Cūḷavaggo · 小品
Cūḷavaggo小品
Pārivāsikakkhandhakakathā别住篇集之释
§2748
2748.
二七四八。
Tajjanīyaṃ niyassañca, pabbājaṃ paṭisāraṇaṃ;
谴责、依止、驱摈、下意,以及三种举罪,我将阐明此七种甘马。
Tividhukkhepanañcāti, satta kammāni dīpaye.
『三类举罪』者,当阐明七种业事也。
§2749
2749.
二七四九。
Tecattālīsa vattāni, khandhake kammasaññite;
在名为甘马的篇集中,有四十三种行法;在其后的篇集中,则有三十九种。
Navādhikāni tiṃseva, khandhake tadanantare.
此后篇集中,三十又九条。
§2750
2750.
Evaṃ sabbāni vattāni, dvāsīteva mahesinā;
如是一切事,大仙说八十二;篇集之事者,以取与不取。
Honti khandhakavattāni, gahitāgahaṇena tu.
篇集所说诸事,依已受与未受而定。
§2751
2751.
Pārivāsañca vattañca, samādinnassa bhikkhuno;
别住与事者,已受之比库;夜破如何说,事破如何有?
Ratticchedo kathaṃ vutto, vattabhedo kathaṃ bhave?
夜间中断如何说?行仪违犯如何成?
§2752
2752.
二七五二。
Sahavāso vināvāso, anārocanameva ca;
共住、别住,以及不告知,
Pārivāsikabhikkhussa, ratticchedo ca dukkaṭaṃ.
对别住比库而言,夜分断绝亦为恶作。
§2753
2753.
二七五三。
Ekacchanne panāvāse, pakatattena bhikkhunā;
然而在一屋盖下住,与本性比库,
Nivāso dakapātena, ukkhittassa nivārito.
以水施与而住,对被举罪者禁止。
§2754
2754.
二七五四。
Pārivāsikabhikkhussa, antoyeva na labbhati;
「对于行别住的比库,内部不得;」如是已说,然而大注疏中。
Iccevaṃ pana niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
二七五五。
§2755
2755.
「在大注疏等中,无差别地已说;」
‘‘Avisesena niddiṭṭhaṃ, mahāaṭṭhakathādisu;
「以两者烧毁之故,住处被禁止。」
Ubhinnaṃ dakapātena, nivāso vārito’’ti hi.
「在大注疏等中,无差别地已说;以两者烧毁之故,住处被禁止。」
§2756
2756.
Abhikkhuke panāvāse, anāvāsepi katthaci;
于有比库之住处,或于任何无住处;住于别住者,夜分断绝为恶作。
Vippavāsaṃ vasantassa, ratticchedo ca dukkaṭaṃ.
住于离去别住者,夜间中断及恶作。
§2757
2757.
行别住之比库,见比库时于彼刹那;若不告知彼者,夜分断绝为恶作。
Pārivāsikabhikkhussa, bhikkhuṃ disvāna taṅkhaṇe;
行别住之比库,一见比库即于彼时;
Nārocentassa cetassa, ratticchedo ca dukkaṭaṃ.
不令其满意者,心(之罪)及夜间截断,皆为恶作。
§2758
2758.
Pañceva ca yathāvuḍḍhaṃ, labhate pārivāsiko;
行别住者,依其戒腊,得五事;
Kātuṃ tattheva ca ṭhatvā, uposathapavāraṇaṃ.
住于彼处,得行伍波萨他与自恣。
§2759
2759.
Vassasāṭiṃ yathāvuḍḍhaṃ, denti ce saṅghadāyakā;
若僧团施主依戒腊施与瓦萨衣,
Oṇojanaṃ tathā bhattaṃ, labhate pañcime pana.
如是食物与调味品,彼得此五事。
Pārivāsikakkhandhakakathā. · 别住篇集之释。
Samathakkhandhakakathā止诤篇集之释
§2760
2760.
二七六〇。
Vivādādhāratā cānu-vādādhikaraṇampi ca;
诤事之执持,以及随诤事;
Āpattādhāratā ceva, kiccādhikaraṇampi ca.
犯事之执持,以及义务事。
§2761
2761.
二七六一。
Etāni pana cattāri, vuttāni ca mahesinā;
此等四种者,大仙已宣说;
Bhedakārakavatthūni, vivādo tattha nissito.
诸破坏因事,诤依止于彼。
§2762
2762.
二七六二。
Vipattiyo catassova, anuvādo upāgato;
失败有四种,诽谤已到来;名为持罪者,七罪被认为。
Āpattādhāratā nāma, satta āpattiyo matā.
二七六三。
§2763
2763.
依于僧团事务,事诤可能生起;
Saṅghakiccāni nissāya, kiccādhikaraṇaṃ siyā;
对于这四种,完全的止息被认为。
Etesaṃ tu catunnampi, samattā samathā matā.
对于这四种,完全的止息被认为。
§2764
2764.
二七六四。
Sammukhā sati cāmūḷho, paṭiññāvinayopi ca;
现前、忆念与不痴,以及自认调伏,
Tassapāpiyasī ceva, tathā yebhuyyasīpi ca.
惩彼过以及多数决,
§2765
2765.
二七六五。
Tiṇavatthārako ceva, sattamo vinayo mato;
覆草调伏为第七,此调伏被认为;
Sattime samathā vuttā, buddhenādiccabandhunā.
此七种止诤法已被日种亲佛陀所说。
§2766
2766.
Vivādo sammati dvīhi, anuvādo catūhi ca;
诤以二止,随诤以四止;罪以三止,事以一止。
Āpatti pana tīheva, kiccamekena sammati.
然而,诤事仅以三种(调伏法)即可平息,或以一种亦得平息。
§2767
2767.
Chaṭṭhena paṭhamenāpi, vivādo ettha sammati;
于此,诤亦以第六及第一止;以现前调伏等,依次序以三止。
Sammukhāvinayādīhi, anupubbena tīhipi.
依现前调伏等,依次亦以三种(调伏法平息)。
§2768
2768.
二七六八。
Tatheva pañcamenāpi, anuvādo hi sammati;
同样地,以第五种也是,因为随顺被认可;以现前承认,以及以草覆地。
Sammukhena paṭiññāya, tiṇavatthārakena ca.
以现前(调伏)与认罪,以及以草覆地(调伏平息)。
§2769
2769.
二七六九。
Āpattūpasamaṃ yāti, tīheva samathehi sā;
那罪的止息,仅以三种止诤法而行;仅以现前调伏,以一种义务被认可。
Sammukhāvinayeneva, kiccamekena sammati.
仅以现前调伏,诤事即以一种得以平息。
§2770
2770.
二七七〇。
Yebhuyyasikakamme tu, salākaṃ gāhaye budho;
于多数决甘马中,智者应取筹;
Gūḷhena vivaṭenāpi, kaṇṇajappena vā pana.
以覆藏或公开,或以耳语。
§2771
2771.
二七七一。
Alajjussade gūḷhena, vivaṭeneva lajjisu;
于无惭者以覆藏,于有惭者以公开;
Bālesu kaṇṇajappena, salākaṃ gāhaye budho.
于愚者以耳语,智者应取筹。
§2772
2772.
Lajjī alajjī bāloti, kena sakkā vijānituṃ?
有惭者与无惭者、愚者,以何能了知?
Sakena kammunāyeva, tena sakkā vijānituṃ.
唯以自己之业,以此能了知。
§2773
2773.
Āpajjati ca sañcicca, āpattiṃ parigūhati;
故意犯罪,且覆藏罪过;
Chandādiagatiṃ yāti, alajjī ediso siyā.
行欲等非道,如此者应是无惭者。
§2774
2774.
Nāpajjati ca sañcicca, āpattiṃ na ca gūhati;
不故意犯罪,亦不覆藏罪;不趣向恶趣,如是具惭愧之人。
Na gacchatigatiñcāpi, ediso lajji puggalo.
如此有惭之人,不会趋赴(恶趣),亦不会趋赴其去处(轮回)。
§2775
2775.
Duccintito ca dubbhāsī, tathā dukkaṭakāriko;
恶思惟、恶言说,以及作恶行者;
Ediso pana ‘‘bālo’’ti, lakkhaṇeneva ñāyati.
如是之人则以『愚者』之相而被知。
§2776
2776.
Tidhā salākagāhena, bahukā dhammavādino;
以三种取筹法,众多法说者;以多数甘马,胜者说应作。
Yebhuyyasikakammena, kattabbanti jinobravi.
应以多数决甘马处理,胜者如是宣说。
§2777
2777.
Alajjī sānuvādo ca, asucī kammato ca yo;
无惭且随顺者,及不净且从业者;彼人堪为惩彼过甘马之对象。
Tassapāpiyasīkamma-yoggo so hoti puggalo.
彼人即应受惩彼过甘马之处置。
§2778
2778.
Bhaṇḍane kalahe jāte, vivādasmiṃ anappake;
当争论、吵闹生起时,当不小的诤论生起时;
Bahuassāmaṇe ciṇṇe, anaggepi ca bhassake.
当造作了许多非沙门法时,当言说无止境时。
§2779
2779.
Mūlamūlaṃ gavesantaṃ, hoti vāḷañca kakkhaḷaṃ;
寻求根本之根本者,会变得粗暴且刚硬;
Tiṇavatthārakeneva, kātabbanti pakāsitaṃ.
应当如同以草覆盖一般而作——如是已显示。
§2780
2780.
Yathā ca tiṇapaṇṇena, channaṃ gūthañca muttakaṃ;
如以草叶覆盖粪尿,
Na ca vāyati duggandhaṃ, vūpasammati taṅkhaṇe.
不散发恶臭,当时即止息。
§2781
2781.
Ṭhapetvā thullavajjañca, gihīhi paṭisaṃyutaṃ;
除去粗重罪,与在家人相关者,
Diṭṭhāvikammikañceva, yo ca tattha na hoti taṃ.
以及见处罪,凡不属于此者。
§2782
2782.
Sesāyāpattiyā yāva, upasampadamāḷato;
对于其余的罪,直至达上坛场为止,清净无罪;对于草席亦然。
Suddho hoti nirāpatti, tiṇavatthārake tathā.
彼即清净、无犯,如草覆地亦复如是。
Samathakkhandhakakathā. · 止诤篇集之释。
Khuddakavatthukkhandhakakathā小事篇集之释
§2783
2783.
Rukkhe vā pana kuṭṭevā, aṭṭāne thambhakesu vā;
或在树上,或在小屋中,或在楼阁、柱子等处,
Nhāyamāno sakaṃ kāyaṃ, ugghaṃseyyassa dukkaṭaṃ.
沐浴时露出自己的身体,犯恶作。
§2784
2784.
Kāyaṃ gandhabbahatthena, kuruvindakasuttiyā;
以健达巴手,以咖鲁温德咖线,以摩擦物不应摩擦身,亦不应以身互相摩擦。
Mallakena na ghaṃseyya, nāññamaññañca kāyato.
不应以钵器相互摩擦,亦不应以身体相互摩擦。
§2785
2785.
Akataṃ mallakaṃ nāma, gilānasseva vaṭṭati;
未制作之摩擦物者,唯对病者允许;已制作之摩擦物者,对一切人皆不允许。
Kataṃ taṃ mallakaṃ nāma, sabbesampi na vaṭṭati.
此即所谓钵器,于一切人皆不适当。
§2786
2786.
Kapāliṭṭhakakhaṇḍāni, sabbassa puthupāṇikaṃ;
头盖骨片、一切粗糙之石片,对病者与非病者,衣带亦许可。
Gilānassāgilānassa, vatthavaṭṭi ca vaṭṭati.
对病者与非病者,布料卷绕皆适当。
§2787
2787.
Vuttā pheṇakapāsāṇa-kathalā pādaghaṃsane;
已说浮石与石块用于足部摩擦之论述,圆形或四方形,人工制作者不许可。
Vaṭṭaṃ vā caturassaṃ vā, katakaṃ na ca vaṭṭati.
圆形或四方形[的戒指]均可,而套环则不合用。
§2788
2788.
二七八八。
Yaṃ kiñcipi alaṅkāraṃ, dhārentassapi dukkaṭaṃ;
任何装饰品,持有者亦恶作;
Hoti antamaso tāla-paṇṇamattampi bhikkhuno.
比库即使持有如多罗叶大小者亦然。
§2789
2789.
二七八九。
Osaṇheyya sake kese, yo hatthaphaṇakena vā;
若以手刀或,
Phaṇakenapi kocchena, dukkaṭaṃ tassa niddise.
以剃刀剃除自己头发者,我说彼为恶作。
§2790
2790.
Sitthatelodatelehi , maṇḍanatthaṃ na vaṭṭati;
以芝麻油、蜜蜡油,为庄严故不允许;为顺毛、令倒下故,比库以向上涂抹。
Anulomanipātatthaṃ, uddhaṃlomena bhikkhunā.
为随顺[毛发生长]方向之故,比库应逆毛发方向[擦拭]。
§2791
2791.
Hatthaṃ telena temetvā, puñchitabbā siroruhā;
以油润湿手后,应拭头发;对于以圆形热器加热者,以湿手拭之允许。
Vaṭṭatuṇhābhitattassa, allahatthena puñchituṃ.
对于因热水浴而身体燥热者,以湿润之手擦拭,此乃合用之事。
§2792
2792.
Ādāse udapatte vā, yattha katthaci attano;
于镜中、于水中,或于任何处所,无因而观看自己的面容者,恶作。
Mukhabimbaṃ vinā hetuṃ, olokentassa dukkaṭaṃ.
无故凝视他人面容者,犯恶作。
§2793
2793.
‘‘Sañchaviṃ tu mukhaṃ, no’’ti, daṭṭhumābādhapaccayā;
然而,为了观看「面部有伤否」之病缘故,以及为了知「老否」之寿行故,则允许。
‘‘Jiṇṇo no’’tāyusaṅkhāra-jānanatthañca vaṭṭati.
『我等已老』——为了了知寿行[之衰竭],此亦合用。
§2794
2794.
二七九四。
Naccaṃ vā pana gītaṃ vā, vāditaṃ vāpi bhikkhuno;
比库若为观看舞蹈、歌唱,或为观看、听闻乐器演奏而前往,犯恶作。
Daṭṭhuṃ vā pana sotuṃ vā, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
即使仅为观看孔雀之舞,亦不允许;即使仅为听闻象之鸣叫,亦不允许。
§2795
2795.
二七九五。
Daṭṭhumantamaso mora-naccampi ca na vaṭṭati;
即使仅为观看孔雀之舞,亦不允许;
Sotumantamaso danta-gītampi ca na vaṭṭati.
即使仅为听闻象之鸣叫,亦不允许。
§2796
2796.
二七九六。
Naccantassa sayaṃ vāpi, naccāpentassa dukkaṭaṃ;
自己跳舞或令他人跳舞者,恶作。于寺院内站立听闻或观看,无犯。
Anāpattantarārāme, ṭhatvā suṇāti passati.
于寺院内站立听闻或观看,无犯。
§2797
2797.
二七九七。
‘‘Passissāmī’’ti naccaṃ vā, gītaṃ vā pana vāditaṃ;
为了「我将观看」而从住处前往住处,或为了观看舞蹈、歌唱或演奏,
Vihārato vihāraṃ vā, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
从住处前往住处者,恶作。
§2798
2798.
二七九八。
Āpattantovihārepi, uṭṭhahitvāna gacchato;
即使在罪中住,起身而行时;
Ṭhatvā gīvaṃ pasāretvā, passatopi ca vīthiyaṃ.
站立伸颈,在道路上观看。
§2799
2799.
二七九九。
Kesā dīghā na dhāreyyā, yo dhāreyyassa dukkaṭaṃ;
不应蓄长发,若蓄者恶作;
Dvaṅgulaṃ vā dumāsaṃ vā, tato uddhaṃ na vaṭṭati.
二指或两马萨咖,超过此则不允许。
§2800
2800.
Nakhe nāsikalomāni, dīghāni na tu dhāraye;
指甲与鼻毛,长者不应持;
Na ca vīsatimaṭṭhaṃ vā, kātuṃ vaṭṭati bhikkhuno.
二十或八指,比库不应作。
§2801
2801.
二八〇一。
Kappāpeyya visuṃ massuṃ, dāṭhikaṃ vā ṭhapeyya yo;
若令剃净须,或留颏须者;
Saṃharāpeyya vā lomaṃ, sambādhe tassa dukkaṭaṃ.
或令拔除毛,于此等恶作。
§2802
2802.
二八〇二。
Chindato dukkaṭaṃ vuttaṃ, kese kattarikāya vā;
剪断者,恶作已说,以剪刀剪发,或者,
Agilānassa aññena, chindāpentassa vā tathā.
对无病者以其他方式,或者令剪断者,亦如是。
§2803
2803.
二八〇三。
Chindato attano aṅga-jātaṃ thullaccayaṃ siyā;
剪断自己的肢体生者,应为土喇吒亚;
Sesaṅgachedane atta-vadhe āpatti dukkaṭaṃ.
于其余肢体剪断中,于自杀中,罪为恶作。
§2804
2804.
