Mahāvaggo · 大品
Mahāvaggo大品
Mahākhandhakakathā大篇集论述
Pabbajjākathā出家论述
§2444
2444.
二四四四。
Sīlakkhandhādiyuttena , subhakkhandhena desite;
于戒蕴等相应、善蕴所说之中,
Khandhakepi pavakkhāmi, samāsena vinicchayaṃ.
于篇集中,我亦将略说决择。
§2445
2445.
二四四五。
Mātarā ananuññātaṃ, pitarā vāpi bhikkhuno;
未经母亲允许,或未经父亲允许的比库,
Bhaṇḍukammamapucchitvā, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
未询问亲族事务而令其出家者,恶作。
§2446
2446.
Uddesaparipucchāya, sayaṃ ce byāvaṭo siyā;
于诵戒与问答,若自己已善巧;
Daharo āṇāpetabbo, pabbājetvānayāti ca.
应令年少者诵持,出家后应如是教导。
§2447
2447.
Upajjhāyamathuddissa, avutto daharo pana;
然而,未经戒师指示的年少者;
Pabbājeti sace taṃ so, sayamevāpi vaṭṭati.
若他自己令其出家,亦是许可的。
§2448
2448.
Sāmaṇeropi vattabbo, daharo natthi tattha ce;
沙玛内拉也应被告知,若彼处无年幼者;
‘‘Khaṇḍasīmamimaṃ netvā, pabbājetvānayā’’ti ca.
「将此人带至断界,令出家后带来」如是。
§2449
2449.
Saraṇāni panetassa, dātabbāneva attanā;
然而,归依应由自己给予;
Evampi bhikkhunāyeva, hoti pabbājito naro.
如是,此人也由比库令出家。
§2450
2450.
二四五〇。
Purisaṃ bhikkhuto añño, pabbājeti na vaṭṭati;
除比库外,他人不得令男子出家;
Itthiṃ bhikkhunito añño, pabbājeti na vaṭṭati.
除比库尼外,他人不得令女子出家。
§2451
2451.
二四五一。
Sāmaṇeropi vā dātuṃ, sāmaṇerīpi vā tathā;
沙玛内拉亦可授予,沙玛内莉亦复如是;
Āṇattiyā ubhinnampi, kāsāyāni labhanti te.
依命令,彼二者皆得袈裟衣。
§2452
2452.
Sayameva ca yaṃ kiñci, pabbājentena bhikkhunā;
凡比库令人出家时,自己应做之任何事:
Kesāpanayanaṃ katvā, paṭhamaṃ udake puna.
剃除须发后,首先应于水中,
§2453
2453.
Nhāpetabbo siyā suṭṭhu, ghaṃsitvā gomayādinā;
以牛粪等擦拭后,应善加沐浴;
Sarīre pīḷakā vāpi, kacchu vā tassa honti ce.
若彼身上有疮疖,或有疥癣。
§2454
2454.
Mātā yathā niyaṃputtaṃ, na jigucchati sabbaso;
如母于亲生子,绝不厌恶;
Nhāpetabbova yatinā, tatheva ajigucchatā.
努力者应如是不厌恶地为之沐浴。
§2455
2455.
Kasmā? Panettakenāpi, upakārena sāsane;
为何?即使以此微小利益,于教法中;
So sadā balavasneho, hotupajjhāyakādisu.
对老师等,应常有强烈之爱。
§2456
2456.
二四五六。
Vinodetvā panuppannaṃ, ukkaṇṭhaṃ kulaputtakā;
善家子们啊,驱除已生起的厌倦;圆满诸学后,确实证得涅槃。
Sikkhāyo paripūretvā, nibbānaṃ pāpuṇanti hi.
圆满诸学处,终将证涅槃。
§2457
2457.
二四五七。
Gandhacuṇṇena vā pacchā, cuṇṇenapi haliddiyā;
其后以香粉,或以姜黄粉;反复涂擦彼之身体与头。
Sarīraṃ tassa sīsañca, ubbaṭṭetvā punappunaṃ.
反复按摩其身体与头部。
§2458
2458.
Gihigandhaṃ vinodetvā, kāsāyāni panekato;
除去在家气味后,应将袈裟衣集于一处;比库应给予彼二次、三次或一次。
Dvattikkhattuṃ sakiṃ vāpi, dātabbānissa bhikkhunā.
二次、三次或一次,比库应给予彼。
§2459
2459.
Atha hatthepi vā tassa, adatvā sayameva taṃ;
然而,若未给予彼手中,彼自己即披着之;
Acchādeti upajjhāyo, vaṭṭatācariyopi vā.
伍波遮亚或老师披着之,是允许的。
§2460
2460.
Nivāseti anāṇatto, so pārupati vā sayaṃ;
若未告知而令着下衣,或自己披上衣;
Apanetvā tato sabbaṃ, puna dātabbameva taṃ.
从彼处取下一切后,应再给与之。
§2461
2461.
Bhikkhunā tu sahatthena, tathā āṇattiyāpi vā;
由比库亲手,或依告知而,
Dinnaṃ vaṭṭati kāsāvaṃ, nādinnaṃ pana vaṭṭati.
所给与之袈裟衣是适当的,未给与则不适当。
§2462
2462.
Tasseva santakaṃ vāpi, kā kathā attasantake;
对于他的亲属,或者,何况对于自己的亲属;
Vandāpetvā tattha bhikkhū, kārāpetvāna ukkuṭiṃ.
令比库们在那里礼敬后,令其蹲踞。
§2463
2463.
Añjaliṃ paggahāpetvā, dātabbaṃ saraṇattayaṃ;
令其举起合掌后,应给予三归依;
Paṭipāṭivaseneva, na ca uppaṭipāṭiyā.
依次第而,非以颠倒次第。
§2464
2464.
二四六四。
Sace ekapadaṃ vāpi, deti ekakkharampi vā;
若授一句,或授一字母,
Paṭipāṭiṃ virajjhitvā, gahitaṃ ce na vaṭṭati.
若违次第,所授不成。
§2465
2465.
二四六五。
Tikkhattuṃ yadi vā deti, buddhaṃ saraṇameva vā;
若授三次,或仅授『佛陀为归依』,
Tathā sesesu cevampi, na dinnāneva honti hi.
于其余亦如是,实未授也。
§2466
2466.
Katvānunāsikantāni , ekābaddhāni vā pana;
作鼻音终者,或作一连结者;断截后,诸以 ma 为终者,应由知者给予。
Vicchinditvātha ma-ntāni, dātabbāni vijānatā.
了知者应截断并施予所应施之物。
§2467
2467.
Upasampadakammaṃ tu, ekatosuddhiyā siyā;
达上甘马,可由一边清净而成;然而出家,无两边清净则不成。
Na hoti pana pabbajjā, ubhatosuddhiyā vinā.
然而,若无两众清净,则出家不得成立。
§2468
2468.
二四六八。
Tasmā ācariyenāpi, tathāntevāsikenapi;
因此,老师也好,同样弟子也好;
Bu-ddha-kārādayo vaṇṇā, ṭhānakaraṇasampadaṃ.
『佛』字等诸字母,应当说明处所与作用的圆满。
§2469
2469.
二四六九。
Ahāpentena vattabbā, pabbajjāguṇamicchatā;
应当通过不省略而说,出家的功德与欲求;
Ekavaṇṇavināsena, pabbajjā hi na rūhati.
因为由于一个字母的损坏,出家确实不能成就。
§2470
2470.
Yadi siddhāpi pabbajjā, saraṇāgamanatova hi;
若出家已成就,仅仅归依即可;然而比库应授予十戒,为了圆满之故。
Dātabbā dasa sīlāni, pūraṇatthāya bhikkhunā.
比库为使其圆满,应授予十戒。
Pabbajjākathā. · 出家论述。
§2471
2471.
Upajjhāyamathācariyaṃ, nissāya vasatā pana;
依止戒师与老师而住者,具爱戒之比库应当履行诸义务。
Kattabbāneva vattāni, piyasīlena bhikkhunā.
具可爱戒行之比库,唯应履行诸应行之义务。
§2472
2472.
Āsanaṃ paññapetabbaṃ, dantakaṭṭhaṃ mukhodakaṃ;
应为其敷设座位,应给予齿木与漱口水;
Dātabbaṃ tassa kālena, sace yāgu bhavissati.
若有粥时,应于适时给予彼。
§2473
2473.
Yāgu tassupanetabbā, saṅghato kulatopi vā;
应为彼送来粥,或从僧团或从俗家;
Patte vattañca kātabbaṃ, vattaṃ gāmappavesane.
应为钵作服侍,入村时亦应作服侍。
§2474
2474.
二四七四。
Cīvare yāni vattāni, vuttāni hi mahesinā;
关于衣的诸义务,确实已由大仙说;
Senāsane tathā pāda-pīṭhakathalikādisu.
同样在住所、足台、坐垫、布等中。
§2475
2475.
二四七五。
Evamādīni vattāni, sabbāni pana rogato;
如是等诸义务,然而一切从病起;
Vuṭṭhānāgamanantāni, sattatiṃsasataṃ siyuṃ.
直至痊愈来临,应有七百三十。
§2476
2476.
Vattabhedena sabbattha, dukkaṭaṃ tu pakāsitaṃ;
以事务之差别,于一切处,恶作已被显示;
Anādaravaseneva, akarontassa bhikkhuno.
对于不恭敬地、不作事务的比库而言。
Upajjhāyācariyavattakathā. · 亲教师与老师行仪论述。
§2477
2477.
Upajjhāyassa vattāni, tathā saddhivihārike;
对于伍巴迦亚的事务,以及对于萨地维哈利咖;
Sataṃ terasa honteva, tathāntevāsikepi ca.
确实有一百一十三项,对于安德瓦西咖亦然。
Saddhivihārikantevāsikavattakathā. · 共住弟子与门人行仪论述。
§2478
2478.
Pakkante vāpi vibbhante, pakkhasaṅkantake mate;
当离去或还俗时,当转宗派或死亡时;由依止师之命令,依止即得解除。
Āṇattiyā upajjhāyā, passambhati ca nissayo.
依亲教师之命令,依止亦随之消解。
§2479
2479.
Hoti ācariyamhāpi, chadhā nissayabhedanaṃ;
对于老师亦有六种依止之断除:当离去或还俗时,当转宗派或死亡时。
Pakkante vāpi vibbhante, pakkhasaṅkantake mate.
若亲教师离去、或舍戒、或转入他派、或命终,
§2480
2480.
Āṇattiyaṃ ubhinnampi, dhuranikkhepanepi ca;
于命令中,于二者,于卸责中亦然;于一一之二者,或无住处时则破。
Ekekassa ubhinnaṃ vā, nālaye sati bhijjati.
对于各别一人或对二人,若不适合,依止即告破除。
§2481
2481.
Upajjhāyasamodhāna-gatassāpi ca bhijjati;
于与戒师相遇者亦破;见与闻,相遇有二种。
Dassanaṃ savanañcāti, samodhānaṃ dvidhā mataṃ.
所谓『见』与『闻』,合而论之,共分两类。
§2482
2482.
