaṇṭhāne vaddhe yojetvā katāti attho. ‘‘Meṇḍavisāṇūpamavaddhikā’’ti idaṃ ajavisāṇūpamavaddhikānaṃ upalakkhaṇaṃ. Morassa piñchena parisibbitāti talesu vā vaddhesu vā morapiñchehi suttakasadisehi parisibbitā. Upāhanā na ca vaṭṭantīti yojanā.
【2654】「吉德喇」者,杂色。「梅恩达维萨努巴玛瓦迪咖」者,如绵羊角之增饰,义为:于耳部处,连接绵羊角形状之增饰而制成。「梅恩达维萨努巴玛瓦迪咖」此语为山羊角形增饰之标示。「以孔雀翎缝制」者,于底部或增饰处,以孔雀翎如线般缝制。应连接为:鞋履不允许。
§2655
2655.Majjārāti biḷārā. Kāḷakā rukkhakaṇṭakā. Ūlūkā pakkhibiḷālā. Sīhāti kesarasīhādayo sīhā. Uddāti catuppadajātikā. Dīpī saddalā. Ajinassāti evaṃnāmikassa. Parikkhaṭāti upāhanapariyante cīvare anuvātaṃ viya vuttappakāraṃ cammaṃ yojetvā katā.
【2655】「玛基喇」者,猫。「咖喇咖」者,树刺。「乌卢咖」者,鸟猫。「西哈」者,鬃狮等诸狮。「乌达」者,四足兽类。「帝毕」者,豹。「阿基纳萨」者,名为如是者。「巴离卡德」者,于鞋履边缘之衣上,如顺风般连接所说种类之皮革而制成。
§2656
2656. Sace īdisā upāhanā labhanti, tāsaṃ vaḷañjanappakāraṃ dassetumāha ‘‘puṭādiṃ apanetvā’’tiādi. Puṭādiṃ sabbaso chinditvā vā apanetvā vā upāhanā dhāretabbāti yojanā. Evamakatvā laddhanīhāreneva dhārentassa dukkaṭaṃ. Yathāha – ‘‘etāsu yaṃ kiñci labhitvā sace tāni khallakādīni apanetvā sakkā honti vaḷañjituṃ, vaḷañjetabbā, tesu pana sati vaḷañjantassa dukkaṭa’’nti (mahāva. aṭṭha. 246).
【2656】若得如是鞋履,为示其改制之方法,故说「除去布德等」等。应连接为:应完全切断或除去布德等而持鞋履。如是不作而以所得原状持用者,恶作。如所说:「于此等中,得任何物后,若能除去彼等卡喇咖等而改制,应改制;然于彼等存在时改制者,恶作」(《大品注疏》246)。
Vaṇṇabhedaṃtathā katvāti ettha ‘‘ekadesenā’’ti seso. ‘‘Sabbaso vā’’ti āharitvā sabbaso vā ekadesena vā vaṇṇabhedaṃ katvā sabbanīlādayo upāhanā dhāretabbāti yojanā. Tathā akatvā dhārentassa dukkaṭaṃ. Yathāha ‘‘etāsu yaṃ kiñci labhitvā rajanaṃ coḷakena puñchitvā vaṇṇaṃ bhinditvā dhāretuṃ vaṭṭati. Appamattakepi bhinne vaṭṭatiyevā’’ti. Nīlavaddhikādayopi vaṇṇabhedaṃ katvā dhāretabbā.
「如是作色差别」者,此处应补「以一部分」。应引入「或全部」,连接为:或全部或以一部分作色差别后,一切青色等鞋应持用。如是不作而持用者,恶作。如所说:「于此等中,得任何染料,以布拭之,破坏颜色后持用,是允许的。即使破坏极少量,亦允许。」青色增长等亦应作色差别后持用。
§2657
2657.Tattha ṭhāne passāvapādukā, vaccapādukā, ācamanapādukāti tisso pādukāyo ṭhapetvā sabbāpi pādukā tālapattikādibhedā sabbāpi saṅkamanīyā pādukā dhāretuṃ na vaṭṭantīti yojanā.