Ahikīṭādidaṭṭhassa, tādisābādhapaccayā;
若见蛇、虫等,因彼等病缘故,切断肢体者、放出血者,无罪。
Na doso chindato aṅgaṃ, mocentassa ca lohitaṃ.
截断肢体者无犯,放出血液者亦无犯。
§2805
2805.
Aparissāvano maggaṃ, sace gacchati dukkaṭaṃ;
若不询问而行路,恶作;若于路上乞求者,如是不给予,亦恶作。
Yācamānassa vā magge, tathevādadatopi taṃ.
于路途中向乞求者布施,以及于路途中给予者,其(恶作)亦同。
§2806
2806.
Na bhuñje na pive naggo, na khāde na ca sāyaye;
「裸者不应食、不应饮、不应嚼食、不应尝食;不应施与、不应受取,亦不应直行。」
Na dade na ca gaṇheyya, na gaccheyyapi añjasaṃ.
「不应施与、不应受取,亦不应直行。」
§2807
2807.
Vanditabbaṃ na naggena, vandāpetabbameva vā;
「不应由裸者礼敬,亦不应令礼敬;不应作服侍,亦不应令裸者作服侍。」
Parikammaṃ na kātabbaṃ, na naggena ca kāraye.
「不应作服侍,亦不应令裸者作服侍。」
§2808
2808.
Parikamme paṭicchādī, tisso jantāgharādikā;
于预备工作中,遮覆者有三种:产房等。已说衣遮覆者,于一切处皆许可。
Vuttā, vatthapaṭicchādī, sabbattha pana vaṭṭati.
(上述规定)已说明,遮覆身体之衣物等,然于一切处皆得行之。
§2809
2809.
Yattha katthaci peḷāyaṃ, bhuñjituṃ na ca vaṭṭati;
于任何处所之床榻上,不许可食用;于一侧食用者,于一钵中有恶作。
Ekato bhuñjato hoti, dukkaṭaṃ ekabhājane.
共同受食者,于同一器皿中(受食),犯恶作。
§2810
2810.
Ekapāvuraṇā eka-ttharaṇā vā nipajjare;
若以一覆盖物或一敷具而卧,
Ekamañcepi vā tesaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
或彼等共一床,则有恶作罪。
§2811
2811.
Na nisīdeyya saṅghāṭi-pallatthikamupāgato;
不应着桑喀帝而结跏趺坐,
Kiñci kīḷaṃ na kīḷeyya, palitaṃ na ca gāhaye.
不应作任何戏笑,不应令人捉白发。
§2812
2812.
Bhamukāya nalāṭe vā, dāṭhikāyapi uggataṃ;
生于眉间、额上,或生于齿间者,如是之白发及其他,令人拔除亦许可。
Tādisaṃ palitaṃ caññaṃ, gāhāpetumpi vaṭṭati.
命人取取那样的白发及其他(异色发),亦得行之。
§2813
2813.
Agilāno sace bhikkhu, chattaṃ dhāreyya dukkaṭaṃ;
若比库无病而持伞,为恶作;然为守护自己之衣等,则许可。
Attano cīvarādīnaṃ, guttatthaṃ pana vaṭṭati.
然为护卫自己衣物等之目的,则得行之。
§2814
2814.
二八一四。
Hatthisoṇḍaṃ catukkaṇṇaṃ, vasanaṃ macchavāḷakaṃ;
象鼻形、四角形、衣服、鱼尾形;
Velliyaṃ tālavaṇṭañca, nivāsentassa dukkaṭaṃ.
圆形、棕榈叶形,穿着者恶作。
§2815
2815.
二八一五。
Gahipārupanaṃ vāpi, pārupantassa dukkaṭaṃ;
或者居士式披覆,披覆者恶作;
Nivāsane pārupane, parimaṇḍalatā matā.
下衣与上衣,圆满性被认为。
§2816
2816.
二八一六。
Lokāyataṃ na vāceyya, na ca taṃ pariyāpuṇe;
不应教授顺世论,亦不应学习彼;
Na tiracchānavijjā vā, vācetabbāva bhikkhunā.
畜生明亦不应教,比库不应教授。
§2817
2817.
二八一七。
Na ca vaṭṭati dhāretuṃ, sabbā cāmaribījanī;
不允许持有一切阿玛利种子;
Na cālimpeyya dāyaṃ vā, na ca lañje mukhampi ca.
不应涂抹继承物,亦不应涂抹脸于唾液中。
§2818
2818.
二八一八。
Na vahe ubhatokājaṃ, vaṭṭatantarakājakaṃ;
非车辆两端所生者,非圆轮之间所生者;
Sīsakkhandhakaṭolamba-bhāre doso na vijjati.
头颅、肩胛、膝盖、重担,此等无过失。
§2819
2819.
二八一九。
Aṭṭhaṅgulādikaṃ bhikkhu, pacchimaṃ caturaṅgulā;
比库若用八指长等,最后四指长;
Khādato dantakaṭṭhañca, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
嚼齿木者,有恶作罪。
§2820
2820.
Rukkhaṃ nevābhirūheyya, kicce satipi porisaṃ;
不应攀登树木,即使有男子之事;于危难时,随意攀登则许可。
Āpadāsu yathākāmaṃ, vaṭṭatevābhirūhituṃ.
于危难之时,随意登乘,亦得行之。
§2821
2821.
不应食蒜,若非病者;佛语不应令人攀附,然则另当别论。
Lasuṇaṃ na ca khādeyya, sace nākallako siyā;
「大蒜不得食」者,除非有病缘方可;
Nāropetabbakaṃ buddha-vacanaṃ aññathā pana.
佛语不得擅自更改,另作异说。
§2822
2822.
Khipitena ca vattabbaṃ, ‘‘jīvā’’ti, gihinā puna;
以「愿活」一词应对被投掷者;在家人再以「愿汝等活」;以「愿汝活」所说者,「愿长久活」是允许的。
‘‘Jīvathā’’ti ca vuttena, ‘‘ciraṃ jīvā’’ti vaṭṭati.
「愿汝等活」以此所说者,「愿长久活」是允许的。
§2823
2823.
Sāmaṇeraṃ gahaṭṭhaṃ vā, ākoṭentassa dukkaṭaṃ;
对沙玛内拉或在家人,击打者为恶作;在花散布的卧具上,不允许卧躺。
Sayane pupphasaṃkiṇṇe, na vaṭṭati nipajjituṃ.
在花散布的卧具上,不允许卧躺。
§2824
2824.
Khurabhaṇḍaṃ na gaṇheyya, sace nhāpitapubbako;
「不应取剃刀器具,若曾为理发师者;不应持热水器,一切外道发相者。」
Na ca dhāraṇiyā uṇhī, sabbā bāhiralomikā.
「不应持热水器,一切外道发相者。」
§2825
2825.
Aṅgarāgaṃ karontassa, dukkaṭaṃ samudīritaṃ;
「作炭涂身者,恶作已说出;不系腰带者,及入村落者。」
Akāyabandhanassāpi, gāmaṃ pavisatopi ca.
「不系腰带者,及入村落者。」
§2826
2826.
Lohajaṃ dārujaṃ sabbaṃ, kappiyaṃ mattikāmayaṃ;
铁制者、木制者,一切陶土制者皆为如法;
Vinā satthañca pattañca, katakaṃ kumbhakārikaṃ.
除刀与钵外,陶工所作之器皿亦然。
Khuddakavatthukkhandhakakathā. · 小事篇集注释。
Senāsanakkhandhakakathā住所篇集注释
§2827
2827.
Āsandiko atikkanta-pamāṇopi ca vaṭṭati;
有靠背者,即使超过量度亦为允许;
Tathā pañcaṅgapīṭhampi, sattaṅgampi ca vaṭṭati.
同样,五支座具亦允许,七支者亦允许。
§2828
2828.
二八二八。
Tūlonaddhā ghareyeva, mañcapīṭhā nisīdituṃ;
棉絮敷具在家中,床榻座椅以坐卧;
Sīsapādūpadhānañca, agilānassa vaṭṭati.
头枕足枕作依靠,无病者亦许使用。
§2829
2829.
二八二九。
Santharitvā gilānassa, upadhānāni tattha ca;
为病者铺设敷具,并置枕垫于其处;
Paccattharaṇakaṃ datvā, nipajjantassa vaṭṭati.
给予覆盖布之后,卧躺之时许使用。
§2830
2830.
Tiriyaṃ muṭṭhiratanaṃ, hoti bimbohanaṃ mitaṃ;
横向一握宝量,是宾波哈那的度量;长度则一倍半,或二肘,在库伦迪亚中。
Dīghato ca diyaḍḍhaṃ vā, dvihatthanti kurundiyaṃ.
「纵向量取一肘半」,此乃《古论》所说「二肘」之义。
§2831
2831.
Pūritā coḷapaṇṇuṇṇa-tiṇavākehi pañcahi;
以布片、叶、羊毛、草、树皮这五种充填;五个皮囊被说为,棉花的计算终结。
Bhisiyo bhāsitā pañca, tūlānaṃ gaṇanāvasā.
座垫共说有五种,乃依绒毛之数量而分类。
§2832
2832.
二八三二。
Bhisitūlāni pañceva, tathā tūlāni tīṇipi;
五种枕垫与三种棉,
Lomāni migapakkhīnaṃ, gabbhā bimbohanassime.
兽毛与鸟毛,胎毛、宾波花、哈那花。
§2833
2833.
二八三三。
Manussalomaṃ lomesu, pupphesu bakulādikaṃ;
人毛在毛类中,巴枯喇等花在花类中;
Suddhaṃ tamālapattañca, paṇṇesu na ca vaṭṭati.
纯净的多摩喇叶在叶类中,皆不允许。
§2834
2834.
Uṇṇādikaṃ pañcavidhañca tūlaṃ;
羊毛等五种棉,
Mahesinā yaṃ bhisiyaṃ pavuttaṃ;
大仙所说的毛毯,
Masūrake taṃ pana vaṭṭatīti;
然而在扁豆色中是允许的,
Kurundiyaṃ aṭṭhakathāya vuttaṃ.
在《咖伦地亚》注疏中如是说。
§2835
2835.
Yadetaṃ tividhaṃ tūlaṃ, bhisiyaṃ taṃ akappiyaṃ;
凡此三种棉,于枕中皆不许;
Missaṃ tamālapattaṃ tu, sabbattha pana vaṭṭati.
混合者与多罗叶,于一切处则允许。
§2836
2836.
二八三六。
Rūpaṃ tu purisitthīnaṃ, tiracchānagatassa vā;
若男子、女人之形,或畜生道者之形;
Kārentassa karoto vā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
令作者或自作者,皆有恶作罪。
§2837
2837.
二八三七。
Jātakaṃ pana vatthuṃ vā, kārāpetuṃ parehi vā;
本生图或故事,或令他人作;
Mālākammaṃ latākammaṃ, sayaṃ kātumpi vaṭṭati.
花鬘工作与藤蔓工作,自己作亦可。
§2838
2838.
Samānāsaniko nāma, dvīhi vassehi yo pana;
同座者,即以二瓦萨;
Vuḍḍho vā daharo vāpi, vassenekena vā pana.
或长老或年少,或以一瓦萨。
§2839
2839.
Samānavasse vattabbaṃ, kiñca nāmidha vijjati;
「应对同瓦萨者行」,此中有何名?
Sattavassativassehi, pañcavasso nisīdati.
七瓦萨与十瓦萨者,五瓦萨者应坐。
§2840
2840.
Heṭṭhā dīghāsanaṃ tiṇṇaṃ, yaṃ pahoti nisīdituṃ;
下方三者之长座,凡能坐者;
Ekamañcepi pīṭhe vā, dve nisīdanti vaṭṭati.
即使一床或一椅,二人坐亦允许。
§2841
2841.
Ubhatobyañjanaṃ itthiṃ, ṭhapetvā paṇḍakaṃ pana;
除般哒咖外,两性人与女人,
Dīghāsane anuññātaṃ, sabbehipi nisīdituṃ.
于长座上,一切人皆许坐。
§2842
2842.
Purimiko pacchimiko, tathevantaramuttako;
前行者、后行者,以及中间解脱者,
Tayo senāsanaggāhā, sambuddhena pakāsitā.
三种住所取得者,由正自觉者所宣说。
§2843
2843.
Pubbāruṇā pāṭipadassa yāva;
从前晨至布萨日,
Punāruṇo bhijjati neva tāva;
直到次晨未破晓前,
Idañhi senāsanagāhakassa;
此为住所取得者之,
Khettanti vassūpagame vadanti.
界域,于雨安居入时说。
§2844
2844.
Pātova gāhite añño, bhikkhu senāsane pana;
清晨取得之住所,另一比库于其中,
Sace yācati āgantvā, vattabbo gāhitanti so.
若来请求,应告知『已被取』。
§2845
2845.
Saṅghikaṃ apaloketvā, gahitaṃ vassavāsikaṃ;
未求听僧团而取得的瓦萨住处物,即使在瓦萨期间离去,若回来则得其所生之物。
Antovassepi vibbhanto, labhate tatrajaṃ sace.
即便在雨安居期间内舍戒离去者,若符合条件,仍得获该处所生之利益。
§2846
2846.
Vuṭṭhavasso sace bhikkhu, kiñci āvāsihatthato;
若比库已出瓦萨,从住处主人手中得任何物,
Gahetvā kappiyaṃ bhaṇḍaṃ, datvā tassattano pana.
取得净物后,再从自己处给予。
§2847
2847.
‘‘Asukasmiṃ kule mayhaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ;
「在某家族,我的瓦萨衣已被取得,你去取来」,如是说后,他前往他方。
Gāhitaṃ gaṇha’’iccevaṃ, vatvā gacchati so disaṃ.
彼说道:「已受领者,汝自取去。」说毕便往他方而去。
§2848
2848.
若在所去之处出离,则不得。
Uppabbajati ce tattha, gataṭṭhāne, na labbhati;
若在彼处还俗,于所往之处,则不得(重新出家);
Gahetuṃ tassa sampattaṃ, saṅghikaṃyeva taṃ siyā.
若取得彼之所得,彼应成为僧团之物。
§2849
2849.
二八四九。
Manusse sammukhā tattha, paṭicchāpeti ce pana;
然而,若于彼处当面令人受取,
Sabbaṃ labhati sampattaṃ, vassāvāsikacīvaraṃ.
则获得一切所得,即瓦萨住衣。
§2850
2850.
二八五〇。
Ārāmo ca vihāro ca, vatthūni duvidhassapi;
园与精舍,以及二种之地基,
Bhisi bimbohanaṃ mañca-pīṭhanti tatiyaṃ pana.
垫褥、枕头、床榻、椅凳,此为第三。
§2851
2851.
Lohakumbhī kaṭāhañca, bhāṇako lohavārako;
铜锅、铜釜、铜瓶、铜水器;刀、斧、锄、斧头及钉锤。
Vāsi pharasu kuddālo, kuṭhārī ca nikhādanaṃ.
斧头、锛子、锄头,以及凿子;
§2852
2852.
Valli veḷu tiṇaṃ paṇṇaṃ, muñjapabbajameva ca;
藤、竹、草、叶,以及蒙加草与芦苇。
Mattikā dārubhaṇḍañca, pañcamaṃ tu yathāha ca.
泥土、木材与物品,第五如其所说。
§2853
2853.
二八五三。
‘‘Dvīhi saṅgahitāni dve, tatiyaṃ catusaṅgahaṃ;
二者以二摄,第三以四摄;第四九部分,第五知为八分。
Catutthaṃ navakoṭṭhāsaṃ, pañcamaṃ aṭṭhadhā mataṃ.
二八五四。
§2854
2854.
如是以五聚,五无垢眼者;
Iti pañcahi rāsīhi, pañcanimmalalocano;
如是以五聚,五无垢眼者;
Pañcavīsavidhaṃ nātho, garubhaṇḍaṃ pakāsayi’’.
「大师开示了二十五种重物。」
§2855
2855.
Idañhi pana saṅghassa, santakaṃ garubhaṇḍakaṃ;
此乃僧团现存之重物;
Vissajjento vibhājento, bhikkhu thullaccayaṃ phuse.
若比库分配、分发之,则犯土喇吒亚。
§2856
2856.
Bhikkhunā garubhaṇḍaṃ tu, saṅghena hi gaṇena vā;
比库之重物,应由僧团或众团;
Vissajjitamavissaṭṭhaṃ, vibhattamavibhājitaṃ.
已施与者为未舍弃,已分配者为未分别。
§2857
2857.
Purimesu hi tīsvettha, na catthāgarubhaṇḍakaṃ;
于前三者中,此处不属第四重物品;铜锅、铜釜,以及铜器皿。
Lohakumbhī kaṭāho ca, lohabhāṇakameva ca.
铁锅、铁鼎,以及铁制食器;
§2858
2858.
Tividhaṃ khuddakaṃ vāpi, garubhaṇḍakamevidaṃ;
三种小物品,或此重物品;
Pādagaṇhanako loha-vārako bhājiyo mato.
足数器、铁锅、应分者,被认为。
§2859
2859.