Addhikassa gilānassa, gilānupaṭṭhakassa ca;
对于旅途中的病者,以及病人看护者;受邀请者无过失,无依止而住。
Yācitassa na dosova, vasituṃ nissayaṃ vinā.
经请求而住者,无过失;若无依止而住,亦然。
§2483
2483.
Jānatā attano ceva, vane phāsuvihārataṃ;
知自己以及,林中安乐住;在相应施主边界,住亦为允许。
Sabhāge dāyakesante, vasitumpi ca vaṭṭati.
若在同类施主之处,亦得住于其地。
Nissayapaṭippassambhanakathā. · 依止终止事。
§2484
2484.
Kuṭṭhiṃ gaṇḍiṃ kilāsiñca, sosiñca apamārikaṃ;
患癞病者、患肿瘤者、患白癜风者、患肺痨者、患癫痫者;
Tathā rājabhaṭaṃ coraṃ, likhitaṃ kārabhedakaṃ.
以及王家兵士、盗贼、被刺字者、破坏僧团者。
§2485
2485.
Kasāhataṃ narañceva, purisaṃ lakkhaṇāhataṃ;
被鞭打之人、被烙印之人;
Iṇāyikañca dāsañca, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
负债者及奴隶,若令出家者,犯恶作。
§2486
2486.
Hatthacchinnamaḷacchinnaṃ, pādacchinnañca puggalaṃ;
手断者、臂断者、足断者之人
Kaṇṇanāsaṅgulicchinnaṃ, kaṇḍaracchinnameva ca.
耳断者、鼻断者、指断者,以及喉断者
§2487
2487.
Kāṇaṃ kuṇiñca khujjañca, vāmanaṃ phaṇahatthakaṃ;
独眼者、驼背者、侏儒者、矮人、蹼手者
Khañjaṃ pakkhahatañceva, sīpadiṃ pāparoginaṃ.
跛足者、半身不遂者、象皮病者、恶疾病者
§2488
2488.
Jarāya dubbalaṃ andhaṃ, badhirañceva mammanaṃ;
因老而衰弱者、盲者、聋者、跛者、
Pīṭhasappiṃ tathā mūgaṃ, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
驼背者、如是哑者,令其出家者,恶作。
§2489
2489.
Atidīghotirasso vā, atikālopi vā tathā;
过长或过短者,或如是过黑者,
Accodātopi vā maṭṭha-tambalohanidassano.
或过白者,显示如擦亮之铜色者。
§2490
2490.
Atithūlo atikisso, mahāsīsopi vā tathā;
过肥者、过瘦者,或大头者亦然;
Atikhuddakasīsena, sahitena yuttopi vā.
具极小头者,或具适中头者。
§2491
2491.
Kuṭakuṭakasīso vā, tathā sikharasīsako;
尖头者,或顶头者;
Veḷunāḷisamānena, sīsena ca yuto naro.
具如竹管之头者,此等人。
§2492
2492.
Kappasīsopi pabbhāra-sīso vā vaṇasīsako;
咖巴头者,或崖头者,或疮头者;
Tathā kaṇṇikakeso vā, thūlakesopi vā tathā.
如是耳毛发者,或如是粗发者。
§2493
2493.
Pūtinillomasīso vā, jātipaṇḍarakesako;
或腐烂毛头者,生来白发者;
Jātiyā tambakeso vā, tathevāvaṭṭasīsako.
或生来红发者,如是卷发头者。
§2494
2494.
Sīsalomekabaddhehi, bhamukehi yutopi vā;
以头发一束缚者,或具眉者;
Sambaddhabhamuko vāpi, nillomabhamukopi vā.
或连结眉者,或无毛眉者。
§2495
2495.
Mahantakhuddanetto vā, tathā visamalocano;
或大小眼者,如是不等眼者;
Kekaro vāpi gambhīra-netto visamacakkalo.
或斜视者,或深眼者,不等眼球者。
§2496
2496.
Jatumūsikakaṇṇo vā, hatthikaṇṇopi vā pana;
或有胶鼠耳者,或有象耳者;
Chiddamattakakaṇṇo vā, tathevāviddhakaṇṇako.
或有孔洞耳者,或有穿孔耳者。
§2497
2497.
Tathā ṭaṅkitakaṇṇo vā, pūtikaṇṇopi vā pana;
如是或有钉耳者,或有脓烂耳者;
Yonakādippabhedopi, nāyaṃ parisadūsako.
希腊人等之种类,此人不污僧团。
§2498
2498.
Atipiṅgalanetto vā, tathā nippakhumakkhi vā;
眼过于黄赤者,或如是无睫毛眉毛者;
Assupaggharanetto vā, pakkapupphitalocano.
或眼常流泪者,或眼如熟烂花者。
§2499
2499.
Tatheva ca mahānāso, atikhuddakanāsiko;
如是鼻过大者,或鼻过小者;
Tathā cipiṭanāso vā, naro kuṭilanāsiko.
如是鼻扁平者,或人鼻弯曲者。
§2500
2500.
Niccavissavanāso vā, yo vā pana mahāmukho;
或者常流涎者,或者大口者;
Vaṅkabhinnamukho vāpi, mahāoṭṭhopi vā pana.
或者弯曲破裂口者,或者大唇者。
§2501
2501.
Tathā tanukaoṭṭho vā, vipuluttaraoṭṭhako;
同样,或者薄唇者,或者上唇宽大者;
Oṭṭhachinnopi uppakka-mukho eḷamukhopi vā.
或者唇裂者、疮口者、羊口者。
§2502
2502.
Saṅkhatuṇḍopi duggandha-mukho vā pana puggalo;
螺口者,或口臭之人;
Mahādantopi accantaṃ, tathā asuradantako.
大齿者,极度如是,亦阿修罗齿者。
§2503
2503.
Heṭṭhā uparito vāpi, bahinikkhantadantako;
下方或上方,外出齿者;
Adanto pūtidanto vā, atikhuddakadantako.
无齿者、腐齿者,或极小齿者。
§2504
2504.
Yassa dantantare danto, kāḷakadantasannibho;
若其齿间有齿,如黑齿相似,
Sukhumova ṭhito, taṃ ce, pabbājetumpi vaṭṭati.
如细者而住,即使令其出家亦可。
§2505
2505.
Yo mahāhanuko poso;
若大颚之人,
Dīghena hanunā yuto;
具长颚者,
Cipiṭahanuko vāpi;
或者扁平颚者;
Rassena hanunā yuto.
具有短颚者。
§2506
2506.
Nimmassudāṭhiko vāpi, atidīghagalopi vā;
或者无肉唇者,或者过长颈者;
Atirassagalopi vā, bhinnagaṇṭhigalopi vā.
或者过短颈者,或者破结喉者。
§2507
2507.
Tathā bhaṭṭhaṃsakūṭo vā, bhinnapiṭṭhiuropi vā;
如是驼背者,或破脊背者;
Sudīgharassahattho vā, kacchukaṇḍusamāyuto.
或过长臂者、短臂者,或患疥癣者。
§2508
2508.
Mahānisadamaṃso vā, uddhanaggupamāyuto;
或大臀肉者,或如吊颈者;
Vātaṇḍiko mahāūru, saṅghaṭṭanakajāṇuko.
疝气者、大腿者,或膝盖摩擦生者。
§2509
2509.
Bhinnajāṇu mahājāṇu, dīghajaṅgho vijaṅghako;
膝破者、大膝者、长胫者、无胫者;
Vikaṭo vāpi paṇho vā, tathā ubbaddhapiṇḍiko.
畸形者、或扁平足者、以及肿胀小腿者。
§2510
2510.
Yaṭṭhijaṅgho mahājaṅgho, mahāpādopi yo naro;
杖胫者、大胫者、大足者之人;
Tathā piṭṭhikapādo vā, mahāpaṇhipi vā pana.
以及脚背足者、或大踵者。
§2511
2511.
Vaṅkapādo naro yo vā, gaṇṭhikaṅgulikopi vā;
足弯曲之人,或指节肿大之人,
Yo panandhanakho vāpi, kāḷapūtinakhopi ca.
或盲指甲之人,或黑烂指甲之人。
§2512
2512.
Iccevamādikaṃ kañci, naraṃ parisadūsakaṃ;
如是等任何污染众会之人,
Pabbājentassa bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
令其出家之比库,有恶作罪。
Parisadūsakakathā. · 污染众会者事。
§2513
2513.
‘‘Sāmaṇerajja mā khāda, mā bhuñja ca pivā’’ti ca;
「沙玛内拉,勿食、勿食且勿饮」,
Nivārentassa āhāraṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对阻止食物者,有恶作罪。
§2514
2514.
二五一四。
‘‘Nivāressāmi āhāra’’-miti vā pattacīvaraṃ;
「我将阻止食物」,或者钵与衣,
Anto nikkhipato sabba-payogesupi dukkaṭaṃ.
于内放置时,一切加行中亦恶作。
§2515
2515.
二五一五。
Dubbacasāmaṇerassa, anācārassa kevalaṃ;
对于难教诫的沙玛内拉,对于行为不端者,
Daṇḍakammaṃ have katvā, hitakāmena bhikkhunā.
比库应以利益之心,对其施行惩罚甘马。
§2516
2516.
Yāguṃ vā pana bhattaṃ vā, dassetvā kira bhāsituṃ;
给予粥或饭食后,应当如是说:
‘‘Āhaṭe daṇḍakamme tvaṃ, lacchasīda’’nti vaṭṭati.
「你已被施以惩罚甘马,你将得到此物。」如是说是适当的。
§2517
2517.
Aparādhānurūpena , daṇḍakammaṃ tu kāraye;
应依罪过相应,而行罚甘马;
Vālikāsalilādīna-māharāpanameva taṃ.
此即如取沙、水等之取来。
§2518
2518.
Sīse vā nikkhipāpetuṃ, pāsāṇādīni kānici;
或令置石等任何物于头上;
Nipajjāpetumuṇhe vā, pāsāṇe bhūmiyāpi vā.
或令卧于热石上,或于地上。
§2519
2519.
Udakaṃ vā pavesetuṃ, na ca vaṭṭati bhikkhuno;
或令入水中,比库不应为;
Idhāvaraṇamattaṃ tu, daṇḍakammaṃ pakāsitaṃ.
此处仅遮止,杖甘马已说明。
Nivāraṇakathā. · 遮止事。
§2520
2520.
Pakkhopakkamikāsittā, catuttho panusūyako;
两边者、来去者、被灌者,第四为嫉妒者;
Napuṃsakena pañcete, paṇḍakā paridīpitā.
与无根者五种,般哒咖已阐明。
§2521
2521.
Tesu āsittusūyānaṃ, pabbajjā na nivāritā;
于彼等依附者与嫉妒者,出家不被禁止;
Itaresaṃ tu tiṇṇampi, paṇḍakānaṃ nivāritā.
然于其余三种般哒咖,出家被禁止。
§2522
2522.
二五二二。
Vāritā yassa pabbajjā, nāsetabboti so mato;
凡出家被禁止者,彼应被驱出,如是所说;
Tividhe pana te ñatvā, pabbājentassa dukkaṭaṃ.