其中,「于处所」者,除去小便鞋、大便鞋、洗净鞋此三种鞋外,一切鞋——多罗叶等之别——一切行走用鞋,持用不允许,如是连接。
§2658
2658. Atikkantapamāṇaṃ uccāsayanasaññitaṃ āsandiñceva pallaṅkañca sevamānassa dukkaṭanti yojanā. Āsandī vuttalakkhaṇāva. Pallaṅkoti pādesu āharimāni vāḷarūpāni ṭhapetvā kato, ekasmiṃyeva dārumhi kaṭṭhakammavasena chinditvā katāni asaṃhārimāni tatraṭṭhāneva vāḷarūpāni yassa pādesu santi, evarūpo pallaṅko kappatīti ‘‘āharimenā’’ti imināva dīpitaṃ. ‘‘Akappiyarūpakato akappiyamañco pallaṅko’’ti hi sārasamāse vuttaṃ.
「超过量之高床座」者,对受用床榻及卧榻者,恶作,如是连接。床榻即如前所说之相。「卧榻」者,除去足上可搬运之兽形外而作,于单一木材上以木工之法切削而作、不可搬运、就在彼处之兽形,其足上有者,如是之卧榻是允许的,以「可搬运」此语即已显示。因为在《沙拉要义》中说:「不允许形状所作之不允许床即卧榻。」
§2659
2659.Gonakanti dīghalomakamahākojavaṃ. Caturaṅgulādhikāni kira tassa lomāni, kāḷavaṇṇañca hoti. ‘‘Caturaṅgulato ūnakappamāṇalomo kojavo vaṭṭatī’’ti vadanti. Kuttakanti soḷasannaṃ nāṭakitthīnaṃ ṭhatvā naccanayoggaṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ. Cittanti bhitticchiddādikavicitraṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ. Paṭikanti uṇṇāmayaṃ setattharaṇaṃ. Paṭalikanti ghanapupphakaṃ uṇṇāmayaṃ lohitattharaṇaṃ, yo ‘‘āmalakapatto’’tipi vuccati.
「果那咖」者,长毛之大羊毛。据说其毛超过四指,且为黑色。有说:「少于四指之允许量毛之羊毛是允许的。」「咖德咖」者,十六名舞女立而适于舞蹈之羊毛制敷具。「吉德」者,壁孔等种种杂色之羊毛制敷具。「巴提咖」者,羊毛制之白色敷具。「巴德利咖」者,密花之羊毛制红色敷具,亦称「阿玛拉咖叶」。
Ekantalominti ubhato uggatalomaṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ. Vikatinti sīhabyagghādirūpavicitraṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ. ‘‘Ekantalomīti ekatodasaṃ uṇṇāmayattharaṇa’’nti dīghanikā. Tūlikanti rukkhatūlalatātūlapoṭakitūlasaṅkhātānaṃ tiṇṇaṃ tūlānaṃ aññatarapuṇṇaṃ pakatitūlikaṃ. Uddalomikanti ekato uggatalomaṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ. ‘‘Uddalomīti ubhatodasaṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ. Ekantalomīti ekatodasaṃ uṇṇāmayattharaṇa’’nti (dī. ni. aṭṭha. 1.15) dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Sārasamāse pana ‘‘uddalomīti ekato uggatapupphaṃ. Ekantalomīti ubhato uggatapuppha’’nti vuttaṃ.