二八五九。
Uddhaṃ pana tato loha-vārako garubhaṇḍakaṃ;
然而从此以上,铁锅为重物;
Bhiṅkārādīni sabbāni, garubhaṇḍāni honti hi.
瓶等一切,确实皆为重物。
§2860
2860.
二八六〇。
Bhājetabbo ayopatto;
铁钵应被分配;
Tambāyothālakāpi ca;
铜制的水壶亦然;
Dhūmanettādikaṃ neva;
烟管等诸物,实不
Bhājetabbanti dīpitaṃ.
应受用,如是已显示。
§2861
2861.
Attanā paṭiladdhaṃ taṃ, lohabhaṇḍaṃ tu kiñcipi;
凡自己所获得的,任何铜制器具;
Na puggalikabhogena, bhuñjitabbañhi bhikkhunā.
比库不应以私人所有物而受用。
§2862
2862.
Kaṃsavaṭṭakalohānaṃ, bhājanānipi sabbaso;
青铜器、铜器、铁器,以及一切容器;不得以个人所有物,用于受用。
Na puggalikabhogena, vaṭṭanti paribhuñjituṃ.
不得以私人所有之方式受用;
§2863
2863.
Tipubhaṇḍepi eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā;
对于三宝物品,亦应以此方式,由辨别者了知;对于僧团所有物,或在家众所有物中,皆无过失。
Na doso saṅghike atthi, gihīnaṃ santakesu vā.
于僧团所有物中无过失,于在家人所有物中亦然;
§2864
2864.
二八六四。
Khīrapāsāṇasambhūtaṃ, garukaṃ taṭṭakādikaṃ;
由乳石所生者、重者、铜盘等;
Pādagaṇhanato uddhaṃ, ghaṭako garubhaṇḍako.
从足握持以上者,瓶匠之重物。
§2865
2865.
二八六五。
Siṅgisajjhumayaṃ hāra-kūṭajaṃ phalikubbhavaṃ;
由角、象牙所成者、项链、假宝、水晶所生者;
Bhājanāni na vaṭṭanti, gihīnaṃ santakānipi.
诸容器不适合,即使是在家众所有者亦然。
§2866
2866.
二八六六。
Vāsi bhājaniyā khuddā, garubhaṇḍaṃ mahattarī;
斧是可分割之小物,大者为重物;医师之斧亦然,乃至刺络刀亦是。
Tathā pharasu vejjānaṃ, sirāvedhanakampi ca.
同样,外科医生所用之斧形器具,以及放血针(刺络针)亦然。
§2867
2867.
二八六七。
Kuṭhāri vāsi kuddālo, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ;
斧、凿、锄是重物,掘具亦然;山峰亦以此同理而取,如是已说明。
Sikharampi ca teneva, gahitanti pakāsitaṃ.
『连同其顶端,亦以此而取得』,此义已被阐明。
§2868
2868.
二八六八。
Caturassamukhaṃ doṇi-mukhaṃ vaṅkampi tattha ca;
四角口、斗口、弯曲口,以及那里的;
Sadaṇḍaṃ khuddakaṃ sabbaṃ, garubhaṇḍaṃ nikhādanaṃ.
有柄的、小的、一切,重物品、埋藏物。
§2869
2869.
二八六九。
Muṭṭhikamadhikaraṇī , saṇḍāso vā tulādikaṃ;
拳量器、钳子或秤等;
Kiñci saṅghassa dinnaṃ ce, taṃ sabbaṃ garubhaṇḍakaṃ.
若任何施与僧团者,彼一切皆重物品。
§2870
2870.
二八七〇。
Nhāpitassa ca saṇḍāso, kattarī ca mahattarī;
理发师的钳子与大剪刀,
Mahāpipphalakaṃ tunna-kārānaṃ garubhaṇḍakaṃ.
大毕钵罗果是毛织工的重物品。
§2871
2871.
二八七一。
Valli saṅghassa dinnā vā, tatthajātāpi rakkhitā;
藤蔓施予僧团,或生于彼处而受保护者,
Aḍḍhabāhuppamāṇāpi, garu vettalatādikā.
乃至半臂长量的藤条类等亦为重物。
§2872
2872.
二八七二。
Suttavākādinibbattā, rajjukā yottakāni vā;
由经线等所生之绳索或绳带,于施与僧团之时,则成为重物。
Saṅghassa dinnakāle tu, gacchanti garubhaṇḍataṃ.
然而,在布施给僧团之时,则归入重物之列。
§2873
2873.
二八七三。
Nāḷikerassa hīre vā, vāke vā pana kenaci;
于椰子之纤维或树皮,或以任何物,
Vaṭṭetvā hi katā eka-vaṭṭāpi garubhaṇḍakaṃ.
卷绕而作成之一卷,亦为重物。
§2874
2874.
二八七四。
Veḷu saṅghassa dinno vā, rakkhito tatthajātako;
竹若施与僧团,或守护于彼处所生者;八指长、针杖量者,应为重物。
Aṭṭhaṅgulāyato sūci-daṇḍamatto garuṃ siyā.
长八指、针杆大小者,可成为重物。
§2875
2875.
二八七五。
Chattadaṇḍasalākāyo, daṇḍo kattarayaṭṭhipi;
伞杖、签、剃刀、杖、剪刀、手杖,
Pādagaṇhanakā tela-nāḷī bhājaniyā ime.
足握器、油管、容器,此等为应分配物。
§2876
2876.
Muñjādīsupi yaṃ kiñci, muṭṭhimattaṃ garuṃ siyā;
于蒙迦草等中,任何一握量者,亦为重物;贝叶等中,即使一片,或于彼处所生者,若已施与。
Tālapaṇṇādimekampi, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ.
棕榈叶等,即使只布施一片,或在该处所生长之物,
§2877
2877.
八指量之空白书册,亦为重物;
Aṭṭhaṅgulappamāṇopi, garukaṃ rittapotthako;
黏土、天然土,或五色土,或石灰,亦然。
Mattikā pakatī vāpi, pañcavaṇṇā sudhāpi vā.
泥土之原状,或五种颜色之石灰亦然。
§2878
2878.
二八七八。
Silesādīsu vā kiñci, dinnaṃ vā tatthajātakaṃ;
于石等处,或任何已给予之物,或生于彼处者;然如多罗果大小者,说为重物。
Tālapakkapamāṇaṃ tu, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.
以棕榈果之大小为量,此即被阐明为重物。
§2879
2879.
二八七九。
Valliveḷādikaṃ kiñci, arakkhitamagopitaṃ;
藤篱等任何物,若无守护、无覆藏者;
Garubhaṇḍaṃ na hoteva, gahetabbaṃ yathāsukhaṃ.
非重物,可随意取。
§2880
2880.
Rakkhitaṃ gopitaṃ vāpi, gahetabbaṃ tu gaṇhatā;
「守护者或被守护者,取者应取;」
Samakaṃ atirekaṃ vā, datvā phātikameva vā.
「等量或过量,或给予破损者。」
§2881
2881.
Añjanaṃ haritālañca, tathā hiṅgu manosilā;
「眼药、雌黄,以及阿魏、雄黄;」
Bhājetabbanti viññeyyaṃ, viññunā vinayaññunā.
「应分配,此应被了知,由智者、通晓律者。」
§2882
2882.
二八八二。
Dārubhaṇḍepi yo koci, sūcidaṇḍappamāṇako;
于木器中,任何针杖量者,
Aṭṭhaṅgulāyato dāru-bhaṇḍako garubhaṇḍakaṃ.
八指长之木器,为重器。
§2883
2883.
二八八三。
Mahāaṭṭhakathāyaṃ tu, vibhajitvāva dassitaṃ;
于大注疏中,分别而示,
Āsandikopi sattaṅgo, bhaddapīṭhañca pīṭhikā.
有脚床亦七支,贤座与小座。
§2884
2884.
二八八四。
Pīṭhameḷakapādañca, tathāmaṇḍakavaṭṭakaṃ;
椅座与椅脚,以及圆形坐垫,
Kocchaṃ palālapīṭhañca, dhovane phalakampi ca.
篮筐与草席座,以及洗涤用木板。
§2885
2885.
二八八五。
Bhaṇḍikā muggaro ceva, vatthaghaṭṭanamuggaro;
箱笼与木槌,以及捶打衣布之木槌,
Ambaṇampi ca mañjūsā, nāvā rajanadoṇikā.
以及容器与箱柜,船只与染料槽。
§2886
2886.
Uḷuṅkopi samuggopi, karaṇḍampi kaṭacchupi;
伍隆果、萨木果、咖兰达、咖德朱;
Evamādi tu sabbampi, saṅghikaṃ garubhaṇḍakaṃ.
如是等一切,皆为僧团重物。
§2887
2887.
Sabbaṃ dārumayaṃ geha-sambhāraṃ garukaṃ mataṃ;
一切木制家具用品,被认为是重物;
Bhājiyaṃ kappiyaṃ cammaṃ, akappiyamabhājiyaṃ.
可分配者为净物,皮革不可分配者为非净物。
§2888
2888.
二八八八。
Eḷacammaṃ garuṃ vuttaṃ, tathevodukkhalādikaṃ;
羊皮革被说为重物,同样地,臼等亦然;
Pesakārādibhaṇḍañca, kasibhaṇḍañca saṅghikaṃ.
榨油者等的器具,以及属于僧团的农具。
§2889
2889.
二八八九。
Tathevādhārako patta-pidhānaṃ tālavaṇṭakaṃ;
同样地,钵的底座、钵盖、扇子;
Bījanī pacchi caṅkoṭaṃ, sabbā sammuñjanī garu.
筛子、箕、篮子,一切扫帚皆为重物。
§2890
2890.
Yaṃ kiñci bhūmattharaṇaṃ, yo koci kaṭasārako;
凡任何地敷物,凡任何草席;
Cakkayuttakayānañca, sabbampi garubhaṇḍakaṃ.
以及车轮相应之车乘,一切重物品。
§2891
2891.
Chattañca muṭṭhipaṇṇañca, visāṇaṃtumbabhājanaṃ;
伞与扇,角制容器与葫芦容器;
Upāhanāraṇīdhamma-karaṇādi lahuṃ idaṃ.
鞋、钻火木、作事等,此为轻物。
§2892
2892.
二八九二。
Hatthidanto visāṇañca, yathāgatamatacchitaṃ;
象牙与牙,如其所来未切削者;床脚等任何应切削而未完成者。
Mañcapādādi yaṃ kiñci, bhājanīyamaniṭṭhitaṃ.
二八九三。
§2893
2893.
已完成或已切削之阿魏盒;眼药盒与药签,应切削物与水拭布。
Niṭṭhito tacchito vāpi, vidho hiṅgukaraṇḍako;
『已完工、已刨光者』,谓已制成之木板;『药粉盒』者,乃盛放[Pali: hiṅgu](阿魏香料)之容器也。
Añjanī ca salākāyo, bhājanī udapuñchanī.
『眼药管』与『药棒』,『药器』与『拭水布』也。
§2894
2894.
二八九四。
Sabbaṃ kulālabhaṇḍampi, paribhogārahaṃ pana;
一切陶工器物,若适合受用者;钵、炭、锅,以及烟筒、瓦片。
Pattaṅgārakaṭāhañca, dhūmadānaṃ kapallikā.
二八九五。
§2895
2895.
Thūpikā dīparukkho ca, cayanacchadaniṭṭhakā;
塔、灯树,以及堆积物、覆盖物、砖;凡属僧团所有的一切,皆已阐明为重物。
Saṅghikaṃ pana sabbampi, garubhaṇḍanti dīpitaṃ.
然凡属僧团所有者,一切皆说为重物。
§2896
2896.
Patto kañcanako ceva, thālakaṃ kuṇḍikāpi ca;
金钵、盘、水瓶,
Ghaṭako lohabhaṇḍepi, kuṇḍikāpi ca bhājiyā.
铜罐、铁器、陶瓶。
§2897
2897.
Garunā garubhaṇḍañca, thāvarena ca thāvaraṃ;
以重物换重物,以固定物换固定物,
Saṅghassa parivattetvā, gaṇhituṃ pana vaṭṭati.
转让给僧团后,取用是允许的。
§2898
2898.
Adhotena ca pādena, nakkame sayanāsanaṃ;
以未洗之足,不应登卧坐具;或比库以湿足,或如是着鞋。
Allapādena vā bhikkhu, tatheva saupāhano.
比库以湿脚踩踏,或穿着鞋履踩踏,亦同论。
§2899
2899.
Bhūmiyā niṭṭhubhantassa, parikammakatāya vā;
对于地面吐唾者,或因已作预备故;不见已作预备之墙壁者,恶作。
Parikammakataṃ bhittiṃ, apassentassa dukkaṭaṃ.
对于未曾修缮之墙壁视若无睹者,犯恶作。
§2900
2900.
Parikammakataṃ bhūmiṃ, saṅghikaṃ mañcapīṭhakaṃ;
已作预备之地,僧团之床座,
Attano santakeneva, pattharitvāna kenaci.
以自己之敷具铺设后,由某人。
§2901
2901.
Nipajjitabbaṃ, sahasā, tassa niddāyato yadi;
应卧,突然,若彼睡眠时;
Sarīrāvayavo koci, mañcaṃ phusati dukkaṭaṃ.
身体之任何部分,触床者,恶作。
§2902
2902.
Lomesu pana lomānaṃ, gaṇanāyeva dukkaṭaṃ;
于诸毛中,仅数毛者,恶作。
Talena hatthapādānaṃ, vaṭṭatakkamituṃ pana.
以手掌、足掌,许量度。
§2903
2903.
Sahassagghanako koci, piṇḍapāto sacīvaro;
某千价值之团食与衣,
Patto avassikaṃ bhikkhuṃ, likhitvā ṭhapitopi ca.
钵与必需品,比库书写后置放亦可。
§2904
2904.
Tādiso piṇḍapātova, saṭṭhivassānamaccaye;
如是之钵食,六十年过后;六十年生起者,觉者施与住立。
Uppanno saṭṭhivassassa, ṭhitikāya dade budho.
智者应将已生满六十年者,施与以作维持(寿命)之用。
§2905
2905.
Uddesabhattaṃ bhuñjitvā, jāto ce sāmaṇerako;
食指定食已,若生为沙玛内拉;后得取彼,依沙玛内拉之律文。
Gahetuṃ labhati taṃ pacchā, sāmaṇerassa pāḷiyā.
(该份额)可于事后取得,依据沙玛内拉之律文。
§2906
2906.
Sampuṇṇavīsavasso yo, sve uddesaṃ labhissati;
满二十岁者,明日将得诵戒;今日彼达上,过去住立期应成。
Ajja so upasampanno, atītā ṭhitikā siyā.
若彼今日受达上,则(昨日之)住期已成过去。
§2907
2907.
Sace pana salākā tu, laddhā bhattaṃ na taṃdine;
然而若得签筹,当日未得食;
Laddhaṃ, punadine tassa, gāhetabbaṃ, na saṃsayo.
次日所得者,应取之,无疑。
§2908
2908.
二九〇八。
Uttaruttaribhaṅgassa, bhattassekacarassa hi;
对于上衣与下衣、食物、单一行者,应作清净住立后,给予签筹。
Visuñhi ṭhitikā katvā, dātabbā tu salākikā.
应将住期单独计算清楚,而后方可分发签筹。
§2909
2909.
二九〇九。
Bhattameva sace laddhaṃ, na panuttaribhaṅgakaṃ;
若仅得食物,而未得上衣与下衣;或得上衣与下衣,而未得食物。
Laddhamuttaribhaṅgaṃ vā, na laddhaṃ bhattameva vā.
或已得上衣份额,或仅得饮食份额而未得上衣。
§2910
2910.
二九一〇。
Yena yena hi yaṃ yaṃ tu, na laddhaṃ, tassa tassa ca;
凡以任何方式未得任何物者,对于彼彼,
Taṃ taṃ punadine cāpi, gāhetabbanti dīpitaṃ.
于次日亦应取彼彼,如是已显示。
§2911
2911.
二九一一。
Saṅghuddesādikaṃ bhattaṃ, idaṃ sattavidhampi ca;
僧团指定食等食,此亦有七种,
Āgantukādibhattañca, catubbidhamudīritaṃ.
以及客比库等食,已说为四种。
§2912
2912.
Vihāravārabhattañca, niccañca kuṭibhattakaṃ;
寺院轮次食与常住小屋食,
Pannarasavidhaṃ bhattaṃ, uddiṭṭhaṃ sabbamevidha.
十五种食已宣说,一切种类皆如是。
§2913
2913.
Pāḷimaṭṭhakathañceva, oloketvā punappunaṃ;
圣典与注疏,再三审察后,
Saṅghike paccaye sammā, vibhajeyya vicakkhaṇo.
对僧团资具,智者应正确分配。
Senāsanakkhandhakakathā. · 住所篇集注释。
Vattakkhandhakakathā行仪篇集注释
§2914
2914.
Āgantukāvāsikapiṇḍacārī-;
于客比库、住处比库、行乞食者;
Senāsanāraññanumodanāsu ;
于卧坐处、阿兰若、随喜;
Vattāni bhatte gamikassa jantā-;
于食物、于行者、于众人;
Ghare tathā vaccakuṭippavese.