然知彼等三种而令出家者,恶作。
Paṇḍakakathā. · 般哒咖事。
§2523
2523.
二五二三。
Liṅgattheno ca saṃvāsa-ttheno tadubhayassa ca;
以相之义、以共住之义、以及以此二者之义,
Theyyasaṃvāsako nāma, tividhopi pavuccati.
名为贼住者,亦说为三种。
§2524
2524.
Sayameva ca yo tattha, pabbajitvā na gaṇhati;
于此,自己出家后,既不受取
Bhikkhuvassāni vā neva, yathāvuḍḍhampi vandanaṃ.
比库瓦萨,亦不依长幼礼敬。
§2525
2525.
Liṅgattheno ayaṃ liṅga-mattassa thenato siyā;
「相盗」者,此为仅盗相之故而有;
Yo ca pabbajito hutvā, bhikkhuvassāni gaṇhati.
若人出家后,受取比库年资。
§2526
2526.
Saṃvāsaṃ sādiyantova, saṃvāsatthenako mato;
若人接受共住,被称为「共住盗」;
Ubhayatthenako vutta-nayoyeva, yathāha ca.
「双盗」者,如前所说之方式,如所说。
§2527
2527.
‘‘Rājadubbhikkhakantāra-rogaveribhayehi vā;
「或因王难、饥馑、旷野、疾病、怨敌、恐怖等;
Cīvarāharaṇatthaṃ vā, liṅgamādiyatīdha yo.
或为获取衣资之故,于此受持相者。
§2528
2528.
Saṃvāsaṃ nādhivāseti, yāva so suddhamānaso;
不许共住,直至彼心清净;
Theyyasaṃvāsako nāma, tāva esa na vuccati’’.
名为『盗共住者』,在此之前不称为此。」
Theyyasaṃvāsakakathā. · 盗住者事。
§2529
2529.
‘‘Titthiyohaṃ bhavissa’’nti, upasampannabhikkhu ce;
「我将成为外道」,若已达上之比库;
Saliṅgeneva yo yāti, titthiyānamupassayaṃ.
以外道之相而前往外道之住处。
§2530
2530.
Gacchato padavārena, hoti āpatti dukkaṭaṃ;
前往时,每一步足,即有恶作之罪;
Hoti titthiyapakkanto, liṅge tesaṃ tu nissite.
依止于彼等之相时,即成为外道派者。
§2531
2531.
‘‘Titthiyohaṃ bhavissa’’nti, kusacīrādikaṃ pana;
「我将成为外道」,然而草衣等,
Sayameva nivāseti, sopi pakkantako siyā.
自己披着,他也可能是离去者。
§2532
2532.
Naggo ājīvakādīnaṃ, gantvā tesaṃ upassayaṃ;
裸形,前往邪命外道等的住处,
Luñcāpeti sace kese, vattānādiyatīdha vā.
若使人剃除头发,或在此处接受圆相等。
§2533
2533.
Morapiñchādikaṃ tesaṃ, liṅgaṃ gaṇhāti vā sace;
若取彼等之孔雀羽等标帜,
Sārato ceva vā tesaṃ, pabbajjaṃ laddhimeva vā.
或从彼等得核心教义,或得出家,
§2534
2534.
Hoti titthiyapakkanto, na panesa vimuccati;
则成为外道派者,然彼不得解脱;对裸行者之行,以足步为单位说恶作。
Naggassa gacchato vuttaṃ, padavārena dukkaṭaṃ.
裸形者行走时,每走一步皆犯恶作。
§2535
2535.
Vutto anupasampanna-vasena theyyavāsako;
「未达上者」,依未达上者而说贼住者。
Tathā titthiyapakkanto, upasampannabhikkhunā.
「如是外道归投者」,由已达上的比库。
Titthiyapakkantakathā. · 投向外道者事。
§2536
2536.
Nāgo vāpi supaṇṇo vā, yakkho sakkopi vā idha;
「龙或妙翅鸟,亚卡或萨咖于此」,
Tiracchānagato vutto, pabbājetuṃ na vaṭṭati.
「畜生趣者说,不应令出家」。
Tiracchānakathā. · 畜生论之论述。
§2537
2537.
Pañcānantarike pose, pabbājentassa dukkaṭaṃ;
于五无间者,令出家者恶作;
Ubhatobyañjanañceva, tathā bhikkhunidūsakaṃ.
二根者亦然,以及比库尼污染者。
§2538
2538.
Ekatoupasampannaṃ, bhikkhunīnaṃ tu santike;
于比库尼众中,仅一次达上者;
Dūsetvā pana so neva, bhikkhunīdūsako siyā.
污染之后,彼非比库尼污染者。
§2539
2539.
Sace anupasampanna-dūsako upasampadaṃ;
若未达上者污染后得达上;
Labhateva ca pabbajjaṃ, sā ca neva parājitā.
彼确实得出家,而彼女非巴拉基咖。
Ekādasaabhabbapuggalakathā. · 十一种不适任者之论述。
§2540
2540.
Nūpasampādanīyova , anupajjhāyako naro;
不应令达上者,无依止师之人;
Karoto dukkaṭaṃ hoti, na kuppati sace kataṃ.
作者有恶作,若已作则不坏。
§2541
2541.
Kuppatīti vadanteke, na gahetabbameva taṃ;
「『动摇』者」,有些人如是说,然而不应取此说;
Sesesupi ayaṃ ñeyyo, nayo sabbattha viññunā.
在其余诸处,此理亦应被智者于一切处知晓。
§2542
2542.
二五四二。
Upasampadakammassa, abhabbā pañcavīsati;
对于达上甘马,有二十五种不能者;若不知而作,则应降级,应受灭摈。
Ajānitvā kato cāpi, osāro nāsanāraho.
二五四三。
§2543
2543.
Hatthacchinnādibāttiṃsa, kuṭṭhiādi ca terasa;
手断等三十二种,麻风等十三种;
Apatto tesamosāro, kato ce pana rūhati.
不得受具足,若已受则还俗。若后痊愈则可重受。
§2544
2544.
二五四四。
Ekūpajjhāyako hoti;
戒师唯一人;
Honti ācariyā tayo;
老师则有三人;
Upasampadāpekkhā ca;
欲求达上者;
Honti dve vā tayopi vā.
有二或三。
§2545
2545.
二五四五。
Tīhi ācariyeheva, ekato anusāvanaṃ;
由三位老师一起,共同诵告;
Osāretvā kataṃ kammaṃ, na ca kuppati kappati.
降低而作甘马,不坏且成就。
§2546
2546.
二五四六。
Ekūpajjhāyako hoti;
有一位伍巴迦亚。
Ācariyopi tathekato;
老师也同样如此;
Upasampadāpekkhā ca;
以及希求达上者;
Honti dve vā tayopi vā.
有二人或三人也。
§2547
2547.
Anupubbena sāvetvā, tesaṃ nāmaṃ tu tena ca;
依次告知之后,以彼告知他们的名字;
Ekato anusāvetvā, katampi ca na kuppati.
一起告知之后,任何一者也不违犯。
§2548
2548.
Nānupajjhāyakenāpi, nānācariyakena ca;
即使不同伍波迦吒亚,也不同老师,互相告知后,所作甘马亦成就。
Aññamaññānusāvetvā, kataṃ kammañca vaṭṭati.
互相告知后,所作甘马亦成就。
§2549
2549.
Sumano tissatherassa, anusāveti sissakaṃ;
苏玛诺长老为提萨长老之弟子告知;
Tisso sumanatherassa, anusāveti sissakaṃ.
提萨长老为苏玛那长老之弟子告知。
§2550
2550.
Nānupajjhāyakeneva, ekācariyakenidha;
在此教法中,仅有一位伍波迦亚,仅有一位老师,
Upasampadā paṭikkhittā, buddhenādiccabandhunā.
达上被禁止,由佛陀、日种亲族所制。
Mahākhandhakakathā. · 大篇集之论述。
Uposathakkhandhakakathā
伍波萨他篇集之释
§2551
2551.
Baddhābaddhavaseneva , sīmā nāma dvidhā matā;
以结界与非结界之方式,界被认为有二种;
Nimittena nimittaṃ tu, ghaṭetvā pana sammatā.
以相标定相,结合后即为认可。
§2552
2552.
Ayaṃ sīmāvipattīhi, ekādasahi vajjitā;
此界远离十一种界失,
Baddhā nāma siyā sīmā, sā tisampattisaṃyutā.
名为已结之界,具足三种成就。
§2553
2553.
Khaṇḍasamānasaṃvāsā-vippavāsādibhedato;
从破、同一住处、别住等之区别:
Iti baddhā tidhā vuttā, abaddhāpi tidhā matā.
如是,已结界以三种方式宣说,未结界亦以三种方式认知。
§2554
2554.
Gāmato udakukkhepā, sattabbhantaratopi ca;
从村落投水之处,以及七围之内;
Tattha gāmaparicchedo, ‘‘gāmasīmā’’ti vuccati.
于此,村落之界限,称为「村界」。
§2555
2555.
Jātassare samudde vā, nadiyā vā samantato;
于天然湖、于海、或于河流,从四周;
Majjhimassudakukkhepo, udakukkhepasaññito.
中等的水抛掷,被称为水抛掷。
§2556
2556.
Agāmake araññe tu, sattevabbhantarā pana;
在无村落的林野中,七个内部;
Samantato ayaṃ sīmā, sattabbhantaranāmikā.
此界从周围,名为七内部。
§2557
2557.
Ekaṃ abbhantaraṃ vuttaṃ, aṭṭhavīsatihatthakaṃ;
一个内部已说,二十八手张。
Guḷukkhepanayeneva, udakukkhepakā matā.
以糖球投掷法,水投掷界被认为。
§2558
2558.
Imā dve pana sīmāyo, vaḍḍhanti parisāvasā;
然而这两种界,因周围而增长;内部水投掷界,其余处可能是固定的。
Abbhantarūdakukkhepā, ṭhitokāsā paraṃ siyuṃ.
向内抛水者,若站立处在界外,则属彼方。
§2559
2559.
站立在内部周边,或离开一手距离;
Ṭhito antoparicchede, hatthapāsaṃ vihāya vā;
站立于内部边界之内,或离手触范围之外;
Tattakaṃ anatikkamma, paricchedampi vā paraṃ.
不超越热度,或者超越界限。
§2560
2560.
Ṭhito kammaṃ vikopeti, iti aṭṭhakathānayo;
站立者破坏甘马,此为注疏之法则;
Tasmā so hatthapāse vā, kātabbo bahi vā pana.
因此,彼应在手臂范围内,或者在外面做。
§2561
2561.
Baddhasīmāya saṇṭhānaṃ, nimittaṃ disakittanaṃ;
结界之形状,标志与方位之宣说;
Ñatvā pamāṇaṃ sodhetvā, sīmaṃ bandheyya paṇḍito.
知晓量度后净除,智者应结界。
§2562
2562.