「一端毛」者,两边生起毛之羊毛制敷具。「维咖德」者,狮虎等形种种杂色之羊毛制敷具。《长部》说:「『一端毛』者,一边缝之羊毛制敷具。」「图利咖」者,树棉、藤棉、蒲草棉所称之三种棉中任一充满之本性棉褥。「伍达罗米咖」者,一边生起毛之羊毛制敷具。《长部注疏》中说:「『伍达罗米』者,两边缝之羊毛制敷具。『一端毛』者,一边缝之羊毛制敷具。」然而在《沙拉要义》中说:「『伍达罗米』者,一边生起花。『一端毛』者,两边生起花。」
§2660
2660.Kaṭṭissanti ratanaparisibbitaṃ koseyyakaṭṭissamayaṃ paccattharaṇaṃ. ‘‘Koseyyakaṭṭissamayanti koseyyakasaṭamaya’’nti (dī. ni. ṭī. 1.15) ācariyadhammapālattherena vuttaṃ, kantitakoseyyapuṭamayanti attho. Koseyyanti ratanaparisibbitaṃ kosiyasuttamayaṃ paccattharaṇaṃ. Ratanaparisibbanarahitaṃ suddhakoseyyaṃ pana vaṭṭati.
「咖提萨」者,宝石镶嵌之国谢亚咖提萨制之覆具。阿阇梨达摩波罗长老说:「『国谢亚咖提萨制』者,国谢亚咖布制。」意为:缝制之国谢亚袋制。「国谢亚」者,宝石镶嵌之国西亚线制之覆具。然而无宝石镶嵌之纯国谢亚是允许的。
Dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ panettha ‘‘ṭhapetvā tūlikaṃ sabbāneva gonakādīni ratanaparisibbitāni na vaṭṭantī’’ti (dī. ni. aṭṭha. 1.15) vuttaṃ. Tattha ‘‘ṭhapetvā tūlika’’nti etena ratanaparisibbanarahitāpi tūlikā na vaṭṭatīti dīpeti. ‘‘Ratanaparisibbitāni na vaṭṭantī’’ti iminā pana yāni ratanaparisibbitāni, tāni bhūmattharaṇavasena yathānurūpaṃ mañcādīsu ca upanetuṃ vaṭṭatīti dīpitanti veditabbaṃ. Ettha ca vinayapariyāyaṃ patvā garuke ṭhātabbattā idha vuttanayenevettha vinicchayo veditabbo. Suttantikadesanāyaṃ pana gahaṭṭhānampi vasena vuttattā nesaṃ saṅgaṇhanatthaṃ ‘‘ṭhapetvā tūlikaṃ…pe… vaṭṭantīti vutta’’nti (dī. ni. aṭṭha. 1.15) apare.
然而在《长部注疏》中说:「除了棉褥之外,一切牛皮毯等若以宝石缝缀者,皆不允许。」其中「除了棉褥」这一句,以此显示:即使没有宝石缝缀的棉褥也不允许。而「以宝石缝缀者不允许」这一句,则显示:那些以宝石缝缀者,作为地面铺具以及适当地铺在床座等上,是允许的,应如是了知。在此,因为到达律藏的范围时应依重者而立,故应知此处的判定即依此处所说的方式。但在经典的教示中,因为也依居士们的情况而说,为了摄取他们,其他人说:「除了棉褥……乃至……允许。」
Hatthiassarathattharanti hatthipiṭṭhe attharitaṃ attharaṇaṃ hatthattharaṇaṃ nāma. Assarathattharepi eseva nayo. Kadalimigapavara-paccattharaṇakampi cāti kadalimigacammaṃ nāma atthi, tena kataṃ pavarapaccattharaṇanti attho. Taṃ kira setavatthassa upari kadalimigacammaṃ pattharitvā sibbetvā karonti. Pi-saddena ajinappaveṇī gahitā. Ajinappaveṇī nāma ajinacammehi mañcapamāṇena sibbetvā katā paveṇī. Tāni kira cammāni sukhumatarāni, tasmā dupaṭṭatipaṭṭāni katvā sibbanti. Tena vuttaṃ ‘‘ajinappaveṇī’’ti.