于家、于厕所入口,亦有诸义务。
§2915
2915.
Ācariyupajjhāyakasissasaddhi- ;
老师、亲教师、弟子、同住者之诸义务,
Vihārivattānipi sabbasova;
以及住处义务,一切这些义务,
Vattāni vuttāni catuddaseva;
共十四种义务,已被宣说,
Visuddhacittena vināyakena.
由清净心之律师所说。
§2916
2916.
Āgantukena ārāmaṃ, pavisantena bhikkhunā;
客比库进入寺院时,
Chattaṃ panāpanetabbaṃ, muñcitabbā upāhanā.
应除去伞盖,应脱去鞋履。
§2917
2917.
Oguṇṭhanaṃ na kātabbaṃ, sīse cīvarameva vā;
不应覆头,或以衣覆于头上;不应以彼饮用水洗足。
Na hi tena ca dhotabbā, pādā pānīyavārinā.
盖不应以饮用之水洗涤双足。
§2918
2918.
应礼敬并问讯住于寺中的长老比库;
Vanditabbāva pucchitvā, vihāre vuḍḍhabhikkhuno;
应先请问后礼拜,(请问)寺中年长比库。
Kāle senāsanaṃ tena, pucchitabbañca bhikkhunā.
比库应于适时向彼询问住处。
§2919
2919.
Vaccaṭṭhānañca passāva-ṭṭhānaṃ pānīyameva ca;
大便处、小便处、饮用水、可食用物、僧团甘马、行乞处等。
Paribhojanīyaṃ saṅgha-katikaṃ gocarādikaṃ.
应受用之物,乃僧团所议定者,如施食区等。
§2920
2920.
见到年长来访者时,即使是住处比库,
Vuḍḍhamāgantukaṃ disvā, bhikkhunāvāsikenapi;
见到年长的来访者,即便是比库尼住处的居住者,亦应如此。
Pattaṃ paṭiggahetabbaṃ, paccuggantvāna cīvaraṃ.
应接受钵,应前往迎接并接受衣。
§2921
2921.
Āsanaṃ paññapetabbaṃ, tassa pādodakampi ca;
应设座,亦应为彼设洗足水;
Upanikkhipitabbañca, pucchitabbañca vārinā.
应放置,亦应以水询问。
§2922
2922.
Vandeyyo paññapetabbaṃ, tassa senāsanampi ca;
应礼敬,应为彼设住处;
Ajjhāvutthamavutthaṃ vā, gocarāgocarampi ca.
已住处与未住处,以及行处与非行处。
§2923
2923.
Vaccaṭṭhānañca passāva-ṭṭhānaṃ sekkhakulāni ca;
大便处与小便处,以及应学诸家;入时与出时之时节,应告知饮水等事。
Pavese nikkhame kālo, vattabbo pāniyādikaṃ.
进入或离开之时机,应予告知,并提供饮水等物。
§2924
2924.
若彼为新学者;
Sace so navako hoti;
若彼为新近受戒者——
Āgatāgantuko yathā;
如来者与去者,
Nisinneneva tenassa;
彼坐着时,
Sabbamāvāsibhikkhunā.
一切住处比库应如是。
§2925
2925.
‘‘Atra pattaṃ ṭhapehīti, nisīdāhīdamāsanaṃ’’;
「于此处置钵」,「坐此座」,
Iccevaṃ pana vattabbaṃ, deyyaṃ senāsanampi ca.
应如是说,亦应给予住处。
§2926
2926.
Dārumattikabhaṇḍāni, gantukāmena bhikkhunā;
欲往他处的比库,应将木器、陶器等物品
Gantabbaṃ paṭisāmetvā, thaketvāvasathampi ca.
修补应修补之处,覆盖住所亦应覆盖。
§2927
2927.
Āpucchitvāpi gantabbaṃ, bhikkhunā sayanāsanaṃ;
比库应询问后方可离去,关于卧坐具之事;
Pucchitabbe asantepi, gopetvā vāpi sādhukaṃ.
即使无可询问之人,亦应善加守护后离去。
§2928
2928.
Sahasā pavise nāpi, sahasā na ca nikkhame;
不应突然进入,也不应突然离去;不应站得太远,也不应站得太近,行乞食者应如是站立。
Nātidūre naccāsanne, ṭhātabbaṃ piṇḍacārinā.
托钵行乞者,站立之处不可太远,亦不可太近。
§2929
2929.
Vāmahatthena saṅghāṭiṃ, uccāretvātha bhājanaṃ;
以左手托起桑喀帝,然后托起钵;
Dakkhiṇena paṇāmetvā, bhikkhaṃ gaṇheyya paṇḍito.
以右手伸出,智者应受取施食。
§2930
2930.
Sūpaṃ vā dātukāmāti, sallakkheyya muhuttakaṃ;
「欲施汤者,应观察片刻;比库应观察其间,不应观施食者之面。」
Olokeyyantarā bhikkhu, na bhikkhādāyikāmukhaṃ.
比库行进途中应观望四方,而不应凝视施食者的面孔。
§2931
2931.
Pānīyādi panāneyyaṃ, bhikkhunāraññakenapi;
「饮水等不应携带者,即使是住阿兰若之比库;星宿与彼之结合,以及方位亦应知。」
Nakkhattaṃ tena yogo ca, jānitabbā disāpi ca.
星宿与其相应之法,以及方位,皆应知晓。
§2932
2932.
Vaccapassāvatitthāni, bhavanti paṭipāṭiyā;
大便、小便、水之处所,依次第而有;
Karontassa yathāvuḍḍhaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
作者依长幼次第,有恶作罪。
§2933
2933.
Sahasā ubbhajitvā vā, na ca vaccakuṭiṃ vise;
或突然冲入,不应入厕所;
Ukkāsitvā bahi ṭhatvā, pavise saṇikaṃ pana.
咳嗽后站在外面,然后缓慢进入。
§2934
2934.
Vaccaṃ na nitthunantena, kātabbaṃ pana bhikkhunā;
比库不应吐出粪便,而应当做;
Khādato dantakaṭṭhaṃ vā, karoto hoti dukkaṭaṃ.
若咀嚼齿木或做时,则犯恶作。
§2935
2935.
Vaccaṃ pana na kātabbaṃ, bahiddhā vaccadoṇiyā;
然而不应在粪桶外排粪;
Passāvopi na kātabbo, bahi passāvadoṇiyā.
亦不应在尿桶外排尿。
§2936
2936.
Kharena nāvalekheyya, na kaṭṭhaṃ vaccakūpake;
不应以粗物刮船,不应将木投入厕坑;
Chaḍḍeyya na ca pāteyya, kheḷaṃ passāvadoṇiyā.
不应弃掷或投掷,痰唾于尿器中。
§2937
2937.
Pādukāsu ṭhitoyeva, ubbhajeyya vicakkhaṇo;
智者应站立于鞋履上而小便;
Paṭicchādeyya tattheva, ṭhatvā nikkhamane pana.
应于彼处站立遮覆,然于出去时。
§2938
2938.
二九三八。
Nācameyya sace vaccaṃ, katvā yo salile sati;
「若于水中,排便已,不应饮用;」
Tassa dukkaṭamuddiṭṭhaṃ, muninā mohanāsinā.
「对此,牟尼、破痴者,已说恶作。」
§2939
2939.
二九三九。
Sasaddaṃ nācametabbaṃ, katvā capu capūti ca;
「排便已,不应作声而饮用,发出『咖布、咖布』之声;」
Ācamitvā sarāvepi, sesetabbaṃ na tūdakaṃ.
「饮用已,即使在钵中,应留余水,不应倒弃水。」
§2940
2940.
Ūhatampi adhovitvā, nikkhamantassa dukkaṭaṃ;
即使已挖掘地下,出去时亦有恶作;
Uklāpāpi sace honti, sodhetabbaṃ asesato.
若有污泥,应无余清除。
§2941
2941.
Avalekhanakaṭṭhena, pūro ce pīṭharo pana;
若满则以刮除木,或以瓦片;
Chaḍḍeyya kumbhi rittā ce, kumbhiṃ pūreyya vārinā.
若便桶空则应弃,若便桶满则应以水充满。
§2942
2942.
二九四二。
Anajjhiṭṭho hi vuḍḍhena, pātimokkhaṃ na uddise;
未被长老所同意者,不应诵巴帝摩卡;不应说法,不应问问题,不应解答。
Dhammaṃ na ca bhaṇe, pañhaṃ, na puccheyya na vissaje.
不应诵法,不应答问,不应发问,亦不应作答。
§2943
2943.
二九四三。
Āpucchitvā kathentassa, vuḍḍhaṃ vuḍḍhatarāgame;
对于已请问而正在说话的长老,或更长老到来时,
Puna āpucchane kiccaṃ, natthīti paridīpitaṃ.
再次请问之义务不存在,如此已阐明。
§2944
2944.
Vuḍḍhenekavihārasmiṃ, saddhiṃ viharatā pana;
于长老独住处中,与之共住者,不问而诵习,任何时候皆不应作。
Anāpucchā hi sajjhāyo, na kātabbo kadācipi.
于长老独住处中,与之共住者,不问而诵习,任何时候皆不应作。
§2945
2945.
Uddesopi na kātabbo, paripucchāya kā kathā;
诵出亦不应作,何况遍问?
Na ca dhammo kathetabbo, bhikkhunā dhammacakkhunā.
具法眼之比库,不应说法。
§2946
2946.
Na dīpo vijjhāpetabbo, kātabbo vā na ceva so;
不应点灯,亦不应作;不应开窗户门扇,应关闭,不应开启。
Vātapānakavāṭāni, thakeyya vivareyya no.
窗户门扇,应予关闭,不应开启。
§2947
2947.
Caṅkame caṅkamanto ca, vuḍḍhato parivattaye;
于经行处经行时,应从长老处转回;
Tampi cīvarakaṇṇena, kāyena na ca ghaṭṭaye.
亦不应以衣角、以身触碰彼。
§2948
2948.
Purato neva therānaṃ, nhāyeyya na panūpari;
不应在长老们前面沐浴,也不应在上方;
Uttaraṃ otarantānaṃ, dade maggaṃ, na ghaṭṭaye.
对正在下水者,应让路,不应碰撞。
§2949
2949.
Vattaṃ aparipūrento, na sīlaṃ paripūrati;
不圆满行仪者,不能圆满戒;
Asuddhasīlo duppañño, cittekaggaṃ na vindati.
戒不清净、慧劣者,不能获得心一境性。
§2950
2950.
Vikkhittacittonekaggo, saddhammaṃ na ca passati;
心散乱不得一境者,不见正法;
Apassamāno saddhammaṃ, dukkhā na parimuccati.
不见正法者,不从苦解脱。
§2951
2951.
Tasmā hi vattaṃ pūreyya, jinaputto vicakkhaṇo;
是故胜者之子、有慧者,应圆满职责;
Ovādaṃ buddhaseṭṭhassa, katvā nibbānamehiti.
奉行诸佛中最胜者之教诫后,当来此涅槃。
Vattakkhandhakakathā. · 行仪篇集注释。
Bhikkhunikkhandhakakathā比库尼篇集注释
§2952
2952.
二九五二。
Kāyaṃ ūruṃ thanaṃ vāpi, vivaritvāna bhikkhunī;
比库尼不得露出身体、大腿或乳房,
Attano aṅgajātaṃ vā, bhikkhussa na ca dassaye.
亦不得向比库展示自己的肢体。
§2953
2953.
二九五三。
Bhikkhunā saha yaṃ kiñci, sampayojentiyāpi ca;
若与比库一起从事任何事务,
Tato bhāsantiyā bhikkhuṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
由此而对比库说话者,犯恶作。
§2954
2954.
Na ca bhikkhuniyā dīghaṃ, dhāreyya kāyabandhanaṃ;
比库尼不应持长腰带;
Teneva kāyabandhena, thanapaṭṭena vā pana.
以该腰带、或以胸带。
§2955
2955.
Vilīvena ca paṭṭena, cammapaṭṭena vā tathā;
或以缠带、或以皮带、或同样地;
Dussapaṭṭena vā dussa-veṇiyā dussavaṭṭiyā.
或以布带、或以布编带、或以布卷带。
§2956
2956.
Na phāsukā nametabbā, dukkaṭaṃ tu namentiyā;
不应使弯曲肋骨,若使弯曲者,恶作。比库尼不应以骨等摩擦臀部。
Na ghaṃsāpeyya samaṇī, jaghanaṃ aṭṭhikādinā.
比库尼不应以骨节等摩擦〔他人的〕臀部。
§2957
2957.
若使彼女以手、或手肘、或足、或口、或大腿
Hatthaṃ vā hatthakocchaṃ vā, pādaṃ vā mukhamūrukaṃ;
击打者,有恶作罪。
Koṭṭāpeti sace tassā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
若令〔他人〕用力敲打,则彼〔比库尼〕犯恶作罪。
§2958
2958.
Na mukhaṃ limpitabbaṃ tu, na cuṇṇetabbameva ca;
不应涂抹面部,亦不应施粉;以雄黄涂面者,或以胭脂涂面者,皆有罪。
Manosilāya vāpatti, mukhaṃ lañjantiyā siyā.
以雄黄涂抹面部者,亦〔同样〕犯罪。
§2959
2959.
Aṅgarāgo na kātabbo, mukharāgopi vā tathā;
不应作炭黑染,亦不应作面部染色;不应作面部装饰,不应作特殊装饰。
Avaṅgaṃ na ca kātabbaṃ, na kātabbaṃ visesakaṃ.
不应做向下的动作,也不应做特别的标记。
§2960
2960.
Olokanakato rāgā, oloketuṃ na vaṭṭati;
「因观看而生贪欲,不应观看;不应站在可见之处,亦不应使其站立。」
Ṭhātabbaṃ na ca sāloke, sanaccaṃ na ca kāraye.
「不应站在可见之处,亦不应使其站立。」
§2961
2961.
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, gaṇikaṃ vuṭṭhapentiyā;
「牟尼所说之恶作:令妓女起立,」
Suraṃ vā pana maṃsaṃ vā, paṇṇaṃ vā vikkiṇantiyā.
「或者售卖酒、肉、叶。」
§2962
2962.
Vaḍḍhiṃ vāpi vaṇijjaṃ vā, payojetuṃ na vaṭṭati;
不允许从事增殖或贸易;
Tirīṭaṃ kañcukaṃ vāpi, yadi dhāreti dukkaṭaṃ.
若持有横刀或甲胄,则犯恶作。
§2963
2963.
Dāso vā pana dāsī vā, tathā kammakaropi vā;
不应令奴仆或婢女,以及雇工,
Na cevupaṭṭhapetabbo, tiracchānagatopi vā.
亦不应令畜生道众生服侍。
§2964
2964.
Na ca bhikkhuniyā sabba-nīlādiṃ pana cīvaraṃ;
比库尼不应持全青等色之衣;
Dhāretabbaṃ, na dhāreyya, sabbaṃ namatakampi ca.
不应持,亦不应持一切未染色者。
§2965
2965.
Paṭicchannāpaṭicchannaṃ , chinnaṃ vācchinnameva vā;
覆盖或未覆盖,截断或未截断;
Purisabyañjanaṃ sabbaṃ, oloketuṃ na vaṭṭati.
一切男性特征,观看皆不许。
§2966
2966.
二九六六。
Dūratova ca passitvā, bhikkhuṃ bhikkhuniyā pana;
从远处见到比库时,比库尼应当让路,从远处退下。
Maggo tassa padātabbo, okkamitvāna dūrato.
应当给他让出道路。
§2967
2967.
二九六七。
Bhikkhuṃ pana ca passitvā, pattaṃ bhikkhaṃ carantiyā;
行乞食的比库尼见到比库时,
Nīharitvā tamukkujjaṃ, dassetabbaṃ tu bhikkhuno.
应当取出钵,展示给比库看。
§2968
2968.
二九六八。
Saṃvellikañca kātuṃ vā, dhāretuṃ kaṭisuttakaṃ;
为作缠裹,或为持腰带,在时节时,大仙允许给月经来者。
Utukāle anuññātaṃ, utunīnaṃ mahesinā.
在时节时,大仙允许给月经来者。
§2969
2969.
二九六九。
Itthiposayutaṃ yānaṃ, hatthavaṭṭakameva vā;
女人所用之车乘,或象轿,
Pāṭaṅkī ca gilānāya, vaṭṭatevābhirūhituṃ.
以及卧椅,对病者,允许乘坐。
§2970
2970.
Garudhamme ṭhitāyāpi, mānattaṃ tu carantiyā;
即使住于重法中,然而正行僧悦时,应经僧团认可后,给予第二位比库尼。
Sammannitvā padātabbā, dutiyā pana bhikkhunī.
应经僧团认可后给予,第二位比库尼。
§2971
2971.
Yassā pabbajjakāle tu, gabbho vuṭṭhāti itthiyā;
若于出家之时,女人之胎已出生,
Putto yadi ca tassāpi, dātabbā dutiyā tathā.
若彼女亦有儿子,同样应给予第二位比库尼。
§2972
2972.