Tikoṇaṃ caturassañca, vaṭṭañca paṇavūpamaṃ;
三角形、四角形,圆形及鼓形;
Vitānaṃ dhanukākāraṃ, mudiṅgasakaṭūpamaṃ.
天盖形、弓形,泥丁咖形及车形。
§2563
2563.
Pabbataṃ vanaṃ pāsāṇaṃ, rukkhaṃ maggañca vammikaṃ;
山、林、石,树、道及蚁塔;
Udakañca nadiñcāti, nimittānaṭṭha dīpaye.
「水与河」者,为阐明相之义。
§2564
2564.
Tesu tīṇi nimittāni, ādiṃ katvā samantato;
于彼等中,以三相为首,周遍一切处;然而以百相来结界亦是允许的。
Nimittānaṃ satenāpi, bandhituṃ pana vaṭṭati.
以百相来结界亦是允许的。
§2565
2565.
Tiyojanaparā sīmā, ukkaṭṭhāti pakāsitā;
「界限为三由旬」者,已说明为最大。
Ekavīsati bhikkhūnaṃ, gaṇhantī heṭṭhimā matā.
「二十一位比库」者,下限见解所取。
§2566
2566.
Ukkaṭṭhāyapi ukkaṭṭhā, heṭṭhimāyapi heṭṭhimā;
于上限亦为上限,于下限亦为下限;此二者皆无边际,日种亲族如是说。
Etā dvepi asīmāti, vuttā ādiccabandhunā.
此二者皆非界——如是由日亲〔世尊〕所说。
§2567
2567.
Nimittaṃ pana kittetvā, sabbameva samantato;
然而显示相已,一切周遍;
Pacchā ñattidutiyena, sīmaṃ bandhitumarahati.
其后应以白二甘马结界。
§2568
2568.
Bandhitvānantaraṃ pacchā, cīvarāvippavāsakaṃ;
结界之后,其后应同意衣离宿;同意已,彼结界被称为『有离宿』。
Sammannitvāna baddhā sā-vippavāsāti vuccati.
同意已,彼结界被称为『有离宿』。
§2569
2569.
Nadīsarasamuddesu, sīmaṃ bandhati ce pana;
然而,若于河、湖、海中结界;
Na vottharati teneva, asīmāti jinobravi.
「不以此而确定,无界」,胜者如是说。
Sīmākathā. · 界之论述。
§2570
2570.
Dinakārakakattabbā-kārānañca vasā pana;
然而,日作者应作之事及其力量;
Navevuposathā vuttā, buddhenādiccabandhunā.
九种伍波萨他未说,由佛陀、日种亲族。
§2571
2571.
Cātuddaso pannaraso, sāmaggī ca uposatho;
十四日、十五日,以及和合伍波萨他;
Divaseneva niddiṭṭhā, tayopete uposathā.
如前所说之日,此等伍波萨他有三种。
§2572
2572.
Saṅghe uposatho ceva, gaṇe puggaluposatho;
僧团伍波萨他与群体伍波萨他,个人伍波萨他;
Kārakānaṃ vaseneva, tayo vuttā uposathā.
依作者之方式,说伍波萨他有三种。
§2573
2573.
Suttuddesābhidhāno ca, pārisuddhiuposatho;
经诵说与清净伍波萨他;
Adhiṭṭhānanti niddiṭṭhā, tayo kammenuposathā.
「决意」已被说示,三种甘马与伍波萨他。
§2574
2574.
Saṅghassa pātimokkho ca, pārisuddhi gaṇassa ca;
僧团的巴帝摩卡,以及众的清净;一人的决意,已被导师说示。
Adhiṭṭhānamathekassa, niddiṭṭhaṃ pana satthunā.
受持之法,乃由导师就单人情形所明示。
§2575
2575.
巴帝摩卡的诵出,五种已被大仙说。
Pātimokkhassa uddesā, pañca vuttā mahesinā;
巴帝摩卡之诵出,大牟尼〔世尊〕说有五种;
Nidānaṃ uddisitvāna, sāvetabbaṃ tu sesakaṃ.
因缘已略说,其余应使知。
§2576
2576.
二五七六。
Ayameva nayo ñeyyo, sesesupi ca viññunā;
此即应知之方法,于其余诸处亦然,智者应知;比库尼之四种,略说非此九种。
Cattāro bhikkhunīnañca, uddesā navime pana.
二五七七。
§2577
2577.
巴帝摩卡之略说,应于伍波萨他时作。
Pātimokkhassa uddeso, kātabbova uposathe;
于伍波萨他日,应诵巴帝摩卡;
Antarāyaṃ vinā ceva, anuddeso nivārito.
无障碍,且未被禁止诵授。
§2578
2578.
二五七八。
Thero ca issaro tassa;
长老是彼之主;
‘‘Therādheyya’’nti pāṭhato;
从读本而言,『长老所属』;
Avattantena ajjhiṭṭho;
被未转者所请求;
Yassa so pana vattati.
然而彼对其转授。
§2579
2579.
Uddisante samappā vā, āgacchanti sace pana;
若诵时来至齐集,或若彼等来到者;已诵者即善诵竟,然余者应令得闻。
Uddiṭṭhaṃ taṃ suuddiṭṭhaṃ, sāvetabbaṃ tu sesakaṃ.
已宣说者,诵之甚善;其余各条,亦应告知。
§2580
2580.
Uddiṭṭhamatte bhikkhūnaṃ, parisāyuṭṭhitāya vā;
若比库众仅诵竟,或会众已起立时;若彼等众多,应于根本处作清净。
Pārisuddhi tu kattabbā, mūle tesaṃ, sace bahū.
若人数众多,应于其根本处行清净。
§2581
2581.
二五八一。
Sammajjituṃ padīpetuṃ, paññāpetuṃ dakāsane;
扫除、点灯、设置水座,
Viniddiṭṭhassa therena, akarontassa dukkaṭaṃ.
长老所指定者,不作者恶作。
§2582
2582.
二五八二。
Katvā sammajjanaṃ dīpaṃ, ṭhapetvā udakāsanaṃ;
作扫除、灯明,设置水座,
Gaṇañattiṃ ṭhapetvāva, kattabbo tīhuposatho.
设置僧团告白已,应作三种伍波萨他。
§2583
2583.
二五八三。
Pubbakiccaṃ samāpetvā, adhiṭṭheyya panekako;
完成前行事后,一人应决意;若不决意者,有恶作罪。
No ce adhiṭṭhaheyyassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
若不决意者,有恶作罪。
§2584
2584.
二五八四。
Adhammena ca vaggena, samaggena adhammato;
以非法而破僧,以和合而非法;同样以法而破僧,以和合而如法。
Tathā dhammena vaggena, samaggena ca dhammato.
同样以法而破僧,以和合而如法。
§2585
2585.
二五八五。
Uposathassa etāni, kammānīti jinobravi;
胜者说:「这些是伍波萨他的甘马。」
Catūsvapi panetesu, catutthaṃ dhammikaṃ mataṃ.
在这四种当中,第四种被认为是如法的。
§2586
2586.
二五八六。
Adhammenidha vaggo hi, katamo cetthuposatho?
此处以非法的品,何者是伍波萨他?
Vasanti ekasīmāyaṃ, cattāro yattha bhikkhuno.
在一个界内住有四位比库之处。
§2587
2587.
二五八七。
Ekassa pārisuddhiṃ te, ānayitvā tayo janā;
若三人带来一人之清净,而行清净者,则为非法、破僧之伍波萨他。
Karonti pārisuddhiṃ ce, adhammo vagguposatho.
若以非法和合,四比库一处,而行清净者,则为非法和合。
§2588
2588.
二五八八。
Adhammena samaggo hi, cattāro bhikkhunekato;
若以非法和合,四比库一处,
Karonti pārisuddhiṃ ce, samaggo hotyadhammiko.
而行清净者,则为非法和合。
§2589
2589.
Dhammena pana vaggo hi, katamo so uposatho;
然而,何者是如法的群体?何者是伍波萨他?
Vasanti ekasīmāyaṃ, cattāro yattha bhikkhuno.
住于一结界中,有四位比库在此处。
§2590
2590.
Ekassa pārisuddhiṃ te, ānayitvā tayo janā;
三人带来一人的清净,
Pātimokkhuddisante ce, vaggo dhammenuposatho.
若诵巴帝摩卡时,群体即如法伍波萨他。
§2591
2591.
Dhammato hi samaggo so;
从法而言,彼为和合;
Cattāro bhikkhunekato;
四位比库在一处;
Pātimokkhuddisantīdha;
于此诵巴帝摩卡;
Samaggo dhammato mato.
从法而言,被认为是和合。
§2592
2592.
Vagge samagge vaggoti, saññino vimatissa vā;
「于别众中,于和合众」者,或想为别众,或疑为别众;
Uposathaṃ karontassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
正行伍波萨他者,有恶作罪。
§2593
2593.
Bhedādhippāyato tassa, hoti thullaccayaṃ pana;
若彼有破僧意图者,则有土喇吒亚罪;
Vagge samaggenāpatti, samaggoti ca saññino.
于别众中,以和合众想而犯,及想为和合众。
§2594
2594.
Ukkhittena gahaṭṭhena, sesehi sahadhammihi;
与被举的在家人,与其余的同法者;
Cutanikkhittasikkhehi, ekādasahi vā saha.
与死者、舍戒者,或与十一人一起。
§2595
2595.
Uposatho na kātabbo, sabhāgāpattikena vā;
不应行伍波萨他,与同分罪者一起;或与被欲遮止者,行者有恶作。
Chandena pārivutthena, karoto hoti dukkaṭaṃ.
以他人之意愿代为坐腊者,犯恶作。
§2596
2596.
Adesetvā panāpattiṃ, nāvikatvāna vematiṃ;
若未告知而有罪,未作而有疑,
Uposatho na kātabbo, dine vā anuposathe.
不应行伍波萨他,于日或非伍波萨他日。
§2597
2597.
Uposathe panāvāsā, sabhikkhumhā ca bhikkhunā;
于伍波萨他日不住,与有比库之比库,
Āvāso vā anāvāso, na gantabbo kudācanaṃ.
有住处或无住处,任何时候不应前往。
§2598
2598.
Yasmiṃ uposathe kiccaṃ;
于彼伍波萨他之事
Āvāse pana vattati;
于住处确实进行者
So ce sabhikkhuko nāma;
彼若名为有比库
Āvāsoti pakāsito.
则宣说为住处。
§2599
2599.
Uposatho kimatthāya, kimatthāya pavāraṇā;
伍波萨他为何义?自恣为何义?
Uposatho samaggattho, visuddhatthā pavāraṇā.
伍波萨他为和合之义,巴瓦拉那为清净之义。
§2600
2600.
Kopetuṃ dhammikaṃ kammaṃ, paṭikkoseyya dukkaṭaṃ;
若阻碍如法之甘马者,恶作。若反对者,恶作。
Chandaṃ vā kāyasāmaggiṃ, adentassapi dukkaṭaṃ.
若不给与欲或身和合者,亦恶作。
§2601
2601.