「象敷、马敷、车敷」者,铺在象背上的铺具名为象敷。马敷、车敷也是同样的方式。「以及用芭蕉鹿皮制作的最上覆具」者,有一种名为芭蕉鹿皮,用它制作的最上覆具,这是意思。据说他们在白布上面铺展芭蕉鹿皮后缝缀而制作。以「以及」一词摄取了皮革编织物。皮革编织物者,即用皮革按床的尺寸缝缀而制成的编织物。据说那些皮革较为细薄,因此折成二层或三层后缝缀。因此说「皮革编织物」。
§2661
2661.Rattavitānassa heṭṭhāti kusumbhādirattassa lohitavitānassa heṭṭhā kappiyapaccattharaṇehi atthataṃ sayanāsanañca. Kasāvarattavitānassa pana heṭṭhā kappiyapaccattharaṇena atthataṃ vaṭṭati. Teneva vakkhati ‘‘heṭṭhā akappiye’’tiādi.
「在红色天盖之下」者,在用红花等染成红色的血红色天盖之下,以允许的覆具所铺设的床座。但在袈裟色天盖之下,以允许的覆具所铺设者是允许的。因此将说「在下方不允许的」等。
Dvidhārattūpadhānakanti sīsapasse, pādapasse cāti ubhatopasse paññattarattabibbohanavantañca sayanāsanaṃ. Idaṃ sabbaṃ akappiyaṃ paribhuñjato dukkaṭaṃ hoti. ‘‘Yaṃ pana ekameva upadhānaṃ ubhosu passesu rattaṃ vā hoti padumavaṇṇaṃ vā vicitraṃ vā, sace pamāṇayuttaṃ, vaṭṭatī’’ti (mahāva. aṭṭha. 254) aṭṭhakathāvinicchayo eteneva byatirekato vutto hoti. ‘‘Yebhuyyarattānipi dve bibbohanāni na vaṭṭantī’’ti gaṇṭhipade vuttaṃ. Teneva yebhuyyena rattavitānampi na vaṭṭatīti viññāyati.
「两端红色枕垫」者,在头端、足端,即两端都设置了红色或莲花色或杂色孔洞的床座。使用这一切不允许者,得恶作罪。「但若仅一个枕垫在两端是红色或莲花色或杂色,若符合尺寸,则允许」,注疏的判定以此方式说明了例外情况。在义疏中说:「大部分是红色的两个孔洞也不允许。」因此可知大部分是红色的天盖也不允许。
Ettha ca kiñcāpi dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ ‘‘alohitakāni dvepi vaṭṭantiyeva, tato uttari labhitvā aññesaṃ dātabbāni, dātuṃ asakkonto mañce tiriyaṃ attharitvā upari paccattharaṇaṃ datvā nipajjitumpi labhatī’’ti (dī. ni. aṭṭha. 1.15) avisesena vuttaṃ. Senāsanakkhandhakasaṃvaṇṇanāyaṃ pana ‘‘agilānassa sīsūpadhānañca pādūpadhānañcāti dvayameva vaṭṭati, gilānassa bibbohanāni santharitvā upari paccattharaṇaṃ datvā nipajjitumpi vaṭṭatī’’ti (cūḷava. aṭṭha. 297) vuttattā gilānoyeva mañce tiriyaṃ attharitvā nipajjituṃ labhatīti veditabbaṃ.