二九七二。
Mātā labhati pāyetuṃ, bhojetuṃ puttamattano;
母亲得以饮用、得以食用自己儿子的(乳汁);她也得以将(儿子)置于胸前装饰,并得以躺卧。
Maṇḍetumpi ure katvā, setuṃ labhati sā pana.
然而,除了与那第二妻共同躺卧之外;对于其他男子,也应当如是行持。
§2973
2973.
二九七三。
Ṭhapetvā sahaseyyaṃ tu, tasmiṃ dutiyikāya hi;
除了与那第二妻共同躺卧之外;
Purisesu yathāññesu, vattitabbaṃ tatheva ca.
对于其他男子,也应当如是行持。
§2974
2974.
Vibbhameneva sā hoti, yasmā idha abhikkhunī;
仅以离去即成,因此处为比库尼;
Tasmā bhikkhuniyā sikkhā-paccakkhānaṃ na vijjati.
故比库尼之舍学不存在。
§2975
2975.
Vibbhantāya yathā tassā, puna natthūpasampadā;
如彼已离去者,无再达上;
Gatāya titthāyatanaṃ, tathā natthūpasampadā.
已往外道处者,亦无达上。
§2976
2976.
Chedanaṃ nakhakesānaṃ, purisehi ca vandanaṃ;
剪除指甲与头发,以及男子之礼敬;对伤口之处理,亦许可食用。
Vaṇassa parikammampi, sādituṃ pana vaṭṭati.
然而,对伤口进行处理,则是允许的。
§2977
2977.
不应于厕所中,以任何身体排泄;下方开放处、上方遮蔽处,皆许可。
Na vaccakuṭiyā vacco, kātabbo yāya kāyaci;
不应用任何茅厕来大便;
Heṭṭhāpi vivaṭe uddhaṃ, paṭicchannepi vaṭṭati.
在下方开口处、上方,以及有遮蔽处,皆是允许的。
§2978
2978.
Na ca vaṭṭati sabbattha, pallaṅkena nisīdituṃ;
不允许在一切处,以结跏趺坐而坐;对病者半结跏趺坐,是允许的,如是已显示。
Gilānāyaḍḍhapallaṅkaṃ, vaṭṭatīti pakāsitaṃ.
已阐明:对于病人,半跏趺坐是允许的。
§2979
2979.
Na ca bhikkhuniyāraññe, vatthabbaṃ tu kathañcana;
比库尼不应以任何方式,住于阿兰若;
Atitthe naratitthe vā, nhāyituṃ na ca vaṭṭati.
在无渡处或有男子渡处,不允许沐浴。
§2980
2980.
Samaṇī gandhacuṇṇena, yā ca vāsitamattiyā;
女沙门若以香粉,或以香油涂身;
Nhāyeyya paṭisote vā, tassā āpatti dukkaṭaṃ.
或逆流沐浴者,彼女得恶作罪。
§2981
2981.
‘‘Tvaṃyeva paribhuñjā’’ti, paribhogatthamattano;
「汝自受用」,为自己受用之目的;
Dinnaṃ abhutvā aññassa, dentiyā pana dukkaṭaṃ.
所施之物未受用而施与他人者,施与者得恶作罪。
§2982
2982.
Sabbaṃ paṭiggahāpetvā, bhikkhūhi paribhuñjituṃ;
令比库们接受一切后,得以受用;
Asantenupasampanne, bhikkhunīnaṃ tu vaṭṭati.
对于未达上的比库尼们,则是允许的。
Bhikkhunikkhandhakakathā. · 比库尼篇集论。
Iti vinayavinicchaye khandhakakathā niṭṭhitā. · 如是,《律抉择》中篇集论终。
Catubbidhakammakathā四种甘马论
§2983
2983.
Cattārimāni kammāni, apalokanasaññitaṃ;
此四种甘马,称为求听甘马;
Ñatti ñattidutiyañca, kammaṃ ñatticatutthakaṃ.
单白、白二甘马,以及白四甘马。
§2984
2984.
二九八四。
Apalokanakammaṃ tu, pañca ṭhānāni gacchati;
求听甘马行于五处;
Ñattikammaṃ navaṭṭhānaṃ, dutiyaṃ satta gacchati.
单白甘马行于九处,白二甘马行于七处。
§2985
2985.
二九八五。
Tathā ñatticatutthampi, satta ṭhānāni gacchati;
同样,白四甘马亦行于七处;
Nissāraṇañca osāro, bhaṇḍukaṃ brahmadaṇḍako.
驱摈与收摄、拒绝、梵罚。
§2986
2986.
Apalokanakammañhi, kammalakkhaṇapañcamaṃ;
求听甘马者,甘马相第五;驱摈与摄受,应从沙玛内拉说起。
Nissāraṇañca osāraṃ, samaṇuddesato vade.
驱摈与重新接纳,应对沙玛内拉宣说。
§2987
2987.
Bhaṇḍukaṃ pabbajantena, channena brahmadaṇḍakaṃ;
对出家的盘杜咖,对覆藏者行梵罚;对其他如是类的比库,亦应作此。
Aññassapi ca kātabbo, tathārūpassa bhikkhuno.
亦应为其他具备如此情形之比库作之。
§2988
2988.
二九八八。
Sabbo sannipatitvāna, āpucchitvāna sabbaso;
一切僧众集会后,向一切询问后;衣等资具,僧团给予彼者。
Cīvarādiparikkhāraṃ, saṅgho yaṃ deti tassa hi.
二九八九。
§2989
2989.
三次求听后,依比库们的意欲;如是僧团的给予,即是甘马的特相。
Tikkhattuṃ apaloketvā, bhikkhūnaṃ ruciyā pana;
三度求听之后,依比库们的意愿;
Evaṃ saṅghassa dānaṃ tu, hoti taṃ kammalakkhaṇaṃ.
如此,对僧团之布施,即成为具有该甘马特征者。
§2990
2990.
Nissāraṇamathosāro , uposathapavāraṇā;
驱摈与其要义,伍波萨他与自恣;
Sammuti ceva dānañca, paṭiggāho ca sattamo.
认可及布施,受取为第七。
§2991
2991.
Paccukkaḍḍhanatā ceva, aṭṭhamī parikittitā;
撤销性亦然,第八已宣说;
Kammassa lakkhaṇañcāti, nava ṭhānāni ñattiyā.
甘马之相,此为单白之九处。
§2992
2992.
Vinicchaye asampatte, therassāvinayaññuno;
当决断未达成时,对于彼不知律之长老;所说之驱摈,即是彼所谓之驱摈。
Tassa nissāraṇā vuttā, yā sā nissāraṇāti hi.
其驱摈之说,即所谓『驱摈』者是也。
§2993
2993.
对于期望达上者,彼『来』之驱摈;
Upasampadāpekkhassa, āgacchosāraṇāti sā;
依伍波萨他之方式,亦依自恣之方式。
Uposathavasenāpi, pavāraṇavasenapi.
亦依伍波萨他之缘故,亦依自恣之缘故。
§2994
2994.
Ñattiyā ṭhapitattā hi, ñattikammānime duve;
因由单白而设立故,此二者为单白甘马;
‘‘Upasampadāpekkhañhi, anusāseyyaha’’nti ca.
「应教诫求达上者」,以及
§2995
2995.
‘‘Itthannāmamahaṃ bhikkhuṃ, puccheyyaṃ vinaya’’nti ca;
「我应询问名为某某之比库关于律」,以及
Evamādipavattā hi, edisā ñatti sammuti.
如是等进行者,此等单白为约定。
§2996
2996.
Nissaṭṭhacīvarādīnaṃ, dānaṃ ‘‘dāna’’nti vuccati;
舍弃衣等之施与,称为『施与』;
Āpattīnaṃ paṭiggāho, ‘‘paṭiggāho’’ti vuccati.
诸罪之受取,称为『受取』。
§2997
2997.
Paccukkaḍḍhanatā nāma, pavārukkaḍḍhanā matā;
『反拉回』者,谓自恣之拉回;
‘‘Imaṃ uposathaṃ katvā, kāle pavārayāmi’’ti.
『作此伍波萨他后,我将于时节自恣』。
§2998
2998.
Tiṇavatthārake sabba-paṭhamā ñatti cetarā;
草席事中,最初为单白,其余为白二;业之相者,单白有九处。
Kammalakkhaṇametanti, nava ṭhānāni ñattiyā.
『此即甘马之特征』者,单白之处有九。
§2999
2999.
Ñattidutiyakammampi, satta ṭhānāni gacchati;
白二甘马亦行于七处:驱摈、下放、认可、布施。
Nissāraṇamathosāraṃ, sammutiṃ dānameva ca.
驱摈、以及其余事项、世俗许可、施予诸事。
§3000
3000.
Uddhāraṃ desanaṃ kamma-lakkhaṇaṃ pana sattamaṃ;
提起、说示、甘马之相为第七;
Pattanikkujjanādī tu, nissārosāraṇā matā.
钵之覆藏等,驱摈与灭摈被认为。
§3001
3001.
三千零一。
Sammuti nāma sīmādi, sā pañcadasadhā matā;
名为约定者,界等也,彼被认为有十五种;
Dānaṃ kathinavatthassa, dānaṃ matakavāsaso.
咖提那衣物之施与,死者衣之施与。
§3002
3002.
Kathinassantarubbhāro, ‘‘ubbhāro’’ti pavuccati;
咖提那衣的举起,被称为「举起」;对库提地基、对精舍地基的指定。
Desanā kuṭivatthussa, vihārassa ca vatthuno.
关于小屋地基与精舍地基之教示。
§3003
3003.
Tiṇavatthārakamme ca, mohāropanatādisu;
在草席作业中,在覆盖等事中;在此依甘马语的方式,被认为是甘马的特相。
Kammavācāvasenettha, kammalakkhaṇatā matā.
此处以甘马语为准,彼等被认定为甘马之特相。
§3004
3004.
Iti ñattidutiyassa, ime satta pakāsitā;
如是白二甘马,此七种已宣说;白四甘马亦如是,行于七处。
Tathā ñatticatutthampi, satta ṭhānāni gacchati.
同样地,白四甘马亦历经七个阶段。
§3005
3005.
Nissāraṇamathosāraṃ, sammutiṃ dānaniggahaṃ;
驱摈、下降、认可、布施禁止;
Samanubhāsanañceva, sattamaṃ kammalakkhaṇaṃ.
以及劝诫,第七为甘马之相。
§3006
3006.
Sattannaṃ tajjanādīnaṃ, kammānaṃ karaṇaṃ pana;
七种呵责等甘马之施行,驱摈之后的安息,被认为是彼等之复归。
Nissāraṇātha passaddhi, tesaṃ osāraṇā matā.
驱摈之后,再行摄受,此即彼等之摄受,如是认定。
§3007
3007.
Ovādo bhikkhunīnaṃ tu, sammutīti pakāsitā;
对比库尼众之教诫,被阐明为认可。僧悦与别住之给予,被称为『给予』。
Mānattaparivāsānaṃ, dānaṃ ‘‘dāna’’nti vuccati.
授予僧悦与别住,称为『施予』。
§3008
3008.
Puna mūlāpaṭikkasso, ‘‘niggaho’’ti pavuccati;
再者,根本退回原本,被称为『灭摈』;对被举罪者的随顺,八种乃至第三次。
Ukkhittassānuvattikā, aṭṭha yāvatatīyakā.
阿利德与旃德咖离,十一种在此处;对这些应知别住,十一种与僧悦。
§3009
3009.
Ariṭṭho caṇḍakāḷī ca, ekādasa bhavantime;
阿利德与旃德咖离,十一种在此处;
Imesaṃ tu vasā ñeyyā, dasekā samanubhāsanā.
对这些应知别住,十一种与僧悦。
§3010
3010.
Upasampadakammañca, kammamabbhānasaññitaṃ;
达上甘马与称为甘马告白者,此于白四甘马中,为第七种甘马相。
Idaṃ ñatticatutthe tu, sattamaṃ kammalakkhaṇaṃ.
此为白四甘马中,第七种甘马之相。
§3011
3011.
三〇一一。
Apalokanakammañcā-paloketvāva kāraye;
求听甘马者,求听之后即应作;以单白与白二亦可作,不以白四作。
Ñattiyā dutiyenāpi, catutthena na kāraye.
以单白甘马、或白二甘马,不得执行之。
§3012
3012.
Ñattidutiyakammāni, lahukānatthi kānici;
白二甘马诸事中,无有任何轻微者;
Kātabbānapaloketvā, sabbā sammutiyo siyuṃ.
未求听应作之事,一切规定皆不成。
§3013
3013.
Sesāni apaloketvā, kātuṃ pana na vaṭṭati;
其余诸事未求听,作之则为不适当;
Yathāvuttanayeneva, tena teneva kāraye.
应依如前所说法,以彼彼法而作之。
Catubbidhakammakathā. · 四种甘马论。
Kammavipattikathā甘马失坏论
§3014
3014.
Vatthuto ñattito ceva, anussāvanasīmato;
从事、从白、从告知界,
Parisatoti pañceva, kammadosā pakāsitā.
从众,此五种甘马过失已被阐明。
§3015
3015.
Sammukhākaraṇīyaṃ yaṃ, taṃ karoti asammukhā;
应当现前而作之事,若不现前而作,
Kammaṃ vatthuvipannaṃ taṃ, adhammanti pavuccati.
彼甘马为事过失,被称为非法。
§3016
3016.
Asammukhākaraṇīyāni, aṭṭheva ca bhavanti hi;
不现前而作之事,实有八种:
Pattanikkujjanañceva, pattassukkujjanampi ca.
覆钵与解覆钵。
§3017
3017.
Pakāsanīyakammañca , sekkhaummattasammuti;
告白甘马、有学者共许、疯狂者共许;
Avandiyo tathā brahma-daṇḍo dūtūpasampadā.
不礼拜、梵罚、遣使达上。
§3018
3018.
Imānaṭṭha ṭhapetvāna, sesāni pana sabbaso;
除此八种之外,其余一切
Sammukhākaraṇīyāni, kammāni sugatobravi.
诸甘马皆应现前作,善逝如是说。
§3019
3019.
Ñattito pana pañceva, vipajjananayā matā;
从单白起,以五种败坏方式而知,
Na parāmasati vatthuñca, saṅghaṃ puggalameva vā.
不触及事、不触及僧团、亦不触及补特伽罗。
§3020
3020.
Na parāmasati ñattiṃ vā, pacchā ñattiṃ ṭhapeti vā;
不触及单白,或于后舍弃单白;以五因故,诸甘马仅因单白而失坏。
Pañcahetehi kammāni, ñattitova vipajjare.
五种原因使诸甘马,仅因白文而告失败。
§3021
3021.
Anussāvanato pañca, kammadosā pakāsitā;
从告白起,五种甘马过失已被显示:不触及事,或不触及僧团,或不触及补特伽罗。
Na parāmasati vatthuṃ vā, saṅghaṃ puggalameva vā.
未触碰所依事,或僧团、或特定个人。
§3022
3022.
Hāpeti sāvanaṃ vāpi, sāvetasamayepi vā;
或者废止告白,或者在应告白之时,
Evaṃ pana vipajjanti, anussāvanatopi ca.
如是则失败,由于不告白之故。
§3023
3023.
Ekādasahi sīmāhi, sīmato kammadosatā;
以十一种界,由界而有甘马之过失,
Vuttā uposathe tāva, khandhake sabbaso mayā.
我已在伍波萨他篇集中完全说示。
§3024
3024.
Catuvaggena kātabbe, kammappattā anāgatā;
以四众应作之甘马,已达甘马之人已来,而欲未被带来,当面反对。
Chando ca na panānīto, paṭikkosanti sammukhā.
欲求未被带来,且当面提出异议。
§3025
3025.
Evaṃ tivaṅgiko doso, parisāya vasā siyā;
如是三支之过失,可能在僧团权力之下:已来者、已达甘马者,而欲未被带来。
Āgatā kammapattā ca, chando ca na panāgato.
已到场且在甘马效力所及之人,其欲求未被带来。
§3026
3026.
Sammukhā paṭisedhenti, dutiye catuvaggike;
在第二个四人组中,当面禁止,
Āgatā kammapattā ca, chandopi ca samāhaṭo.
已来者与业已至者,以及欲已收集。
§3027
3027.
Paṭikkosova etthatthi, tatiye catuvaggike;
在第三个四人组中,此处唯有拒绝;
Evaṃ pañcādivaggesu, saṅghesu tividhesupi.
如是在五人等组中,在三种僧团中亦然。
§3028
3028.
三〇二八。
Catutthikā siyuṃ dosā, dasa dve parisāvasā;
四种罪可能生起,十二种僧团残留;如是在此有十二种,甘马确实会失败。
Evaṃ dvādasadhā ettha, kammāni hi vipajjare.
如是在此有十二种,甘马确实会失败。
Kammavipattikathā. · 甘马失坏论。
Sedamocanakathā发汗论
Ka.
Soḷasaparivārassa , parivārassa sādarā;
对于十六种随行,对随行者恭敬地;请听我所说的微细问题,隐藏之义。
Suṇātha nipuṇe pañhe, gūḷhatthe bhaṇato mama.