Hoti pañcavidho saṅgho, catuvaggādibhedato;
僧团有五种,依四众等之差别而分。
So ca kattabbakammassa, vasena paridīpito.
而彼以应作甘马之方式而被阐明。
§2602
2602.
Pavāraṇaṃ tathābbhānaṃ, kammañca upasampadaṃ;
自恣、告白、以及达上甘马,除了以四众之外,不存在不可作者。
Ṭhapetvā catuvaggena, akattabbaṃ na vijjati.
除四人僧团外,无不可为之事。
§2603
2603.
以五众之告白,中国之达上,
Pañcavaggena abbhānaṃ, majjhadesūpasampadaṃ;
五人僧团行出罪,中国境内行达上;
Dasavaggena abbhānaṃ, vinā sabbaṃ tu vaṭṭati.
以十品而说云,除外一切皆可行。
§2604
2604.
Kammaṃ vīsativaggena, na kattabbaṃ na kiñcipi;
甘马以二十品而说,不应作任何事;
Ūne dosoti ñāpetuṃ, nādhike atirekatā.
为令知不足则有过失,非于过多,乃过多性。
§2605
2605.
Cattāro pakatattāva, kammappattāti dīpitā;
四者本性如是,已显示为甘马所得。
Catuvaggena kattabbe, sesesu ca ayaṃ nayo.
「四人僧团应作」者,于其余诸甘马亦此为规则。
§2606
2606.
Catuvaggādikattabbaṃ, katvāsaṃvāsapuggalaṃ;
「四人僧团等应作」者,若作已,则不共住者为僧数满足者,作者犯恶作。
Gaṇapūraṃ karontassa, kataṃ kuppati dukkaṭaṃ.
为凑足人数者,所作之恶作罪成立。
§2607
2607.
「于别住等甘马」者,于彼处,僧数满足者
Parivāsādikammepi , tatraṭṭhaṃ gaṇapūrakaṃ;
于别住等甘马中,其中作为凑数者,
Katvā pana karontānaṃ, tathā, sesaṃ tu vaṭṭati.
然而,对于已作者与正作者,如是;但其余则允许。
Uposathakkhandhakakathā. · 伍波萨他篇集之论述。
Vassūpanāyikakkhandhakakathā
瓦萨入住篇集之释
§2608
2608.
Purimā pacchimā cāti, duve vassūpanāyikā;
前与后二者,是二种瓦萨入住;应以住所或言语之区别,由前往者作之。
Ālayo vā vacībhedo, kattabbo upagacchatā.
依附〔某方〕或言语分裂,应由前往者来履行。
§2609
2609.
Vassūpagamanaṃ vāpi, jānaṃ anupagacchato;
或者进入瓦萨,知而不前往者;
Temāsamavasitvā vā, carantassapi dukkaṭaṃ.
或者住满三月后,行走者亦恶作。
§2610
2610.
Rukkhassa susire chatte, cāṭichavakuṭīsu vā;
在树洞、伞下、围篱、洞窟、小屋中,
Ajjhokāsepi vā vassaṃ, upagantuṃ na vaṭṭati.
或在露地,进入瓦萨,不允许。
§2611
2611.
Vassacchede anāpatti, antarāyo sace siyā;
瓦萨中断者,无罪,若有障难;
Chinnavassassa bhikkhussa, vāritāva pavāraṇā.
瓦萨已断之比库,自恣被遮止。
§2612
2612.
Mātāpitūnaṃ pana dassanatthaṃ;
然而,为见父母;
Pañcannamatthe sahadhammikānaṃ;
为五种事,为如法者;
Daṭṭhuṃ gilānaṃ tadupaṭṭhakānaṃ;
为见病者,为彼看护者;
Bhattādi nesaṃ pariyesanatthaṃ.
「食物等」者,为了寻求他们的食物等。
§2613
2613.
Tathānabhirataṃ gantvā, vūpakāsessamuṭṭhitaṃ;
如是前往不喜乐者处,或从远离处生起者处;
Diṭṭhiṃ vā tassa kukkuccaṃ, vinodessāmahanti vā.
我将去除他的邪见,或去除追悔。
§2614
2614.
Evaṃ sattāhakiccena, bhikkhunā vinayaññunā;
如是以七日之事,通晓律的比库应:
Apesitepi gantabbaṃ, pageva pahite pana.
即使未被遣使,亦应前往,何况已被遣使者。
§2615
2615.
Vassaṃ upagatenettha, animantitabhikkhunā;
于此,已入瓦萨之比库,若未受邀请,为听闻法之故,前往则不允许。
Dhammassa savanatthāya, gantuṃ pana na vaṭṭati.
然而,为听闻法而前往,则不合适。
§2616
2616.
‘‘Asukaṃ nāma divasaṃ, sannipāto bhavissati’’;
「某日将有集会」;
Iccevaṃ katikā pubbaṃ, katā ce pana vaṭṭati.
如是,若先前已作了咖提咖,则作是允许的。
§2617
2617.
‘‘Dhovissāmi rajissāmi, bhaṇḍaka’’nti na vaṭṭati;
「我将洗涤、我将染色、物品」,如是说不允许;若老师与依止师派遣,则允许。
Sacācariyupajjhāyā, pahiṇanti ca vaṭṭati.
若老师与依止师派遣,则允许。
§2618
2618.
Uddesādīnamatthāya, gantuṃ neva ca vaṭṭati;
为了诵习等之目的,前往不允许;
Garūnaṃ dassanatthāya, gantuṃ labhati puggalo.
为了见尊长,人得以前往。
§2619
2619.
Sace ācariyo ‘‘ajja, mā gacchāhī’’ti bhāsati;
若老师说『今日,莫前往』;
Ratticchede anāpatti, hotīti paridīpitā.
夜分断时无罪,如是已阐明。
§2620
2620.
Yassa kassaci ñātissa, upaṭṭhākakulassa vā;
对于任何亲族,或侍奉家族;
Gacchato dassanatthāya, ratticchede ca dukkaṭaṃ.
为见而行者,于夜分断时,恶作。
§2621
2621.
‘‘Āgamissāmi ajjeva, gantvāhaṃ gāmaka’’nti ca;
「我今日去村落后将返回」,如是而言;
Sace pāpuṇituṃ gacchaṃ, na sakkoteva vaṭṭati.
若行而不能到达者,则不应行。
§2622
2622.
Vaje satthepi nāvāyaṃ, tīsu ṭhānesu bhikkhuno;
比库应于三处舍弃商队或船只;
Vassacchede anāpatti, pavāretuñca vaṭṭati.
断瓦萨无罪,且允许自恣。
§2623
2623.
Sati paccayavekalle, sarīrāphāsutāya vā;
若有资具缺乏,或有身体不适,
Eseva antarāyoti, vassaṃ chetvāpi pakkame.
此即为障碍,即使断瓦萨亦可离去。
§2624
2624.
Yena kenantarāyena, vassaṃ nopagato hi yo;
凡以任何障碍,而未入瓦萨者,
Dutiyā upagantabbā, chinnavassena vā pana.
第二次应前往,或者已断瓦萨者。
§2625
2625.
Vassaṃ anupagantvā vā, tadaheva ca gacchati;
未前往瓦萨,或当日即前往;
Bahiddhā eva sattāhaṃ, upagantvāpi vā pana.
在外七日,或者前往后。
§2626
2626.
Vītināmeti ce tassa, purimāpi na vijjati;
若度过彼,前者亦不存在;
Paṭissave ca bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于答应之比库,有恶作罪。
§2627
2627.
Vassaṃ panupagantvā ca, uṭṭhāpetvā na cāruṇaṃ;
未入瓦萨而离去,且未作不留难者;
Gacchato pana sattāha-karaṇeneva bhikkhuno.
对于离去之比库,以七日作法。
§2628
2628.
Antoyeva ca sattāhaṃ, nivattantassa tassa tu;
于七日内,对于彼返回者;
Anāpattīti ko vādo, vasitvā bahi gacchato.
「无犯」者,何须说?对于住满后出外者。
§2629
2629.
‘‘Vasissāmīdha vassa’’nti, ālayo yadi vijjati;
「我将在此住瓦萨」,若有执着存在;不以此念住瓦萨,然而住所
Nopetasatiyā vassaṃ, tena senāsanaṃ pana.
已取得,善取得,彼未断瓦萨。
§2630
2630.
Gahitaṃ suggahitaṃ hoti, chinnavasso na hoti so;
已取得,善取得,彼未断瓦萨。
Labhateva pavāretuṃ, na doso koci vijjati.
得以自恣,无有任何过失。
§2631
2631.
‘‘Imasmiṃ vihāre temāsaṃ, imaṃ vassaṃ upemi’’ti;
「我于此住处,此瓦萨期间,入住三月」,
Nicchārite ca tikkhattuṃ, vassaṃ upagato siyā.
如是决意三次后,即成入瓦萨者。
§2632
2632.
Ādiṃ tu navamiṃ katvā, gantuṃ vaṭṭati bhikkhuno;
以第九日为始,比库得以前往;
Āgacchatu ca pacchā so, mā vā doso na vijjati.
他可以后来,或者不来也无过失。
Vassūpanāyikakkhandhakakathā. · 入瓦萨篇集之论述。
Pavāraṇakkhandhakakathā
自恣篇集之注释
§2633
2633.
Cātuddasī pañcadasī, sāmaggī ca pavāraṇā;
十四日与十五日,和合与自恣;三说、二说与一说,于僧团、群体及个人。
Tevācī dvekavācī ca, saṅghe ca gaṇapuggale.
三语羯磨、二语羯磨,以及于僧团与众中之个人,
§2634
2634.
Etā pana munindena, vuttā nava pavāraṇā;
此等九种自恣,由牟尼主所说;
Tīṇi kammāni muñcitvā, anteneva pavāraye.
除三种甘马外,应于其内自恣。
§2635
2635.
Pubbakiccaṃ samāpetvā, pattakalle samānite;
完成前行事后,于适当时集合;
Ñattiṃ ṭhapetvā saṅghena, kattabbā hi pavāraṇā.
除单白外,僧团应行自恣。
§2636
2636.
Pavārentesu theresu, nisīdeyya navo pana;
当诸长老自恣时,新比库应坐;
Sayaṃ yāva pavāreyya, tāva ukkuṭikañhi so.
直至自己自恣为止,彼应蹲踞。
§2637
2637.
Ñattiṃ vatvā pavāreyyuṃ, cattāro vā tayopi vā;
说白后应自恣,四人或三人,
Pubbakiccaṃ samāpetvā, ekāvāse vasanti ce.
完成前行事后,若住于一住处。
§2638
2638.
Aññamaññaṃ pavāreyyuṃ, vinā ñattiṃ duve janā;
二人可互相自恣,无需白告;
Adhiṭṭheyya panekopi, sesā saṅghapavāraṇā.
一人亦可自决意,其余为僧团自恣。
§2639
2639.
Pavārite ca saṅghasmiṃ, kareyyanāgato pana;
僧团自恣已竟时,未到者若行自恣,
Avuṭṭho chinnavasso vā, pārisuddhiuposathaṃ.