在此,虽然在《长部注疏》中不加区别地说:「非血红色的两个确实允许,得到超过那个数量的应给予他人,不能给予者,可以横铺在床上,上面放覆具后躺卧。」但在《小品犍度注疏》中说:「对于无病者,仅头枕和足枕两个允许,对于病者,铺展孔洞后上面放覆具后躺卧也允许」,因此应知唯有病者可以横铺在床上后躺卧。
§2662
2662. Uddhaṃ setavitānampi heṭṭhā akappiye paccattharaṇe sati na vaṭṭatīti yojanā. Tasminti akappiyapaccattharaṇe.
「上方白色天盖在下方不允许的覆具存在时也不允许」,这是连接。「因此」者,在不允许的覆具上。
§2663
2663.‘‘Ṭhapetvā’’ti iminā āsandādittayassa vaṭṭanākāro natthīti dīpeti. Sesaṃ sabbanti gonakādi dvidhārattūpadhānakapariyantaṃ sabbaṃ. Gihisantakanti gihīnaṃ santakaṃ tehiyeva paññattaṃ, iminā pañcasu sahadhammikesu aññatarena vā tesaṃ āṇattiyā vā paññattaṃ na vaṭṭatīti dīpeti. Labhateti nisīdituṃ labhati.
「除外」者,以此显示床座三者无转用之法。「其余一切」者,从羊毛毯等乃至双层敷具为止的一切。「居士所有」者,居士之所有物,由彼等所设置者。以此显示:非由五种同法者中任一者,或非依彼等之命令所设置者,不得转用。「得」者,得以坐。
§2664
2664. Taṃ kattha labhatīti padesaniyamaṃ dassetumāha ‘‘dhammāsane’’tiādi. Dhammāsaneti ettha aṭṭhakathāyaṃ ‘‘yadi dhammāsane saṅghikampi gonakādiṃ bhikkhūhi anāṇattā ārāmikādayo sayameva paññāpenti ceva nīharanti ca, etaṃ gihivikatanīhāraṃ nāma. Iminā gihivikatanīhārena vaṭṭatī’’ti (cūḷava. aṭṭha. 320; vi. saṅga. aṭṭha. pakiṇṇakavinicchayakathā 56 atthato samānaṃ) vuttaṃ. Bhattagge vāti vihāre nisīdāpetvā parivesanaṭṭhāne vā bhojanasālāyaṃ vā. Apisaddena gihīnaṃ gehepi tehi paññatte gonakādimhi nisīdituṃ anāpattīti dīpeti. Dhammāsanādipadesaniyamanena tato aññattha gihipaññattepi tattha nisīdituṃ na vaṭṭatīti byatirekato viññāyati.
「于何处得」者,为显示处所之限定,故说「于法座」等。「法座」者,于此注疏中说:「若于法座,僧团所有之羊毛毯等,比库们未命令而园民等自行设置及撤去者,此名居士所作撤去。以此居士所作撤去者,得转用。」「或于食堂」者,于寺院中令坐后,或于供食之处,或于食堂中。以「亦」字显示:于居士之家中,由彼等所设置之羊毛毯等上坐,亦无犯。由法座等处所之限定,从反面可知:于彼处以外,即使居士所设置者,于彼处坐亦不得。
Bhūmattharaṇaketi ettha ‘‘kate’’ti seso. Tatthāti saṅghike vā gihisantake vā gonakādimhi sahadhammikehi anāṇattehi gihīhi eva bhūmattharaṇe kate. Sayitunti upari attano paccattharaṇaṃ datvā nipajjituṃ vaṭṭati. Api-saddena nisīditumpi vāti samuccinoti. ‘‘Bhūmattharaṇake’’ti iminā gihīhi eva mañcādīsu sayanatthaṃ atthate upari attano paccattharaṇaṃ datvā sayituṃ vā nisīdituṃ vā na vaṭṭatīti dīpeti.
「地面敷具」者,于此「所作」为省略。「于彼」者,于僧团所有或居士所有之羊毛毯等上,由同法者未命令而仅由居士所作之地面敷具。「卧」者,于上放置自己之覆布后卧,得。以「亦」字合并「坐亦得」之义。以「地面敷具」此语显示:仅由居士于床座等上为卧而敷设者,于上放置自己之覆布后卧或坐,皆不得。
Cammakkhandhakakathāvaṇṇanā. · 皮革篇集说的注释。