请听我所说的微细问题,隐藏之义。
Kha.
佉(Kha)。
Divāpajjati no rattiṃ, rattiṃyeva ca no divā;
白日犯而非夜间,或唯夜间而非白日;
Kathañca paṭiggaṇhanto, na gaṇhanto kathaṃ pana.
如何受持而不犯,不受持者又如何。
Ga.
Chindantassa siyāpatti, tathevāchindatopi ca;
截断者有罪,不截断者亦同样有罪;
Chādentassa tathāpatti-na chādentassa bhikkhuno.
覆盖者有罪,不覆盖之比库则无罪。
Gha.
伽(Gha)。
Kā cāpatti samāpatti-lābhinoyeva bhikkhuno;
何为比库之罪,何为证得等至?
Asamāpattilābhissa, kā ca nāmassa sā bhave.
对于未得定者,彼于有中,何名为彼?
Ṅa.
Garukaṃ bhaṇato saccaṃ, alikaṃ bhaṇato siyuṃ;
说重之真实,说轻之虚妄,应有;
Lahuṃ saccaṃ bhaṇantassa, musā ca bhaṇato garuṃ.
说轻之真实者,说妄语之重。
Ca.
Pavisanto ca ārāmaṃ, āpajjati na nikkhamaṃ;
入园时,不犯出;
Nikkhamantova āpatti, na ceva pavisaṃ pana;
唯出时犯,然非入时;
Cha.
遮(Cha)。
Samādiyanto asamādiyanto;
受持者与不受持者;
Anādiyantopi ca ādiyanto;
不取者亦为取者;
Dento adentopi siyā sadoso;
施与者与不施与者皆可有过;
Tathā karontopi ca no karonto.
如是作者与不作者亦然。
Ja.
Āpajjati ca dhārento, adhārento tatheva ca;
持者犯,不持者亦犯;
Dvinnaṃ mātā pitā sāva, kathaṃ hoti? Bhaṇāhi me.
二人之母与父同一,如何可能?请为我说。
Jha.
浊送气腭音。
Ubhatobyañjanā itthī, gabbhaṃ gaṇhāti attanā;
两性者既是女人,自己怀孕;又使他人怀孕,因此她既是母亲也是父亲。
Gaṇhāpeti paraṃ gabbhaṃ, tasmā mātāpitā ca sā.
使他人怀孕,因此她既是母亲也是父亲。
Ña.
Gāme vā yadi vāraññe, yaṃ paresaṃ mamāyitaṃ;
无论在村落或在林野,凡是他人所有之物;若不取走它则非盗,如何能成巴拉基咖?
Na harantova taṃ theyyā, kathaṃ pārājiko bhave;
若不取走它则非盗,如何能成巴拉基咖?
Ṭa.
Theyyasaṃvāsako eso, liṅgasaṃvāsathenako;
此人是盗共住者,是盗相共住者;
Parabhaṇḍaṃ agaṇhanto, tena hoti parājito.
不取他人之物者,由此不成巴拉基咖。
Ṭha.
清送气卷舌音。
Nāriṃ rūpavatiṃ bhikkhu, rattacitto asaññato;
比库对美貌女人染心不制,
Methunaṃ tāya katvāpi, na so pārājiko kathaṃ;
即使与彼女行淫,如何不成巴拉基咖?
Ḍa.
Accharāsadisaṃ nāriṃ, supinantena passati;
梦中见到天女般的女人,
Tāya methunasaṃyoge, katepi na bhavissati.
即使与彼行淫交合,亦不成巴拉基咖。
Ḍha.
浊送气卷舌音。
Bahiddhā gehato bhikkhu, itthī gabbhantaraṃ gatā;
比库在屋外,女人进入屋内;
Chiddaṃ gehassa nevatthi, kathaṃ methunato cuto;
屋无孔隙,如何从交媾而堕?
Ṇa.
Antodussakuṭiṭṭhena, mātugāmena methunaṃ;
以站立于布帐内之,女人行交媾;
Santhatādivaseneva, katvā hoti parājito.
仅以敷具等方式,行已即成巴拉基咖。
Ta.
Sutte ca vinayeyeva, khandhake sānulomike;
于经与律中,于篇集及其顺从法;
Sabbattha nipuṇā dhīrā, ime pañhe bhaṇanti te.
「诸智者于一切处皆精通,彼等宣说此等问题。」
Tha.
(承上文)。
Khandhake parivāre ca, vinaye sānulomike;
「于篇集、附随篇,以及律与其顺律中;」
Ādaro karaṇīyova, paṭubhāvaṃ panicchitā.
「应当恭敬作为,欲求精通者。」
Sedamocanakathā. · 发汗论。
Pakiṇṇakavinicchayakathā杂项抉择论
§3029
3029.
三零二九。
Chattaṃ paṇṇamayaṃ kiñci, bahi anto ca sabbaso;
「某些叶制之伞,外内及一切处;」
Pañcavaṇṇena suttena, sibbituṃ na ca vaṭṭati.
不允许用五色线缝制。
§3030
3030.
Chindituṃ aḍḍhacandaṃ vā, paṇṇe makaradantakaṃ;
不允许裁剪半月形,或叶片上的摩咖拉牙饰;不允许有壶形或蛇形;不允许在伞柄上刻画。
Ghaṭakaṃ vāḷarūpaṃ vā, lekhā daṇḍe na vaṭṭati.
(器盖上的)小壶形或猛兽形,以及刻于柄杖上的图纹,皆不得为之。
§3031
3031.
Sibbituṃ ekavaṇṇena, chattaṃ suttena vaṭṭati;
允许用单色线缝制伞。
Thiratthaṃ, pañcavaṇṇānaṃ, pañjaraṃ vā vinandhituṃ.
为了三股线,或为了五色线,或为了编织笼子。
§3032
3032.
Ghaṭakaṃ vāḷarūpaṃ vā, lekhā vā pana kevalā;
或为了壶形,或为了钩形,或仅为了线条;或破开后,或磨擦后,持用是允许的。
Bhinditvā vāpi ghaṃsitvā, dhāretuṃ pana vaṭṭati.
(若已有此等纹饰,)将其击破或磨去之后,方可持用。
§3033
3033.
Ahichattakasaṇṭhānaṃ, daṇḍabundamhi vaṭṭati;
蛇伞形状,在杖头上是允许的;
Ukkiritvā katā lekhā, bandhanatthāya vaṭṭati.
「刻划而作之线,适于系缚。」
§3034
3034.
Nānāvaṇṇehi suttehi, maṇḍanatthāya cīvaraṃ;
「以种种色之线,为庄严衣;平整地缝合百足虫等,不适宜。」
Samaṃ satapadādīnaṃ, sibbituṃ na ca vaṭṭati.
同样,缝制百足虫形等(图案花纹),亦不得为之。
§3035
3035.
Pattassa pariyante vā, tathā pattamukhepi vā;
「于钵之边缘,或于钵口,」
Veṇiṃ saṅkhalikaṃ vāpi, karoto hoti dukkaṭaṃ.
编辫、制链,或者制作,皆为恶作。
§3036
3036.
Paṭṭampi gaṇṭhipāsānaṃ, aṭṭhakoṇādikaṃvidhiṃ;
又制作布带、结绳、绳索,八角等种种形式;
Tatthagghiyagadārūpaṃ, muggarādiṃ karonti ca.
于此制作刀剑形状,以及锤等。
§3037
3037.
Tattha kakkaṭakakkhīni, uṭṭhāpenti na vaṭṭati;
于此,竖立蟹钳,不允许。
Suttā ca piḷakā tattha, duviññeyyāva dīpitā.
此中,『缝线』与『补缀』二者,已被阐明为难以理解之义。
§3038
3038.
Catukoṇāva vaṭṭanti, gaṇṭhipāsakapaṭṭakā;
『四角』者,转为结缀、带缀、布缀;于衣之角隅处,应以线缝之。
Kaṇṇakoṇesu suttāni, ratte chindeyya cīvare.
于衣之角隅处,应以线缝之。
§3039
3039.
Sūcikammavikāraṃ vā, aññaṃ vā pana kiñcipi;
『针作之变异』者,或其他任何事物;
Cīvare bhikkhunā kātuṃ, kārāpetuṃ na vaṭṭati.
比库不允许自己制作衣,也不允许令他人制作。
§3040
3040.
三零四零。
Yo ca pakkhipati bhikkhu cīvaraṃ;
若比库将衣投入
Kañjipiṭṭhakhaliallikādisu;
米粥、面糊、碱水、泥浆等中,
Vaṇṇamaṭṭhamabhipatthayaṃ paraṃ;
为他人期望获得色泽,
Tassa natthi pana mutti dukkaṭā.
则彼无免于恶作之解脱。
§3041
3041.
Sūcihatthamalādīnaṃ , karaṇe cīvarassa ca;
针筒、污垢等,为制作衣时;以及污秽时,为洗涤则允许。
Tathā kiliṭṭhakāle ca, dhovanatthaṃ tu vaṭṭati.
针筒、污垢等,为制作衣时;以及污秽时,为洗涤则允许。
§3042
3042.
Rajane pana gandhaṃ vā, telaṃ vā lākhameva vā;
然而在染色时,或香、或油、或紫胶;
Kiñci pakkhipituṃ tattha, bhikkhuno na ca vaṭṭati.
任何投入于其中,对比库不允许。
§3043
3043.
Saṅkhena maṇinā vāpi, aññenapi ca kenaci;
不应以螺贝、宝珠,或以任何其他物,摩擦衣;亦不应在槽中搓揉。
Cīvaraṃ na ca ghaṭṭeyya, ghaṃsitabbaṃ na doṇiyā.
将衣置于槽中后,不应以拳击打;但以手掌拍打染色之物,则是允许的。
§3044
3044.
Cīvaraṃ doṇiyaṃ katvā, nāpi ghaṭṭeyya muṭṭhinā;
将衣置于槽中后,不应以拳击打;但以手掌拍打染色之物,则是允许的。
Rattaṃ paharituṃ kiñci, hattheheva ca vaṭṭati.
将衣置于槽中后,不应以拳击打;但以手掌拍打染色之物,则是允许的。
§3045
3045.
三〇四五。
Gaṇṭhike pana lekhā vā, piḷakā vā na vaṭṭati;
于结节处,无论是刻线或疮疱,皆不允许;或因点滴之变形,或因边缘之破损。
Kappabinduvikāro vā, pāḷikaṇṇikabhedato.
三〇四六。
§3046
3046.
于盘钵与钵,无论外部或内部;以边缘所作之刻线,任何皆不允许。
Thālakassa ca pattassa, bahi antopi vā pana;
至于碗盘的外侧与内侧,
Āraggena katā lekhā, na ca vaṭṭati kācipi.
以针尖所刻划的任何纹线,皆不得为之。
§3047
3047.
三〇四七。
Āropetvā bhamaṃ pattaṃ, majjitvā ce pacanti ca;
若将钵置于火上旋转,浸染后又煮之;『我等将使之成宝石色』,如是作不允许。
‘‘Maṇivaṇṇaṃ karissāma’’, iti kātuṃ na vaṭṭati.
『当做成宝石色』,如此意图而制作,则不如法。
§3048
3048.
三〇四八。
Pattamaṇḍalake kiñci, bhittikammaṃ na vaṭṭati;
于钵圆圈上作任何壁画不允许;于其上作鳄齿纹,于此无过失。
Na doso koci tatthassa, kātuṃ makaradantakaṃ.
于此制作鳄鱼齿纹,并无任何过失。
§3049
3049.
Na dhammakaraṇacchatte, lekhā kācipi vaṭṭati;
于法事伞盖上,任何书写皆不许;
Kucchiyaṃ vā ṭhapetvā taṃ, lekhaṃ tu mukhavaṭṭiyaṃ.
除于腹部置彼外,书写于口缘处。
§3050
3050.
Suttaṃ vā diguṇaṃ katvā, koṭṭenti ca tahiṃ tahiṃ;
或将线作二倍后,于此处彼处敲打;
Kāyabandhanasobhatthaṃ, taṃ na vaṭṭati bhikkhuno.
为身缚庄严之故,彼不许于比库。
§3051
3051.
Dasāmukhe daḷhatthāya, dvīsu antesu vaṭṭati;
于十口处及坚固处,于两端处,皆不允许;
Mālākammalatākamma-cittikampi na vaṭṭati.
花环作、藤蔓作、图画作,亦不允许。
§3052
3052.
Akkhīni tattha dassetvā, koṭṭite pana kā kathā;
于彼处显示眼睛,于敲击时,何须说?
Kakkaṭakkhīni vā tattha, uṭṭhāpetuṃ na vaṭṭati.
或于彼处,令起螃蟹眼,不允许。
§3053
3053.
三〇五三。
Ghaṭaṃ deḍḍubhasīsaṃ vā, makarassa mukhampi vā;
瓶、青蛙头、或摩咖拉之口——任何变形之形状,于十指量中皆不许。
Vikārarūpaṃ yaṃ kiñci, na vaṭṭati dasāmukhe.
变形之形状,无论何种,于十指量中皆不许。
§3054
3054.
三〇五四。
Ujukaṃ macchakaṇṭaṃ vā, maṭṭhaṃ vā pana paṭṭikaṃ;
笔直的鱼骨、或者平直的薄片——
Khajjūripattakākāraṃ, katvā vaṭṭati koṭṭitaṃ.
作成枣椰叶形状,敲打成形者则许。
§3055
3055.
Paṭṭikā sūkarantanti, duvidhaṃ kāyabandhanaṃ;
「绷带与猪鼻绳」者,二种身缚;
Rajjukā dussapaṭṭādi, sabbaṃ tassānulomikaṃ.
绳索、布带等,一切与彼相顺者。
§3056
3056.
Murajaṃ maddavīṇañca, deḍḍubhañca kalābukaṃ;
鼓、马达维那琴、德杜布鼓及咖拉布咖鼓;
Rajjuyo na ca vaṭṭanti, purimā dvedasā siyuṃ.
绳索不适用,前二者可为十二种。
§3057
3057.
Dasā pāmaṅgasaṇṭhānā, niddiṭṭhā kāyabandhane;
十种手指量形状,已说于身缚之中;一种、二种或四种,许可,不超过于此。
Ekā dviticatasso vā, vaṭṭanti na tato paraṃ.
一条、两条、三条或四条皆如法,超过此数则不如法。
§3058
3058.
Ekarajjumayaṃ vuttaṃ, muninā kāyabandhanaṃ;
单绳所成者,已由牟尼说为身缚;彼手指量形状者,一种亦不许可。
Tañca pāmaṅgasaṇṭhānaṃ, ekampi ca na vaṭṭati.
而那种臂章形状,即便一条也不如法。
§3059
3059.
三〇五九。
Rajjuke ekato katvā, bahū ekāya rajjuyā;
将诸绳索集于一处,以众多绳索为一绳索;
Nirantarañhi veṭhetvā, kataṃ vaṭṭati bandhituṃ.
无间断地缠绕后,所作成者允许系缚。
§3060
3060.
Dantakaṭṭhavisāṇaṭṭhi-lohaveḷunaḷabbhavā;
由齿木、角、骨、铁、竹、芦苇所生者;
Jatusaṅkhamayāsutta-phalajā vidhakā matā.
由树胶、螺贝所成者、线、由果实所生者,被认为是允许的。
§3061
3061.
Kāyabandhanavidhepi, vikāro na ca vaṭṭati;
于身缚带法中,变形不许可;
Tattha tattha pariccheda-lekhāmattaṃ tu vaṭṭati.
然于彼彼处,仅作界限线则许可。
§3062
3062.
Mālākammalatākamma-nānārūpavicittitā ;
花鬘作业、藤蔓作业、种种色彩装饰;
Na ca vaṭṭati bhikkhūnaṃ, añjanī janarañjanī.
眼药、悦众眼药,于诸比库不许可。
§3063
3063.
Tādisaṃ pana ghaṃsitvā, veṭhetvā suttakena vā;
然而,对于如此磨平后,或以线缠绕之;
Vaḷañjantassa bhikkhussa, na doso koci vijjati.
正在卷边的比库,不存在任何过失。
§3064
3064.
Vaṭṭā vā caturassā vā, aṭṭhaṃsā vāpi añjanī;
圆形或四方形,或八角形的眼药棒;
Vaṭṭatevāti niddiṭṭhā, vaṇṇamaṭṭhā na vaṭṭati.
『圆形的』者,如此所说,仅为颜色的八角形不允许。
§3065
3065.
三〇六五。
Tathāñjanisalākāpi , añjanithavikāya ca;
同样,眼药棒、眼药盒,以及用种种色线作画工,皆不允许。
Nānāvaṇṇehi suttehi, cittakammaṃ na vaṭṭati.
同样,眼药棒、眼药盒,以及用种种色线作画工,皆不允许。
§3066
3066.
三〇六六。
Ekavaṇṇena suttena, sipāṭiṃ yena kenaci;
用单色线,以任何方式缝边,
Yaṃ kiñci pana sibbetvā, vaḷañjantassa vaṭṭati.