或未住瓦萨、断瓦萨者,则行清净伍波萨他。
§2640
2640.
Pañca yasmiṃ panāvāse, cattāro vā tayopi vā;
五人住处中,或四人或三人;
Ekekassa haritvāna, samaṇā te pavāraṇaṃ.
沙玛那们各各带走,彼等之自恣。
§2641
2641.
Aññamaññaṃ pavārenti, sace āpatti dukkaṭaṃ;
互相自恣,若有罪为恶作;
Sesaṃ uposathe vutta-nayenidha naye budho.
其余以伍波萨他所说之方法,智者于此应知。
§2642
2642.
Pārisuddhippadānena, sampādetattano suciṃ;
以给予清净,成就自己的清净;
Chandadānena saṅghassa, sabbaṃ sādheti, nattano.
以给予欲,为僧团成就一切,非为自己。
§2643
2643.
Tasmā pana ubhinnampi, kiccasiddhatthamevidha;
因此,对于两者,为了成就义务之义,如是;
Pārisuddhipi dātabbā, chandaṃ dentena bhikkhunā.
给予欲的比库,也应给予清净。
§2644
2644.
Chandekena bahūnampi, hātabbo pārisuddhipi;
以一人之欲,亦应取多人之清净;
Paramparāhaṭo chando, na gacchati visuddhiyā.
辗转取得之欲,不得至清净。
§2645
2645.
Chandaṃ vā pārisuddhiṃ vā, gahetvā vā pavāraṇaṃ;
取欲者,或取清净,或取自恣,
Sāmaṇerādibhāvaṃ vā, paṭijāneyya hārako.
或承认沙玛内拉等身份。
§2646
2646.
Sace so saṅghamappatvā, vibbhameyya mareyya vā;
若彼未到僧团,即还俗或死亡;
Nāhaṭañceva taṃ sabbaṃ, patvā cevaṃ siyāhaṭaṃ.
未携带之全部,到达后若如是携带。
§2647
2647.
Saṅghaṃ patvā pamatto vā, sutto vā khittacittako;
到达僧团后,若放逸、若睡眠、若心狂乱;
Nāroceti anāpatti, hoti sañcicca dukkaṭaṃ.
不告知者无犯,若故意则为恶作。
§2648
2648.
Ye te vipassanāyuttā, rattindivamatanditā;
彼等专注于观者,日夜不懈怠;
Pubbarattāpararattaṃ, vipassanaparāyaṇā.
初夜与后夜,以观为所依。
§2649
2649.
二六四九。
Laddhaphāsuvihārānaṃ, siyā na parihāniti;
已得安乐住者,不应有退失;
Pavāraṇāya saṅgāho, vutto kattikamāsake.
自恣之摄颂,说于咖提咖月。
Pavāraṇakkhandhakakathā. · 自恣篇集之论。
Cammakkhandhakakathā
皮革篇集之释
§2650
2650.
Eḷakājamigānaṃ tu, cammaṃ vaṭṭati bhikkhuno;
伊喇咖羚羊之皮,许比库使用;罗希德尼咖鹿、巴萨德鹿、母鹿之皮亦然。
Rohiteṇikuraṅgānaṃ, pasadaṃmigamātuyā.
罗希德鹿、小羚羊,以及母鹿之群。
§2651
2651.
Ṭhapetvā cammametesaṃ, aññaṃ dukkaṭavatthukaṃ;
除此等之皮外,其余者为恶作之事;于鞋履中,一切非人皮皆许用。
Thavikopāhane sabbaṃ, cammaṃ vaṭṭatyamānusaṃ.
袋及鞋中,一切皮革,凡非人皮,皆得允许。
§2652
2652.
Vaṭṭanti majjhime dese, na guṇaṅguṇupāhanā;
「在中部地区允许,不允许有绳结的鞋;
Vaṭṭanti antoārāme, sabbatthāpi ca rogino.
在寺院内允许,一切处对病者亦允许。」
§2653
2653.
Puṭakhallakabaddhā ca, tatheva pāliguṇṭhimā;
「以布片包裹者,以及同样以绳缠绕者;
Tūlapuṇṇā na vaṭṭanti, sabbanīlādayopi ca.
填充棉花者不允许,一切青色等亦不允许。」
§2654
2654.
Citrā upāhanā meṇḍa-visāṇūpamavaddhikā;
彩色鞋履,具有如羊角般的增高物;若以孔雀羽缝制,则不适合。
Na ca vaṭṭanti morassa, piñchena parisibbitā.
然而,以孔雀羽毛缝缀者,则不得允许。
§2655
2655.
以猫、黑鼬、猫头鹰、狮子、虎、豹、水獭、豺之皮革,及羚羊之皮革所制之资具,不适合。
Majjārakāḷakolūka-sīhabyagghuddadīpinaṃ;
豹猫、黑猫、枭鸟、狮、虎、豺、豹——
Ajinassa ca cammena, na vaṭṭati parikkhaṭā.
以此等之皮革镶边者,不得允许。
§2656
2656.
Puṭādiṃ apanetvā vā, chinditvā vāpi sabbaso;
除去布塔等,或完全切断;如是改变颜色后,应持履。
Vaṇṇabhedaṃ tathā katvā, dhāretabbā upāhanā.
如此裁制各色,鞋即应当穿用。
§2657
2657.
Sabbāpi pana dhāretuṃ, na ca vaṭṭanti pādukā;
然而一切鞋履,皆不许持;
Ṭhapetvā tattha passāva- vaccācamanapādukā.
除彼处之小便、大便、洗漱用鞋。
§2658
2658.
Āsandiñceva pallaṅkaṃ, uccāsayanasaññitaṃ;
阿桑迪与巴朗咖,名为高广床座;
Atikkantapamāṇaṃ tu, sevamānassa dukkaṭaṃ.
若使用超过量者,恶作。
§2659
2659.
Gonakaṃ kuttakaṃ cittaṃ, paṭikaṃ paṭalikampi ca;
果纳咖、咖德咖、吉德、巴提咖、巴德离咖,
Ekantalomiṃ vikatiṃ, tūlikaṃ uddalomikaṃ.
一端毛、维咖提、杜离咖、伍达罗米咖。
§2660
2660.
Kaṭṭissaṃ pana koseyyaṃ, hatthiassarathattharaṃ;
咖提萨绸、国谢亚绸、象毯、马毯、车毯、床毯;
Kadalimigapavara-paccattharaṇakampi ca.
以及芭蕉皮、鹿皮、优质鹿皮所制之覆盖物。
§2661
2661.
Heṭṭhā rattavitānassa, dvidhā rattūpadhānakaṃ;
染色天盖之下,两端染色之枕垫;
Akappiyamidaṃ sabbaṃ, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
此一切皆不许可,受用者犯恶作。
§2662
2662.
Heṭṭhā akappiye paccatthare sati na vaṭṭati;
下有不许可的敷具时,不允许;
Uddhaṃ setavitānampi, tasmiṃ asati vaṭṭati.
上有白色天盖,在彼不存在时,允许。
§2663
2663.
Āsandiṃ pana pallaṅkaṃ, ṭhapetvā tūlikampi ca;
除了高床、长椅,以及棉褥之外,
Sesaṃ pana ca sabbampi, labhate gihisantakaṃ.
其余一切,可得在家众所有之物。
§2664
2664.
Dhammāsane anāpatti, bhattaggepi nisīdituṃ;
于法座无犯,于食堂亦可坐;
Bhūmattharaṇake tattha, sayitumpi ca vaṭṭati.
于地敷具处,亦可卧。
Cammakkhandhakakathā. · 皮革篇集之论。
Bhesajjakkhandhakakathā
药篇集之释
§2665
2665.
Vuttā gahapatissāpi, sammutussāvanantikā;
已说居士之,乃至许可。
Gonisādīti kappiyā, catasso honti bhūmiyo.
「果尼萨地等」者,有四种如法地。
§2666
2666.
Saṅghassa santakaṃ gehaṃ, santakaṃ bhikkhunopi vā;
僧团所有之房屋,或比库所有者;应作为如法地,以避免共宿。
Kappiyaṃ pana kattabbaṃ, sahaseyyappahonakaṃ.
然而,应当制作足以供同宿所用之净物。
§2667
2667.
除比库外,由其他人所施与之如法地;
Ṭhapetvā bhikkhumaññehi, dinnaṃ kappiyabhūmiyā;
除比库之外,他人布施于净地之物;
Atthāya santakaṃ tesaṃ, gehaṃ gahapatevidaṃ.
为了他们的利益,有属于居士的住处,如同居士之家。
§2668
2668.
Sā hi sammutikā nāma, yā hi saṅghena sammatā;
那被称为『共许』者,即是被僧团所共许的;或者不作甘马语,仅以求听即可。
Kammavācamavatvā vā, vaṭṭatevāpalokanaṃ.
即使未宣读甘马语,求听甘马亦得成立。
§2669
2669.
然而,在安立第一块砖、石、柱等时;
Paṭhamiṭṭhakapāsāṇa-thambhādiṭṭhapane pana;
然于最初安置砖石、柱础等之时;
‘‘Kappiyakuṭiṃ karomā’’ti, vadantehi samantato.
「我们建造储食净屋」,如是说者,应从四周。
§2670
2670.
Ukkhipitvā ṭhapentesu, āmasitvā paresu vā;
当他人举起安置时,或触碰他人时;或自己举起后,应安置于近旁。
Sayamevukkhipitvā vā, ṭhapeyyussāvanantikā.
或自行移置,应安放于听闻范围之内。
§2671
2671.
Iṭṭhakādipatiṭṭhānaṃ , bhikkhūnaṃ vadataṃ pana;
然而,当比库们说砖等基础时;
Vācāya pariyosānaṃ, samakālaṃ tu vaṭṭati.
语之终结,同时则许。
§2672
2672.
Ārāmo aparikkhitto, sakalo bhuyyatopi vā;
园林未围绕者,全部或大部分;二种亦为智者,称为牛坐等。
Duvidhopi ca viññūhi, gonisādīti vuccati.
凡此两种,智者称之为牛卧地等。
§2673
2673.
然而此等四者,皆为净地。
Etā pana catassopi, honti kappiyabhūmiyo;
此四者,皆可作为净地;
Ettha pakkañca vutthañca, sabbaṃ vaṭṭati āmisaṃ.
此中,已煮与已出者,一切肉食皆许可。
§2674
2674.
二六七四。
Ussāvanantikā yā sā, thambhādīsu adhiṭṭhitā;
凡依止于柱等处,彼称为流出无尽者;
Thambhādīsvapanītesu, tadaññesupi tiṭṭhati.
当柱等被移去时,于其他处亦得住立。
§2675
2675.
二六七五。
Apanītesu sabbesu, siyā jahitavatthukā;
当一切皆被移去时,应成已舍弃所依处者;
Gonisādī parikkhittā, sesā chadananāsato.
牛粪等被遮止,其余则因覆盖与破坏之故。
§2676
2676.
Bhikkhuṃ ṭhapetvā aññesaṃ, hatthato ca paṭiggaho;
除比库外,对其他人,从手中接受;对彼等之寄存,于内部所说,对比库是允许的。
Tesañca sannidhi anto- vuttaṃ bhikkhussa vaṭṭati.
彼等之积蓄,于内部——如前所说,于比库乃适当。
§2677
2677.
对比库或比库尼,有主物或僧团物;
Bhikkhussa bhikkhuniyā vā, santakaṃ saṅghikampi vā;
属于比库或比库尼之物,乃至属于僧团之物;
Antovutthañca pakkañca, ubhinnaṃ na ca vaṭṭati.
内煮者与熟食,二者皆不许可。
§2678
2678.
Akappakuṭiyā vutthaṃ, sappiādivimissitaṃ;
于非净屋中煮者,与酥油等混合者;
‘‘Antovuttha’’nti niddiṭṭhaṃ, paṭhamaṃ kālikadvayaṃ.
被指定为『内煮』者,首二时段。
§2679
2679.
Teheva sappiādīhi, bhikkhunā yāvajīvikaṃ;
以彼等酥油等,比库尽形寿;
Pakkaṃ taṃ pana sattāhaṃ, vaṭṭateva nirāmisaṃ.
然而,那已煮的(食物),七日内,若无肉类,则允许(食用)。
§2680
2680.
Sace āmisasaṃsaṭṭhaṃ, pakkaṃ taṃ paribhuñjati;
若(比库)食用与肉类混合的已煮(食物);
Antovutthañca bhiyyopi, sāmapakkañca bhuñjati.
以及食用(僧团)内煮的,或更多,以及自己煮的,
§2681
2681.
Yāvakālikamāhāro, pānakaṃ yāmakālikaṃ;
时限食为食物,饮料为夜分限(食);
Sattāhakālikaṃ nāma, sappiādikapañcakaṃ.
「七日药」者,熟酥等五种也。
§2682
2682.
Sesaṃ pana haliddādi, bhesajjaṃ yāvajīvikaṃ;
其余姜黄等药,则为尽形寿药;四种时分药已说,水为非时分药。
Catudhā kālikā vuttā, udakaṃ hotyakālikaṃ.
时限者说有四种,水则为非时限之物。
§2683
2683.
仅就受取而言,三种时分药为时限已过;
Paṭiggahavaseneva, kālātītā tikālikā;
仅以受取之缘故,超过时限者为三时限;
Honti dosakarā bhuttā, abhuttaṃ tatiyampi ca.
「有令过失者,已食者,以及未食者第三」。
§2684
2684.
二六八四。
Ambaṃ jambu ca cocañca, mocañca madhu muddikā;
「芒果、阎浮、椰子、香蕉、蜜、葡萄、沙鲁、粗涩果」,饮料被认为有八种。
Sālu phārusakañcāti, pānakaṃ aṭṭhadhā mataṃ.
二六八五。
§2685
2685.
「为饮料之目的而允许的果实,熟的与生的」。
Pānakatthamanuññātaṃ, phalaṃ pakkañca āmakaṃ;
为饮料之用而开许者,果实——熟者与生者;
Pānahetu paṭikkhitto, savatthukapaṭiggaho.
因酒之缘故而被禁止者,是有因缘之受取。
§2686
2686.
Ambapakkaṃ sukoṭṭetvā, madditvā udake pana;
将芒果捣碎,于水中浸泡;
Pacchā parissavaṃ katvā, pātuṃ vaṭṭati pānakaṃ.
其后滤过,饮用饮料是允许的。
§2687
2687.
Vaṭṭatādiccapākaṃ tu, aggipakkaṃ na vaṭṭati;
日晒熟者是允许的,然而火煮熟者不允许;
Eseva ca nayo sesa-pānakesupi dīpito.
此同一方法,于其余诸饮料中亦已阐明。
§2688
2688.
Pupphapattaphalucchūnaṃ, cattāro panime rasā;
花、叶、果、甘蔗,此等有四种汁;许可此等八种饮料时,已许可此等。
Anuññātā imānaṭṭha, pānāni anujānatā.
开许此八种,乃开许者所开许之饮料。
§2689
2689.
一切花汁已说,除蜜蜂之汁外;
Sabbo puppharaso vutto, madhukassa rasaṃ vinā;
一切花之味已说,除蜂蜜之味外;
Sabbo pattaraso vutto, pakkaḍākarasaṃ vinā.
已说一切叶汁,除了煮熟的汁。
§2690
2690.
Sattannaṃ sānulomānaṃ, dhaññānaṃ phalajaṃ rasaṃ;
七种随顺的谷物,其果实所生之汁;除了被允许的,一切非时的果实所生之汁。
Ṭhapetvānumato sabbo, vikāle phalajo raso.
除已开许者外,一切非时所生果之汁液。
§2691
2691.
Yāvakālikapattāna-mapi sītudake kato;
即使是尽形寿药的叶,在冷水中制成的;
Madditvādiccapākopi, vikāle pana vaṭṭati.
「压榨后」等,亦指阿迪吒果之榨汁,然于非时则允许。
§2692
2692.
Tālañca nāḷikerañca, panasaṃ labujampi ca;
棕榈与椰子,波罗蜜与拉布迦,提普萨与阿拉布与昆班达,以及普萨果。
Tipusālābukumbhaṇḍaṃ, tathā pussaphalampi ca.
冬瓜、葫芦、南瓜,以及花果亦然。
§2693
2693.
如是埃拉鲁咖等,此等确非果实。
Evameḷālukañcāti, navetāni phalāni hi;
如是苤蓝等,此等皆非果实;
Aparaṇṇañca sabbampi, sattadhaññānulomikaṃ.
以及其他一切,随顺于七种谷物者。
§2694
2694.
Badaraṃ timbarū selu, kosambaṃ karamaddakaṃ;
枣、甜罗望子、酸罗望子、国桑比果、迦罗摩达咖果;
Mātuluṅgakapitthañca, vettaṃ ciñcaphalampi ca.
以及柑橘、木苹果、藤、罗望子果。
§2695
2695.
Phalānaṃ evamādīnaṃ, khuddakānaṃ raso pana;
然而,诸如此类小果之汁,
Aṭṭhapānānulomattā, niddiṭṭho anulomike.
八种饮料随顺性,已于随顺中说示。
§2696
2696.
Sānulomassa dhaññassa, ṭhapetvā phalajaṃ rasaṃ;
具随顺性之谷物,除去果实所生汁液;其余果实之汁液,于此非时限量食。
Añño phalaraso natthi, ayāmakāliko idha.
此处无其他果汁,此为非时所宜饮用者。
Bhesajjakkhandhakakathā. · 药篇集之论。
Kathinakkhandhakakathā
咖提那衣篇集之注释
§2697
2697.
Bhikkhūnaṃ vuṭṭhavassānaṃ, kathinatthāramabravi;
诸比库出瓦萨已,世尊宣说咖提那衣之铺展;
Pañcannaṃ ānisaṃsānaṃ, kāraṇā munipuṅgavo.
牟尼中尊,为五种利益之缘故。
§2698
2698.
Na ullikhitamattādi-catuvīsativajjitaṃ;
不离仅刻划等二十四种过失;
Cīvaraṃ bhikkhunādāya, uddharitvā purāṇakaṃ.
比库尼取衣已,提起旧衣。
§2699
2699.
Navaṃ adhiṭṭhahitvāva, vattabbaṃ vacasā puna;
决意新衣后,应再以言语说:
‘‘Imināntaravāsena, kathinaṃ attharāmi’’ti.
「我以此下衣,展开咖提那衣。」
§2700
2700.
Vutte tikkhattumiccevaṃ, kathinaṃ hoti atthataṃ;
如是说三次,咖提那衣即为已展开;然而应前往僧团,取咖提那衣。
Saṅghaṃ panupasaṅkamma, ādāya kathinaṃ iti.
然后前往僧团,取咖提那衣而来。
§2701
2701.
‘‘Atthataṃ kathinaṃ bhante, saṅghassa anumodatha;
「尊者,咖提那衣已展开,请僧团随喜;咖提那衣的展开如法」,应由那位比库如是说。
Dhammiko kathinatthāro’’, vattabbaṃ tena bhikkhunā.
如法的咖提那衣铺展,彼比库应当宣说。
§2702
2702.
‘‘Suatthataṃ tayā bhante, saṅghassa kathinaṃ puna;
「尊者,咖提那衣已由你善展开,为僧团再次;咖提那衣的展开如法,我随喜」,应如是说。
Dhammiko kathinatthāro, anumodāmi’’tīraye.
如法的咖提那衣铺展,我随喜。如此宣说。
§2703
2703.
Kathinassa ca kiṃ mūlaṃ, kiṃ vatthu kā ca bhūmiyo;
咖提那衣的根是什么?所依是什么?地是什么?
Katidhammavido bhikkhu, kathinatthāramarahati.
知几法的比库,有资格受持咖提那衣?
§2704
2704.
Mūlamekaṃ, siyā vatthu, tividhaṃ, bhūmiyo cha ca;
根为一,所依可有,三种,地有六;
Aṭṭhadhammavido bhikkhu, kathinatthāramarahati.
知八法的比库,有资格受持咖提那衣。
§2705
2705.
Saṅgho mūlanti niddiṭṭhaṃ, vatthu hoti ticīvaraṃ;
「僧团为根本」者,已说明;事物则是三衣;
Khomādīni cha vuttāni, cīvarāni cha bhūmiyo.
亚麻等六种已说,衣与地。
§2706
2706.
Pubbapaccuddharādhiṭṭhā-natthāro mātikāpi ca;
前行、举出、决意、失坏,以及论母;
Palibodho ca uddhāro, ānisaṃsā panaṭṭhime.
障碍与举出,最后是利益。
§2707
2707.
Dhovanañca vicāro ca, chedanaṃ bandhanampi ca;
洗涤、审察、裁剪、以及缝缀,
Sibbanaṃ rajanaṃ kappaṃ, ‘‘pubbakicca’’nti vuccati.
缝合、染色、作净,此等称为『前行事』。
§2708
2708.
Saṅghāṭi uttarāsaṅgo, atho antaravāsako;
桑喀帝、上衣、以及下衣,
Paccuddhāro adhiṭṭhānaṃ, atthāropesameva tu.
抖擞、决意、以及披着。
§2709
2709.
Pakkamanañca niṭṭhānaṃ, sanniṭṭhānañca nāsanaṃ;
出发与完成,集合与灭摈;
Savanāsā ca sīmā ca, sahubbhāroti aṭṭhimā.
听闻灭失与界,以及共同负担,此为八种。
§2710
2710.
Katacīvaramādāya, āvāse nirapekkhako;
取已作衣后,于住处无所顾恋;
Atikkantāya sīmāya, hoti pakkamanantikā.
越过界已,成为出发舍。
§2711
2711.
Ānisaṃsamathādāya, vihāre anapekkhako;
『不期待利益』者,对寺院无所期待;
Gantvā pana vihāraṃ so, aññaṃ sukhavihārikaṃ.
然而前往彼寺院,另一安乐住者。
§2712
2712.