缝任何东西后,作缘饰者,允许。
§3067
3067.
三〇六七。
Maṇikaṃ piḷakaṃ vāpi, pipphale ārakaṇṭake;
宝珠或疮疖,毕钵罗、阿拉刺,
Ṭhapetuṃ pana yaṃ kiñci, na ca vaṭṭati bhikkhuno.
然而比库不应,放置任何物。
§3068
3068.
三〇六八。
Daṇḍakepi pariccheda-lekhāmattaṃ tu vaṭṭati;
于杖上仅作记号线之量则许;
Valitvā ca nakhacchedaṃ, karontīti hi vaṭṭati.
折叠而作剪爪,如是则许。
§3069
3069.
Uttarāraṇiyaṃ vāpi, dhanuke pelladaṇḍake;
于上层林野中,或于弓、投石杖,
Mālākammādi yaṃ kiñci, vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati.
花环制作等任何,为装饰目的者不许。
§3070
3070.
Saṇḍāse dantakaṭṭhānaṃ, tathā chedanavāsiyā;
于钳、齿木,以及切割刀,
Dvīsu passesu lohena, bandhituṃ pana vaṭṭati.
于两侧面以铁,绑缚则许可。
§3071
3071.
Tathā kattaradaṇḍepi, cittakammaṃ na vaṭṭati;
同样,在刮刀杖上,彩绘工作不被允许;如圆圈线纹则被允许,或在下方有一条或两条。
Vaṭṭalekhāva vaṭṭanti, ekā vā dvepi heṭṭhato.
圆形线纹方为如法,下方一条或两条亦可。
§3072
3072.
Visāṇe nāḷiyaṃ vāpi, tathevāmaṇḍasārake;
在角制品、竹管中,或同样在阿曼达萨拉咖中;在油容器中,一切色彩装饰则被允许。
Telabhājanake sabbaṃ, vaṇṇamaṭṭhaṃ tu vaṭṭati.
油器上,打磨光亮色泽则如法。
§3073
3073.
Pānīyassa uḷuṅkepi, doṇiyaṃ rajanassapi;
于饮水之水瓢、染料之容器、
Ghaṭe phalakapīṭhepi, valayādhārakādike.
瓶、板凳、环状支架等。
§3074
3074.
Tathā pattapidhāne ca, tālavaṇṭe ca bījane;
同样于钵盖、棕榈扇、扇子、
Pādapuñchaniyaṃ vāpi, sammuñjaniyameva ca.
足拭布、或扫帚。
§3075
3075.
Mañce bhūmatthare pīṭhe, bhisibimbohanesu ca;
床、地敷、椅、皮革、皮囊、皮桶等,
Mālākammādikaṃ cittaṃ, sabbameva ca vaṭṭati.
花环制作等的图画,一切皆允许。
§3076
3076.
Nānāmaṇimayatthambha-kavāṭadvārabhittikaṃ ;
种种宝珠所成的柱、门扇、门、墙壁,
Senāsanamanuññātaṃ, kā kathā vaṇṇamaṭṭhake.
住所既已允许,何况在顶盖上的装饰。
§3077
3077.
Sovaṇṇiyaṃ dvārakavāṭabaddhaṃ;
金制的门扉所系缚者;
Suvaṇṇanānāmaṇibhittibhūmiṃ;
金与种种宝石为壁与地者;
Na kiñci ekampi nisedhanīyaṃ;
无有任何一物应被禁止;
Senāsanaṃ vaṭṭati sabbameva.
一切住所皆为适宜。
§3078
3078.
Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, na uddissa davaṃ kare;
不应为供养佛、法、僧而燃火;
Mūgabbatādikaṃ neva, gaṇheyya titthiyabbataṃ.
不应受持哑戒等外道之戒。
§3079
3079.
Kāyaṃ vā aṅgajātaṃ vā, ūruṃ vā na tu dassaye;
不应显示身体、或肢体、或大腿;
Bhikkhunīnaṃ tu tā vāpi, na siñce udakādinā.
对比库尼们,她们也不应以水等浇灌。
§3080
3080.
Vassamaññattha vuṭṭho ce, bhāgamaññattha gaṇhati;
若于一处度瓦萨后,于他处取分,
Dukkaṭaṃ puna dātabbaṃ, gīvā naṭṭhepi jajjare.
应再给与恶作,即使颈带已失或已破损。
§3081
3081.
Codito so sace tehi, bhikkhūhi na dadeyyataṃ;
若彼被诸比库举罪后,仍不给与,
Dhuranikkhepane tesaṃ, bhaṇḍaggheneva kāraye.
于彼等卸责时,应以夺取物品之方式令其履行。
§3082
3082.
Akappiyasamādānaṃ, karoto hoti dukkaṭaṃ;
取不如法者,于作时有恶作;
Davā silaṃ pavijjhanto, dukkaṭā na ca muccati.
穿透药物或石块者,不脱恶作。
§3083
3083.
Gihīgopakadānasmiṃ, na doso koci gaṇhato;
于在家人守护之施,取者无任何过失;
Paricchedanayo vutto, saṅghacetiyasantake.
已说限定之方法,于僧团与塔庙之边界。
§3084
3084.
Yānaṃ purisasaṃyuttaṃ, hatthavaṭṭakameva vā;
与人相应的车乘,或者手推车,
Pāṭaṅkiñca gilānassa, vaṭṭatevābhirūhituṃ.
以及病者的轿舆,允许登乘。
§3085
3085.
三零八五。
Na ca bhikkhuniyā saddhiṃ, sampayojeyya kiñcipi;
不应与比库尼共同约定任何事;
Dukkaṭaṃ bhikkhuniṃ rāgā, obhāsentassa bhikkhuno.
若比库因贪而教导比库尼,恶作。
§3086
3086.
三零八六。
Bhikkhunīnaṃ have bhikkhu, pātimokkhaṃ na uddise;
比库确实不应对比库尼们诵巴帝摩卡;
Āpattiṃ vā sace tāsaṃ, paṭiggaṇheyya dukkaṭaṃ.
或者若接受她们的罪,则犯恶作。
§3087
3087.
Attano paribhogatthaṃ, dinnamaññassa kassaci;
为自己受用之目的而施予某人之物,
Paribhogamakatvāva, dadato pana dukkaṭaṃ.
未作受用而施予他人者,犯恶作。
§3088
3088.
Asappāyaṃ sace sabbaṃ, apanetumpi vaṭṭati;
若一切不适宜者,即使全部舍弃亦可;
Aggaṃ gahetvā dātuṃ vā, pattādīsupyayaṃ nayo.
或取最上者而施与,此法则于钵等亦同。
§3089
3089.
Pañcavaggūpasampadā , guṇaṅguṇaupāhanā;
五群比库之达上、革履、革屣,
Cammatthāro dhuvanhānaṃ, majjhadese na vaṭṭati.
皮革铺展、常浴,于中国不许。
§3090
3090.
Sambādhassa ca sāmantā, satthakammaṃ duvaṅgulā;
于狭窄处之周围,刀治疗二指宽;
Vāritaṃ, vatthikammampi, sambādheyeva satthunā.
被禁止,灸治疗亦,于狭窄处由大师。
§3091
3091.
Paṇṇāni ajjukādīnaṃ, loṇaṃ vā uṇhayāguyā;
阿朱咖等之叶,或盐以热粥;
Pakkhipitvāna pākatthaṃ, cāletuṃ na ca vaṭṭati.
投入后为煮熟,搅动不允许。
§3092
3092.
Sace parisamaññassa, upaḷāleti dukkaṭaṃ;
若为众所知者,则犯恶作;
Tattha cādīnavaṃ tassa, vattuṃ pana ca vaṭṭati.
于此,对彼说其过患,则是适当的。
§3093
3093.
‘‘Makkhanaṃ gūthamuttehi, gatena nhāyituṃ viya;
「如以粪尿涂抹已,再以水沐浴;
Kataṃ nissāya dussīlaṃ, tayā viharatā’’ti ca.
依于所作之恶戒,汝如是而住。」
§3094
3094.
Bhattagge yāgupāne ca, antogāme ca vīthiyaṃ;
在食堂、在粥堂、在村内、在街道上;
Andhakāre anāvajjo, ekāvatto ca byāvaṭo.
在黑暗中无过失,单转与双转。
§3095
3095.
Sutto khādañca bhuñjanto, vaccaṃ muttampi vā karaṃ;
睡眠者、食嚼食者、食噉食者、作大便、或作小便;
Vandanā terasannaṃ tu, ayuttatthena vāritā.
此十三种之礼敬,以不适当之义而被禁止。
§3096
3096.
Naggo anupasampanno, nānāsaṃvāsakopi ca;
裸形者、未达上者、别住共住者,
Yo pacchā upasampanno, ukkhitto mātugāmako.
后达上者、被举者、般哒咖。
§3097
3097.
Ekādasa abhabbā ca, garukaṭṭhā ca pañcime;
十一种不能者,以及五种重罪者;
Vandato dukkaṭaṃ vuttaṃ, bāvīsati ca puggale.
礼敬时说恶作,二十二种人。
§3098
3098.
Yo pure upasampanno, nānāsaṃvāsavuḍḍhako;
先达上者、别住长老、
Dhammavādī ca sambuddho, vandanīyā tayo ime.
说法者及正自觉者,此三者应礼敬。
§3099
3099.
Tajjanādikate ettha, caturo pana puggale;
于此呵责等中,然而对四种人,
Vandatopi anāpatti, tehi kammañca kubbato.
即使礼敬亦无犯,由彼等作甘马时。
§3100
3100.
Adhiṭṭhānaṃ panekassa, dvinnaṃ vā tiṇṇameva vā;
然而,一人、二人或三人的决意;
Diṭṭhāvikammamuddiṭṭhaṃ, tato uddhaṃ nivāraṇaṃ.
已说见与业,超过那个则是阻止。
§3101
3101.
Sandiṭṭho hoti sambhatto, jīvatālapitopi ca;
已见、已共食、已共饮、已取其心者,信赖有五种。
Gahitattamano hoti, vissāso pañcadhā siyā.
心被执取,信解有五种。
§3102
3102.
Sīladiṭṭhivipatti ca, ācārājīvasambhavā;
戒失坏与见失坏,以及行为与活命所生者;
Vipattiyo catassova, vuttā ādiccabandhunā.
此四种失坏,已由日种亲族所说。
§3103
3103.
三一零三。
Tattha appaṭikammā ca, yā ca vuṭṭhānagāminī;
其中,无可补救者,以及导向出离者;
Āpattiyo duve sīla-vipattīti pakāsitā.
此二种罪已被阐明为戒失坏。
§3104
3104.
三一零四。
Antaggāhikadiṭṭhi ca, yā diṭṭhi dasavatthukā;
边执见,即十事见;
Ayaṃ diṭṭhivipattīti, duvidhā diṭṭhi dīpitā.
此为见失,二种见已显示。
§3105
3105.
Desanāgāminikā yā ca, pañca thullaccayādikā;
导向教诫之五种土喇吒亚等;
Vuttācāravipattīti, ācārakusalena sā.
已说为行失,彼由善巧行者而知。
§3106
3106.
Kuhanādippavatto hi, micchājīvoti dīpito;
『诈现威仪等之行相』者,已阐明为『邪命』;
Ājīvapaccayāpatti, chabbidhāti pakāsitā.
『依命缘之罪』,已显示为『六种』。
§3107
3107.
Kammunā laddhisīmāhi, nānāsaṃvāsakā tayo;
『由甘马、由得、由界限』,『别住者』有三种;
Ukkhitto tividho kamma-nānāsaṃvāsako mato.
『被举罪者』有三种,被认为是『甘马别住者』。
§3108
3108.
Adhammavādipakkhasmiṃ, nisinnova vicintiyaṃ;
坐于非法说者一方时,若思惟:
‘‘Dhammavādī panete’’ti, uppanne pana mānase.
「然而这些人是法说者」,当此心生起时。
§3109
3109.
Nānāsaṃvāsako nāma, laddhiyāyaṃ pakāsito;
此于得处中所说明者,名为别众住者;
Tatraṭṭho pana so dvinnaṃ, kammaṃ kopeti saṅghikaṃ.
然而住于彼处者,破坏二者的僧团甘马。
§3110
3110.
Bahisīmāgato sīmā-nānāsaṃvāsako mato;
来自界外者、界内别住者、死者;
Nānāsaṃvāsakā evaṃ, tayo vuttā mahesinā.
如是别住者三种,大仙所说。
§3111
3111.
Cuto anupasampanno, nānāsaṃvāsakā tayo;
命终者、未达上者,别住者三种;
Bhikkhūnekādasābhabbā, asaṃvāsā ime siyuṃ.
比库十一种无能力者,此等应为不共住者。
§3112
3112.
Asaṃvāsassa sabbassa, tathā kammārahassa ca;
对于一切不共住者,以及应作甘马者;
Saṅghe ummattakādīnaṃ, paṭikkhepo na rūhati.
对于僧团中的疯狂者等,拒绝不成立。
§3113
3113.
三一一三。
Sasaṃvāsekasīmaṭṭha-pakatattassa bhikkhuno;
对于共住的、一界内的、本性的比库;
Vacanena paṭikkhepo, rūhatānantarassapi.
以言语拒绝,即使对其他人也成立。
§3114
3114.
三一一四。
Bhikkhu āpajjatāpattiṃ, ākārehi panacchahi;
比库以六种行相犯罪。
Vuttā samaṇakappā ca, pañca, pañca visuddhiyo.
已说沙玛那行仪五种,清净五种。
§3115
3115.
三一一五。
Nidānaṃ puggalaṃ vatthuṃ, vidhiṃ paññattiyā pana;
因缘、补特伽罗、事物、方法、制定,
Vipattāpattanāpatti, samuṭṭhānanayampi ca.
违犯、犯罪、不犯、生起、决断亦然。
§3116
3116.
三一一六。
Vajjakammakriyāsaññā, cittāṇattividhiṃ pana;
应呵责甘马之行、想,以及心之种种法则;
Tathevaṅgavidhānañca, vedanā kusalattikaṃ.
如是肢体之规定,以及受、善三法。
§3117
3117.
Sattarasavidhaṃ etaṃ, dassetvā lakkhaṇaṃ budho;
觉者示此十七种相后,
Sikkhāpadesu yojeyya, tattha tattha yathārahaṃ.
应于诸学处中,于彼彼处如理配属。
§3118
3118.
Nidānaṃ tattha vesālī, tathā rājagahaṃ puraṃ;
因缘于彼处,韦萨离,以及王舍城;
Sāvatthāḷavi kosambī, sakkabhaggā pakāsitā.
沙瓦提、阿拉维、国桑比,萨咖巴嘎已宣说。
§3119
3119.
Dasa vesāliyā vuttā, ekavīsaṃ giribbaje;
十则于韦萨离说,二十一则于山城;
Satāni hi cha ūnāni, tīṇi sāvatthiyā siyuṃ.
六百减去者,三则应属沙瓦提。
§3120
3120.
Cha panāḷaviyaṃ vuttā, aṭṭha kosambiyaṃ katā;
六条在阿拉维说,八条在国桑比制定;
Aṭṭha sakkesu paññattā, tayo bhagge pakāsitā.
八条在释迦族中施设,三条在跋耆宣说。
§3121
3121.
Tevīsatividhā vuttā, sudinnadhaniyādayo;
二十三种所说,苏定那、达尼亚等;
Bhikkhūnaṃ pātimokkhasmiṃ, ādikammikapuggalā.
比库们的巴帝摩卡中,最初制戒的人物。
§3122
3122.
Bhikkhunīnaṃ tathā pāti-mokkhasmiṃ ādikammikā;
对于比库尼众,在巴帝摩卡中,初业者有:
Thullanandādayo satta, sabbe tiṃsa bhavanti te.
图拉南达等七人,彼等全部成为三十人。
§3123
3123.
Taruṃ timūlaṃ navapattamenaṃ;
此树有三根、九叶,
Dvayaṅkuraṃ sattaphalaṃ chapupphaṃ;
二芽、七果、六花,
Jānāti yo dvippabhavaṃ dvisākhaṃ;
了知者知其有二源、二枝。
Jānāti paññattimasesato so.
彼以无余之方式了知施设。
§3124
3124.
三一二四。
Iti paramamimaṃ vinicchayaṃ;
如是此最上之决择,
Madhurapadatthamanākulaṃ tu yo;
凡诵读、听闻、询问此甘美词义、无混乱者,
Paṭhati suṇati pucchate ca so;
彼于决择中,
Bhavatupālisamo vinicchaye.
愿成为巴利之等同者。
Iti vinayavinicchaye pakiṇṇakavinicchayakathā samattā. · 如此,《律抉择》中的杂项抉择论已圆满。
Kammaṭṭhānabhāvanāvidhānakathā业处修习方法论
§3125
3125.
三一二五。
Pāmokkhe pātimokkhasmiṃ, mukhe mokkhappavesane;
『巴摩克』者,于巴帝摩卡中;『木克』者,于解脱之入门中;
Sabbadukkhakkhaye vutte, vuttamevitarattayaṃ.