Tattha taṃ viharantova, karoti yadi cīvaraṃ;
于彼处住时,若制作衣;
Niṭṭhite cīvare tasmiṃ, niṭṭhānantāti vuccati.
当彼衣完成时,称为『完成之后』。
§2713
2713.
‘‘Cīvaraṃ na karissāmi, na paccessaṃ tamassamaṃ’’;
「我不作衣,我不期待那件衣」;
Evaṃ tu dhuranikkhepe, sanniṭṭhānantikā matā.
如是舍弃责任时,应知为完成终结。
§2714
2714.
Kathinacchādanaṃ laddhā, ‘‘na paccessa’’nti ce gato;
得咖提那衣覆护后,若前往时说「我不期待」;或正作衣时,衣失坏或烧毁,为失坏终结。
Karontasseva naṭṭhaṃ vā, daḍḍhaṃ vā nāsanantikā.
正在行事之时,若有失坏或烧毁,则趋近于灭失。
§2715
2715.
Laddhānisaṃso sāpekkho, bahisīmaṃ gato pana;
已得利养者有所期待,然而前往界外;
Suṇāti cantarubbhāraṃ, sā hoti savanantikā.
听闻『于内界』之语,此为闻边际。
§2716
2716.
Cīvarāsāya pakkanto, bahisīmaṃ gato pana;
为衣之期待而出发,然而前往界外;
‘‘Dassāmi cīvaraṃ tuyhaṃ’’, vutto savati kenaci.
被某人告知『我将给你衣』,此为有所闻。
§2717
2717.
Puna vutte ‘‘na sakkomi, dātunti tava cīvaraṃ’’;
再次说「我不能给你衣」时,因期待已被断除,被认为是断期待。
Āsāya chinnamattāya, āsāvacchedikā matā.
依于期待被断除之量,被认为是断期待者。
§2718
2718.
Vassaṃvuṭṭhavihāramhā , vihāraññaṃ gato siyā;
从瓦萨已住之住处,可能前往另一住处;来时在中途,超过了那取衣期限。
Āgacchaṃ antarāmagge, taduddhāramatikkame.
来时于途中,越过彼解除之事。
§2719
2719.
Tassa so kathinuddhāro, sīmātikkantiko mato;
彼之咖提那衣舍,被视为越界;
Kathinānisaṃsamādāya, sāpekkhova sace gato.
若取咖提那衣利益,有期待而去者。
§2720
2720.
Sambhuṇāti punāgantvā, kathinuddhārameva ce;
若再来后遇到,咖提那衣舍;
Tassa so kathinuddhāro, ‘‘sahubbhāro’’ti vuccati.
彼之咖提那衣舍,被称为『共舍』。
§2721
2721.
Pakkamanañca niṭṭhānaṃ, sanniṭṭhānañca sīmato;
出发与完成,以及从界内集合;
Cattāro puggalādhīnā, saṅghādhīnantarubbharo.
四种依于补特伽罗,僧团依者为中间的舍弃。
§2722
2722.
Nāsanaṃ savanañceva, āsāvacchedikāpi ca;
灭摈、听闻,以及断绝期待;
Tayopi kathinubbhārā, na tu saṅghā, na bhikkhuto.
此三种咖提那衣的舍弃,既非依于僧团,亦非依于比库。
§2723
2723.
Āvāsapalibodho ca, palibodho ca cīvare;
住所障碍与衣障碍,
Palibodhā duve vuttā, yuttamuttatthavādinā.
此二障碍已被说,由说相应与不相应义者。
§2724
2724.
Aṭṭhannaṃ mātikānaṃ vā, antarubbhāratopi vā;
或于八种母题,或于中间举起,
Ubbhārāpi duve vuttā, kathinassa mahesinā.
此二举起已被说,关于咖提那衣,由大仙。
§2725
2725.
Anāmantāsamādānaṃ, gaṇato yāvadatthikaṃ;
不告白而受持,从僧团中取所需量;
Tattha yo cīvaruppādo, ānisaṃsā ca pañcime.
于此有衣之生起,及五种利益。
Kathinakkhandhakakathā. · 咖提那衣篇集之论。
Cīvarakkhandhakakathā
衣篇集之释
§2726
2726.
二七二六。
Cīvarassa panuppādā, aṭṭha cīvaramātikā;
从衣之生起,八种衣之论母;
Sīmāya deti, katikā, bhikkhāpaññattiyā, tathā.
于界中施与,咖提咖,以比库之指定,亦如是。
§2727
2727.
二七二七。
Saṅghassa, ubhatosaṅghe, vassaṃvuṭṭhassa deti ca,;
施与僧团、施与二部僧、施与度瓦萨者,
Ādissa, puggalassāti, aṭṭhimā pana mātikā.
指定施与补特伽罗者,此等为八种母论。
§2728
2728.
二七二八。
Tattha sīmāya detīti, antosīmaṃ gatehi tu;
于此中,『于界内施与』者,由入于界内之诸比库应分配,
Bhikkhūhi bhājetabbanti, vaṇṇitaṃ varavaṇṇinā.
此为最胜辩才者所赞叹。
§2729
2729.
Katikāya ca dinnaṃ ye, vihārā ekalābhakā;
凡以咖提咖所施之住处,为一得利者;于此,凡所施者,应由一切比库分配,如是所说。
Ettha dinnañca sabbehi, bhājetabbanti vuccati.
此处由众人所施之物,应当分配,如是说。
§2730
2730.
Saṅghassa dhuvakārā hi, yattha karīyanti tattha ca;
凡为僧团之常作者,于彼处所作者;以及以比库指定而施者,大仙说为已施。
Bhikkhāpaññattiyā dinnaṃ, dinnaṃ vuttaṃ mahesinā.
依乞食之规定所施之物,大圣者说为已施。
§2731
2731.
Saṅghassa pana yaṃ dinnaṃ, ujubhūtena cetasā;
然而凡以正直心施与僧团者,应由现前者分配,如是说。
Tañhi sammukhibhūtena, bhājetabbanti vuccati.
【此句与上句连读】
§2732
2732.
Ubhatosaṅgha muddissa, deti saddhāya cīvaraṃ;
以信心施衣,指定两部僧团,
Thokā vā bahu vā bhikkhū, samabhāgova vaṭṭati.
无论比库少或多,均分乃适当。
§2733
2733.
Vassaṃvuṭṭhassa saṅghassa, cīvaraṃ deti yaṃ pana;
若有人对已出瓦萨的僧团布施衣,
Taṃ tasmiṃ vuṭṭhavassena, bhājetabbanti vaṇṇitaṃ.
那衣应由已出瓦萨者分配,如是所赞叹。
§2734
2734.
Yāguyā pana bhatte vā, detiādissa ce pana;
若有人在粥时或食时布施衣,
Cīvaraṃ tattha tattheva, yojetabbaṃ vijānatā.
智者应当在该处该处即时分配。
§2735
2735.
Puggalaṃ pana uddissa, cīvaraṃ yaṃ tu dīyati;
然而,指定人而施与衣者,彼施名为指定人施。
Puggalodissakaṃ nāma, dānaṃ taṃ tu pavuccati.
所谓『指定布施』,乃针对特定个人而行之布施也。
§2736
2736.
Sahadhammikesu yo koci, pañcasvapi ‘‘mamaccaye;
于五种如法亲属中,任何人说『我死后,此资具属我母或属我父』,
Ayaṃ mayhaṃ parikkhāro, mātuyā pitunopi vā.
『此乃我之资具,或为母亲,或为父亲』——如是意图而施者。
§2737
2737.
Upajjhāyassa vā hotu’’, vadaticcevameva ce;
若说「愿属于戒师」,仅如此说而已;
Na hoti pana taṃ tesaṃ, saṅghasseva ca santakaṃ.
然而那不属于他们,唯属于僧团之所有。
§2738
2738.
Pañcannaṃ accaye dānaṃ, na ca rūhati kiñcipi;
五人过后之布施,不生长任何物;
Saṅghasseva ca taṃ hoti, gihīnaṃ pana rūhati.
那唯属于僧团,然而对在家众则生长。
§2739
2739.
Bhikkhu vā sāmaṇero vā, kālaṃ bhikkhunupassaye;
比库或沙玛内拉,若于比库尼住所命终;其资具属于比库众所有。
Karotyassa parikkhārā, bhikkhūnaṃyeva santakā.
彼之资具,属于比库众所有。
§2740
2740.
Bhikkhunī sāmaṇerī vā, vihārasmiṃ sace matā;
比库尼或沙玛内莉,若于寺院中死亡;
Honti tassā parikkhārā, bhikkhunīnaṃ tu santakā.
彼女之资具,则属于比库尼众所有。
§2741
2741.
‘‘Dehi netvāsukassā’’ti, dinnaṃ taṃ purimassa tu;
「给予后带去给阿苏咖」者,那已给予之物属于前者;
‘‘Idaṃ dammī’’ti dinnaṃ taṃ, pacchimasseva santakaṃ.
「我将给予此」而给予者,那已给予之物属于后者所有。
§2742
2742.
Evaṃ dinnavidhiṃ ñatvā, matassa vāmatassa vā;
如是了知给予之法则后,无论死者或病者;
Vissāsaṃ vāpi gaṇheyya, gaṇhe matakacīvaraṃ.
或者取得信任,应取死者之衣。
§2743
2743.
二七四三。
Mūlapattaphalakkhandha-tacapupphappabhedato;
根、叶、果、茎、皮、花之分别故,染料说为六种,由吐出过失者等所说。
Chabbidhaṃ rajanaṃ vuttaṃ, vantadosena tādinā.
已离染过失之如是者(如来),宣说了六种染料。
§2744
2744.
二七四四。
Mūle haliddiṃ, khandhesu, mañjeṭṭhaṃ tuṅgahārakaṃ;
根中有姜黄,茎中有茜草与紫矿,叶中有阿利亚叶,以及尼利亚叶。
Pattesu alliyā pattaṃ, tathā pattañca nīliyā.
钵与钵相贴合而染,亦有以靛蓝色染钵之法。
§2745
2745.
Kusumbhaṃ kiṃsukaṃ pupphe, tace loddañca kaṇḍulaṃ;
「库孙巴花、金苏咖花、树皮、洛达及糠,除染料外一切,一切果实皆允许。」
Ṭhapetvā rajanaṃ sabbaṃ, phalaṃ sabbampi vaṭṭati.
除一切染料之外,一切果实亦皆合法(可用以染色)。
§2746
2746.
Kiliṭṭhasāṭakaṃ vāpi, dubbaṇṇaṃ vāpi cīvaraṃ;
「污秽之衣,或劣色之衣,」
Alliyā pana pattena, dhovituṃ pana vaṭṭati.
「然而以灰汁所得之液,洗涤则允许。」
§2747
2747.
二七四七。
Cīvarānaṃ kathā sesā, paṭhame kathine pana;
诸衣之论说为余,然于第一咖提那衣中;
Tattha vuttanayeneva, veditabbā vibhāvinā.
于彼处,应以所说之方法,由善解者知之。
Cīvarakkhandhakakathā. · 衣篇集之论。
Mahāvaggo niṭṭhito. · 大品终了。