『萨巴杜卡卡耶』者,于一切苦之灭尽中所说;此三者即如是所说。
§3126
3126.
三一二六。
Idaṃ catubbidhaṃ sīlaṃ, ñatvā tattha patiṭṭhito;
了知此四种戒已,安立于彼处;
Samādhiṃ puna bhāvetvā, paññāya parimuccati.
再修习定后,以慧而得解脱。
§3127
3127.
三一二七。
Dasānussatiyo vuttā, kasiṇā ca dasāsubhā;
已说十随念,十遍及十不净;
Catasso appamaññāyo, tathāruppā paradvayaṃ.
四无量,以及无色与其余二。
§3128
3128.
三一二八。
Iccevaṃ pana sabbampi, cattālīsavidhaṃ siyā;
如是一切,共有四十种;
Kammaṭṭhānaṃ samuddiṭṭhaṃ, mammaṭṭhānaṃ manobhuno.
业处已总说,为意调伏者之要处。
§3129
3129.
Upacārappanāto ca, jhānabhedā atikkamā;
从近行与安止,从禅那的差别与超越;
Vaḍḍhanāvaḍḍhanā cāpi, tathārammaṇabhūmito.
从增长与不增长,以及从所缘与地;
§3130
3130.
Gahaṇā paccayā bhiyyo, tathā cariyānukūlato;
从取与缘更多,以及从行相应;
Viseso ayametesu, viññātabbo vibhāvinā.
此等之间的差别,应由辨别者了知。
§3131
3131.
三一三一。
Aṭṭhānussatiyo saññā-vavatthānañca tatthime;
八随念、想、与界差别,此等为近行所持;其余三十被认为是禅那所持。
Upacāravahā, sesā, tiṃsa jhānavahā matā.
(其余诸相)引生近行,其余三十种被认为引生禅那。
§3132
3132.
三一三二。
Paṭhamajjhānikā tattha, asubhā kāyagatāsati;
其中,不净、身至念、入出息念与诸遍,此等为四禅那所持。
Ānāpānañca kasiṇā, catukkajjhānikā ime.
入出息念与遍,此等(业处)属四禅那。
§3133
3133.
三一三三。
Tikajjhānāni tissova, appamaññātha pacchimā;
三禅那者唯三,无量则为最后;
Cattāropi ca āruppā, catutthajjhānikā matā.
四无色亦四,被认为是第四禅那者。
§3134
3134.
三一三四。
Atikkamo dvidhā vutto, aṅgārammaṇatopi ca;
超越说为二种,以支与所缘故;
Catukkatikajhānesu, aṅgātikkamatā matā.
于四法与三禅那中,以支超越被认为。
§3135
3135.
三一三五。
Catutthā appamaññāpi, aṅgātikkamato siyā;
第四无量亦可由超越支分而生起;然而无色则由超越所缘而生起。
Ārammaṇamatikkamma, āruppā pana jāyare.
超越所缘,无色(定)则由此生起。
§3136
3136.
三一三六。
Kasiṇāni dasevettha, vaḍḍhetabbāni yoginā;
此中十遍应由瑜伽者增长;然而其余一切则不应增长。
Sesaṃ pana ca sabbampi, na vaḍḍhetabbameva taṃ.
然而其余一切,皆不应增长彼(相)。
§3137
3137.
三一三七。
Nimittārammaṇā tattha, kasiṇā ca dasāsubhā;
其中以相为所缘者,十遍与十不净,
Kāye satānāpānañca, bāvīsati bhavantime.
身念与入出息念,此等二十二为修习所缘。
§3138
3138.
三一三八。
Sesānussatiyo aṭṭha, saññā dhātuvavatthanaṃ;
其余八随念,想、界差别,
Viññāṇaṃ nevasaññā ca, dasa dve bhāvagocarā.
识与非想,此十二为修习行境。
§3139
3139.
Catasso appamaññāyo, dve ca āruppamānasā;
四无量、二无色心,此等诸法已分别,六者非转起之境。
Ime dhammā viniddiṭṭhā, cha navattabbagocarā.
此等诸法已分别,六者非转起之境。
§3140
3140.
Dasāsubhā paṭikkūla-saññā kāyagatāsati;
十不净、厌逆想、身至念,于诸天不转起,从地而言十二者。
Devesu na pavattanti, dvādasevāti bhūmito.
于诸天不转起,从地而言十二者。
§3141
3141.
三一四一。
Tāni dvādasa bhiyyo ca, ānāpānasatīpi ca;
彼等十二及更多,入出息念亦复然;
Sabbaso terasa vāpi, brahmaloke na jāyare.
或者全部十三种,不生于梵天界中。
§3142
3142.
三一四二。
Ṭhapetvā caturāruppe, arūpāvacare kira;
除去四种无色定,于无色行处当知;
Aññe pana na jāyanti, sabbe jāyanti mānuse.
其余诸定不生起,一切皆生于人间。
§3143
3143.
三一四三。
Catutthaṃ kasiṇaṃ hitvā, kasiṇā ca dasāsubhā;
除第四遍外,诸遍与十不净,应以所见而取,彼等在前分中。
Diṭṭheneva gahetabbā, pubbabhāge bhavanti te.
于前行阶段,彼等须以直接见取。
§3144
3144.
三一四四。
Ānāpānañca phuṭṭhena, diṭṭhena tacapañcakaṃ;
入出息念以所触而取,五种皮以所见而取,风界以所见所触而取,此中其余以所闻而取。
Māluto diṭṭhaphuṭṭhena, sutena cettha sesakaṃ.
由风大(界)所见、所触,以及于此所闻者,其余亦然。
§3145
3145.
Ākāsakasiṇañcettha, ṭhapetvā kasiṇā nava;
此中虚空遍,除去九遍后;初无色界心,诸缘则生起。
Paṭhamāruppacittassa, paccayā pana jāyare.
然而,初无色定之心的诸缘,于此生起。
§3146
3146.
Bhavanti hi abhiññāṇaṃ, kasiṇāni dasāpi ca;
十遍与三无量,皆成为诸神通之缘;而三无量,则为第四无量之缘。
Tissopi appamaññāyo, catutthassa tu paccayā.
三种无量心亦然,而第四禅那之诸缘(亦如是)。
§3147
3147.
Heṭṭhimaheṭṭhimāruppaṃ, parassa ca parassa ca;
下下无色,及其上上;
Nevasaññā nirodhassa, paccayoti pakāsitā.
非想与灭,已说为缘。
§3148
3148.
Sabbe sukhavihārassa, bhavanissaraṇassa ca;
一切乐住,及有出离;
Tathā bhavasukhānañca, paccayāti ca dīpitā.
如是有乐,已示为缘。
§3149
3149.
Asubhā dasa viññeyyā, tathā kāyagatāsati;
应知十不净,以及身至念;此等特别适合贪行者。
Anukūlā ime rāga-caritassa visesato.
此等特别适合贪行者。
§3150
3150.
Catasso appamaññāyo, savaṇṇakasiṇā tathā;
四无量,以及色遍;
Anukūlā ime dosa-caritassa pakāsitā.
此等已被阐明为适合嗔行者。
§3151
3151.
三一五一。
Vitakkacaritassāpi, mohappakatinopi ca;
对于寻行者,以及痴行性者,入出息念一法,已被阐明为适宜。
Ānāpānasatekāva, sappāyāti vibhāvitā.
唯入出息念,被阐明为适宜(之业处)。
§3152
3152.
三一五二。
Saññā ceva vavatthānaṃ, maraṇūpasame sati;
想与简择,以及死随念,这些对于慧行性者,已被显示为顺适。
Paññāpakatino ete, anukūlāti dīpitā.
这些(业处)被说明为适合慧行者之人的随顺(业处)。
§3153
3153.
Ādianussaticchakkaṃ, saddhācaritavaṇṇitaṃ;
始于随念之六法,信行者所宜修习;四无色与诸遍处,其余十法皆适宜。
Āruppā kasiṇā sesā, dasa sabbānurūpakā.
无色定、遍(除其余),共十种,乃一切(行者)之随顺(业处)。
§3154
3154.
Evaṃ pabhedato ñatvā, kammaṭṭhānāni paṇḍito;
如是以分别而知,诸业处者为智者;
Cariyāyānukūlaṃ tu, tesu yaṃ attano pana.
然于诸业处之中,随顺自己行者法。
§3155
3155.
三一五五。
Taṃ gahetvāna medhāvī, daḷhaṃ kalyāṇamittako;
智者取彼已,成为坚固的善友,
Ucchedaṃ palibodhānaṃ, katvā paṭhamameva ca.
首先即断除诸障碍。
§3156
3156.
三一五六。
Anurūpe vasantena, vihāre dosavajjite;
住于适当的、无过失的住处,
Bhāvetvā paṭhamādīni, jhānāni pana sabbaso.
完全修习从初禅等开始的诸禅那。
§3157
3157.
Tato vuṭṭhāya sappañño, jhānamhā paṭhamādito;
其后,具慧者从初禅等禅那出起,
Nāmarūpavavatthānaṃ, katvā kaṅkhaṃ vitīriya.
作名色分别,超越疑惑。
§3158
3158.
Upaklese amaggoti, dasobhāsādayo pana;
染污者为非道,即十种观染等;
Maggo vipassanāñāṇaṃ, iti jānāti paṇḍito.
道者为观智,贤者如是了知。
§3159
3159.
三一五九。
Tiṇṇaṃ tesaṃ vavatthāne, kate ettāvatā pana;
当对彼等三者作决定时,仅以此量而作;
Tiṇṇaṃ pana ca saccānaṃ, vavatthānaṃ kataṃ siyā.
然而对于三谛,决定已作成。
§3160
3160.
三一六〇。
Udayabbayabhaṅgā ca, bhayādīnavanibbidā;
生灭智与坏灭智、怖畏智、过患智、厌离智;
Muñcitukamyatāñāṇaṃ, paṭisaṅkhānupassanā.
欲解脱智、审察随观智。
§3161
3161.
三一六一。
Saṅkhārupekkhāñāṇañca, navamaṃ saccānulomikaṃ;
行舍智与第九随顺谛智,
Ayaṃ ‘‘paṭipadāñāṇa-dassana’’nti pakāsitā.
此被阐明为『道智见』。
§3162
3162.
三一六二。
Tato gotrabhucittassa, samanantarameva ca;
其后,紧接种姓心之后,
Santimārammaṇaṃ katvā, jāyate ñāṇadassanaṃ.
以寂静为所缘,智见生起。
§3163
3163.
三一六三。
‘‘Ñāṇadassanasuddhī’’ti, idaṃ ñāṇaṃ pakāsitaṃ;
「智见清净」者,此智已被阐明;以省察为边际,其果随之而生。
Paccavekkhaṇapariyantaṃ, phalaṃ tassānujāyate.
省察为其极限,果报随之而生。
§3164
3164.
三一六四。
Teneva ca upāyena, bhāvento so punappunaṃ;
以此同样的方法,反复修习,比库如何证得其余的道果。
Pāpuṇāti yathā bhikkhu, sesamaggaphalāni ca.
比库如是证得,余道果亦复如是。
§3165
3165.
三一六五。
Iccevamaccantamavecca dhammaṃ;
如是彻底了知此法,
Viddhaṃsayitvākusalaṃ asesaṃ;
摧破一切不善无余,
Visosayitvāna tayo bhave so;
令三有枯竭之后,彼
Upeti santiṃ nirupādisesaṃ.
证得无余依涅槃寂静。
§3166
3166.
三一六六。
Viññāsakkamato vāpi, pubbāparavasena vā;
或从识知之能力,或从前后之次第;
Yadi akkharabandhe vā, ayuttaṃ viya dissati.
若于字句之连结,显现为似不相应。
§3167
3167.
Taṃ tathā na gahetabbaṃ, gahetabbamadosato;
彼不应如是执取,应从无过失执取;
Mayā upaparikkhitvā, katattā pana sabbaso.
然由我已审察后,一切皆已作成故。
§3168
3168.
Seṭṭhassa coḷaraṭṭhassa, nābhibhūte nirākule;
在国萨拉国的首邑,中心地带,无有扰乱;
Sabbassa pana lokassa, gāme sampiṇḍite viya.
而对一切世间而言,犹如村落密集一般。
§3169
3169.
Kadalīsālatālucchu-nāḷikeravanākule;
芭蕉、娑罗、棕榈、甘蔗、椰子林丛生繁茂;
Kamaluppalasañchanna-salilāsayasobhite.
莲花、睡莲覆盖,水池庄严美丽。
§3170
3170.
Kāverijalasampāta-paribhūtamahītale;
在被咖韦利河水浸润的大地上;
Iddhe sabbaṅgasampanne, maṅgale bhūtamaṅgale.
繁荣、具足一切支分、吉祥、已成吉祥之处。
§3171
3171.
Pavarākārapākāra-parikhāparivārite;
被殊胜的城墙、壕沟所围绕;
Vihāre veṇhudāsassa, dassanīye manorame.
在韦奴达萨的寺院中,可见、悦意之处。
§3172
3172.
Tīrantaruhavātira-tarurājavirājite;
岸边树木与渡口、树王辉耀庄严处;
Nānādijagaṇārāme, nānārāmamanorame.
种种鸟群游乐园,种种园林意悦处。
§3173
3173.
Cārupaṅkajasaṃkiṇṇa-taḷākasamalaṅkate;
美妙莲花遍布满、池塘清净所庄严;
Surasodakasampuṇṇa-varakūpopasobhite.
天酒净水充满满、胜妙水井所增辉。
§3174
3174.
Vicitravipulaccugga-varamaṇḍapamaṇḍite;
以种种广大高耸的殊胜楼阁所庄严;
Āvāsehi canekehi, accantamupasobhite.
以众多住处,极为庄严。
§3175
3175.
Uppatena ca thūpena, bhetvāva dharaṇītalaṃ;
以飞升的塔,破开地面;
Jitvāvāvahasantena, kelāsasikharaṃ kharaṃ.
以征服而带来的,凯拉萨山峰之险峻。
§3176
3176.
Saradambudasaṅkāse, dassanīye samussite;
如秋云水般,可见且高耸;
Pasādajanane ramme, pāsāde vasatā mayā.
能生净信、可爱,我住于宫殿中。
§3177
3177.
Vuttassa buddhasīhena, vinayassa vinicchayo;
佛狮子所说之律的决断;
Buddhasīhaṃ samuddissa, mama saddhivihārikaṃ.
指向佛狮子,我的共住弟子。
§3178
3178.
Katoyaṃ pana bhikkhūnaṃ, hitatthāya samāsato;
此论为诸比库之利益故,以略说方式而作;
Vinayassāvabodhatthaṃ, sukhenevācirena ca.
为通晓律藏故,且能轻易、迅速地通晓。
§3179
3179.
Accutaccutavikkante, kalambakulanandane;
在阿咖咖与阿咖德二王相继统治,咖蓝巴咖喇难德那王治理大地时,此论已开始并完成。
Mahiṃ samanusāsante, āraddho ca samāpito.
教化大地(众生),(于此法)已发起、已圆满。
§3180
3180.
Yathā siddhimayaṃ patto, antarāyaṃ vinā tathā;
愿如我所得成就,无有障碍,
Sabbe sijjhantu saṅkappā, sattānaṃ dhammasaṃyutā.
愿一切有情与法相应之愿望皆得成就。
§3181
3181.
三一八一。
Yāva tiṭṭhati lokasmiṃ, mandāro cārukandaro;
只要世间尚有曼德拉山与美妙山洞,
Tāva tiṭṭhatu buddhassa, sāsanaṃ kalisāsanaṃ.
愿佛陀之教法、诤时之教法亦如是长住。
§3182
3182.
三一八二。
Kāle sammā pavassantu, vassaṃ vassavalāhakā;
愿雨云于适时正确降雨;
Pālayantu mahīpālā, dhammato sakalaṃ mahiṃ.
愿地上诸王以法护持整个大地。
§3183
3183.
Imaṃ sārabhūtaṃ hitaṃ atthayuttaṃ;
我作此具核心、有利益、相应于义理之事;
Karontena pattaṃ mayā yaṃ tu puññaṃ;
凡我所获得之福德;
Ayaṃ tena loko munindappayātaṃ;
愿此世间依此趣向牟尼主所行之道。
Sivaṃ vītasokaṃ puraṃ pāpuṇātu.
愿其达到安乐、离忧之城。
Iti vinayavinicchaye kammaṭṭhānabhāvanāvidhānakathā · 如此,《律抉择》中的业处修习方法论。
Samattā.
(此品)圆满。
Iti tambapaṇṇiyena paramaveyyākaraṇena tipiṭakanayavidhikusalena paramakavijanahadayapadumavanavikasanakarena kavivaravasabhena paramaratikaravaramadhuravacanuggārena uragapurena buddhadattena racitoyaṃ vinayavinicchayo.
如是,此《律决择》由铜鍱洲人、最胜解说者、精通三藏法理之善巧者、令诸胜诗人心莲林开敷者、诗人中胜牛王、以最胜喜悦之甘露妙语流出者、龙城人佛授所造。
Vinayavinicchayo samatto. · 《律抉择》已结束。
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · 礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者